Antiquae historiae ex 27. authoribus contextae libri 6., totidem solennes temporum epochas continentes. Dionysii Gothofredi IC. operâ. ... Cum Indice accuratiss Antiquae historiae ..

281쪽

THIam Latinum C P. XIIII. . Conuersus a Gallis in Latinos,Matio ΤΟ quato,Decio Ilure c6sulibus, semper qui dem aemulatione imperij & magistratuum infestos,tum vero contςmptu urbis incensae, cum ius ciuitatis, partem imperij ac magistratuum posceret pari imperio, ari; iam amplius quam congredi auderent. quo tempore quis cessisse hostem mirabitur 3 cum alter consulum filium. suum,quia coira imperium pugnauerat,quauis victorem,occiderit; quasi plus in imperio esse quam in victoria: alter, quasi monitu deorum capite velato , primam an te aciem diis Manibus se deuouerit; utin cofertissima se hostium tela iaculatus, nouum ad victoriam iter sanguinirmi semita aperiret. Selium Sabinum. C A P. XV.

A L tinis aggressus est gentem sabinorum;

qui immemores factae sub Tito Tatio assi . nitatis, quodam contagio belli se Latinis asiunxerant. Sed Curio Dentato consule,om nemeum tractum qua Nar ambit fontesque Velini. Adriatico tenus mari, igne ferroque vastavit. qua victoria tantum hominum tantum agro-xum redactum in potestatem , ut in viro

plus eget , nec ipse posset aestimare qui vi

cerat.

Sellum Samnitieum. C M P. X VI. p cibus deinde Capaniae motus,no pro in sed quod est speciosius , pro sociis Samnitas invadit. Erat foedus cum utrisque Percussum: sed hoc Campani sanctius & prius, Omnium suorum deditione fecerant. Sic ergo Romanus bellum famniticuma quam sibi gessit. Florus iuri L V- ε Φ

282쪽

omnium non modo Italia,sed toto orbe terra nim pulcherrima Campaniae plaga est. nil mol. lius caelo:deniq; bis floribus vernat. nihil ube rius solo : ideo Liberi Cererisque certamen dicitur. nihil hospitalius mari. hic illi nobiles

portus. Caieta, Misenus, dc tepentes fontibus Baiae Lucrinus & Auernus,qusdam maris otia. hic amicti vitibus montes, Gaurus, Falernus, Massicus ; & pulcherrimus omnium Vesuuius, inaei ignis imitator. Vrbes ad mare, Formiae, Cumae, Puteoli, Neapolis,Herculaneum,POmpeij; & ipsa caput urbium Capua quondam i

ter tres maximas, Romam. Carthaginemque numerata. Pro hac urbe, ijs regionibus iop.

Ius Romanus Samnitas inuasit;getem, si op Ientiam quaeras, aureis & argeteis armis disco. Iori veste usque ad ambitum armatam: si insidiarum fallaciam , saltibus fere de montium fraude grassantem: si rabiem ac furorem, sacratis legibus, humanisque hostijs in exitium urbis agitatam e si pertinaciam , sexies rupto se dere, cladibusque ipsis animosiorem Hos tamen quinquaginta annis per Fabios di Papi- rios patres eorumq; Iiberos , ita subegit ac domuit , ita ruinas ipsas urbium diruit, ut hodie Samnium in ipso Samnio requiratur, nec faci- IE appareat materia quatuor &viginti triumphorum. Μαλὶ tame nota & illustris ex hae gente clades apud Caudinas furcas , Veturio Postumioque consulibus, a cepta est. Clauso enim per insidias intra eum saltum exercitu. unda non posset euadere, stupens ocea ne tanta dux hostium Pontius, Herentum patrem

consuluit; ille mittata omnea , ut occide

283쪽

ret,sapienter ut senior suaserat. Hic armis exutos mittere sub iugum maluit , ut nec amici forent beneficio. dc post flagitium hostes magis. Itaque & consules statim magnifich volunt ria deditione turpitudinem fici deris dirimunt;&vltionem flagitans inites Papirio duce ho 1ibile dictu subiectis ensibus per ipsam viam ante pugnam furit a & in congressu arsisse omnium oculos,hostis altistor fuit: nec prius sinis caedibus datus, quam iugum de hostibus de duci capto reposuerunt. Tetam Etrusium O Samniticum C P. XVII.

