장음표시 사용
421쪽
in quo est, et sermo ibi est siam Deinde, ut arguit Aristotea
principio activo Nam sumitia Ies contra antiquos, si motus es turam ut principium intrinsecu et ab extrinseco,tardius refouer in eo genere caust, in quo poten, tur magnum, quam paruum te tia est principium rat potenti a nentum, constat autem oppotade qua ibi est sermo, si poten tum . Unde circumscripto omnitia ac tua. Determinate insuper extrinseco persolum augmentueo loco Aristotele agit de motu in elemento auigetur enectus de grauium Mevium, , hunc in O. Virtus. Insuper intelligi non potum ait esse 1 natura . Alias pro test, ut lapis descendat, nis sit alibationes addit Scot in a.dist. x. quid in ipso determinans ad
Media se et Inter has sententias tanquam is motum deorsum . Nam omne
media proponi potest , quod di extrinsecum est aeque in dii serenscunt aliqui munus eis generan ad mouendum sursum ac deorsu,tis adducere e ementa ad locum unde ab eode loco descendi era- naturalem postqua vero dirae uect ascendit leue Sed non postitu est, irimo isto motu pei test e se determinatio, nisi ratione acto elementa euadere sui iuris, Virtutis actius, nam ratione prin&emancipari 1 genera ut silubie cipit passivi non est sussiciens de-ctione . terini natio, unde s ab extrinseco Elemem divi autem sunt, quae ex addu impellatur sursum, ascendit . nom uer per . . probantur, motum elemen descendit. Demum nisi dicamus νι ιμ ε ' rorum habere aliquam originem graue per grauitatem effecti u ς - intrinseco Et praeterea eadem moueri, nullus estectus iit cer- esse causam principalem. Et qui tus de sua causa . Nam si ideo di dem dari virtutem intrinsecam , cimus hunc effectum esse ab hac concedunt etiam ij, qui dicunt causa, et non ab illa quia ponitur ea moueri a generant , t quanias et aufertur ad positionem et ablatamen volui esse potius ipsius ge tionem istius potius quam altenerantis Expres hanc intrin tius, idem dic me debemus de de secam virtutem admittu Caiet scensu respectu grauitatis. r. par quaest. I 8 art. I. ωFerrar Deinde talem virtutem essep D ctam iiν contragen .cap. 97. Id vero con tius instrumentum ipsius eleme-ιutem non firmari ulterius potest . Tu a ii quam generantis, S elementa G, iniis,
quia sensu ipso id aduertimua, cu non moueri a generante sed a e mentum raenim sensu perci primus gramia ipsis, amplius sic probatur. a. erantis,sed tem, id quod sentimus, est no temur quidem generans eiseca u. . vigeri deorsum , eoque sortius, iam non blum formae, sed etiam quo cor est grauitas, eoq. a proprietatum, quae forma in conio rivi iudi gemus ad resistendum sequuntur; finioe sensu verum impulsui. At illa pulsio' pres esse,dans formam dare conseque. so, quam patimur,aliud non est, tia ad formam Ex alia parte noriquam impulsus ad motum deor est concedendum quidquid est sum, est autem graui si enim is est de perfectione formae proue. dicas non e se a s raui, dices gra nire 1 generante amo aliquando uitatem non percipi a sensu,cum quod ita est de persectione rei gealius non sit sensus grauitatis, qui nitae, ut pertineat ad eius substan . talis impulsus ergo si graue urget tialem integritatem, non proue manum deorsum, urget se ipsum nita generante sed ab ipso geni-
ad motum deorsum , non en in , t . Sic augmentatio, per lino aliter urget manum, ludi urge vivens peruenit ad completanias
do se, nec urget manum , nisi ut integritatem sui, stantialem , est tollat impedimentum ad descey actus ipsiusmet rei, quae augmea
422쪽
tum capit, noli verbgenerantis, agere riticipaliter per m. iri es quod sufficienter munus munia, setitiam proinde necesse ei dii inpleuit,si genito dedit virtute in cere, tunc operari ut instrumen- augmentativam . Similite risu tum alterius. Ex opposio igitur tritio est plusquam de persectio cu)n essentia agit per virtutes su- ne effectus, cum sine ipsa vivens peradditas, iam non est cui dica-
nequeat vivere , neque tamen , mus esse causam instri I 3. ad generans pertinet suum geni Immo ex hoc ipso,qxι, . .
