장음표시 사용
391쪽
Desperans Annibal Hispanias cotra scipionem diutius polle retineri, fratrem suum ADdrubalem ad Italia cum omnibus copiis euocauit Is veniens eodem itinere quo etiam AnnibaI venerat,a consulibus Appio Claudio Nerone, & Marco Liuio Salinatore apud Senam Piceni ciuitatem, in insidias copossitas incidit: strenue tamen pugnans occisus est; ingentes eius copis captae aut interfectae sunt ; magnumvondus auri atq; argenti Romam relatum .Posthaee Annibal diffidere iam de belli coepit euentu, dc Romanis ingens animus accessit. Itaque di ipsi euocauerunt ex Hispania Publium Cor- .nelium scipionem. Is Romam cum ingemittoria venit. Quinto Caecilio, Lucio Valerio coss. omnesciuitates quae in Brutiis ab Annibale tenebantur, Romanis se tradiderunt.
Anno X IIII. postquam in Italiam Annibal enerat, Scipio, qui multa bene in Hispania Ggerat, consul est factus, & in Africam mimis reui viro diuinum quiddam inesse existimabatur ; adeo ut putaretur etiam cum numinibus habere sermone. Is in Africa contra Annonem ducena Afrorum pugnat, exercitum eius inte scit. secundo praelio castra cepit, cum quatuor
. millibus & quingentis militibus i XI. millibus occisis Syphacem Numidae regem qui se Afris eoiunxerat capit,& castra eius invadit. Syphax cum nobilissimis Numidis, & infinitis spoliis, ab Scipione Romam mittitur. qua re audita, innis sere Italia Annibalem deserit; ipse a Carthaginensibus in Africam redire iubetui, quam Scitio vastabat.
392쪽
Ita annox VII. ab Annibale Italia
393쪽
nx'CONsa M'. ROMAN.bus , deinde cum X X. postremo cum qtiatum euasit in ueta in castris Annibalis argenti pondo xx. millia auri octingenta, caetera suppel- IemIi copiosa. Post id certamen pax cuin Ca ginensibus facta est. Scipio Romam rediit, re ingenti glcria triumphauit. atque, 'canm ex eo appellari coeptus est. Finem accepit secum dum Punicum bellum, post annum nonum decimum quam coepelatio
Ransacto Punico bello, sequutsi est Macedonicum cotra Philippum
. Quingentesimoti quinquagesimo primo anno ab urbe condita, T. Quintius Flamininus aduersus Philippii regem mittitur: pro syerE gessit: pax ei data est
his Iegibus ne Graeciae ciuitatibus,quas Roma- contra eum defenderent, bellum inferret, captiuos & transfugas redderet; quinquaginta solum naues haberet,reliquas Romanis redderet : per annos decem quaterna millia pondo argenti praestaret; & obsidem daret filium suum Demetrium. T. Quintius etiam Laced montis intulit bellum; ducem eorum Nabide vicit; & quibus votuit conditionibusIn fidem accepit: ingenti gloria duxit ante currum no- bilissimos obsides,Demetrium Philippi filium. α Armencm Nabidis. Transacto bello Μacedonlao. sequutum est armum contra Antiochian IeMin. P. COGa Eutrapiuι
394쪽
nelio Scipione, Μ. Acilio Glabrione C o S s.
Huic Antiocho Annibal se iunxerat ; Carthaginem patriam suam metu ne Romanis traderetur relinquens. Μ. Acilius Glabrio in Achaia pugnavit bene. Castra regis Antiochi nocturna
pugna capta sunt a ipse fugatur. Philippo, quia
Kontra Antiochum Romanis auxilio fuisset, Glius Demetrius redditus est. L. Cornelio Scipione,C.Laelio C o ss. Scipio Africanus fratri tuo L. Cornelio Scipioni consuli, legatus contra Antiochum profecitus est. Annibal qui cum Antiocho erat nauali praelio victus est. Ipse postea Antiochus,circa sipylum di Magnesiam Asiae diuitatem, a C O S. Corn
aio scipione ingenti praelio fusus est. Auxilio
fuit Romanis in ea pugna Eumenes, Attali rogis frater, qui Eumeniam in Phrygia condidit. quinquaginta millia peditum, I 1 II. millia equitu eo certamine ex parte regis occisa sunt.
Num rex Antiochus pacem petit: quae iisdem conditionibus datur a senatu, quamquam victo, quibus antE offerebatur ; ut ex Europa &Asia recederet,atq; intra Taurum se cotineret ;xmillia talentorum, & X X. obsides praeberet; Annibalem concitatore belli dederet. Eumeni regi donatae sunt a senatu omnes Asiae ciuitates,quas Antiochus bello perdiderat: & Rhodiis qui auxilium Romanis contra regem Antiochum tulerant, multae urbes concessae sunt. Sciyio Romam rediit, in gelati gloria triumph uit: nomen & ipse,ad imitationem fratris, fatici accepit, quia Asiam vicerat: scuti frater
ipsius propter Africam domicam ivpellabatur.