HActenus populus Romanus bellum eum

singulis gentium: mox aceruatim: tamense quoque par omnibus. Etruscorum XII. populi in id tempus incitati, antiquissimus Italiae populus Samnitium , dc reliqui in excidium Romani nominis repenth coniurant. Erat terror ingens tot simul tantorumq, populoium A latere Etruria infesta, quatuor agminu sima volitabant. Ciminius interim saltus in medioeante invius planE, quasi Caledonius vel Hercynius, adeo tunc terrori erat, ut senatus consuli denuntiaret, ne tantum periculi ingredi auderet. Sed nihil horum terruit ducem . quin fratre praemisso exploraret accessus. Ille pernonem pastorio habitu speculatus omnia, refert. Tum sic Fabius Μaximus periculosisitimum bellum,periculo explicauit. Nam subiici inconditos atque palantes aggressiis est; captisque superioribus iugis, in subiectos suo more detonuit. Ea namque species fuit illius belii, quasi in Terrigenas E cxlo ac nubibus tela Florvi b . 1. si

284쪽

Mitterentur nec hacruenta tamen illa victoria. mam oppressus in sinu villis alter consulum Decius, more i patrio deuotum diis Μanibus obtulit caput ; solein nemque familiae suae con secrationem in victoriae pretium redegit.

c Equitur bellum Taretinum; unum quidem O titulo & nomine, sed victoria multipleia

Noc enim Campanos, Apulos, atque Lucanos,

es caput belli Taretinos; idem totam Raetiam,& cum istis omnibus Purrhum clarissim v. Grae-

eiae regem, una vestiti ruina pariter inuoluit ; ut eodem tempore & Italiam consummaret, ictransmarinos triumphos auspicaretur. Tare ius etiam , Lacedaemoniorum opus Calabriae quondam & Apuliae totiusque Lucaniae caput.

tum magnitudine & muris, portuque nobili, tum mirabili situ. quippe in ipsis Adriatici maris faucibus potiri,in oras nostras,IHiam,illy-eticum, Epirum, Achadam, Africam, Siciliam, Mela dimittit. Imminet portui ad prospectum maris potitum urbis theatrum ; quod quidemeaussa miseret ciuitati fuit omnium suarum calamitatum. Ludos fortE celebrabant,quum remigantes litori Romanas classes inde vident: atque hostem lati, emicant, sine discrimine insultantiqui autem, aut unde Romani, nec satis norant. Aderat sine mora querelam ferens I gatio . hanc quoque foedius per obscςnam turpemq; dictu contumeliam violat. Exhinc bel- Ium : sed apparatus horribilis ; cum tot simul populi pro Tarentinis consurgeret: omnibu q, vectememtor Piribus 3 qui sua graecain ex La-. daemonij s

285쪽

daemoniis conditoribus ciuitatem vindicaturus,cum totius viribus Epiret, Thessaliae, Macedoniae, incognitisque in id tempus elepha

ris, mari,terra,viris, equis armis addito insuper ferarum terrore, veniebat. Apud Heracleam,

S.Campaniae suuium Sitim, Laevino consule, Prima pug a; quae tam atrox fuit, ut Ferentani turmae praefectus Obsidius, inuectus in re em. turbauerit, coegeritque proiectis insignibus praelio excedere. Actum erat nisi elephanti couersi in spectaculum belli procurrissent: quorum tum magn itudine.tum deformitate dc nouo colore simul ac stridore consternati equi;

cum incognitas sibi belluas . amplius quam erant suspicarentur , fugam stragemque latEdederunt. In Apulia deinde apud Asculum melius dimicatum est, Fabricio dimilioquet

Coss. Iam quippe belluarum terror exoleverat.& C. Minucius quartae legionis hastatus, unius proboscide abscissa , mori posse belluas ostenderat. Itaque di hi ipsas pila congesta sunt: de in turres vibratae faces, tota hostium agmina ardentibus ruinis operuexunt: nec alius cladi finis fuit, quam nox dirimeret, postremusque fugientium ipse rex a satellitibus humero sat eius in armis suis referretur. In Lucania suprema pugna sub Aurusinis, quos vocant, campis, ducibus iisdem qui superius. Et tunc toti victoriae exitum, quem datura virtus fuit, casus

dedit. Nam productis in primam aciem rursus elephantis , unum ex his pullum adacti in chput teli grauis ictus auertit: qui cum per stragem suorum percurrens stridore quereretur, mater agnouit, re quasi vindicatura exsiluit. Floria lib. I.