tum nutrire, sed sat tuit vires de per quam operatur, est sua quat di se , quibus sibi consulat Cima tas, sua potentia, sua pastio , est igitur ali liijpersectiones habea etiam suum instrumentum et vir- tura generante, Se aliquae ab ipso tus. genito assignanda et aliquae Unde se res confirmari potest Idem oris regula ad distingueda ea, quae ha grauitas Jc leu,ta sunt proprieta probatur. betur ab uno,&quae ab alio prin tes elementorum in quibus exi-cipio. Mihi haec videtur optima unt, ergo agunt in virtute ipso- regula, dicendo productionen , rum Coniequentia probatur, res qualitatum , quae sunt proprieta ita se habet in operando , sicut intes, lassi oves e lautia de brme essendo igitur si dictae virtutes in prouenire a generante, quod pia et sendo sunt subordi natae eleme ne deficeret in nec effarijs,sd L , is, quibus inlunt ij idem subdu- his non prouideret genitor perse tur in operando, atque s operactiones autem, quae no sunt pro tur ut virtutes instruinae Iita
prietates S palliolies, sed proue ipsorum. Neque certe ob aliau iniunt ab ipsis passionibus, sunt l. rationem proprietas quaelibet esta ictus earum , hae pertinent ad instruinentum e sentiae, cuius est ipsam formam. Sic igitur in ele proprietas, nisi ex hac ipsa, quid mentis sunt grauitas Heuitas, est cius potentia&virtus. Et vi sunt l. descensus Mascensus Gra detur in nolui co tradictio in ipsis uitas deuitas proueniunt 1 ge terminis, si dicatur, aliquid eis ne rate,sunt enim passiones iro virtutem potentiam alicuius , prietates quaedam elementorum: non operari ut instrumentumat vero actiones earundem pro eius, sed alterius . Antecedens prietatum, ascensus et descensus vero probatur, quia virtutes nio, pertinent potius ad ipsam et ele tiuae conueuiunt elementis uni, menta . citius sunt passiones gra- soli, semper, non per accides uitas et leuitas. Sic si aqua se , sed per se, sunt cum essent ijs te. reducit ad frigiditatem id perti mentivum connexae. Et alioquinet ad generans, si aqua friges acit dubitandum ellat de raritate aliud subiectum actio isti perti densitate. Et quidem, si ex eo grane ad ipsam aquain Primori in uitas&leuitas sunt instrumenta do agit in virtute generantis, po generantis, non ipsorum gra- steriori agit in virtute sua. die uitam devium, quia per eas elero comprobaris potest. Quod menta se reduc ut ad locum debi aqua se refrigerans agat ut instru tum idem dicemus de raritate mentum generatis praeter addu S densitate , quia per eas et eis et ex hac alia ratione id dicen menta redduntur grauia cleuia, dum est , quod talem frigiditate .consequenter reducuntur ad non producit mediante aliqua statum iis debitum &cum ordi-yirtute, sed per suam et sentiania, ne ad loca debita . Sic gradu in immediate consequenter non , sacimus ad idem dicendnm de
git ut causa principalis, quia est primis qualitatibus nam perca suprὸ persectioaem causae creata lorem acquiritur raritas per sti-
423쪽
3 lib. a. de Vete oris aereis.
giditatem densitas te debemu , ,eam causam concur.
Adde valde tenuem mini rere in heii in conseratari . emat aest. inationis eis pc icctio si hoc negetur, negare potero,li nem, quam res habet ex xiii en cem dependere in conseruari a tia in proprio loco . Si nun spe soles. Neque ellii ob alio dices et emus entitatem, inin oliuia pendere in conse uari, nisi quia coni stat, sic dicit ubi di prae en constat fieri 1 sole,&tani diu du-tiam intrinsecam, quae est modus rare , quamdiu sol adest . At id ei uidem racionis cum qua ura alia contingi in o inditor uia substan- praesentia, neque addit aliud qua tiali respectu suae causae Idq. pro-exti insecam connotaui iam alio batur de explicatur . Ignis v. g. rum corporum sibi adita iritu in . idemq. valet de omni causa algitur non tanta debet ii gene producit ignem inducendo in rantis ionicitudo,ut pcrpe ligno calorem di siccitate, ni tendere debeat ad reduc cudui 3 diis his qualitatibus inducitior ad propriam regionum lcmeo uiam ignis in lignum , ita quod in se genitum. Nam Pro Per non sit alius influxus immediatusfectionibus maioris dii imationi ν ab igne, praetereu, qui et a qua-5: quae importat qualitates ci Or litatibus ab plo inductis in lignis. naas intrinsecas, talem curam o Constat autem tamdiu perieue- assumit. Et alioqui dicemus et a lare in materia formam ignis, motum localem viventium re quamdiu durant dictae qualitates. Euci ad generans, nam viai mo Idemque valet de qualibet sotatus est persectio viventium, cier a , quia quaelibet requirit eum possunt e constituere in io praeuias dispositiones, ut sit in conaturali, ut cum auis volatu ubiecto S ab ias fuit producta descendit ad terram . Id tamen Quamuis aliqua do videatur plus minime admittitur. Etiain dice requiri ad fieri quam ad consermus pertinere adgenerans, quod uari, ut apparet in aqua. quae conis ignis calefaciat, Proauca igne, seruatur cum aliquo calore, cum quia destruit contrarium quod quo non potuit produci. est bonino quod habet cum est in Sed ut ad nos redeamus. Quae e 7M IN proprio loco,scilicet distare a co addu imus probant non solum de
