장음표시 사용
311쪽
.inius modi, ut ad nullam allam referri posse videatur et se variae ubstantias exoriri posse videmus ex adventu istius fermenti peregrini, quod coagulationes varias, duras, saxeas, mphaceas , osseas inis1 ituere valet.
Tales coagulationes quandoque observatae fuerunt in fulmine periscussis. saluam marmoream pland referentibus: similem vidi in quo dam Epileptico, cujus malae ita induratae erant , ut instar lapidis , vel ferri retonarent, si percuterentur : quis credat, tantas suisse illarum partium humorum coagulationes, Ut tantam possint inferre duritiem evix sane credibile, nisi talia a me fuerint visar sic vidi mammam seirrhosam octo librarum, & saxeam duritiem reserentem. De mammis canerosis id est, quod notari velimus, quod stepe abeantyn eartilaginem duram, renitentem, cujus substantia plane differt ab ea, quae est glandularum. Se imus, in sermentationibus quibuscunque illas particulas exime
sum propelli , quae monobsequi possunt motui globulorum secundialementi, uti egregie demonstrat Cartesus an sua quarta parte prια- e torum: se in sermentatione vini, illa sursum per epistomium exinpelluntur; reliqua graviora descendunt, dc lateribus valarum adhaerent , tartarumque describunt alia neces constituunt , quas ma
Sie hie cogitandum, qu bd ramosa & ino Inata, ma Is crassa , quae non obsequuntur subtiliorum motui, eiiciuntur, & prope luntur aiu circumferentiam , quae mutuis amplexibus coeuntia , constituunt tunicam is quae, accedentibus denuo vitis Ex aliis, cum temispore notabiliter accrescunt, & membranam reserunt, qua cancer Pleis rumque involutus esse solet. Hinc qui eum una cum illa membra ἀn1 avellere & extrahere sciunt, feliciter se cancros curare poste meis sito gloriari possunt; hoc ipsum est radicitus illum educere & eximere. Hactenus diximus de acidis lae coagulantibus,sequatur,ut dicamus, quomodo sales vitriolacet idem praestent, Nec non austeri: diximus , lac vaccinum magis, minlisve coagulari , prout acidum est magis austerum, aut minas : sic etiam cogitandum de mammis, intra quas laceoagulatur, hinc intra easdem sentiuntur tubercula , aut tumores non sequὰ duri; sed differunt pro varietate causae coagulantis, quae magis, aut minlis austera & vitriolica existere potest: I in maximo austeritatis gradu, diximus, hos tumores scirmosos reddi instar lapidis. Hi tumores mammarum etiam provenire possunt ex siccitate sanis guinis, desectu humidi in sanguine , ut hae ratione non diluatur suffiis cienti sero: experimur etiam , quod in lactis coagulatione serum secedat a particulis caseosis , magis crassis ; de id , quod magis subtile e 1 dc fluidum existit, transit & egreditur, quod autem crassum est, relinquitur : idem cogitandum est, si ex nimia siceitate dc desectu humidi, id est, seri in sanguine, malum hoe oriatur , lac non ita diluitur, nec tam fluidum extitit, hinc facile induratur di rumores parit. Lae ex quibus constet particulis, Rusticae vulgares norunt, eum in butyratione lactis , reciprocis istis trusionibus terum separant a castosa di butyrosa ejus substantia reonfiat igitur ex plurimo sero easeo, butyro, hoe est, nacabili pinguedine ; hinc etiam posissmus colligere, quod si serum Illud suerit nimis salsum, tune non facile admiscetur isti pinguedini, atque ita incommodum oriri posset. Experimentum hujus
312쪽
rei erastum, omnibusque obvium habemus in fastone, re pingui admodum & oleosa, componitur enim ex plurimo oleo linia hic non miscetur eum aquil marina sals1 ; hine est , quod cere visae coctores, qui degunt in locis maritimis, ubi aqua salsa existit, aliorsum mitte te deis vent , ut aquam dulcem possint naneisci; & se probam semper instituunt, utrum aqua fit exacte dulcis, nec ne; hoc ipsum faeiunt sep ne, qui cum exacte cum aqua miscetur, indicium est, aquam persecte dulcem existere, sin minus perfecte misiceatur, indicium erit, aliquid salis adhuc aquae admixtum esse r sic experimur, quod nostra aqua sentana, pompurater licitur, difficit Ii md misceatur cum sepone; ratioe est, quia illa quamvis nobis videatur esse dulcis, nihilominus tamen indicat, la I marinum ipsi adhuc eise permixtum, qui sal QIet impedire unionem olei cum aqua : sed aqua pluvia perfectis cum sapone misceri potest; nec mirum, quia aqua pluviae per Solem sublimata in altum, liberatur ab omni sale , qu , iis destillatione in fundo remanet, nec adscendit. Possent nautae in longis itineribus maritimis destillatione hac sibι aquam duIcem facile comparare eκ aqua marina, nisi ad destit sandum lignorum dc cespitum magna requireretur copia, qua
