장음표시 사용
271쪽
hs CON sv LIB. ROMAN. ricii : vel plebeii esse poterant ; qui aliquando
consulare gessere imperium. Sed demum Consul es regnum obtinuere; quorum fasces adus. De Iulii Caesaris patri& patruiq; tui, principatum defluxere , expretis ab urbe condita annia septingentis decem. Sub quorum magistratuu. consilium, dictatorum, di tribunorum militarium d uehu: per quadringentos quadraginta de septem annos. omnis Italia viribus armorum subacta est simul dc alpes Cottiae , Poeninae, di Grai ae atq; Romanae, cum Alpinis populis,ipsis in rupibus duratisbin ditione conuenere. Afriaca ter victa, primo & secundo de tertio bello Punico inaestimabiti vulnere utrimi, accepto, Romano imperio tantem Parta et Sicilia,sardiania,Baleares, Creta, insulae obtentae. Numidi victo Iugurtha in potestatem redacta. Hispania,
genus armorum ferox, nostrorum, nec sine Romano cruore, subiugauere arma. Celtiberi Cantabri. Astures, Lusitam, Numantia, omnisquet Gallaecia, flexere ceruicem. Gallia atq; Britannia nauem annorum Iulii Cae saris labor fuere tributariae dem uin factae Post haec Illyria,' stria Liburni,& Dalmatae obsecundauere perdomiti. Proinde inGraeciam transitus fuit. qua perdomita; Epirus , Thessalia, α Achaia, paruere mandatis. Tex Macedoniae cum regibus suis. de bellata & in pro uinciae sormam demum re datista, Thraeces ictu flamos omnium ; P pontidem de Thra in Bosphorum cum ipso By- Ratio virtus Romana superatos reddidit, Hinet ad Danubium Rhenumque tuis auspiciis victoriosissime Principum, penetratum, & utriusqufiuminis ut ramq; ripam tua: industilae subivo
272쪽
uere vires. Duae Germaniae, inferior ac superior, tibi unico cessere. Norici,Pannonij, Sueui,Ma comanni,Daci, Μoesi, ceter Q nationes ad A chon, superati. Europa in extremis finium sit Tum per te undiq; exterrita, δc armis concussa.
In Asiam iam ante peruentum fuerat ; α victo Antiocho potentisvino Syriae rege, victo Mithridate, Syria,Phoenix, Ctesiphon, Babylonia, Iudaea,Palaestina, Arabia, Cilicia. & omne Ponti regnum,cum ipsa minore Asa,in qua Phrygia, Lydia , Bithynia, Paphlagonia, Isauria,& Cappadocia regiones continentur, mandatis obtemperauere. Cessit& utraque Armenia armis attrita. Μesopotamia inter Tigridem & Euphratem sanguine Parthorum ac Persarum crebro cruenta multiplici bello,demum Romano paruit. Diuersis temporibus cum Persis & Pa
this assiduὴ pugnatum & utrimque cladibus
acceptis,Romanus superior fuit,& obstantibus imperauit, Ad Arcton Colchi, Hiberi, AIbani, Scytbae. Assyrij. Caspij, cum Amazonibus suis, ductu nostrorum ducum subiugati sunt gyptiorum reges vltro in amieitia & foedere iteterunt. Cyrene ac tota Libya & Μauritania, G
stincto Iuba, obsequentes fuere. Indi ex ipso extremo oriente postremo ad te gloriosissime
Principum, in extremo occidente tum bella gerentem, legationem misere. ad obsequia se paratos profitentes, ut nonnihil te imperante haud superesset indomitum. ternum valla tui seculi perenne ac immortale decus, Caesar α
273쪽
Gitur Bruto Collatinoq; ducibus& auctoribus, quibus ultione sui
pulus Romanus ad vindicadum libertatis ac pudicitiae decus quodam quasi instinctu deorum concitus, regem repente destituit, bona diripit. agrum Μarti suo consecrat; imperium in eosdem libertatis suae
indices transfert; mutato tamen & iudice,oc nomine. quippe ex perpetuo annuum placuit;
ex singulari, duplex ; ne potestas solitudine vel mora corrumperetur. consueri appellauit pro aegibus ; ut consulere se ciuibus suis debere
meminissent. Tantumque libertatis nous ga dium incesserat, ut vix mutati status fidem ca- Perent ; alterumq; ex consulibus , tantum ob nomen & genus regi ii fascibus abrogatis,urbe dimitterent. Itacta substitutus Valerius Poplicola , ex summo studio annixus est ad augenda tiberi populi maiestatem. Nam & fasces ei pro libera concione submisit, & ius prouocationis aduersus ipsos dedit. Et ne specie arcis offenderet,eminentes des suas in plana submisit. Brutus vero fauori ciuium etiam domus suae clade& parricidio velificatus est. quippe cuin, stud re reuocandis in urbe regibus liberos suos comperisset, protraxit in forum,di concione nedia
virgis c cidit &securi percussit.ut plane publicus parens in loca liberoru adoptasse sibi pop.
