장음표시 사용
391쪽
36 Lib. Σ. de Meteoris aereis.
tus iton se habet ut forma essentialis,sed ut quid extrinsecum con- notatum, quamuis essentialiter. Sed praestat diceres, motum dire.cte significari pia modum forna , sic enim loqui Iolemus in sint ilibus casibin; neque enim dicimus scamnum esse lignum prout connotat figuram,o figuram se habe.
re extrinsece per modum conno taxi, sed eam ponimus pro forma essentiali conlirtut ua. Ventis no agitur,ciatus est concretum se ni cst an quoddam accidentale ex ina eria, ex ovo quae est corpus subtile: et ex sor- renui mo mari quates motus localis Cum ν . Ioca Isi amen simul cum motu loca de.
ur 'bi Iuco is ubi successivum , quo mobilec Suo formaliter constituitur praesens spatio, per quod mouetur dici posset, ventum potius constitui per tale ubi, qua in per ipsum motum seu actione acquisitiua Ubi. Nam id praecipuum est in motu &id forma. uer saci mobile esse in spatio , motus vero ad hoc se habet solum ercienter. Diciturta inen constitui per motum , quia communiter pro eodem sunt itur tale ubi cum suo motu . At dices: cum afferimus veniatum constitui per motura , per
hoc facimus ipsos immobiles, S:
ventos magis nos constringimus, quam fecerint poetae eos in viribus aut spe uncis includendo II ieiaim volebant eos, qua inuis igitos, posse solutos moueri: at nos eos ita uni loco alligamus, ut implicet contradictionem , ad a. Iium locum transferri. Id velo constat, quia repugnat ubi succes.suum transferri de loco ad locu ,-um non si aliud, quam pia positio et determinatio in loco. Respondetur concedendo in eo sen su ventum elis immobilem quo motus immobilis est; in eo autem sensu est egentialiter mobilis quod eius materia quatenus suis
best formae venti, non potest in uno loco cluiescere, sed et Tentialiter transfer ur de loco ad locu . Dices iterum , venti disseirant penes qualitates, ergo ab his est
de sumendus conceptus esentialis
materiam esse isent ale in parte cuiusuis compositi, unde ab ipsa sumi possunt conceptus essentiales etiam d: rendi sic dicunt, materiam ei lorum 6 ele Inerator ulneisentialiter differre eae igitur dicierentiae adducte se tenenc ex par tae materis. Sed addit Theophrastus, eas oriri ex priori conceptu nimirum motu ad locum Pex diu ei sitate enim loci proueniunt e qaccidentium varietates Dices ex
ceptum essentialem potius desumi ex respectu ad locum, qua in ex ipso motu . Sic enim inquit: unicuique vento proprius subiicitur locus, id tanquam commv.
ne ipsorum essentiae est, hinc a locis ipsis S differentiae, vires&singula alia sumenda sunt veruinhoc in idem recidit, neque enim hic respectus ad locum est quietis&status . sed potius naotus ni
Non quilibet autem motus o Sual sse
calis ventum constituit, ut notat mortis conis Arist.2 meteor. cap. q. ubi contra Leueau τε- antiquos probat, aerem qualiter eos cunque motum non esse ventum; nam constat pluries aerem moue. m, uec tamen ventum sentiri Sic etiam Seneca , oportet, inquit, ut aer fluat in unam parte oportet ut concitatior sit motus Veis
rum negari nou potest leuem motum leuissimum esse ventum,&s motus velox ventus est, motus tardus est inchoatio'usdam a ti, seu impercetibilis quidam venistiis. Immo Atast sec.q. probi. s. ait o in nem vocem Irepitum ventum esse, cum tamen tenuiuiis
music insens bilis motus vocis. Quoquo uersus autem motus sit, veri rus formatur, siue si motus tectus fue obliquus, sue ascen sus sue descensus. Nam tandem zliud ventus non est, qua aer ve loc
392쪽
lociter motus&impulsus,se venis per diuersa disposuit. Sed primuti artificiales quoquo uersus dirigi ut aera non sineret pigrescere sed
offunt. Tamen venti qui natura. iter per aerem discurrunt, ferunis tu potius transuersaliter, Sc veluti in circulum supra terrae superficiem sed non ita circulariter, ut assidua vexatione utile redderet, vitale mitrae turis. Deinde ut imbres terrae subministrarent, iideqr
do adducunt imbres, modo didu- aequaliter se habeant ad terra is cunt , ut per totum orbem pluuietnam cum eorum initium sit diuidi pol sent , quid quod fruges superiori loco , in ipso principio percipi non pol sunt nisi flatu su- habent rationem descensus obli peruacuesadmixta seruandamve qui transuersalis. Ait Alexari tilarentur, nisi eis et quod segetem