286쪽

tum omnia circa quasi hostilia graui timore permiscuit. ac sceaedem ferae, quae primam victoriam abstulerant, secundam parem fecerat, tertiam sine controuersia tradidere. Nec verbiantum armis, & in campis, sed consiliis quoque & domi intra urbem cum rege Pyrrho dimicatum est Quippe post primam victoriam rex callidus,intellecta virtute.Romana, statim desperauit armis,seq; ad dolos contulit. Nam interemtos cremauit captiuosque indulgenter habuit,& sine pretio restituit. Missisq; deinde legatis in urbem, omni modo adnixus est ut in amicitiam reciperetur. Sed bello & pace. foris & domi, omnem in partem Romana vi tus tum se probauit: nec alia magis quam T rentina victoria ostendit populi Romani fortitudinem senatus sapientiam,ducum magnani mitatem. Quinam illi fuerunt viri,quos ab et phantis primo praelio obrutos accipimus 3 omnium vulnera in pectore , quidam hostibus suis immortui; omnium in manibus enses, derelictae in vultibus minae:&in ipsa morte ira vivebat. Quod adeo Pyrrhus miratus est ut diceret ; o quam facile erat , orbis imperium occupare, aut mihi Remanis militibuι , aut me rege Romanus Quae autem eorum qui superfuerunt, in reparando exercitu festinatio 3 cum Pyrrhus, vi me,inquat,'lane Herculissidere procreatum; cui σω si ab angue Lernaeo tot casa bossium capita de sanguia ne suo renascuntur. Qui autem ille senatus aut eum perorante Appio Caeco, pulsi cum muneribus suis ab urbe legati, interroganti regi suo quid de hostium sed e sentirent, urbem temptu Hi vij miseruuu regum esse conpessum confiterentur.

quale

287쪽

vs Cous v LIB. ROM N. Quales porro ipsi duces vel in castrisὶ cum meis

dicum venale regis PFrrhi caput asserentem Curius remisit, Fabricius oblatam sibi a regeamperii partem repudiauit. vel in pace ὶ cum Curius fictilia sua Samnitico praeferret auro: Fabricius decem pondo argenti facti circa Bai-finum consularem virum, quasi lururiam, censoria grauitate damnaret. Quis ergo miretur his moribus, virtute, militia, victorem Popul. Romanum fuisseὶ unoque bello Tarentino intra quadrientum maximam partem Italiae fortissimas gentes, opulentissimas urbes, uberrimasque regiones in deditionem redegisses Aut

quid adeo fidem superet, quam si principia

belli cum exitu conferantur Victor primo praelio Pyrrhus, totam trementem Italiam,Ca- P niam, Lirim MFregellasque populatus prope captam urbem a Praenestina arce prospexit, & a vigesimo lapide oculos trepidae ciuitatis fumo ac puluere impleuit. Eodem postea bis exuto castris,bis saucio, & in Graeciam suam tras mare ac terras fusato, pax dc quies, de tanta adeo de opulentiminis tot gentibus spolia, vLvictoriam suam Roma non caperet. Nec enim

temere ullus pulchrior in urbem aut speciosior triumphus intrauit , cum ante hunc diem nihil nisi pecora Volscorum, greges Sabinorum, ca penta Gallorum,fracta Samnitium arma vidisset. Tum si captiuos aspiceres,Molossi Thessi li, Macedones ; Bruttius, Apulus, atque Lucanus : si pompas ti durum, purpura, signa,iabulae, Tarentinaeque deliciae. Sed nihil libentius populus Romanus aspexit, quam illas quas tiamuerat cum turribus suis belluas , quae, no sine

288쪽

αm HI s T. AN T I 0. II 3. PII. sensu captiuitatis, summissis ccruicibus vict

res equos sequebantur. Bellum Ticenum. CAP. XI MOΜnis mox Italia pacem habuit. Qui enim post arentum auderent λ nisi quod ultro persequi socios hostium placuit. Domiti hine