395쪽
po COS S. M. Etitui de e tolu trium phauit. Anni M.qui ricto Antiocho, nemomanis tr deretur, ad Prusiam. Bithyniae regem fugerat. repetitus e iam ab eo est per Titum Quintium. Flamininum : dccuni tradendus esset Romanis,uenenum bibit, & apudLibysiam in si bua Nicomediensium sepultus est. Philippo rege Macedoniae mortuo,qui & as uersum Romanos bellum gesserat, & posteae. Romanis . contra Antiochum auxilium tulerat, filius mas Perseus in Macedonia rebellauit ingentibus copiis ad bellum paratis. Nam astutores habebat Cotyn Thracia: regem; Illyrica regem,Gentium nomine. Romanis autem in auxilium erant Eumenes. Asiae rex, Ariara
thes Cappadociae, Antiochus syriae, Ptolamae AEgypti Masinissa Numidiae. Prusias autem rex Bithyniae, quamquam sororem Persei uxorem haberet, utrisq; se aequum praebuit. Duinomanorum P. Licinius C O S. est arege graui pretio vactus :.nem tamen Romani,quamquam superata,regi petenti pacem praestare voluerunt: niati his canditionibus ; ut se & sitos Senatui depopulo Romano dederet. Mox misiis contra eum Lucius 2Emilius Paulus C O s.& in Illyricum C. Anicius praetor contra Gentium. se LGentius facile uno praelio victus, mox se dedi dit. Alater eius dc uxor, & duo si ij, frater quom eius, simul an potestatem Romanorum ven runt. Ita bello intra dies X X T. perfecto, an Eeognitum est Gentium victum, quam es tum
396쪽
δc permittente Senatu dona quae attulerant in Capitolio posuerui. Prusias etiam filium suum Nicomedem senatui commendauit. In sequenti anno Lucius Memmius in Hispa nia bene pugnauit. Marcellus postea consul res,ib dem prospere gessit. Tertium deinde bellum contra Carthaginem suscipitur,D C. & stero anno ab urbe condita, L. Manlio Cesorino, &Μarco Μanilio CO S S. auo LI.postqua secundum Punica bellii trannactum erat. Hi profecti, Carthagine oppugnauerunt. Contra eos Asdrubal dux Carthaginerisu dimicabat. Famea dux alius, equitatui praeerat Carthaginensium. Scipio tunc, scipionis Africani nepos, tribunus ibi militabat. huius apud omnes insens metus de reuerentia erat. Nam scparatissimus ad dimicandum ,Δxonsultissimus habebatur. Itaque per eum multa prospere a C O S S. gesta sunt. neq; quidquam magiς vel Asdrubal vel Famea vitabant, quam
contra eam RomanoIam partem c namittere
ubi scipio dimicabat. Per idem tempus Masinissa rex Numidarurn. ter annos sexaginta fere amicus populi Romani, anno vitae suae. XC VII. mortuus est,
x LIIII. filiis relictis. 'Scipionem diuisorem regni inter filios esse iussit.
Cum igitur clarum scipionis nomen esset, iuuenis adhuc, C o S. est factus: & contra Carthaginem missiis. is eam cepit,ac diruit. spolia' ibi inueta,quae de variarum ciuitatum excidiis Carthago collegerat: & ornamenta urbium
riuitatibus Siciliae,Italiae. Africae reddidit: quae sua recognoscebant. Ita carthago , septin
397쪽
; cum quatuordecim annos Hispanias aduersum Romanos ino ui siet. pastor primo fuit; mox latronum dux: postremo tales ad bellum
populos concitauit, ut assertor contra Romanos Hispaniae putaretur. &cum interfectores eius praemium a Caepione consule peterent,
Iesponsum est, numquam Ronianis placuisse, Imperatorem a suis militibus interfici. Quintus Pompeius deinde consul a Vuman risis, quae Hispaniae ciuitas fuit opulentissima superatus pacem agnobilem fecit. Post eum Caius Hostilius Mancinus COS. iterum cum Numantinis pacem fecit infamem: quam PoP. .& Senatus iussit infringi, atque ipsum Mancinum hostibus tradi: ut in illo quem auctorem foederis habebat, iniuriam soluti foederis kindicarent , Post tantam igitur ignominiam, qua a Numantinis bis Romani exercitus fuerant
subiugati, Publius scipio Africanus secundo Consul factus, & ad Numantiam missus est. Is
primitan militem vitiosum & ignauum exercendo magis. qu in puniendo,sine aliqua acer- . bitate correxit. Tum multas uispaniae ciuita- tes partim bello cepit, partim in deditionem. accepir. Potiremo ipsam Numantiam aeuobsessam,fame cofecit.& a solo citertit:reliquam prouinciam in f dem accepit. Eo tempore Attalus rex Asiae, frater Eumenis, mortuus est 3 heredemque populum Romanum reliquit. ita imperio Romano perte- sta inentum Osia accessit. Mox etiam Decimus limius Brutus de eis & Lusitanis tritimphauit magna gloria: S Publius Scipio Asticanus de Numantinis secun-