τ- for Sed non propterea nos elem e nerationem, sed etiam de primo ei φί ma Maa ta generantis subiectione sub motu, quo elementum latium Mater pen traluinus. Immo arbitratDur tam tendit ad suum locum . Hunc Qn iacta elementorum, quam aliorui 3 eni in tantum primum motu qui- seruar Age omnium formas substantiales , ain alio, ut retulimus , voluptuera te tenerante omnino pendere et ii pertinere ad generans. Etenim in conservari. Quod hic aduer hic etia in notus est a leuitate vellere volui, ut magis genera os in prauite, atque adeo a virtutibus Euxum ingenituin xtollamus, elementorum , quae mouentur. quam ali iaciant, qui adactum Et addi potest authoritas Aristote- quendam accideti talem ipsui in liς.qui videtur dixisse eandem esse volunt adhibere concursuin Res causam motus elementi quando autem. quae videtur valde ardua, fit, Sc quando tactum supponitur. sundamento tibi litur inuando qualiter aer eum Lex aqua,ascevnico&sacili, nec ininus esticaci maii A. cael tex. 23. cum dixisset
it, subdit eadem aute in causa et uin,&postea videmus tandi est, ut ea quae iam existunt atquet perseuerare este tum , qua india sunt terra, ignis moueantur iii
penu uera Ἐδui Produc cas,dice sua loca . Immota elementam in
424쪽
suo loco generetur, adhuc dicarri, quietem in loco non haberi:agenerante sed a propria Orma gra . uitatis seu leuitati, lauta actus ha- ruin facultatum non eli totum adducere rem ad ocum naturalem, sed ibidem eam detineres Concedi solum potest, illud primo ei se
in loco cum elementum in loco naturali generatur, non haberi a virluce ipsius elementi, sed potius a generant . Non habetur agrauitate, a quia etiam si elementum non sit graue, non potest non habere praesentiam in eo loco, in quo generatur, de illud ubi habeatur mi res si leuis siue sit grauis consequenter habetur a gener an te, quia ipsum est quod rem in tali loco producit; quia hic agit, ideo hic est euectus . Seu est causa applicans existentiam estectus ad producendum ubi in tali loco, po test l. dici existentia instrumeu-
Prolixior hic discursus plene re darguit oppositum praecipuus
iandamentum primae sententiae.
Dii scilius est satisfacere Aristote In quo se uis authoritatibus Plane enii nil so AGHote aliud detinete videtur apud QPrete dixi' poscae se iue diae aut hores talia gra- elemeram ne proprio pondere deicen-
a gene-dant, quam levia , ne natavi suis uin te ii dant quam Aristotelis aut horitas sed tamen Phil
sophi placita supra naturam non valet, neque si ad id conatus fuisset uis rationibus Aristoteles, validiora forent eius verba, qua sint elementorum facta, quibus eiii-cacuer probant, se ipsisse mouere. Longe aliter se alit Aristoteles laturae obseruantissimus, qui
i)sdem ipsis locis , quibus probare
videtur elementa ab alio moueri, eorum vim ad se mouendum vel non negauit, vel a seruit, ita quod nostra sententia confirmari ex ijs possit Aserit enim non aliter eleme ut moueri a generante, quam moueantur a remouente
bens non est causa per se, sed solupe accidens: igitur voluit causam extrin ecam se solum per accidens , atque adeo caulam per seelse intrinsecam . Assumptum autem constat , nam Aristoteles non semel, cum mentio ite in se incit gener istis, coniunxit rem uens, nec ullum inter ea disci i-men posuit. Vno loco dixit grauia cic leuia mouent cid quod se- cito id quod subtraxit. Et iterum mouentur aut ab eo quod generauit aut quod impedimenta soluit . Quo loquendi modo nil prorsus maioris aut persectioris enicientiae tribuitur uni, quam alteri principio Immo sub distinctione loquitur aut inquit ab uno. aut ab alio pgiucipio. Si autem
generans ei let causa per se, semper concurreret, etiam quando concurrit remouens . Sicut ignis
semper calefacit, etiam quando calet actio pendet ire in Ouente prohibens. Dicendum fuisset, generatis semper mouet , aliqua- do etiam cocurrit remouens Sed potius vult,aut ab uno,aut ab alio principio procedere Seu aliqua- do ab uno aliquando abali Et est considerandum Aristotele In νhaec dicta se in quarto loro de caelo , cum ex proselso di iniit depi incipi o motivo clementorum ,
totus est in eo explicando, ibi
in qu.am ait se .lerans esse principium moue, nihil dignius remouente ideo autem raste teles co- memorat haec motus principia, Per accide iis , quia intendebat ostendere indigentia dixterni mo toris in ele inentis rei usi naui-matis ad differentiam animat .riim . Qua inuis enim elementae habeant in se ipsss motus principium, hoc tamen non e it in actu in sine contortio alterius ex dictis causis,generante aut remO-. χ' ait M uente bus Aristo-
Et hic sensus colligitur ex ipsis teli colligi- rationibus , quibus probat non , tu 'AEPOseelemetamoueri acte. Neque extu μ' uid 1 enun
425쪽
, ii , . . de uete oris aereis.