de motum ventorum esse natu excItaret, ut latentem frugem Iuralem, quia Aristoteles initio me piis velamentis suis, quae follici te ororum praelatur e tractatu la agricole vocant, adaperirent. Ga nais rum de his , quae secundum naturam eueniunt , inter haec autet recenset ventos , si igitur venti sunt secundum natu .ram , eorum motus est naturalis, quia natura est principium in ius. Insuper ordinem seruant inspirando, an enim statis temis
Qui omnibus inder se populi, comercium dedit S gentes ditisipatas locis miscuit Ingens natii
beneficium, si illud in initu iam
suam non vertat hominum tuis ror. Dedit Deus ventos ad custo diendam caeli terrarum q. tempe in
riem, ad alendos satorui atque poribus , unde Aristoteles tu arborum fructus, quos ad maturi. res motus regulas tradit, maior ordo apparet ventis, quam in quibus da alijs operibus meteorologicis Iretiam, qui volunt,ventos moueri 1 celis, vel ab angelis, dicunt motu ni se naturalem 1 quia naturale est rebus sublunaribus moueri' dirigi a causa superior Aliqui explicant motum dici naturalem habito respectu ad
bonum uniuers, non vero ad propriam sorma Olvmpiodorus ait. motii meta violentum, cum res leuis deorsum pellatur. Ex Aristotele meteorologia est de his, cluet funt secundum natura inordinatiore,id est ordinis experte Alii volunt motum esse praeternarurale motui enim circulari elementum neque repugnat, neque ad eum
propendit sed ex dictis lib. i. de motu ignis habetur, qualiter hic sentiendum si Alia plura circa hunc motum dicenda essent, quae in sequentibus aptius traden
Pro causa finali haec consderauit seneca no ex una, inquit,cau
tatem cum ali3s causis adducit ipsa iactatio , attrahens cirubum in summa Sesne torpeat promouens dedit ventos vi commoda cuiIi'. regionis fierent communia.
commoda, que ventis captaurus Regius Propheta dixit ventos ad diuinos theia sauros peristineres.
393쪽
tur prout avarijs catas hine inde
trinsccis principi j materia ven. Θ Π aninis
De eausa ectiva ventorum. Qin hunc motum deducere. Si
partium aut frigidι- tum obliquari dixit cum autem p tas mediae re alterum sursum, inquit, alterumgionis . dςorsum Versus nitatur,&neutru
alterum superet, nec fieri possit,
ut ibi pendulum haereat, oblique Ausa es iciens ventoruin ea serri necesse est. Similem respo est, quaei; motum impri sionem simili dubio affert Philocinit; motum enim diximus e se 1 degener. λnim cap. 3 quaerit eorum lorinam . Aduertit autem enim causam crispi capilli,et ait: Seneca,tion unam ese ventorum simplex autem aut crispus pilus causam, plute q. propterea pro gignitur ob exhalationem, quae ponit, pluresci nos dabimus. Si pilis inest. Si enim humida exti- pro causa materiali omnia aduo terit,cum sit calida et sicca, cri-
cauimus elementa, pluribus hic spum pilii efiicit; innectitur eni in
opus erit . Qui enim nullania, quoniam duabus sertur latio ai- certam repertinus, Plures pioba biiss terreum enim deorsum, ca. biles substituimus. Potissimara lidum vero sursu misitur. Idem tio difficultatis in ea inuenienda, docuit Theophr dicens, exhala- consstit in hoc , quod ventoruin tionem non esse simpliciter cali motus est circularis at huiusino dam et siccam , sic enim si uium di motus neque exhalationi,ne q. moueretur, declinat ergo ad' vapori, neque ulli inferiori corpo tus aliqualido ab austro in septer ab inti inseco conuenit; neque trioaein, qtria nimia caliditas auia tamen apparet extrinsecum ages, si ratium regioniti inpedit, ne ex- quod sic exbalationes agitet halatione, ultra eas regiones pro Seneca dixit, aerem habere .grediatur,absumit enim eos hali Mακsveti vim taliter se mouendi non allu tus nimio suo aestu. E septe trioneror . neu de, inquit, hanc vim concipit, sed vero ad austrimi, quia partes, quet in uestilli, ut aliarum rerut , ita is a tergo exhalationum sunt, impe. transeau: huius potentia. Sino , latae sunt diunt nimia frigiditate, ne versus tute aerii vires, quibus nos mouereinus, cur eas progrediaatur exhalationes. putamus aerem inertem, inagita Videtur autem in hac sententia