Partes cere visiae excederet., Porro habent auctores lac generantia ρο minuentω οῦ dicimus, hoe magnam parere in medicina dissicultatem, videlicet quod diversa nomina in dant medicamentis , quae ad partes speciales reserunt, ex quo praejudicium non leve animis & ingeniis tironum exoritur, putan otium, illis utpote sac generantibus inesse aliquid lactis prae aliis, veIIac minuentibus inesset qualitatem quandam , nescio quam, quae lac
Communis eorum sententia est illa , hoc agere per qualitates primas, vel secundan Primae sunt, calidum, frigidum, humidum, siccum. ΑΦ secundas reserunt omnes alias. Concedimus quidem, dari olidum, frigidum, humidum, siccum; sed tamen cum Hippocrate his adjungimus amarum, dulce, inspidum,& quae sunt sexcenta talia. Si auctores hoc voluissent ad ceriam reducere classem, debuissent necessario primo cognitas habuisse internas medicamentorum disserentias: at quis nobiscum non fateatur, hoc impossibile fuisse dignoscere eκache cujuslibet medicamenti figuras, magnitudines λPossumus quidem ea reducere ad ea, quae eorum ope in corporibus nostris perficiuntur, hoc est , ad primast ut vocant) qua Iitates reserre, quatenus aut calore, aut frigore, aut humiditate, aut siccitate operantur: interim tamen acida & saliua etiam admittenda sunt, & ad has duas, acidum& sal, classes praecipue reserr, posse videntur,& eatenus
Non igitur opus est singulis partibus adseribere medicamenta certa 't sic memoria tironum obruatur, & gravetur frustra.
Acidum oe sal diversae sunt differentiae. hinc diversos producunt essectus; & quoniam institutiones Ve erum his scatent, merito desperat
discipulus, nec in iis acquiescere valet , nesciens portum optatiam invenire. Λpud herbarios quid familiarius est, quam de singulis herbis disserere, iisque singulares adscribere u res ,& se singularibus partibus addicere tamen postea, ubi ad experimenta pervenimus , nihil eorum, quae dicta sunt, verum esse reperitur . Paucis igitur rationalis sapo ex qui bus e citur. Lae revera
313쪽
,ra DISSERTATIO PHYSICO ΜEDICA
Medicus contentus esse debet dc potest . Lae igitur generantia nihil aliud erunt, quam quae multum cnylum conficiunt & dant, & deinde quae chylum facile a sanguine separant. At talia non possunt eisdem omnibus praescribi: non omnes sunt ejusdem temperiei: dantur enim quae ex potu vini cop osum in mammis accipiunt lac ; aliis vero laginde minuitur. Plures ex e evisio Harsemensi, aliae vero ex mesopiana , at ae ex alia cere visi 1 lac copiosum accipiunt, adeo ut aperte videamus, hanerem debere ab experientia mera patere, & nihil certi poterit Medicus praescribere, sed prius tentandum,ex quanam cerevi si1 plus lactis huic vel illi adveniat: non enim omnia praecipitantur ab omnibus; non sansuis omnibus est idem; nec proinde generalia dari possunt. Sic Uitriolum, qu&l est de natura Veneris, solutum aqua, praecipItabitur, si lamina Μartis infundo vasis ponatur , & Veneris laminae adhaerebit; nee hoc exspectandum de Solis vel Lunae lamina. Sie Luna soluta Aqua forti praecipitabitur ad laminam Saturn In fundo positam, dc videbitur Luna nitida laminae saturni adhaerere. Sic Sol, in aqua regia paullulum calefacta solutus , praecipitabitur ad Mereurium vivum infundo positum: atque ita videmust, varias praecipitationes fieri avariis, ac proinde in Vario sanguine requiritur etiam varium quod praecipitet chylum a sanguine r & lic concludi mist , hie non posse dari generalem regulam in praescribendis medicamentis lac
Lae minuentia erunt exsiccantia , & lenissime adstringentia, ita ut vascula, tubuli lactei, pori glandularum nonnihil constringantur,atque ita lactis separatio impediatur: huc multum facit victus tenuis, par eus, parum humidus; ita alumen, quod acidum acerbum continet, impedit lactis generationem; hinc eo utuntur externe ad mammas ex sic candas: ratio ex nostris dictis iacile sequitur.