398쪽
386 III s T. AN Tast. I 'IB. III.
dum triumphum egit, X tuu anno postquam: Prsorem de Ahica egerat. Μotum interim in beIlum est ab Aristonico Eumenis filio, qui ex concubina susceptus fuerat. is Eumenes , fiater Attali fuerat. Aduersus eum misius est P. Licinius Crassus. Rabuit ins nita regum auxilia nam & Bithyniae rex Nieomedes Romanos iuvit.& Mithridates . Ponticus,eum quo PQ stea bellnm grauissimum . fuit:& Ariarathes Cappadox, 5 Pylaemenes, . Paphlagon victus est tamen Cras iis, & in prae-.tio interfectus. caput eius Aristonico ablatum . πst corpua Smyrnae sepultum. Postea Perpenna Eonsul Romanus, qui successc rasso veniebat,audita belli fortuna ad Asiamcelerauit: Sed acie victum Aristonicum,apud Stratonicen civitatem,qu. fugerat fame ad deditionem compulit. Aristoni us iussu Senatus Romae in carcere strangulatus: triumphari enim de co non oroterat quia Perreni a Vud rem m. rediens, diem objesar.
minino C OS S.Carthago in Africa iussu Sena' tua reparata est quq Runc manet; nis duobus
di viginxi postquana A scipione fit at euersiri nedum eo sint ciues Romani. Anno DC VII. ab urbe codita. Caius Cacsus. Longinus, & Sextus Pollutius Caluinus , consulςs, ta Tris alpini, bςllum intulerunt, idi Arvernorum nobilissim ς tum ciuit Iliatque R0rum regi Dauix' insinitamq; multitudinem,
iuxta Rhodanum fluuium . interfecerunt. PIN--
399쪽
- Romam ductus est: magnaque gloria eo seles ambo triumphauerunt. Marco Porcio Catone & Quinto Ilarcio RG ge consulibus,DCX xx anno & tertio ab urbe condita, Harbona in Gallia colonia deducta est Post a L. Metello & Quinto Alueio Scaevola Coss. de Talmatia triumphatum est Ab urbe condita anno DCXαλ V. Caius Cato consul Scordiscis intulit bellum; ignominioseque pugnauit. . 'C. Caecilio Μetello de Cnaeo Carbone COS Lduo Metelli fratres eodem die alterii ex Thr eia,ex Sardinia alterum triumphum egerunt. Nuntiatumque Roma est, Cimbros e Gallia initaliam iransisse, . ,
P. Scipione Nasica , & L. Carpionio Bestia COS S.Iuturtha Numidarum regi bellum ill . tum est, quod Λdherbalem & Hiempsalem, Μicipsae filios fratres suos, reges, de P. R. am
eos, interemisset. Μissus aduersus eum Co S. Calpurnius Bestia. corruitus regis pecunia, P
eem cum eo flagitiosissim1 fecit; quae a Senata improbata est. Postea contra eundem insequeti anno Spurius Albinus Posthumius profectus est. Is quoque per fratrem ignominiose contra Numidas pugnauit.Tertio mimis Quintus C
citius Μetelliis consul,exercitum ingenti seu ritate 3c moderationecorrectum , clim nihil in quemquam cruentum faceret , ad disciplinam i Romanam reduxit. Iugurthim varijs proeliis vicit , elephantos eius occidit, vel cepit. Et cum
iam bello finem positurus esset, successiim esti ei a C. Mario. is Iugurtham , & Bocchii Mauris tantae rege, qui auxilia Iuguribae ferre coepecisc tropius C
400쪽
pariter superauit. Aliquata & ipse oppida Nimidiae cepit. belloque terminum potuit, capto Iugurtha per quaestorem suum Cornelium syLlam,ingentem virum ; tradente Boccho Iugurtham, qui pro eo ante pugnauerat.
A. Μarco Iunio Silano collega Quinti Metelli , in Gallia; & a Minucio Ruso in Macedonia scordisci & Triballi; dc a Seruilio Caepione in Hispania Lusitani victi sunt & duo triumphi de Iugurtha, primus per Metellum,
secundas per blarium acti sunt. ante currrim
tamen Marii Iagurthacum duobus filijs ductus
est catenatus. dc mox iussu consulis in carcere strangulatus.
LIBER V. um bellum in Numidia contra Iugurtham geritur, Romani consuleg Μarcus Μanilius & Quintus Caepio 1 Ombris & Teutonibus& Tigurinis 5c .Ambronitus , quae erant Geimanorum oc Gallorum' gentes , victi sunt iuxta flumen Rhodanum ; dc ingenti internecione attriti, etiam castra sua & magnam partem exercitus perdiderunt. Timor Romae grandis fuit quantum vix Annibalis tempore Punicis bellis ne iterum Galli Roma venirent. Ergo Marius post victoriam Iugurthinam secu-do COS. est factus,bellumque ei contra Cimbros de Teutones decretum est. Tertio quoque
ei dc quarto delatus est cosulatus: quia bellum Cimbricum protrahebatur. sed in quarto con- 'sulata