장음표시 사용
381쪽
eim mersit, septem millia hostium cepit, tria millia occidit: neq; vlla victoria Romanis grae tior fuit,quod fin uicti terra. iam etiam mari plurimum possent. Cato Aquilio Floro Lucio Scipione C O s S. Scipio Corsicam & Sardiniam vincit: multa millia inde captiuorum abduxit.
bellum in ostieam transsatum est: contra Ha milcarem Carthaginensium ducem, in maria pugnatum,victusq; est. nam perditis L XII ID. nauibus retro se recepit: Romani XXII. amiseserunt,sed cum in Africam transissent,primam. Clypeam Africae esui talem in deditionem a ceperunt. Consules usq; ad Carthaginem pro cesserunt; multisque vastatis oppidis Manlius victor Romam rediit,& XXVII. millia capitia uomin reduxit. Attilius Regulus in Africa remansit. Is contra Afros aciem instruxit; contra tres Carthaginiensium duces dimicans, victor fuit: X VIII. millia hostium carcidit, quinque millia cum VIII. elephantis cepit: septuagin ta tres ciuitates in fide accepit: Tum victi Carthaginenses,pacem a Romanis petierat,quam eum Regulus nollet nisi durilsimis conditionibus dare, Afri auxilium a Lacedaemoniis peti runt: & duce Xanthippo , qui a Lacedaemoniis missus fuerat, Romanorii dux Regulus victus est ultima pernicie. nam duo millia hominum
tantum ex omni- Romano exercitu remanse
runt,quindecim millia cum imperatore Regula capta sunt , X X X. milita occisae; Regulum ipse in eatenas coniectus:
M. A milio Paulo ervio Tulvio Nobilium:
382쪽
C O S s. ambo Romani consules ad Asricam profecti sunt, cum trecentarum nauium classe; primum Afros nauali certamine superant. α- anilius consul centum & quatuor naues hostiudemersit, triginta cum pugnatoribus cepit; quindecim millia hostium aut occidit, aut cepit , militem suum ingenti praeda ditauit. Et subacta Africa tum fuisset, nisi quod tanta tam cs erat, ut diutius exspectare exercitus non posset.Consules cum victrice classe redeuntes,
circa Siciliam naufragium passi sunt: & tanta tempestas fuit, ut ex quadringentis sexaginta quatuor nauibus, octoginta seruari vix potuerint. Neque ullo tempore tanta maritima tempestas audita est. Romani tamen statim ducentas naues reparauerunt neq; in aliquo animus
his infractus fuit. Cnaeus Seruilius Cepio, & C. Sempronius Blaesus C O S S. cum ducentis sexaginta nauibus ad Africam profecti sunt: aliquot diuita-xes ceperunt: praedam ingentem reducentes, naufragium passi sunt. Itaque cum continuae calamitates Romanis displicerent, decreuit Senatus,vi a maritimis prςliis recederetur, & tantum sesaginta naues ad praesidium Italiae saluae essent. Lucio Caecilio Metello, Caio Furio Pacito COSS. Metellus in Sicilia Afrorum ducem eum G XXX. elephantis, dc magnis copiis venientem superauit X X. millia hostium caecidit, sex & X X. elephantos cepit, reliquos errantes per Numidas, quos in auxilium habebat, coulegit,& Romam deduxit ingenti pompa 3 cum CXXX. elae intorum numerus omnia itinera comPleret.