Picentes, & caput gentis Asculum P.Sempronio duce ; qui tremente inter praelium campo, Tellurem deam promissa aede placauit. Resium Sallentinum. C A P. X x. Νs Allentini Picentibus additi, caputq; regio, nis Brundusium cum inclyto portu,Μ. Atilio duce.Et in hoc certamine, victoriae pretium templum sibi pastoria Pales vli poposcit. Bellum Vulsiniense. C P. XXI. postremi Italicorum in fide mansere vulsi-nij, opulentissimi Etruscorum; implorantes opem aduersus scruos quondam suos; qui ilibertatem a dominis datam . in ipsos erexe rant , transsataque in se Republ. dominabatis tur. Sed hi quoque duce Fabio Gurgite poenaa dederunt. De seditionibuι. O A P. XXILYYAEc est secunda aetas populi Romani, laxa quasi adolei centia ; qua maxime viruit, de quodam flore virtutis exarsit , ac ferbuit. Ita, quae inerat, qὶ dam adhuc ex pastoribus feri, tas , quiddam spirabat indomitum. Inde est quod exercitus Postumium Imperatorem, infitiantem quas pxo miserat praedas , facta in castris seditione lapidavit : Quod sub Appi Claudio noluit vincero hostem , cum pos et2 Quod duce Volerone detrectantibus plerisquinqu*d clam

289쪽

is isti pxincipes quod aduersarentur voluii

tati suae exsulatione multauit ; ut Coriolanum colere agros lutiemem : nec minus ille fero

cirer iniuriam armis vindicasset;nisi quod iam inferentem signa silium mater Veturia lacrymis sivis exarmauit. ut ipsum Camillum, quod inique inter plebem & exercitu diuisisse Veiei tem praedam videretur. Sed hic melior obsessisi in capta urbe costulitit: oc mox supplices de ii

ste Gallo vindicauit. Cu senatu quoq; de s quo bonoq; certatum est: adeo ut relictis sedibus,

i solitudinem di interitu Patriae suae minaret .m ima Urbud βο - ε P. x XII L. P Rima discordia ob impotentiam foener torum ; quibus in terga quoque seruiliter Avientibus,in Sacrum montem plebs armata' secessit ; aegreque nec niti Tribunos plebis impetrasser, Μenenti Agrippae facundi & sapien-

tis viri auctoritate reuocata est. Exstat orationis antiquq satis etficax ad concordiam fabul aqua dissensisse inter se quondam humanos aselus dicitur, quod omnibusopere san gentibus . Dius venter immunis ageretdeinde moribui dos a. seiunctione redisse in gratiam, quando sensissent quod eius opera redactis in languis nem, cibis irrigarentos. Secunda. Vrbu disicordia. R. x xPPI L. t Q Ecundaro in urbe media deceu iratus libia, conflati it. Allatas a Graecia leges , decem pririnipes Jecti iubente populo conscripserant; ' ordinataq; era in duodecim tabuiis tota iusti via cum tame traditos fasces regio quoda furorve retinebat. Ante caeteros Appius Claucius eo insolentiae et tus est, velo Pu i Giniue stupri

290쪽

destinaret; oblitus & Lucretiae & regum,& i sis quod ipse composuerat. Itaque cum oppreΩsam iudicio filiam, trahi in seruitutem videret Virginius pater, nihil cunctatus, in medio foro manu sua interfecit ; admotisque signis commilitonum , totam eam dominationem obsesi iam armis, in carcerem & catenas ab Auent,

Tenia Urbis discordi a. P. XXV. .. TErtiam seditionem excitauit matrimonio- rum dignitas,ut plebeii cum patricijs tu gerentur.qui tumultus in monte Ianiculo.d ce Canuleio Tribuno plebis, exarsit. 2ua Vrbis discordi c P. XXVI. Varriam honoru cupido ut plebeii quoq; c magistratus crearentur. Fabius Ambi

stus duarum pater, alteram sulpicio patriae ii sanguinis dederat, altera plebeio stoloni qui,

quod uxor eius ad lictoriae virgae sonum igno- tum penatibus suis expauerat, & a sorore satis insolenter irrisa esset, iniuriam non tulit. Itaq; nactus tribunatum,honorum & magistratuum consortium quamuis inuito senatui extorsit.

verum in his ipsis seditionibus principem populum non immerito suspexeris : siquidem nunc libertatem , nunc pudicitiam ; tum nat lium dignitatem, honorum decora & insignia vindicauit. Interque omnia haec nullius acrior custos quain libertatis fuit nullaq; in pretium eius potuit largitione corrumpi ; cum , ut in magno, & in dies maiore populo,interim pe . Q niciosi ciues existerent, Sp Cassium Agraria lege, Asaelium Iargitione sulpectum regiae do- έμ. minationis , Praesenti morte multauit. Ac de