장음표시 사용
371쪽
DE CONs VI. IB ROM/N. eum Sabini Romanis bellum intulissent, victi sunt: & de his est triumphatum. Quinto anno,
Lucius Valerius ille Bruti collega &I III. consul, ataliter mortuus est ; adeo pauper factus ut collatis a populo nummis, sumptum habuerit sepulturae; quem matronae, sicut Brutum,
Nono anno post reges exactos, cum gener Tarquinij,ad iniuriam soceri vindicandam ingentem collegisset exercitum, noua Romae dignitas est creata ; quae DICTATVLA ap-
Pellatur, maior quam Consulatus. Eodem anno etiam ΜAGISTER EQVI TVΜf ehus est qui Dictatori obsequeretur neq; quidquam similius potcst dici, quam dictatura antiqua huic imperij potestati, quam nunc tranquillitas vestra habet: maxime cum Augustus
quoq; Octavianus, de quo postea dicemus; &ante eum Caius Caesar, sub dictaturae nomine atque honore regnauerint. Dictator autem Ro-mς primus fuit Largius: magister equitum primmus, Spurius Cassius. sexto decimo anno post reges exactos, seditionem populus Romae fecit; tamquam a s natu atq; Consulibus premeretur. Tum & ipse sibi ΤRIBUNOS P EB I S, quasi proprios iudices dc defensores, creauit, per quos contra senatum & Consules tutus esie posset. sequenti anno VOLSCI contra Romanos hellum reparauerunt: & victi acie, etiam Coriolos ei uitatem , quam habebant optimam. perdiderunt. Octauodecimo anno postquam reges ciecti erant, expulsus ex urbe Quiritus Marcius dux . Eutropim A i
372쪽
Romanorum, qui Coriolos ceperat Volscorum ciuitatem,ad ipsos Volscos contendit iratus,&auxilia contra Romanos accepit, Romanos s*pe vicit : usq; ad quintum milliarium urbis a cessit ; oppugnaturus etiam patriam suam, i gatis,qui pacem perebant, repudiatis ; nisi ad eum mater Veturia &vxor Volumnia ex urbe venissent: quarum fletu dc deprecatione superatus remouit exercitum. Atque hic secundus post Tarquinium fuit, qui dux contra patriam
Caesone Fabio & Tito Virginio Cos S trecenti nobiles homines, qui ex Fabia familia Grant, contra Vesentes bellum soli susceperunt, aeromittentes senatui& populo per se omne certaine implendum. Itaq; profecti omnes nobiles, &qui singuli magnorii exercituu duces esse deberent, in prauio conciderunt. Vnus omnino superfuit ex tanta familia ; qui propter aetatem puerilem duci no potuerat ad pugnam. Post haec censis in urbe habitus est, &inuenta sint ciuium capitum C XIX. millia. sequenti anno, elim in Algido monte,ab v be duodecimo ferme milliario, Romanus o sideretur exercitus,Lucius Quintius Cincinnatus Dictator est factus: qui agrum quatuor iugerum possidens, manibus suis colebat. Is ictim in opere& arans es et inuentus, sudore dete so,togam Praetextam acicepit: & caesis hostibus.