Priusquam autem ab hac materia de mammis & lacte disced. viis , dicendum adhuc restat, an in lactantibus menses subsistant ' Auctores putarunt, in lactantibus menses subsistere , & hinc concluserunt signum hoc esse graviditatis λ Respondemus, illa argumenta falsissima esse quandoque; quod autem lac in mammis repertum , non sit signum certum amissae virginita in iis , & adhuc minsis facti conceptus, antea satis clarum ostensum fuit. Deinde fallibile quoqde esse menses subsistentes graviditatis signum, postmodum dicturi sumus. Ratio autem , cur menses plerumque subsistant in lactantibus, haec
esse potest, quod earum sanguis depauperetur, nec tantas habeat spurcities , nec ita turgeat, cum lacte plurimae a liae ex sanguine egrediantur particulae, hinc est, quod matres lactantes emacientur notabiliter. Nec hoc etiam ita generale esse potest, quod saepe menstrua fluant in lactantibus, praesertim si plet hora , aut notabilis cacochymia adsuerit. Restaret alia quaestio, cur post editum infantem in lucem, lac co- piose ad mammas seratur λ haec quaestio ventilabitur in materi A de ' generatione . Atque ita ad finem perducta est haec materia de mam' mis: transimus nunc ad alia, quae adhuc restant in superficie corpo ris consideranda.
314쪽
IN superficie eorporis considerandi veniunt stiti, eri Ner , quorum Pilorum M.
alii longiores existunt, alii vero breviores; sic etiam reperiuntur acras o. homines , qui prae aliis magis pilosi existunt , aliqui pectus habene hirsutum , alii alias partes, alii totaliter hirsuti reperiuntur quod tamen rarum est . Drelincurtius vidit Lutetiae Par oram seminam totaliter hispidam. Λliorum crines sunt aureI, aliorum nigri, aliorum albicantes, aliorum rufi, rubri ,&c. oriuntur pili ex glandulis sub cute hari entibus & latentibus , quae emittunt excrementa, uti volunt Galenici, sed potius certam mate- Tiam a sanguine acceptam , ex qua postmodum ulterius & ulterius propulsa pili excrescunt , & quo nunc illa: Elandulae quadam in pariste existunt majores & copiosiores, eo illa pars erit hirsutior, quia e Piosior & ubetior materiae copia a glandulis hi lce subministratur pro
Eis his iacile responderi potest ad quaestionem, qua quaeritur, cur Femis feminae νανὶ sint barbatae λ quia in iis non tam copiosae, nee tam gran- νδ s
des glandulae reperiuntur in facie, quim in maribus . Sunt tamen , i. ρ exempla plurima seminarum barbas gerentium , nec non virorum iisdem earentium t pote si esse varius lusus naturae in his exiguis. Sed semininum genus longi ssimos capitis serit pilos, quω sine duis bio ex eo provenire debet, quod humidioris iit temperiei, deinde quod maκime foveat caput ec glandulas pilosas: calor autem n axime juvat pilorum accretionem. Sunt, qui microscopio advertunt, pilos intus esse cavos, per quam Piti muro cavitatem nutrimentum it & propellitur ad pilorum extremum ἔ di sopio examι- hinc moris adhuc est decurtare crines, ut eo melius crescant, dum . nat . fines renovantur, ut eo copiosius nutrimentum possit propelli, & insuere ad crines promovendos. Vide Cartesi Epistolam 88. pari. r.