en in fidelius exponi potest eius iatorum . Resipondetur ii primis
a sertio, qua in cani coniurendo depende utra in anianatis ab obie- cum rationibu, quibus probatur. Ei , a tuo excitatur ad motum , i 'robat igitur clementa a te non esse in geliere cauiae finalis, iume. moueri,ic di visci prium alii Ophoricae in elementis vero non
maloium, quia inquit Quodio solum datur haec dependentia intest a te uio ueri potest se sisteres genere finis iani locus ut finismo. u. Haec plane ratio probat de excitat elementa ad notum sedeo quodpo ei independemera praeter hanc dependentiai indi. alio uictu initiara,si enim elemen gent alio pilucipio in alio genereis nou indiseret remouente pro causae, quo non indiget aaimal. hibes aut generante, indepeden Sic posita in elementi, excitatio ter ab his pol t motu initiari,uti ne a fines, non Propterea mouenia pose s mouere,cum ei libuerit, tur, nil accedat externum prin- atque adeo bene sequitur, quod ipum at in animali postanio. posset si itere amotu . Qua enim tione finis , nil aliud,equiritur ratione posset se excitate adiso Anima igitur in motu pendet abili , posset quousque libuerit m obiecto metaphorice elemetuatum protrahere . Sic enim tui ν vero ab extrinseco principi penis animalia non indigent per selo dent phisice . Seu animal pendet quendo remouente nam aliqua ab obicisio per motionem et di per accidens eo indigent sed phoricam,elementa vero permo- habent potentiam expeditam a tui pilisi cum , de realem. Sed Itine est . ut scut pro suo ii quod est maxime aduertendum bito motum luciolunt , ita Pi animal dicitur proprie noueri ab suo libito stant a motu . ita imrinseco, nam motus ipsi est na-1nen ratio aliud intendat, ines turalis, et q. conuenit cum est in sica prorsus est. Qua enim est' optima dispositione suae naturae, cacia conuincit, si elementui ν neque debet extrahi a suo statu movetur a propria sormaci PDii naturali, ut moueatur et a vero cum libuerit cessare amotu Idem elementa non nisi per accidens
dii cursus ei potest de ratione iriouentur,nam mouentur solun quam subiunxit Si se mouerent cum sunt extra statum naturale.