Anno CCC.&altero ab urbe condita, imp eriu cosulare cessauit 1 & pro duobus Go S S. decem facti sunt, qui summam potestatem ha
bracat, PACE HY1R1 nominati: sed cum iiii
373쪽
'primo anno bene egissent, secundo unus ex iis Appius Claudius, Virginij cuiusdam, qui ho nestis iam stipendiis contra Latinos in monte Algido militabat,filiam virginem corr inpere voluit et quami pater occidit, ne stuprum D cem uiro sustineret:& regressus ad milites,ino uit tumultum. Sublata est Decemuiris pol stas ; ipsiq; damnati sunt. Anno trecentesimo decimoquinto ab urbe eondita, Fidenates contra Romanos rebellauerunt Auxilium praestabant his Veientes, di rex Veientium Tolumnius : quae ambae ciuitatestam vicinae urbi sunt ut Fidenae, v I I. Veientes, XVII I. milliario absint. Coniunxerunt se his& volsci. sed Μ. IEmilio dictatore, & Lucio Quintio Cincinnato magistro equitii, vi cti, etiaregein perdiderunt: Fidenae captae, & excita. Post XX. inde annos, Primitant rebellauerunt. Dictator contra ipsos missus est Furius Camil- lus: qui primum eos vicit acie; mox etiam ciuitatem diu obsidens cepit, antiquissimam,Italiaeq; ditissimam. Post eam cepit oc Faliscos, non miniis nobilem ciuitatem. Sed commota est ei inuidia; quasi praedam male diuisisset: damnatusq; ob eam causam.&expulsus ciuitate est. Statim Galli Senones ad urbem venerunt ; & viructos Romanos X I. milliario ab urbe Roma,apud flumen Alliam sequuti, etian bem occupauerunt ; neq; defendi quid qua nisi Capito lium potuit. quod clim diu obsedissent, di iani Romani fame laborarent, a Camillo, qui in vicina es uitate exsulabat, Gallis superuentum est, grauissimeq; victi sunt. postea tamen, aci cepto etiam auso, ne Capitolium obsiderenti Eutropi- Α Φ
374쪽
recesserunt: sed sequutus eos Camillus ita α- cidit ut & aurum quod his datum fuerat, & innia quae ceperant militaria signa, reuocaret. Ita tertio triumphans, urbem ingressus est, &appellatus SECUNDUS ROMULus; quasi & ipse patriae conditor
LIBER II. Nno CCCLXV. ab urbe condita, post captam autem primo, dignitates mutatae sunt:&pro duobus C o S s. facti TRIBV-N I MILIT ARES, consularipit ita te Hinc iam coepit Romana res crescere. Nam Camillus eo anno Vossiorum ciuitatem, quae per LX X. annos bellum gesserat, vicit ;& EAEquorum urbem,& Sutrinorum:atq; omnes,
deletis eorum exercitibus , occupauit; & tres smul triumphos egit. Titus etiam Quintius Cincinnatus Praenestinos,qui usq; ad urbis Romae portas cum bel- Io venerant, persequutus, ad flumen Alliam
vicit: & eivitates quet sub ipsis agebant, Romanis adiunxit: ipsum Praeneste aggressus, in doditionem accepit: quae omnia ab eo gesta sunt viginti diebus triumphusq; ipsi decretua. Verum dignitas TRIBUNORVΜ ΜΙ- LITARI VΜ non diu perseuerauit. Nam post aliquantum nullos placuit fieri: de qua driennium ita in urbe fluxit ut potestates ibi maiores non essent. Resumpserunt tamen tribuni militares consulari potestate iterum dignitatem,
375쪽
ng Co N sv LIB. sto MAN . etsi gnitatem, & triennio perseuerauerunt. Rursus C O S S. facti. Lucio Genucio, & Quinto Seruilio C O S S.
mortuus est Camillus: honor ei secundus post Romulum delatus est. Titus Quintius Dictator aduersus Gallos, qui in Italiam venerant, missus est. Hi ab urbe quarto milliario trans Anienem fluuium consederant. Nobilissimus de senatoribus Titus Μanlius , prouocantem Gallum ad singulare certamen. cogressus occidit: & sublato torque aureo,col Ioq; suo imposito,in perpetuum I
quati sibi & posteris cognomen accepit. Galli fugati sunt: mox per Caium Sulpitium Dictatorem etiam victi. Non multb post a Caio Ilar cio Tinei victi sunt ; VII. millia captiuorum ex his in triumphum ducti. Census iterum habitus est. Et cum Latiniqui a Romanis subacti erant, milites praestare nollent, ex Romanis latiim tyrones letii sunt, ; legiones decem ; qui modus sexaginta