383쪽
DE CONSULIB. RO MAN. eompleret. Post haec mala Carth aginenses Regulum ducem ,quem ceperant, petierunt, ut Romam proficisceretur, & pacem a Romanis o tineret, ac permutatione captiuorum faceret. Ille Romam cum venisset, inductus in senain,
nihil quasi Romanus egit; dixitq; se ex ilia die
qua in potestatem Afrorum venisset, Romanum esse desiisse. itaq; & uxorem a compleXuremouit, & Romanis suasit ne pax cum Poenis fieret. Illos enim, fractos tot casibus, spem nul-Iam habere; se tanti non esse, ut tot millia captiuorum propter unum se, dc senem,&paucos qui ex Komanis capti fuerant, redderentur. Itaque obtinuit. nam Afros pacem petentes nullus admisit. ipse Carthaginem rςdiit; offe- rentibusq; Romanis, yt eum Romae tenerent, negauit se in ea urbe mansurum, in qua, po quam Afris seruierat,dignitatem honesti ciuis, habere no posset. Regressus igitur ad Africam, omnibus suppliciis exstinctus est. P. Claudio , Pulchro,C. Iunio C O S S. Claudius contra a . spicia pugnauit, & a Carthaginensibus victus est. Nam ex ducentis & viginti, nauitas, eum: triginta fugiti X C. cum pugnatoribus captae sunt,demersae cetterae,viginti millia captae Alius quoq; eosul classem naufragio amisit, exercita , itamen saluum habuit; quia vicina littora erat. Cato Luctatio Catulo, Aulo Posthumio Al- bino Cos S anno belli Punici XXIII. Catu-lo bellum contra Afros commissum est.Profectus est cum CCC. nauibus in Siciliam. Afri contra ipsum C C C C. parauerimi. Luctatius S Catulus nauem aeger ascedit: vulneratus enimio Pugna superiore fuerata. Contra. Lilybaam,
384쪽
cillitatem Siciliae pugnatum est ingenti virtute
Romanorum. nam LXXIII. Carthagine unaues captae sunt,C XXV demersae; XXXII.,nillia hostium capta, XIII. occisa: infinitum auri argentio; pondus in potestatem Roman xum redactum. Ex classe Romanx duodecim naues demerse. pugnatum est V I.adus Μartias, statim Carthaginenses pacem petierunt: trabu-taq; iis pax: captiui Romanorum,qui tenebanetur a Carthaginetibus,redditi sunt. Etiam Carthaginenses petierunt, ut redimi eos captiuos liceret,quos ex Afris Romani tenebant. Sen
tus iussit sine pretio dari eos qui in publica custodia essent: qui autem Esruiatis tenerentur, ut pretio dominis reddito, Carthaginem redirent; atque id pretium ex fisco magis quam a Carthaginensibus solueretur. Ouintus Luctatius, Aulus Manlius, Go S S. exeati bellum Faliscis intulerunt: quae ciuitas Italiae opulenta quondam fuit: quod am cC o S S. intra sex dies quam venerant, trantegerunt,XV. millibus hostium caesis,caeteris pace concessa ; agro amen ex medietate sublato.
RII LIBER ID. Inito igitur Punico bello, quod
iam per X XI Ι.annos contractuna est, Romani iam clarissima gloria noti,iegatos ad Ptolemaeum AEgypti regem miserunt ; auxilia promit- tuti tuo, uiata lex Syriae Antiochus ei bellum intulerat.Ille gratias Romanis egit.auxilia non
385쪽
accepit: iam enim fuerat pugna transacta. E dem tempore potentissimus rex Siciliae Hiero, Romam venit ad ludos spectandos ; ec ducemia millia modiorum tritici populo dono dedit. L. Cornelio Lentulo FuluioFlacco C O S s.
quibus Hiero Romam venerat, etiam contra
L gures intra Italiam bellum gestum est,&de his triumphatum. Carthaginenses tum bella reparare tentabant, Sardinienses, qui ex conditione pacis Romanis parere debebat, ad rebellandum impellentes. Venit tamen legatio Carthaginensium Romam, di prucem impetrauit. Tito Manlio Torquato, Cato Attilio Balbo Cos s.de saria triumphatum est: dc pace omnibus locis facta, Romani nullum bellum ha-.buerunt. quod his post Romam coditam semel tantum Numa Pompilio regnante contigerat. Lucius Posthumius Albinus,Cnatus I ulvius,