Rom. videretur Liber iam hinc IO.RO Prima L. Floris liba.
274쪽
His T. ANTI'. LIη. III. aduersus exteros arma pro libertate eorripuli; mox pro finibus ; deinde pro sociis; tum pro gloria.& imperio ; lacessentibus assidue usquequaque finitimis: quippe cum patrii soli gleba nulla esset sed statim hostire pomoerium ; in diu'; inter Latium & Tuscos quasi in quodabiuio collocatus, omnibus portis in hostem incurreret ; donec quasi contagione quadam per singulos itum est, & proximis quibusque .
correptis totam Italiam sub se redigeret. Bellum Etrusium di cum rege Porsena. C P. MpViss ex urbe regibus, prima pro libertate
arma corripuit. Nam Porscna rex Etruscorum , ingentibus copiis aderat, dc Tarquinios manu reducebat. Hunc tamen, quamuis δc a mis & fame urgereti occupatoq; Ianiculo ipsis vrbis faucibus incubaret, sustinuit, repulit: n uissime etiam tanta admiratione perculit, ut superior vltro cum paene victis amicitiae foede- .ra feriret. Tunc illa Romana pericula atq; mi- Iacula, Horatius, Μucius, Cloeliae: quae nisi in annalibus forent, hodie fabulae viderentur. Quippe Horatius Cocres, postquam hostes undique instantes solus submouere non poterat, ponte reciso transnatat Tiberinx, nec arma dis mittit. Μucius scaeuula. regem per insidias in castris eius agsreditur: seci ubi frustratum circa Purpuratum eius ictum tuetur , ardentibus foci iniici P manum, torroremque geminat dolo. M, inquit, qu ni vitam effugem, idem trecenti tui nouimus : cum interim immane dictu hic intercitus,ille trepidaret', tamquam manus regis. Gaeti Sia quidem viri. Sed ne vi seΣuS-ξ
275쪽
Iaude cessaret, ecce & virpinum virtus. Vna ex obsidibus regi data, elapsa custodiam, Cloelia. per patrium flumen equitabat. Et rex quidem. tot tantisque virtutum territui monitis valere liberosque esse iussit: Tarquini; tamdiu dimicauerunt, donec Aruntem filium regis, manu sua Brutus occidit, superque ipso mutuo vulnere expirauit ; plane quasi adulterum ad inferos vique sequeretur. Bellum Daminum. P. XI.