vel amplius armatorum millia efiiciebat. paruis adhuc Romanis rebus , tanta tamen in re militari virtus erat. Quae cum prosectae essent
aduersus Gallos duce Lucio Furio Camillo, quidam ex Gallis unum e Romanis, qui esset optimus, prouocauit. tum se Μarcus Valerius tribunus militum obtulit: & eum processisset armatus, coruus ei supra dextrum brachium sedit. mox commissa aduersus Gallum pugna, idem coruus alis & unguibus Galli oculos verberauit, ne rectum pollet aspicere: itari. tribuno Valerio interfectus, no solum victoriamei,sed etiam nomen dederit. Ram postea idem Eumpitu A s
376쪽
cominus est dictus. ac propter hoc meritum, annorum trium & viginti, C O S. est factus. Larini qui noluerunt milites dare, hoc quoque a Romanis cXigere coeperunt, ut unus Con. sui, ex eorum; alter, ex Romanorum populo crearetur. Quod cum esset negatum, bellum
contra eos susceptum est, & ingenti pugna superati sunt: ac de his perdomitis triumphatum est. Statuae C O S s. ob meritum victoriae in rostris positae sunt. Iam Romani potetes esse coeperunt. bellum enim in centesimo & tricesimo fere milliario ab urbe apud Samnites gerebatur, Onedij sunt inter Picenum, Campaniam.& Apuliam. Papirius Cursor cum honore dictatoris ad id belium profectus est: qui, clini Romam rediisset, in Fabio Maximo, magistro equitum quem apud exercitum reliquit, praecepit, ne se absente Pugnaret. Ille occasioni e reperta, felicissime dimicauit, & Samnites deleuit. ob quam rem a dictatore capitis damnatus, quod se vetante pugnasset, ingenti fauore militum dc populi li- Deratus est: tanta Papirio seditione commota, ut pene ipse interficeretur. Postea Samnites, Romanos, Tito Veturio & Spurio Posthumio C O s s. ingenti dedecore vicerunt, Ac subiu-lium miserunt. Pax tamen a senatu oc. populo oluta est, quae cum ipsis propter necessitatem facta fuerat. Postea Samnites victi sunt a L.Papirio consule: septem millia eorum sub iugum missa. Papirius de Samnitibus triumphauit. Eo tempore Appius Claudius Censor aqua Claudiam tu duxit,& viain Appiam strauit. Samnites reparato bello, in Fabium Maximum vicerunt,
377쪽
rent tribus millibus hominum occisis. Postea cum pater ei Fabius Maximus legatus datus fuisset,& Samnites vicit,& plurima eorum oppida cepit. Deinde P. Cornelius Rufinus, Manius Curius Dentatus, ambo COSS. contrasamnites missi, ingentibus praeIiis eos confecere. Tum bellum cum Samnitibus per annos
nouem dc X L achum sustulerunt. neq; ullus hostis fuit intra Italiam, qui Romanam virtutem magis fatigauerit. Interiectis aliquot annis, iterum se Gallorueopia contra Romanos Tuscis Samnitibusque iunxerunt: sed cum Romam tenderent, a Cn. Cornelio Dolabella C o S. deletae sunt. Eodem tempore Tarentinu, qui iam in ultima
Italia sunt, bellum indictum est; quia legatis
Romanorum iniuriam fecimuit. Hi Pyrrnum Epiri regem contra Romanos in auxilium poposcerunt ; qui ex genere Achillis originem trahebat. is mox ad Italiam venit. Tumq; primum Romani cum transnarino hoste dimicauerunt. Μiniis est contra eum consul P. Valerius Laevinus: qui cum exploratores Pyrrhi cepisset, iussit eos per castra duci, ostendi omnem exercitum, tumq; dimitti, ut renuntiarent Pyrrho, quaecumque a Romanis agerentur. Commissa mox pugna,cum iam Pyrrhus fugeret, elephantorum auxilio victu: quos incognitos Romani expauerunt. sed nox praelio sinem dedit. Laevianus tame per noctem fugit, Pyrrhus Romanos mille octingentos cepit, eosque summo honore tractauit; occisos sepeliuit. quos cum a uerse vulnere & truci vultu, etiam mortuos iacere vidisset, tulisse ad coelum manus dicitur, Eutropiud
378쪽
cum hac voce; Se totius orbis deminum esse potuitie. si tales sibi milites contigissent.