Centumalus C O S s. bellum cotra Istris . ginserunt: dc multis ciuitatibus captis, etiam reges in deditionem acceperunt ; e tum Primum de Illyriis triumphatum est. Lucio Ai milio C O s. ingentes Gallorum copiae Alpes transierunt: sed pro RQmanis tota Italia consensit ; traditumque est Fabio histori-co,qui ei bello interfuit,D C C C. millia hominum parata ad id bellu fuisse: sed res per CC S. tantum prospere gesta est. X L. millia hostium
inim secta sunt dc irriumphus malo decretus. Aliquot deinde annis post contra Gallos intra Italiam pugnatum est . finitumque est be lum Isarco Claudio Marcello, Cnaeo Cornelio Scipione C O S S. Tunc Marcellus cum parua manu equitum dimicauit, dc regem Gallor mi
386쪽
Viridomarum nomine,manu sua occidit.Post ea cum collega sito ingentes copias Gallorumperemit. ; Mediolanum expugneuit; grandem prςda Roma pertulit: ac triumphans Μarcellus
spolia Galli stipiti imposita humeris suis vexit. Μ Μinucio, P.Cornelio COS S.IIbi, bellum illatum est: quia latrocinati naues Romanorii
fuerant, quae frumenta exhibebanta perdombriq; sinu omnes.Eόdem ano B ELLV M P N IC VM SECUNDUM Romanis illatum est per Annibalem Carthaginensium ducem
qui saguntum Hispaniae ciuitatem, Romanis amicam, oppugnare aggressus est, agens vicesimum aetatis annum; copii congrcgatis C L. millibus peditum, de XX. millibus equitum. Huic Romani per legatos denuntiauerunt, ut hello abstineret. Is legatos admittere noluit. Romani etiam Carthaginem miserunt,ut mare daretur Annibali, ne bellum contra socios populi Romani gereret. sed dura resposa a Cartha ginesibus reddita. Saguntini interea fame victi iunt ; caritq; ab Annibale, ultimis poenis afficiuntur I um P olius Cornelius scipio cum exercitu in Hispaniam pro istus est, Tiberius. Sempronius in Siciliam: bellum Carthaginea si bus indictum est. Annibal,relicto in Hispanix fratae Asdrubale Pyrenaeum transit; Alpes, a huc ita ea parte inulas, sibi patefecit. Traditur ad Italiam LXX X.millia peditum,& x X.milestia equitum, septem & triginta elephantes a dumine. Interea multi Liaures & Galli Annibaesti se iunxerunt seinproniu1 Gracchus, cognitin ad Italiam. Annibalis aduentu e Sicilia exerci--- Aziminum. Oiecit. Publius Cornelius.
387쪽
5 Apio Annibali primus occurrit: commisso proclio fugatis suis ipse vulneratus in castra rediit. Sempronius Gracchus & ipse conflixit a- pud Trebiam alamem. is quoq; vincitur. Anni hali multi se in Italia dediderunt. Inde ad T sciam veniens Annibal. Flaminio consuli oc-- currit; ipsunt Flaminium interemit: Romano-- aeum viginti quinq; millia caesa sunt; caeteri dinfugerim t.Missus aduersus Annibalem postea avomanis Quintus Fabius Magimus. Is eum, differendo pugnam, ab impetu fregit: moxi
Quingentesimo & quadragesimo anno E co-dita urbe,Lucius rimilius, P.Terentius Varro, contra Annibalem mittuntur, Fabioq,succedui: qui Fabius ambos COS s. monuit,ut A mibalem callidum & impatientem ducem non alites vincerent, qu in praelium differendo. v Tum cum impatientia varronis C O S. contradicente consule altero, apud vicum qui canno appellatur, in Apulia pugnatum esset, ambo C O s s. ab Annibale vincuntur. In ea pugna tria millia Afrorum pereunt, magna pars de aercitu Annibalis sauciatur multo tamen P nico bello Romani grauids accepti sunt. periit . enim in eo Ninilius Paulus contui. Consulares& Prgiorij X X. Senatores capti aut occisi XXX. aio biliores viri,CCC. militum XL. millia; equitum tria minia & quingenti.in quibus malis nemo tamen Romanorum pacis mentione habere dignatus est. Servi,quod numquam an se, manumissi, & milites facti sunt. Post eam pugnam multae Italiae ciuitates quae Romanis paruerant,se ad Annibalem transtulerunt. An-
388쪽
xibat Romanis obtulit, ut captiuos redimeret rxesponsumq; eo Senatu, eos ciues no esse ii .cesilariosiqui,cum armati essent,capi potuisset.