inquit,posse ut ad diuersa positio inde Plato dixit,hunc motum nones se mouere , sicut id contigit et se proprie motum,&rectius di-inciai mali. Ita quidem, si ei ς mc ci elementa mutari, quam mouetum nullo extrinseco indigere ad i. Et hinc patet maior necessitas sui motum,&ioiset pro sua incli in elementis externi principij, eo natione se nouere, cum tali pe enim iudigent, ut 1 loco naturacie virtutis moticiae posς qu. li extrahantur, nec alioqui mo- quouersus se mouere . Sicut uere se poliunt. eniti non est a se determinatum Quod dixit tex.xxὰς l .lit, imo T, ML ad motum, cum posset se nouere tuum esse grauesactivum neue alia Aria di non mouere ita nec eis et de factius , manifestius nostram sen- ιιθι ora. terminatum ad speciem motus . tentiam confirmat potiu S, quam Igitta hinc probatur elemento uis oppugnet. Nam ibidem declaras habere tale principium in triniec respectu citius naobilis assi h natu iri ut non dependeat ab extrinseco fit motivum, subdit mobile auteAt dices, etiam animata egent quod potentia graue est, atque
e trinseco excitamento, excitan leue. Igitur generans elementumetur enim ab extrinseco obiecto, vim motivam exercet respectud nili plo minus 1 se ipsis mouetri grauis& leuis in potentia, redu-
diariit. ad distercutiauitia ini ceudo talem potentiam ad suum
426쪽
1 iam, re efficiendo acti. u grati mouere se ipsiam serretur enim&leue,quod no nisi Poteucia erat tollitia, di se iret secundum eandetale via de uis nisi inediat &per nationem . Cum enim Oporteret, accides nerati est cauta motus. motum feri per hoc quod una is Protolutione aliorum textuum pars aliam moueret e cum sup aduertendum est, non omne, Ari ponatur partesulses milares, hinc stotelis raciones prccedere est,ut non si maior ratio,curina motu localia hinc ei in exempla parSesset mouens,&alia mota , stertatiorum motuum pia sertim consequenter omnes essent mo- alterationis. Sic cum arguit,quod uentes&motae, scidem secus idem se moueret, idem esset in dum eandem lationem ferretur, actu dira n potentia. Id pl. enui serret. Et ex hoc explicata malo modo aptatur motu locati s netratio.te X.qO non enim moueacut neque vili a cilcm aequiuo tur elementa sicut animalia, i , cae iccndum quam O est impos quibus dantur instrumenta ad se sibile dein se in actu S in pote mouendum cum sunt in loco natia. At .seulus est de alteratione, turali sed illis competit motus secundum quam idem non agit in per accidens,cu cilicet sunt ex- se prum . Eodem modo accipien tra locum naturalem hinc est, da videtur ratio, quam proponit , o mim elementorum natura tex. 3o ductae concinuitate 3, 5 entita sit ad motum deterini. ubi enim est continultas non solu nata, S: omnes partes simili mo- secundum quantitatem, sed etia rao appetant locum natura lentiis, secundum qualitatem , ut cuir o Et l, adeo una non indiget alia aliquid est v nil ormiter calidum, ad talem motum, sedo innes ex non datur actio, quia calidumno se ad illum tendunt, si non adsit agitiis in minus calidum impedimentum.Eodem modo pa- verum est diuersam esse artem et Olucio ad adducti ex tex. qi. mouent ei a parte mota Sed ad &41. misso , quod si sermo de motu At dices , ad quid A- - , locali, tunc ratio ista exponenda tantopere desudauit est iuxta dicta de alijs est enim, id, quod nemo pi VI pro 'ret
probatio eiusde asse itionib; atque naturae arcaniar ina
demerab exti inseco, ad distet en quo n
rum, quaecum snt Omnin cininii non indigebat,opόrtet dicere,ipsularia, non pol suo in is distingui voluiis e probire elementa nullo
partes, quarum unas mouens, modo a se ps moueri . Respon- alia mota Ad hoc vero tendere , detur Aristoteles cum ostendere hanc piobationem satis colligitur vellet omne mobile indigere e X ex ipsa pro alione; cum enim ar terno motore, ut ollenderet exigua ex nomoge ieitate partium, stentia primi moto iis, nonnulla xxcludituri, motus ab intrinseco, ex necessitate dixine de motu ele-quire uiuit parti et herogenei mentorum , ostendendo eoi 2 in ta 2 per hoc quod motus inci motum pendere ab e Priuste opit ab una parte , &ex ea ad alias Hod non inutile Od suum fia