bilem relictum ei se sicis a quia, supponi, in ipso ascens exhala motum suum habet ventis quie tiones esse scis eterogeneas, et scentibus. Habet aer talenia, oblique ascendere . Et ratio esse vim &ideo modo spissat se, mo potest, qui acu exhalationes sint do expendit&purgat, alias con subita latra Eirer terra,retinentio trahit, ali 1s deducit ac differt. nihil naturalis L igiditatis,que co-Hoc ergo diit ori inter aere in de ponitur cuin aduentitio calore 1:xentum, quod inter lacu in il ex frigiditate autem sequitur gra. men . Sed per haec videtur sup uitas, sicut ex partibus calidis le-l oniele inenta viuere, quod nul uitas. Sive leues sunt ratione o modo est admittendu . Ipsa I. terreae et calidae exhalationis cotiditio talis notus osten d a te aues latione vaporoli halitus non essenis ab extrinsecavi, ni admixti.Siue etiam id contingit,
mise uim irregulariter aer moue quia elementum frigidum i cm- Per
394쪽
per conatur se educere ad ii giditatem natu talem, unde statam accisurgit, incipit imminui calor accessu frigoris, sic inducitur a. liquid grauitatis . Et hinc conseia qui videtur obliquitas motusiqua uis enim' principio ascensus sit rectus, grauitas tamen, quae in progret: contrahitur, d. primit ad latus . Hoc posteriori modo
Verum haec dissicultate non carent. Nam vel partes sunt iura
aequilibrio, & tox sunt leves, quot sunt graues; seu tam enicaces sui graues adtrahendum secum le-Ces deorsu Aa, quam leues adsecudeducendum graue, tui sum . Vel est excessus ex parte unius extreant. Primuin Maliter loquendo est impossibile, cum sol non aequaliter otia ni tempore In somii loco calor in diffundat, ex quo sequitur in aqualitas leuitatis ciens talis. Et etiam icon tingat ea aequalitas, tamen in ea non fieret persistentia, quia succes1ue exhalatio dene: dit calore, et consequelare raritatem. Sed conces et t. in quod partes ita aequalitate persistant, hinc potius sequitur eas neque ascendere, neque descendere . Nubes c ne
queunt vitra ascendere, iron o
iretur in circulu, sed consistunt in aere . In motu proiectorum,cum nec grauitas superat vim impres sam, nec ista vis grauitatem , dicitur potius dari quies. Si autemst excelsus secundum partes aut graues aut leues sequitur motus echus iuxta inclinationem partium excedentium; et renitenIta parti uin Oppostarum efficiet, ut motus non si adeo velox . Sic Omnia grauia, quamuis unum sit minus graue altero, recta descen .dunt, sed magis et minus velo. citer, etiam si minus graue sit a. te ob admixtionem aeris et corporis lauis. E. tu i opsos a principia solum corpus grauissi
ira una recta descenderet, et soluin leuissimum recta ascenderet Adducta disti cultas procedere videtur qu1do dictuni corpus ex partibus et erogeneis constat; sascendit ex vi suarum parti uiri stantum, et non adiungitur alia is vis abe&trinseco Hoc enim modo aut ex partium ς qui librio nos motus, aut motus fit rectus iuxta inclinationem partium excede inium . Verum contingere γpotest ut motus aliunde inchoe Iur,et ab exti inseco principio imprimatur vis ad aliquam motus
obliquitatem. et scieterogeneistas partium conserie plurimum .po est ad maiorem obliquitatem Vt exhalatio si quidem magis leuis et debeat re ista ascendere, at velo impellitur oblique sursu sc grauitas faciet, ut magis ad ter Iam inclinetur, quam id fieret ab illo externo principio quamuis eadem grauitas non potuisset id
lasere, cum partes leues ex se
debuisset ascedere. sic lapis su sum pro ij ciatur perpendiculariter, grauitas non facit, ut motus
si obliquus, sed ad summum; et in regressu, posito aequilibrio, detur aliquid quietis . At scuta saliqua obliquitate proi)ciatur
tunc grauitas facit, ut motus sit
magis obliquus, eoq. obliquior est ascensus, quo maior est grauitas. Igitur si in motu exhalatio. num interueniat ab extrinseco a. liqua obliquitas locum habebitheterogene ita partium ad motu magis obliquandum.Constat quiadem ipso sensu halitus obliquera surgere, et causa extrinseca e se potest vel aliqua aeris gitatio, vel inaequalitas loci, e quo fit vaporum eductio, vel varia ae iis a sectio. Et his omnibus circum. scriptis, ex solo impulsu ab agenate calido potest prouen: re. Sic si