Ille omnes postea variis suppliciis interiacit;
tres modios aureorum annuborum Carthaginem misi ; quos E manibus equitum Romanorum, Senatorum,& militum detraxerat. Inmterea in Hispania, ubi frater Annibalis Assit hal itemanserat cum magno exercitu, ut earn itotam Afris subigeret, a duobus. Scipionibus yomanis ducibus vincitur; perditq; in pugna .. XXXV. millia hominum. ex his capiuntur x. millia, occiduntur XXV. Mittuntur ei E Ca ethaginensibus ad reparandas vires XI L millia peditum,I II I. ilia equitum X X. elephanti. Anno quarto postquam' in Italiam Annibal venit, sarcus Claudius Alarcellus C o. apud Nolam. Huitatem Campaniae, contra Annibalem bene pugnauit. AnnibaI multas emitates Romanoruper Apuliam, Calabriam, & Bruttios occupauit: quo tempore etiam rex Isac doniae Philippus ad eum legatos inisit, promi rens auxilia cotra Romanos; sub hac coditione ut deletis Romanis, ipse quoq; contra Gra vios ab Annibale auxilia acciperet.Captis igitur Ietatis Philippu& re cognita, Romani in Macedoniam Marcum Valerium Laevinum ire iuss)runt; in Sardiniam Titum Manlium Torquatum proconsulem: nam etiam ea sollicitata ab Annibale,Romanos deseruerat.Ita uno tepore quatuor locis pugnabatur ei in Italia. cotra Annibalem ; in Hispania, contra fratrem eius Andrubalem ; in Macedonia, contra Philippum ;
389쪽
n1 COM sv LIB. ROMAN. 3 ς lem Carthaginesem. is . Tito Manlio proconsule qui ad Sardiniam missius 'frat, i Toeeis, cum eo xi L minx , capti mille mungeri; Romanis sardinia subacta.Ma ἱ nor eiptiuos dc Asdrubale Roma IePOrtauit. Interea etiam Philippus a Laevino in Μ-cedonia vincitur, & inrulentae uionibus Asdrubal. & Mago tertius Decimo anno postquam inni . in Italiam
venerat, P. Sulpitio Cneto Fu o Cos s. Annibal usu; ad quartum milliarium urbis accessita
m,cum exercitu venientium, Annibal ad Campanam se recepit. In Hisy ma xratre Asdru
bale ambo scipiones,qui per multos octores merant interficiuntur: exercitus tamen integer remansit: casu enim m Sisute erant decepti quo tempore ς xx m et
mnus in Μacedonia cum Philippo G ciae populis.& rege Asiae Attalo,amrc Dam. Dcit: de ad Sicilia profectus, Annonem queri dam Afrorum ducem apud Agrigentum civ tatem cum ipso oppido cepit , eumqum meum captiuis nobilibus misit tales in
cum ingenti gloria Romam regressus et . Annibal iα Italia Cinaeum Fuluxum ς ΠΣ. 3 bito aggressas, cum octo mittib - . ninterfecit. Interea ad Hispanias . vhi occisis dwob Scipionibus nullus Mara Π
390쪽
Publius Cornelius Scipio mittitur,filius publii Scipionis, qui ibidem bellum gesserat, annos
natus quatuor &XX. vir Romanorum omniuri sua aetate dc posteriori tempore fere primus. Is Carthaginem Hispaniae capit; in qua omne. aurum & argentum, & belli apparatum Afri habebant : nobilissimos quoque obsides, quos ab Hispanis acceperat: Μagonem etiam fratre Annibalis ibidem capit; quem Romam cum aliis mittit. Romae iuges laetitia post hunc nuntium fuit. Scipio Hispanorum obsides parentihus reddidit.quare omnes serh Hispani ad eum uno animo transierunt. Post quae Asdrubalem Annibalis fratrem, victum fugat, & praedam maximam capit. Interea in Italia C os. EFAJus Marimus Tarentum recepit; in qua ingentes copiae Amnibalis erant :& ibi etiam ducem Annibalis Carthalonem occidit, xxv. millia captiuoruuendidit ; praedam militibus dispertiuit, pecuniam hominum venditorum ad fiscum retulit. Tum mulis ciuitates Romanorum, qui ad Annibalem transierant prius, rursus se Fabio Μaximo reddiderunt, In sequenti anno Scipio in Hispanin egregias res egit. & per se, & per se trem suum Lucium Scipionem; LX X. ciuitates recepit. In Italia tamen male pugnatum est. Nam Claudius Marcellus C O S. ab Annibale occisus est.
Tertio anno postquam scipio ad Hispaniam
prosectus fuerat, rursus res inclytas gerit: Iegem Hispaniarum magno praelio victum, in amicitiam accepit, & primus omnium a victoobndes non poposcit. vesperam