cofirmatur, quia Aristoteles simi tum, quodHiiset parua aestimatio
6o. impoctibile est ipsum mouens ubi t labores, ut aduersari ex .gerant,
427쪽
3 D Lib. 1. de Meteoris aereis.
gerant, sed pro re non obscura quadam vi sursum seruntura ideo sufficientes rationes adduxit Ad id quod dicitur ex ted 32AMausto voluit Aristoteles elementa nonritates, non habere eam potentiam acti. ratione ex uam , quam probaui debele esse en Dia seriora delpici ut, quia leuioris naturae condet oves a sui nun ,& prius rarescunt, ac leuitaten sacquirunt, qua . a surgant. Talis autem leuitas vel assicit immed a. extriari ecam : utiqua in vero di, te sub tantiam aquae . quae sicut xit, eorum motum et se natura potest praeternatam esse calida is,
Iem ex sola potentia palliua Co ita potest eis e rara cleuis, utetra De in octatum dixit,atomo, et,
se diuisibiles aut idein secundum idem habere contraria; quia Democlitus dicebat atomos moueri non solui motu locali, sed etiam
alie rationis. Non est verum, nu-quim Aristotelem dixi is elemet amoueri a se , ut ostensum est locis ad luctis. Nec est conten- sol est causa talis motus, sicut ideest causa calefaciens neque eniim calor, raritas&leuitas sunt passiiones&proprie ates aquae, ut actio
earu in qualitatum tribuenda sit aquae vel raritas non allicit lin- mediate substantia aquae, sed particu as igneas caerea, aquae immixtas, ratione quaru particula nendum , quod postreino hic co rum, quae leues sunt, aqua sursu insidero , pos motum si einenti desertur Et sic tot uin illud aggre- considerari, ut est scissio medi I gatum mouetur ab iuria eca vi quo modo cellat ea difficultas, ne tute ratione elementi praedomi idem agat 5 patiatur. Nammo nantis e particulae autem qiaeae biles, dum in Ouetur , inoue me mouentur per accidens ad motudium , de inagis mouet medium quat inoueat se, urget enim hinc ita de partes m dij,expellit 1 loco,
ac soluit continuitatem inter eius
partium , quae leues sunt. Et dici. tu sole ius huius motus , sicut generans dicitur causa motus et eis Maenti qualido ipsum generat exisPartes. Vnde et menta cum se tra locum naturalem, quod con- Inouent, eoru in actio plus terini tingit m vaporibus qui .enera: natur ad medium qua in ad ipsa . tu a sole in loco interiori.
At is fortasse accipi potest dictu Generanti, quod iam explica-
in ud,idem non age e in se ipsum, uimus iunxit innino Aristote- actione scilicet totaliter ad ipsum les, ut vidi inus, re innuens probi. terini natata, quae ad aliud tu bens, pari passu ea incedere biectum non transit voluit seq. habere ad elementa Ad confirmationem ex Iauello mouenda . Non igitii nos ea di- adductam te spontur, edentia in sutigere debemus. Ita si iuste insorini in subitantialem ei se age pro ventis digresti 1 ventis hactenerante, non vero tendentiain i nn sumus, licitum erit aliqua quamuis forma. Proiecta mouen addere de remonente prohibens,
tu a pro idciente, tui a&aburitio maxime cum i p. iam magis videa- ipsum impellit , Si quia virtus, tur concurrere ad motu ele inentiquam imprimit, aqua promana motus, non est instrumentum proiecti, sed pro ij cientis non enim est qualitas permanen Sin ν
biecto, tesse possit eius passio,
cur 'n tendit ad locum naturalem, immo lenter ab ilio extrahit A exemplum de aes
Prohibens illud est , quod non
perinittit elementura moueri ac tendere ad suum locum, Distinguere autem oportet duplex re-inouens; qua enim ratione Arist.
phis ex. 31 duplicem distinxit motuplex
sit rem iis prohibe M. ribus addi ictum respondetur va potentiam ad notum, scilicet repores absque dubio intrinsecta. tam&esentialem, ecudum qua alia
428쪽
Remouens impedimen. tum aceta rati ext
liquid est in poteria ad habenda diximus generans Pi Ohibens ac sol matri substantialem ut aqua dentale intrinsecum,quale con- potest esse aer , 5 sic est in poten tingit in aqua , in vapores resoluti remota ei sentiali ad motu a, est tum ipsa lauitas, quae cauta sursum Latia accidentalis ut eum est ut aqua non solum non de facta est aer, potest ascendere si scendat, sed ut sursum eleuetur. non adst impedimentum . Sic Tum id, quo oritur euitas,scili- duplex pol sumus distinguere pro cet calor raritas. Remouens hibeos in ordine ad lictam dupli igitur erit illiid idem 1 quo quacem potentiam . impedimentum reducitu ad frigiditatem , nam ad formam potest dici e sentiales ex consequenti ab eodem princitum ratione rine , cuius produ pio saltem mediate reducitur adctionem impedit, tum quia per grauitatem. Et quodcunque illuas requiritur ad generationem, ut sit,no alio modo remouetur proterminus a quo Est autem huius hibens, quam producendo graui modi impediens illud idem,quod talem , unde iam patet qualiter opponituri Ormae producendae id concurrat ad motum vero est priuatio eiusdem formae . Loquendo demum de prohibe.s mulcti dispositionibus Morma te accidentali extrinseco de hoc