ex una parte ponatur ignis, et extitera vas aquae, sumare aqua in
395쪽
366 Lib. 2. de Meteoris aereis.
tosta in . quasi vis ignis tumuina quibus impeditae ad terram dela
se alngat Scin contrariam partem hi, volvuntur in gyrum Contare n. impenat. Cogitando autem o Iib. 2. de elem ait exhalationestum ex balationis deorsum a loco ascendentes deprimi vaporibus nubium versus terram , laci liis descendentibus,& cum uterilis- est cogitate obliquitatem, saltem litus conetur iter suum prosequi, ratione irregularitatis nubium a rimul misceantur fieri circul quibus propedietur , quo modo rem lationem. Ipse Arist.libet. de etiam motus fulminum est tran mundo, dixit, exhalationem fiu-. uersalis . ctuare eo quod detrudatur a fri-Ait et Potest etiam relata sente lui gor . Consentit Hipparcus apud Jςμ qui si explicari, ut per heteiogeneitate I etrum Victorium in fragmentis o partium intelligatur euitas ex lia Arati. Quidam concipiunt nubes lationu, impetus imprellas ad ham solidas, ut in eas impinge a locum inferiorem, qui impetus te exhalationes res liant ,α deor- gerat vicem grauitatis. Quamuis suin relabantur veluti ex pariete
enim exhalatio deberet sursum a pila lusoria. Vere enim nubes sunt consistere, aut ulterius ascendere, densiores exhalationibus nubes
tamen vel a frigore secudae regio inquam crassiores, non eae leuoliis, vela nubibus deorsum depri res, de quibus dicitur, nubes sne initur, c talis impetus appellari aqua, quae a ventis circumserun-Leuibus o solet grauitas accidentalis . tu . Exhalationes igitur cum adia fruid rrequens deinde sentetia apud eas perueniunt, nec valeant dii si-dt.is medie Latinos Peripateticos est frigidi lare, dissiliunt ad latus,4 ex ma-νωionis ae talem inediae regionis eis causi gna earum copia repletur spatiuνιssit ausa ventorum Sed non nihil variant usque ad terram vcntorum inter se Averro es sic inquit: cali Vallesus de sacra philos. c. 43. da exhalatio occurrens loco frigi ait materiam venti,quae est ex ha dor humido has qua utates con latio, sua leuitate ascendere usque
trahit, unde inclinat ad inferius , ad superiorem limpidiocem re&fiunt in ipsa du inclinationes gionem &inde proprio Donde-
contrari ε, grauitas&leuitas ex re retrahi, ac cum neque dei cen- quo mouetur circulariter. Simi dere per crassiorem, neque a celi diter Alb.M. 3. mete.traeh. r.c.s .ex de re per tenuiorem possit, neque Algaetelis sententia, cui adhaeret, loco capiatur, fit ut seraturis ait vaporem ascendere ad frigida latera , feraiq. secum vndati in
regione, k ibi frigiditate perculsa aeremin nubes Fromondusii 4.&spissatam moueri, impellere meteor. cap. 1 a s ait mediam aerem Motus vero fit circularis regionem non nihil addensare e
tum ex vic lorum, tum ex ipso halationes, quae proinde grauio- vapore, qui impellitur sursum a res redditae sua grauitate denuere ea lore eleuante, deprimitur ut torretes&ssu in in per alueos ἔfrigore spissa a te, sic cedit ad la non tamen cadere pei pendiculatus in circuitu terrae. Tum qui is riter ut pluuia grando, quia vapor supra se habet aestii subtus in sublime scandunt vel vapores etiam habet calorem in circuitu vel exhalationes vel leuior aerrinis subest enim illi aer hic nostera sis aute obuia exhalatio descendens, Iecateiactus uter i. autem calor motu in obliquat in latus.Aer etii