L Atini quoque Tarquinios asserebant qm
latione & inuidia;vt populus qui foris dominabatur saltem domi teruiret. Igitur omne Latium, Mamilio Tusculano duce, quasi in xesis ultionem tollit animos. Apud Regilli i cum dimicatur, diu Marte vario: donec Postumius ipse dictator signum in hostes iaculatus est, nouum & insigne commentum) uti pete retur cursu. Cossus equitum magister, exuere frenos imperauit; & noc nouum; quo acriu incurrerent. Ea demum atrocitas fuit praelii. ut interfuisse spectaculo deos fama tradiderit. duos in candidis equis Castorem atque Polli cem nemo dubitarit. Itaque & Imperator v neratus est; pactusque victoriam, templa promisit,& reddidit plane quasi commilitonibus deis stipendium. Hactenus pro libertate Mox de sinibus cum eisdem Latinis assidith & sine intermissione pugnatu est. Sora quis credati)α Algidum terrori fuerunt; Satricum atque Corniculum prouinciae. De Veiis & Bouillis, pudet; sed triumphauimus. Tibur, nunc suburbanum & aestiuae Praeneste deIiciae, nuncupatis in Capitolio votis petebantur. Ideni tunc Floruo ob. L a
276쪽
Faesulae, quod Taphrae nuper idem nemus Ariacinum quod Hercynius saltus; Fregellae,quod Gesbriacum; Tiberis quod Euphrates. Corio tos quoq; pris pndor victos adeo gloriae fuisse. vi captum oppidum C. Marcius Corioianio qua, s Numantiam aut Africam nomini indueret. . Exstant & parta de Antio spolia, quae C. Met nius in suggestu fori, capta hostium classe suffixit:si tamen illa classis: nam sex fuere rostratae. Sed hic minamus. illis initiis nauale bellum. fuit. Pervicacissimi tamen Latinorum at qui αVolsci fuere, & quotidiani, ut sic dixerim. ho ses. Sed hospiaecipue L. Quin ctius domuit,it Iedictator ab aratro ; qui obsessa ac pene iam, opta L inviij consulis castra, egregia virtut seruauidi Medium erat forte tempus sementia. quum patricium virum innixum aratro suo liscior in ipsis opere deprehendit, Inde in aciem profectus , ne quid a rustici operis. imitationα cessaret, victos more pecudum sub iugum mi sit. Sic expeditione finita, redi j dboues ruosus triumphalis agricola. Fides numinum quae velocitate i intra xva dies coeptu peractumq;. prorsus est bellum: ut festinasse dictator aere iactum opus videretur Sinuo eum Etrusis ,.Falificu, ct Fidenati&c P. XII
Assidui vero& anniuersui, hostes ab Etru
ria fucre Veientes ; adeo vi extraordinariam in dum aduersus eos promiserat . priua-
277쪽
ram trecenti & sex,patricius exercitus: &se xato signatur nomine quae prosciscentes in praelium porta dimisit. Sed ea clades ingentiabus expiata victoriis, postquam per alios atque alios duces robustissima capta. sum oppida;- vario quidem euentu. halisci se sponte dediderunt: cremati suo igne Fidenates: rapti su ditus deletique Veientes . Faliscis quum obsi derentur, mira visa est fides Imperatoiis ; nec immerito ; quod ludi magistrum urbis proditorem ; cum his quos adduxerat pueris , vinctum sibi vitro remisisset. Eam namque Furius Camillus, vir sanctus & sapiens, sciebat veram esse victoriam, quae salua fide & integra dignitate pa retur. Fidenae, quia pares non erant ferro, ad terrorem mouendum facibus armatae, & discoloribus serpeotum in modum vittis. stiriali more processerant: sed habitus ille feralis, eversionis ome . fuit. Veientium.
quanta rex fueris, indicat decennis obsidio. Tunc primum hiematum sub pellibus , taxat stipendio hibernari adactus miles sua sponte
iureiurando, nisi capta urbe non remeare. Spolia de Larte Tolumnio rege ad Freretrium reportata. Denique non scalis, nec irrupticisne, sed cuniculo dc subterraneis dolis peractum urbis excidium. Ea denique visa est praedae magnitudo , ut eius decimae Apollini Pythici
mitterentur. uniuersasque populus Romanus ad direptionem urbis, vocaretur . Hoc tunc
Veientes me ce ; nunc fui sie quis meminit γquae reliquiae8 quodque vestigiamὶ Laborat at nalium fides ut Veios . fuisse
278쪽