contraria, unde est quid intrinse proprie Aristoteles locutus est,cucum ipsin iecto Aliud impedi dixit, elementa moueri remotum dici potest accidentale tum uente prohibens. Aliud nimia secum eo respectu termini, quem impedit, remouens est idem ac generans curri per scilicet motum localem tum otii it locis Aristoteles distincte quia per accidens requiritur ad recensuit remouensin generansnaotum,cum sine tali oppositione tanquam omnino diuersa, unde possit dari motus. Insuper in ele dixit elementa moueri vel ab uno mento iam producto duplex po vel ab alii Quamuis autem tam test dari impediens, seu duobus ex prella Aristoteles remoues pro- modis potest elementum a motu hibens aduocauerit ad elementa impediri, vel ab intrinseco im mouenda, tamen id alium in f mutata scilicet virtute motiva oum adhibere non potest quam squam ui persistat forma subitan per accidens. Subtractio enim is italis elementi ut cum aqua in impedimenti non est aliud,quana vapores resoluitur, impeditur ne conditio quaedam, qua posita infra erem destendat,quia reddita actu movet, quod mouere po- est leuis Vel ab extrinseco fotu, eo test. Hinc est, ut non sit velocior quod pers stente virtute motiva, motus, quo efficacius uerit re- appositum est ea trinsecum pro mouens, quamuis enim Achilles hibens actum dictae virtutis vicu columnam euellat, non per hoc lapis a columna detinetur ne de colicitatius cadit lapis, quam sascenda , seu cum fune detine quouis ablata suisset id autem tu suspertius, huiusmodi autem quod est vera caula, non sol sim pedini elitum est omnino ex conditio, quo est validior secun- tria ecum dum eam rationem, lecundum
Hispi aenotatis, s loquamur de quam influit, eo intensiore in impedimento essent ali se re reddit est e tum Notauit hoc demoueus ςm est ac generans ele Arist.tex. 32.cum dixit remouens mentuma generans enim aufert esse causam per accideas qui au. a materia priuationem dispo tem inquit, id quod iustinet ocstiones contrarias; unde tale is prohibet, mouit, est ut moueat, remouens concurrit ad motum est ut non, secundum accidens
οὐ modo quoad illud coacuirere alim mouet; sicut Ieaeaaspi,
429쪽
D non a pariete mota est sed , Scotus in x .dist. x. q. ro id quide
pro ij ciente admittit imo ex hoc probat eleia inquit autem Aristotele Ino mentumale moueri. Alii volunt tum pendere vel agenes 'x semper requiri extrinsecu rem
P vel 1iemouente . Quo modo si uens. Et quidem absque dubio
iseate videtur, sena per ac ele ad motum elementi iam geniti.
I, . menta naturali moxumo ςniux requiritur extrinsecti , quod ele-
μός' ille futram ex his causis Uncur meatum abstrahat 1 loco. Id a iere ina quod gener an con Lur tem non est rei novens prohibens, rat quando elementum ς oe apponens prohibens 'quod tu extra proprium locum x x tu enim remouet a loco ipso metsic tendit ad locum naturalem . ac tu remouendi prohibet eleme- Excepto autem hoc pri in mox tuu a loco naturali, ne in illo stsemper concurius Pertii rure , , ne ad illum moueatur. Non
deatur ad remouen probibςΠ apparet autem necessiitas extrin- cum enim elementum est in suo seci remouentis, cum possit lapis loco naturali, non mouς ur 3 4 a se ipso soluere impedimentu ehoc ergo ut moueatur abdu ςΠ Dices. qui elementum extra udii, est a loco naturali; un qui 1 loco fuit impedimento, illud extraxit, impedimen Oisiis moueretur, hic igitur , si illud e ne redeat ad suum locum .igi u linquit, aut detinet inefficaci in s ille ele .nentum relinquat, Di pedito , ut si suspendat lapidei litur impedimentum, Nie Quixur tenui filio, iam ipse me teli, qui motus se ut etiam si aliquo ali impedimentum subtraxit cum posito obstaculo & il ud remo scilicet subtraxerit suam virtute, Leatur . Immo videtur cogi Mimieque vice virtutis substituerit posse dependentia a re moxion impedimentum sum ciens. At co- prohibentis etiam in ipso primo gitare pol sumus, ipsa minet virtu- motu cum elementu generaxur 'em abstrahentem e se talem , ut Nam negatio impcdunenti est co potuerit quidem elementum aliditio essetialiter equisita ad Om ducere , sed non detinere diu conem motum; elementum ora vim naturalem eleme mi, viris generetur extra proprium locum de omnino ipsum mel elernenta non mouetur si adsit impedime est id , quod remouet prohibens tum. Ita 1 subtracti impedime .i, Quare si sustinere vel mus, requiisse eius negatio semper concur ri extrinsecum remouens, dicen-rit ad motum, quamuis non si dum est, nomine impedimeti de nece: se impedimentu praece silla, bere in te igi, id quod absolute sed sat si si non adsit . Vndc est tale,&quod potest simpliciter rectius dicetur, tunc motum pe. 5 efiicaciter impedire, non verodere negatione prohibe xis, qua inuod inefficaciter iro paruo et a remouente prohibens pore impedit; ad tollendunt A smρὸν In contrarium dici potest, non hoc impedimentum requiritur
V. uiratur, videre necessarium semper acete extrinsecum remouens. Cunus remoues ad mentum moue: ur, Postquam sui vero impedimentum non est sim- motum ele genitum requiri rein Ouens,quia liciter tales, non requiritur 1-m his iram potest elementum sua vi inipedi trinsecum remouens . isti, j.nisi mentum auferre, Ut graue u Immo omne elementum hoc ἡ.vitiis spensum si tenui filo ip:umine: ipso quod moueri potest viii aqua graue filum scindit, cum tamen labet tollendi impedimentum .n Aristoteles semperie luirat remo in eiscax. Nunquam enim o is, hiseuens extrinsecum , ne idem incio uetur elementum quin extrinse .pia: se ipsum a s ipso mouae P. cum aliquod occurrat quod co'
430쪽
netur motum impedire; medium extrinseco, de eo tamen,quod est ipsum sua corporeitate ad id co simpliciter prohibens. Reipectu natur,ti si non potest penitus O enim huius est simpliciter necestum impedire , tamen ipsum re sarium remouens e X trin 1 cuin P.