expelli a se irigus,& se fit tortuo descensui obsistit se exhalatiosa&circularis agitatio. Alij addui ad terram prolapsa non statim exhalationes a frigore superiori quiescit sed resilit &ab alia de- deorsum proiectas occurrere alijs scendente exhalatione urgetur ad exhalarionibus ascendentibus, i latus. Quod vero exhalati potius
396쪽
seratur ad unum , quam ad aliud diae legionis l. Cogitandum in B- latus similis causa esse potest. Na per est , exhalationum aliquando sicut frigiditas superioris regionis in aximam esse copiam , itaquod deorsum impulit exhalationem , impleant spatium terra usque ita frigiditas , quae est ad latus, d ad loca nubium, idq. constat ex in regione septemtrionali, impe ipsis ventis, qui totum dictum
di ne versus eam partem seratur, spatium implent. Igitur cum tan. sed deflectatur versus nos. In ven tae molis sint ex his, eae que nubestis australibus exhalatio repellitur tangunt, grauitatem contrahunt, ad nos ab excellenti calido, quod consequenter prernunt alias ins aqualiter potens est corrumpere riores, quae cum nequeant desce ac nimium frigus . Etiam Seneca de re, quia totum locum interiore alios cogitauit modos, quibus ex implent, dissiliunt ad latus. Quo nubibus venti sani: sacit ventum modo ventus fit etiam si non de resoluta nubes, quae plurimis o scendant ad terram exhalationes, dis soluitur, nonnunquam conglobationem rumpit spiritus inclusi, in exitum nitentis luctatio, nonnunqiram calor , quem quae trigiditatem, densitaten a contraxerant in media regione Obstare tamen videtur Aristo teles qui non solum mentionem modo sol secit , modo ipsa arieta non secit frigiditatis inediae regio-
tio, ut magnorum Inter corporuat tritus.
Aristoteles ait ventos procellosos generari instar fulminum , eo quod inclusus spiritus intra nubes
dicta Di Viς primatur,ac deorsum in pelis latur propterea Philosophus de his ventis egit coniunctim cufulminibus. Ex hoc audiem videtur orobabile, alios velit spolia simi frigiditatem S nimium calorem. li modo generari si enim frigida Igitur.sol oriens, ut ait Aristoteles, aeris regio tanta vi exprimit hos vapores crassiores sursum estert,&ventos, ac deorsum impellit, cur c fit ventus. Pluuia ventos co . non poterit minores ac placidio primit,quia impeditur exhalatio. res ventos producere se ad nos num a ensus, haec ergo antece- transmittere Longe maior vis re densia inferior instigidatio obest, quiritur ad illos ventos producedos, quam ad reliquos omnes. Neque refert, sinuant veti sereno caelo, quia fieri potest ut ex alijs locis,in quibus sunt nubes,desera tur ad loca serena . Deinde non est nec effarium nubibus includi exhalationes ad generationem omnium ventorum, quia sola friagiditas eas deorsum impellere prutest. Facit ad hoc vulgare dictu, unum contrarium ab alio declinare , idq in ipsis exhalationibus
afferitur hyeme intra terram se νcontinere, aestate sursum euolare
Si igitur id verum est, multo ma- iugient a maximo frigore me- ωetiam inserior iste calor conia dueit .
torum a Arinoteles explicarumnis in sormatione ventorum, sed potius dixit eos medio calore fieri, praesertim probi. q. sec. 26. Immo et .meteor cap. . ait superueniente aqua ventos sedari, quia seca exhalatio infrigidatur . Respondetur, voluit Aristoteles mo- aeratum calorem conducere adventos formandos, obella nimia in
P Lerisque ex praecipuis ex possi
sentent atoribiis visus est dixisse Ar sto dum a in
teles 1 mereor aerem circulari circular.te
term Otum esse causam ventoru me rum esse Ita enim loquitur: latio ventoiuila causam.
obliqua est, cum alioqui exhala torum otio
397쪽
,6M Lib. 2. de Meteoris aereis.