In multis saepe subito pili acerescunt, quod re vera tribuendum est
Λliis vero su bito decidunt, quod saepe a mutata diaet 1 pendere potest , vel ab aliis similibus circumstantiis, ad quas accurate attendere non possumus. Saepe hoc contingit post longos morbos , in ἱ is praeeipud , in qui- Piurum δε-hus sal vel acidum acre peccaverit, quae ad glandulas , uti ad alias lapsus. partes delata , radices capillorum exedunt & erodunt, atque ita exincidunt e potest hoc ipsum accidere etiam a victds ratione male instituta, ex quo intemperies acris colligi potest. Alii reperiuntur , a Gserentes, pilos generatos esse varia propulsione globulorum minimorum , quod ipsum etiam statuit Leeumen Meckius , postquam micr scopio observasset, pilos constare eκ appositione minimarum talium atomorum ; ita ut dubium inde possit exoriri , num pili gignantur a materia per eorum cavitates Nopulsa , num vero per apposivionem minimarum particularum.
315쪽
canes αν πω Potest etiam Ue adhuc notari illa quaestio, unde canes noscant suos Icant suoι θ heros, licet intex millenos alios consti tutos 'Sine dubio hoc depender J. hit a transpiratione, Quam proinde non eandem, sed admodum diversam esse evincimus . deinde hoc ipsum nos docet , sat magnam esse disiserentiam olfactus in animalibus; & possumus generatim dicere , illa animalia, quae sunt minora, habere nervos iubtiliores caeteris paribus rse in multis nervi debent esse iubtiliores, tenuiores , copiosiores , dc In lineam rectam magis dispositi; quae autem hancce habent prae alii vpraerogativam, non mirum videbitur, illa quoque accuratius sentire . Concipiamus itaque , canes hanc habere in nervis olfactoriis , atqu adeo prae aliis exacti .s olfacere debent; horum nain etiam rem decurrit , juxta cujus decuriam nerv etiam incedunt , quod etiam hic multum tribuit, ut eo vivacius actio possit ad cerebrum deserri: sicaIta animalia praerogativam hanc habent a I iis in nervis, sic lynxopi me videt, aper aulit, simia gustat,&α juxta tritum vulgare et
Cum itaque non sit eadem omnium transpiratio, patet, quod cane vfacile possint suos noscere heros : ex certis enim transpirationis particulis certus oritur olfactus atque ita canes Potius cum hoc , qua illo amicitiam ineund.
Ex diversitate olla s, hoc est , ex diversis nervis oIfactoriis est,
quod haec res uni sit grata , milias alteri r sic masculinum genus minschi odorem sert Iibenter cum voIuptate, at femininum inde.incommodum patitur , uti notum est . Hoc totum dependere debet a convenientia , vel disconvenientia pororum nervi olfactorii ; nec non a diversitate particularum , hos nervos afficientium et hae enim illos transeunt sine notabili aliqu1 mutatione , hoc est , cum voluptate &titillatione; illae vero majorem impetum in tuos iaciunt, & dolorem creant: similiter hujus nervi serunt has particulas, & ab iis leviter afficiuntur, ut inde sequatur grata perceptio in anim1, quas tamen alterius nervi non serunt, qui aliter sunt constituti, hinc dolorem , vel ingratam in mente perceptionem. Sed de his alibi
Sic etiam cogitandum de canibus, quorum nervorum pori cum tempore accommodantur particulis, ex Dui heri corpore continuo exe untibus per insensibilem transpirationern, & ab iis certo modo assieiuntur & hinc patet, quod facile possint suos invenire heros : quaerunt
enim tamdiu, donec tales particulas in veniunt, quae solitae sunt eorum nervos olfactorios tali modo assicere, qualem experti sunt &assuev xunt eκ diutin 1 conversatione.