tardat, de succellionem aliquam , Id vero sussicit ad id, quod Α- si non simpliciter,in ipsum indu stoteles intend: . Vult nitrocit. Igitur est omnino connexum ti adere disterentiam inter ani nacum virtute motiua elementi, sa ta&inanimata. Animal en noeuitas ad tollendum prohibens cum est in suo loco , tune maxi-Neque potest dari grauitas adeo me mouetur, neque pendet ab tenuis, quae aliquam medii crassi extrinseco mouente elementum item scindere nequeat est enim vero,&quod uis in animatum, iactastities, scut est grauitas, diui suo loco est immobiles, S solum sibilis in infinitum , unde qua uis mouetur cum a principio extrin- exigua grauitate dari potest mi seco extrahitur a loco. Et si ex-nor crassicies med ij sicut igitur trahens apponat impedimentu, elementum vim habet ad scinde quod simpliciter&e illa a citerim dum medium, ita in Jaabet ad pediat, non potest moueri, nisi ab tollendum impedimentum . Et extrinseco illiid auferatur. Ex his quidem semper ad id couatur, autem fit, non solum requiri ad lapillus enim gνaui sun suspen motum remouens prohibens,ladius, aliquantulum inii tum cona multo magis apnonens prohibes, tu . Et sicut aliquando resisten id est abstrahensa loco Nam eletia impedimenti est supra virtute mentum potest quidem , cum motivam elementi, ita aliquan prohibens non est supra jam do virtus motiva est superior.Vn virtutem, illud auserres at nullo
de tribus modis comparari potest modo potest eis apponens pioli lv litus motiua ad resistentia in bens. Huiusmodi autem appo-Primo ut statim virtus ni otiua nens prohibens plusquam per acis superet res stentiam,&statim se cideus concurrit ad motum. quatur motu, ut lapis statim in- Quod vero diximus, remouens en ouens choat motum per aquam, aqua prohibens se causam ne acci tui insecum aliud non facit,qui indue notui dens motus.intellicitur ae remo se aliqua in succesito item . Necundo uente extrinseco, de illo eui in is βη cum virtus pro lsu temporis su procedulit, quae adduximus. At
perat resistentiam,vicu lapis post cum dictumst, remouens posse q- eo ire aliquod tempus scindit unicu esse intrinsecum de hoc dicendulum.Tertio cum vulus est simpli est, motum ab ipso pendere per citer inferior, de indiget omnino se tanquam a propria causa maaliquo extrinseco remouente P. illud idem, quod est causa instus, Hinc patet extrinsecum remoues est causa remouendi medium ob requiri Obinem cacia virtutismo stans Verum tamen est, tale re-tiuae, at cive adeo non pende, sed mouens non esticere motum perperaecidens; neque id ei se pecu sed formaliter, ut remouens est. liare in virtuti in otiua eleineto. Nam virtus motio per se ordinarum,sed uniuersale in omni lacu tu ad motu in , S per accidens eistate dita remouendum prohibens.
A i I fel Exiii habemus, Se simplici Neque enim lapis,cum descendit,
Deutus ei ter nec effariam remotionem pro intendit scindere aerem, doniad probio te hibentis, non tamen Oportere a tendit per se moueri ad centrum,
symphriter ut remouens si diuersum ab ipso ter accidens remouet aerem , elemento Aristoteles autem o qui obstat. Vnde elementu qua-cutus quidem est de remouente teuus est remouens, non compa- Te e ratur