iioia rectum moueatur, propte modo exficata, quod exhalat o
1 ea quod omnis circumfulus aer nescirculariter moueantur ab ae. Di multa- conuersionem sequitur. Videtur re illo supremo, siue immediate ut contrAE ergo docete, caulam talis obli tui. Ammonui ait, siue mediante is dictam Ie tatis esse motum circu rem ae iis aere isto inflino, ut vult S. Thom. ςψi-m rapti, motu caeloru . Dubitat etia grauibus premitur dissicultatis Plinius , an ex continuo mundi bus , propterea a Peripateticis. iacito vendi suos habeant curius. maxime latinis, et Ici solet. Et
In hunc senium Aristotele expo Averro es ait dixisse impossibile, ni Alexander com. Improbat qui voluit, aere illum exhalatio- tamen,quod expresse alij faciunt. . item reppellere.lia primis, ut obij, Ita et lain exponit, sed approbat cit Alexander, cum aer ille sem-
Saho. x. meteor. Idcl.explicas ait, per eodem modo, versus ean- aerem istum talariorem partici dem partem moueatur ab ortu inpare motum circularem , 5 pro Q occasum , exhalationem mouebit Pterea circulariter d. ferre exhala eodem semper modo , versustiones. Unde vult, aerem supre eandem artem , Omnes t. venismum non mouere immeditate flarent ab ortu in occasu in is
exhalationes, sed mediante aere meque sumi potest variatio ab isto infimo cui imprimit motu In cipia exhalatione, quae sua natura circulare Ammonius vero apud non habet alium motum , quani Olympiodorum 2 meteor acta a recta sursum ascendere , ut loco Aristotele interpretatur e sequi citato Liam supponit Aristoteles, tur de aere ipso supremae regionis atque adeo est artiue indifferens, Fumida, inquit exhalario tertiar ut repulsa uescendat ex hac vel L. usque ad aerein illum , qui circa cla parte,sed sequeretur motum ab
sastigia una cum toto mundo cir Oriente in occasum, nullaq ratio cum rapitur cum vero transvola ne fierent venti septentrionales&re ulterius no queat, parti in quod australes, cum tam . Aristoteles aer is Ocyssime mouetur, neque de his ventis loqueretur cum rela-ipius ingres di secatur in specie tam do e rinam traderct. Dei. de hydriarum , quae circum caput non posset reddi ratio cur aliq.:a celerrime rotatur ligna l. hydriae do venti sit validiores, vel reis aqua refertae propter rapidae rota missiores, cum causa mouens eius. tionis celeritatem ne pusillum, dem se in per sit rationis Supponi. quide aquae ab se cadere permit tur in hac sententia motum aeristunt partim etiam quia sumida supremae regionis esse validissim ii, illa exhalatio spissae cuiusdi crassi at id repugnat experienti addu-tudinis existit atque adeo ut qui te; ab ipso Aristotele, qui ait, tam
primum in illum summim aere quietum esse aerem supra altiores penetrare non possit. In hunc igi montes, qui nubes transcendunt, turae rem in eurrens resilit tanqua vi delere nequeat charae teles cl. ad inferioris orbi, plagam depres is eribus impressos. Vnde Ari totis errabundum iter facit,& sc ori cles supponit, ventos generari in tur obliquus ventus. Idem appro 'ira supremam regionem aeris,nec bat Olymp. .i adiecto exem esse supra locum nubium rat in
plo declaratach. is si quis recen hac sententia ventorum initium ter extincta lucerna sumantena a esset in ingressu supremae regio eli cluiium sphaei a volubili opes ni S.Immo ibi venti essent validio- ponat, cernet uinum verticosum res, quia tunc esset in summa sphaerae incubantem non circum. intentione virtus recepta ad tale plectis pliariam motum. Non posset exhalatiore-Haec tamcn se utentia utroque cipere impulsum, qui duraretia
398쪽
diuturno tempore , quo durant aliter Aristotelem intelligo, apud