De D- Ex his etiam Patere potest, quid sentiendum sit de 31mpathia qua visibia es antι- inter hianc ves illum hominem , hoc vel illud animal brutum. pathi d. Tota res in his paucis consistit, exempli gratia, quando nobis ad- blanditur homo aliquis , vel quando alium odio prosequimur quod detur convenientia , ve I disconvenientia pororum inter nos & hune, vel illum hominem; qui vel facili sis, vel dissicilius transpiratas Par
tituIas hujus, aut alterius corporis recipiunt. Cur ex ma- Denique in Q perficie corporis adhue considerandum restat, cur ex Ie eurato vuL mali3 curato vuInere aliquis possit calendarium habere, hoc est, muta vere haberι tiones temporum praedicere .
possit eau - Hoc ipsum ajunt, quod dolorem nonnullum sentiunt in illa parte,
Grum . pro varia aeris mutatione .
316쪽
AIi qui sunt, qui ex clavis pedum de aurium talia praedicunt sed
notandum, hoc universale non esse, nec 1 emper in omnibus idem obtinere, sed quandoque tantum in quibusdam . Necessum est , totum hoc debere dependere a ceria constitutionemrorum , qui non nisi certae adris materiae transitum dare possunt, &non ita alii: hinc quam primum aer accipit diversas particu Ias ratione magnitudinis & figurae, necessum est , illas , cum libere hos poros subire nequeunt, in hoc impetum facere, & producere insolitam senlationem, hoe est, dolorem. Haec ut melius intelligantur, concipiendum , quid fieri debeat in accurat1 vulnerum curatione de consolidatione: certum est, fibrillas disruptas rursus connectendas esse ita, ut denuo humores per earundem tubulos & canales libere ut ante circulare queant: ex his sici id intelligimus, quam facile & quam necessario in omni notabili vulnere debeat remanere cicatrim, impossibile enim est, fibrillas dissectas ita linire dc disponere, ut se invicem eodem in puncto Contingant, in quo erant ante disruptionem: ille autem inordinatus fibrillarum situs dat nobis cicatricem . Nunc ex illo inordinato situ fibrillarum sequi debet mutatio illarum paritum pororiim , qui constantiores dc duriores existunt in omnibus cicatricibus diversimode intortis : quia singulae fibrillae eum singulis accurate non connectuntur , sed cum aliis coeunt , ex quo sequi debet magna diversitas pororum , qui non transmittunt amplius iI-las parti Ias, quibus antea transitum concedebant, sed quamprimum particula insolita in aere obvolitat , illa in eos impetum faeit , atque ita vis insertur illi poro ; quae insolita actio communicatur nervis in illam partem insertis,quaeque ita desertur ad sensorium commune, & animae dat occasionem cogitandi de dolore . Quamprimum itaque particulae peregrinae per aera obvolitant, statim hoc sentitur in illa cicatrice, cui vix infertur, quoniam ejus porcis conflantes hae particulae subire nequeunt: hinc quid mirum, illos posse praedicere mutationes temporum λIdem cogita de clavis variarum partium: dependet igitur hoc omne
a di versitate pororum, certam materiam in omnem dimensionem , transmittentium : cIavi Omnes margines habent duriores, hoc est, po- Tos minores , constantioresque-Has mutationes tempονum nobis quoque designant aves , variaque
insecta , quae subtilibus organis praedita sunt, quaeque mutationes acris facile sentiunt, quas si serre nequeunt, avolant; vel quandoque a v lant propter pabulum , qnod hoc in aere non amplius datur, nec hac in regione invenitur , hine aliam perunt, in qua aliquamdiu morantur,donec illic etiam perierit, vel consumtum suerit pabulum, & tune ad priorem redeunt, oc se porro, uti hoc quotidie experimur multis in animalculis per aerem obvolitantibus. In materia vulnerum possumus adhuc loqui de medicamentis Saris eoticis, vulgo pro carnem generantibus habitis: sic Agyrtae dantur, qui pollicentur, se intra viginti quatuor horas posse curare vulnus recenter inflictum , quod ex nostris principiis falsum esse laci id seque tur, cum nullum balismum excogitari Possit, quod possit intratam breve spatium, vel tempus, fibrii Ias dissectas restituere , & ea tum extrema ita unire , ut circulatio humorum restituatur per partem