Postea Pyrrhus iunctis sbi famnitibus, Lucanis, Brutusq; Romam perrexit, omnia ferro agneque vastavit. Campaniam depopulatus est; atq; ad Praeneste venit, milliario ab urbe octa-uodecimo. Μox terrore exercitus,qui eum cum Consule sequebatur in Campaniam se recepit. Legati ad Pyrrhu de redimendis captiuis missi, ab eo honorifice suscepti sunt. captiuos sine pretio Romam misit. Via in ex legatis Romanorum Fabriciu sic admiratus est, ut cum eum pauperem esse cognouisset, quarta parte regni promissa, sollicitare voluerit, ut ad se transiret contemptusque a Fabricio est. Quare cum Pyrrhus ingenti Romanorum admiratione ten retur, legatum misit, qui pacem requis conditionibus peteret, praecipuum virum Cineam nomine ; ita ut Pyrrhus partem Italiae, quam Iam armis occupauerat, obtineret. Pax displicuit remadatumq; Pyrrho a senatu est eum cuRomanis,nisi ex Italia recessisset, pacem habere non posse. Tum Romani iusserunt captiuos omnes,quos ryrrhus reddiderat, infames haberi, qui sic armis defendere potuissent; nec ante eos ad veterem statum reuerti, quam sibi notorum hostium occisoru spolia retulissent. Ita Iegatus Pyrrhi reuersus est. a quo cum quaereret Pyrrhus,qualem Romam comperisset Cineas dixit regum se patriam vidisse: scilicet Ies illic fore omnes, qualis unus Pyrrhus apud Epirum & reliquam Graecioni putaretur. Nissiiunt contra Pyrrhum duces P. Sulpitius, &D eius Mus COSS. Certamine comi sio, pyrrhus
379쪽
, a Cous V LIB. RO M AN . vulneratus est, elephanti interfecti, XX. millia caesa hostium ; & ex Romanis tantum quinque millia. Pyrrhus Tarentum fugatus. Interiecto an no, contra Pyrrhum Fabricius est missus; qui prius inter legatos sollicitari no poterat, quarta parte regni promissa. Tum, cum vicina castra ipse & rex haberent, medicus Pyrrhi ad eum 'nocte venit,promittens veneno Pyrrhum Occisurum,si sibi aliquid polliceretur; quem Fabricius vinctum reduci iussit ad dominum, Pyrrhoq; dic i,quae contra caput eius medicus spopondisset. Tunc rex admiratus cum dixisse fertur ; Iste iat Fabriciis , qui disscilius ab hones fare quam Sol a cursu suo auerti potest. Tum rex in Sicia I iam profectus est.Fabricius,uietis Samnitibus& Lucanis, triumphauit. COSS. deinde Manius, Curius Dentatus ic Cornelius Lentulus, aduersum Purrhum missi sunt.& Curius contra eum pugnauit, exercitum eius caecidit, ipsa in Tarentum fugauit,castra cepit.Ea die caela tiun hostium X XIII. millia. Curius Dentatus in consulatu triumphauit. Primus Roma elephantos quatuor duxit. Pyrrhus etia a Tarento mox recessit, & apud Argos Graeciae ciuitatem occissus est. Caio Fabricio Luscino , C. Claudio Cinna COSS. anno urbis conditae CCCCLXI. Iegati Alexandrini a Ptolem o missi Romam venere ; & a Romanis amicitiam, quam petierant obtinuerunt.
Quintio Gulone,C.Fabio Pictore Cos s.ει- ceri es, bellum commouere; & ab insequent bus COSs Publio Sempronio, Appio Claudio victi sunt: di de his triumphatum est.Con- Eutrapitu
380쪽
ditae a Romanis ciuitates Ariminum in Garulia,& Beneuentum in Samnio. Marco Attilio Regulo, Lucio Iunio Libone Cos S. Salentinu in Apulia bellum indictum est: captique sunt cum ciuitate simuI Brundusii
rhic de his iterum triumphatum est. Anno CCCCLXX. VI I. cum iam clarum urbis Romae nomen esset; arma tame extra It liam mota non fuerant. Vt igitur cognosceretur. quae copiae Romanorum essent, census est
habitus: in aeta sunt ciuium capita C C X CILmillia, CCCXXXIIII. quamquam a codita urbe numquam bella cessauent. Et contra fima bellum suscepta est primum, Appio Claudio, Quinto Fulvio Cos S. In Sicilia contra eo Pugnatum est; do Appius . Claudius de . Afris de rege Siciliae Hierone triumphauit: In sequenti anno, Valerio Marco 3c Octaculio C O S S. in Sicilia a Romanis res magnae gestae sunt. Taurominitani CatanesisS,Sc Praeterea quinquaginta ciuitates,in fidem acceptae sunt. Tertio anno in Sicilia contra Hieronem regem Siculorum bellum paratum est. Is cum omni nobilitate Syracusanorum pacem a Romanis impetrauit, deditq; argenti talenta ducenta.
Afri in Sicilia victi sunt, dc de his secundo Romae triumphatum est.
Quinto anno belli Punici, quod cotra Afrox gerebatur, primum Romani. Cato Duillio dei Cnaro Cornelio Asina C O S S in mari dimica-
Heruti parati nauib. rostratis. quas vo
cant. Consul Cornelius fraude deceptus est.. Duillius, commisso praelio, Carthaginiensium.