HInc siue inuidia deum, siue fato, rapidissimus procurrentis imperij cursus, parum-Per Gallorum Senonum incursione supprimistur.quod tempus populo Romano nescio utra clade funestius fuerit,an virtutis experimentis speciosius. Ea certe suit vis calamitatis, ut inexperimentum illatam putem diuinitus; scire volentibus immortalibus diis,an Romana vi tus imperium orbis mereretur. Galli Senones, gens natura ferox, moribus incondita, adhoc apsa corporum mole perinde ae armis ingentiabus , adeo omni genere terribiris fuit, ut plan. nata ad hominum interitum, urbium stragem, videretur. Hi quondam ab ultimis terrarumoris,cum cingerentur omnia Oceano, ingenti agmine profecti cum iam media vastassent,positis inter Alpes oc Padum sedibus, ne his quidem contenti, per Italiam vagabantur. Tum
Clusium oppidum obsidebant. Pro sociis ac foederatis popuI. Romanus interuenit. Missi ex more legati. Sed quod ius apud barbarosὶ Fero-
eius agunt: mouent exinde certamen. Conuer
sis igitur a Clusio, Romamque venientibus, ad Aliam flumen cum exercitu Fabius consul o currit. Non Cremere foedior clades. Itaq; hune diem fastis Roma inaudauit. Fuso exercitu, iam moenibus urbis appropinquabant. Erant nulla prssidia. Tum igitur,aut numquam alias. apparuit vera illa Romana virtus. Quam Pr mum maiores natu amplissimis usi honoribus,
ta forum coeunt ibi deuouente pontifice dii sie Manibus consecrant stati inque in suas quinque ades resteaῖ sicut in trabeis erant, & am-
279쪽
nx Covs VI. IB. RO HAN.plissimo cultu, in curulibus sellis sese possi xunt ; vi. cum venisset hostis, in sua dignitate morerentur. Pontifices de Flamines , quidquid religiosissimi in templis erat, partim in doliis defossa terra recondunt, partim imposita plaustris secum auserunt. Virgines simul ex Lacerdotio Vestae, nudo pede Iugientia sacra comitatur.tum excepisse fugientes unus e plebe seditur L. Albinius, qui depositis uxore &filiis, vi gines in plaustrum recepit. Adeo tum quoque in vi timis, religispublica, priuatis affectibus antecellebat. Iuventus vero , quam satis constat vix mille hominum suisse, duce Manlio arce
Capitolini montis insedit ; obtestata ipsur quasi praesentem Iouem, ut quemadmodum ipsi ad defendendum templum eius concurrinsem, ita ille virtutem eorum numine suo tW retur. Aderant interim Galli; apertamque u bem primo trepidi ne qui subesset dolus: mox ubi solitudinem videnti ari clamore & imperia inuadunt. Patentes passim domos adeunt: ubi sedentes in curulibus sellis praetextatos sene vel ut Deos Geniosque venerati; mox eosdem: postquam esse homines liquebat ,alioqui nihil respondere dignantes, pari vecordia mactant 3 facesqueetectis inij iunt; de totam urbem igne,
fert manibus,soIo exaequant. Septem mensibus barbari quis credereti circa montςm Vnu rependerunt; nec diebus modo, sed noctihu quoque Ompia experti. quos tandem hiantiu nocte subeuntes, clangore anseris excitatus, summa rupe deiecit: dc ut spem hostibus d meret, quamquam in summa nitia, tamen adste fiducia: panes ab arce iaculatus est. 5. statis
280쪽
dium pontificem ab arce demIlit, qui solemne . sacrum in Quirinili monte conficeret. atq, ille Her media hostium tela incolumis ret Pinuci - ilio rediit,propnios que deos renunciavit. Nouissime cum iam obsidio sita barb1rosset mille pondo auri recessum suum ven litantes et idq; ipsum per insoletiam. cum ad in1qtur
pondera addito adhuc gladio superbum
increparent, subito aggressus a tergo Camillus adeo cetcidit, ut omnia incendiorum vest S a GaIIici sanguinisinundatione deleret. Agere gratias dijs immortalibus ipso tants cladis no-imine libet. Pastorum casas ignis diei hc eam , Paupertate Romuli instondit. Incedrum illud quid egit aliud nisi ut destinata hominum
deoru domicilio ciuitas non deleta no Obruo, sed expiata potius Scillustrata vvdeatur Iν rpost avertam a Manlio, restitutam a Camillo Ibem, acrius elim vehementiusque yn sinitimos resurrexit. Ac primam omnium illam ipsam GHIica gentemnon c6tentus m*nibus expulisse, cum per Italiam naufragia sua latius traheret. sic persecutus est duc e Camile t ho-clie nulla Senonum vestigia superlint. Seinet apud Anienem trucidati,cu singillincertamine Malius aureum torque barbaro inter spolia de-
Naxit.inde T. terum in Pontino agro
eu in simili pugna Μ Valerius insequete Gallo, sacra site adiutus retulit spolia; lc inde coriu
liquias eoram in Etruria ad lacum Vinim nisDolabella deleuit; nequis exstaret in in genu qui incensam a se Romam urbem S ori rox