pore , vulnere antea inflicto,
317쪽
Sed quomodo possit ni Sareotica dici earnem generare , quam In se non habent λ Debet sine dubio caro fieri a chylo, nutriente partes omnes; ita ut Sareotica id unicε praestent, quod tubulos partium feein at apertos , ut humores pro nutruione partium ex arteriis expulsi possint ei reulationem suam absolvere. atque ita generare illud, quo disruptum est; quod non balsamo, sed humoribus nutrientibus adscribendum t deinde quod partes laetas tuetur contra triclementiam aeris,& hoe totum est , quod Sareoticis merito adscribi potest . reliqua , quae Ipsis tribuuntur, sunt tantam figmenta , quae ex facultatum Caleniichol 1 ortum traxerunt suum: & Chirurgi vulgo etiam dicunt, vulnus bene se gerere , cum labia rubescunt : quid hoc aliud indicat, uuam in illis partibus circulationem restitutam esse, Obstructiones es-le sublatas, tubulos egregie esse apertos δSequitur sinum , in qua partes livescunt, quatenus aut ictu, aut lanis laeduntur vasa capillaria sanguifera , quae proinde sanguinem, sub ratione fanguinis sundunt, & sic partem attollendo, tumorem constituunt. Lidor oritur, in quantum particulae aquosae secedunt ab aliis, quae proinde supernatant, & crassiores magisque terrestres lanis dum petunt: illae aquosae igitur, pauco sanguine tinctae, lividum c
Hi humores , postquam aliquandiu illic haesierunt, putrescunt, &pars dolere & calere incipit, & tandem in apostema, vel ulcus dein Ex suffusione etiam docemur , naturaliter sanguinem rubicundum non ire per partes solidas , sed quosdam tantum humores nutrientes , quos satis clare in praecedentibus destr ipsimus.
318쪽
DISSERTATIONIS PHYSICO-MEDICAE
320쪽
Ransimus nunc recto tramite ad augustum eapitolium, ad caput, quid factum mentis palativm, ad caput, ad an ae domici- ι ιλlium, in quo ejus sedem postea demonstraturi sumus, ei jus cogitatio nos homines facit distinctos ab omnibus Dei creaturis, hic in terris degentibus. Hactenus solum corpus spectavimus, & omnes sut ctiones, quas nunc in antecedentibus explicavimus , dependent so- ummodo ex legibus mechanicis. Ex quibus concludunt aliqui , corpus v I vere suam myiam v - Arima CV am, at quam hactenus nihil quicquam anima tribuit, nec proinde corpori νες putandam Crim vulgo, hominem mori ex eo , quod anima a corpore dat. ree dat , sed potius cum Caν PAELI mim Prere. r. rie 6. st tuendum , animam a corpore recedere , quia corpus ineptum est adsunctiones suas obeundas ; quibus igitur cessantibus, anima corpore viti amplisis nescit, hinc iIlud deserit , & ssic fit separatio animae a
Si autem anima aliquid faceret ad vitam, quamdiu anima viveret, tamdiu corpiis viveret: nihil em mest causa suae destructionis: se auiis ma non destrueret connexionem , quae intercedit inter ipsam & corin pus , & homo non moreretur , nisi cum Deus animam anni hilaret atque hoc bonitati Dei, & per consequens animae immortalitati reis
si anima ahquid tribueret ad vitam, sine dubio illa tollaret omnes morborum causas, dc sic non egeremus medicina . Concludunt ergo, corpus vivere vitam sibi propriam,nee animam eo quicquam conferre. In eapite etiam occurrunt, quae mechantea dicenda sunt: si enimia in brutis , in quibus omnia mechanted fieri iidem msi existimant , videmus, ins nitas iunctiones ex capite & spiritibus procedentes sine nutae animae, stac enim, juxta illos, carent quidni dicendum est, sis aniles actiones, quae in nobis fiant, etiam mechanκὰ & aut malicd Omingere δTmes etiam functiones plurimas edimus una eum binis, clamem eum discrimine , quod nos plures cum ratione agamus; illa vero, quia eam c juxta. illos non habent, omnes authomatice peragant.