aliquando venti Neque tam va quem non legi , quod plerique olidum , qualis requiritur ad ven supponunt, aerem debere mouetos validistina os, quos aliquando re exhalationem circulariter Sed sentimus. Praeterea si aer illi ν non nisi nec effarium ella aerem se repellit exhalationes, cur deor equi lationem circularem.Dein- sum etiam non repellit reliquias de Arist. videtur expresse&solum meteora, quae ad eum aerem per loqui de ventis borealibus is e- tingunt supponit Aristoteles ta ridionalibus,quorum motum vel- vapores quam exhalatione situ les tanquam id esset notius Pre-rimo tempore in aere consistere, ducere ad motum aeris ab ortu ianeque statim ac ascendunt, in , occasum , est dicere contradicto- meteora conuerti. Sic ait,aestate ria . Si voluisset Aristoteles doce congregari materiam pluuiarum re motum aerem eo modo move pro hyeme quosdam n nos ait re exhalationes , potius locutus esse ventosos , quosdam pluuios suisset de ventis orientalibus, ad quia abundat materia vaporosa, quos aliquo modo videtur utilis vel sicca,quae praecedenti tempo motus aeris . Non aliud dicit Ari- remit coacta. Et plane praeui; stoteles quam necesse se istum quibusdam signis noscimus sutu motum esse circularem, debereq. ros ventos, praeuidendo exhala sequi lationem superiores at hoctiones existentes in aere resolue modo nihil noui, nec magni dici. das esse in ventos Atra consistunt tur uniuersaliter supra afferue-oxhalationes in media regione , at, cς testem' superiorem latio- iam amplius non ascendunt, nec nem eis causam meteorologica ad supremam pertingunt; tunc rum aflectionum, si igitur omnis enim consstunt, cum perueniunt meteorologica affectio pendeta ad locu leuitati ipsarum congruu superiori latione, etiam ab ea pe- Non igitur moueri eo modo pos dent venti,eorum q. motus. Et id sunt ab aere supremo . ipsum est,quod ait Arist.quia hoc Fere eadem procedunt contra loco aliud non fecit, quam alli-
alteram explicationem . Nam is gnare causam uniuersale talis Letiam sequeretur , ventos omnes sectus , cum enim dixisset exhalalare orientales;&praeter omnem tionem ex sua naturarceta ascen- rationem est, ut aer qui tendit ad dere, mirum propterea esset orientem, moueat exhalationes circulariter moueri dubitatione ad occidentem . Motus diurnus tollit eam uniuersalem causam istius aeris est tenuissimus, i ut assignando . Quod vero non malo sensu percipitur, venti igitur is causam expresserit, cum ma- vehementissimi validiore requi xime id agere debebat , 5 pro tinant causam mouentem . Non , tuto tractationis assumpserat cau- posset dici exhalationes potius, fas ventorum,eandem haberet quam vapores esse materiam e test ratione, qua abstinuit a quitorum, nam aer iste motus secum busdam rebus non minus nec effa- raperet etiam vapores, ut rapit rio tradendis. Cum de motu a exhalationes ris tam late differit, ne verbulum
Propter haec aliqui dicunt, Ari habet de motu aestus sorte, inidicta surru stotelem per modum exempli ad taedio dissicultatis rem arcto sileri expsica duxi se motum circularem aeris, io inuoluit, ita voluit hic rei obrio quas dixeri r scut aer sequitur scuritatem fateri. Sed quamuis
motum circularem, ita etiai , no expresserit causam mouente exhalatio. Verum amplius vide nisi sciniuersaliter, tamen videtur requiret textus. Ego longe tur exclus se eam, quae hic suppo-
399쪽
3 o lib. r. de Meteoris aereis.
nitur et tantum abest, ut eam asse septentrionis, magis libere ex.xuerit. Nam volens ibi probare , pedite sequi potest motum supernotum esea superiori loco,ait ex riorem. Ita vero esse confirmant motu nubium cognosci suturum recentiores , qui ob nauigant alsatum hunc igitur nubium o nouum orbem, referunt enim sub tum neces est sequatur circun aequatore silere perpetuo dictos fusus aer , id est exhalatio non is ventos boreales 5 austrios, ili- eum aeris motum, qui semper est, quam non flare blandos subsci .i., sed eum,qui contingit ii nubibus nos. His autem adduiatur ei Nil inventorum principio. Prius e ri, quia ad impulsum exhalatio- immediate dixerat austros bo num de aeris ad unum latus, non reales esse irequentiores, quia sol potest non sequi regurgitati ae- ad ea loca fertur lateraliter,igitur ris ad eundem locum . Neque pro causa ventorum assignat mo enim terra omnino expedita est, tum caeloium motum Olis, qui de in montium obstaculis. Exaerem ad latera propellit, hic au his igitur regurgitat aer, qui nitem motus valde diuersus est a is ius erga eas partes cogitur. motu aeris a creuin occasum Alesius degener . cormpl. Sententia Sed quamuis in hunc sensui a quaest. io. sech. v. nulla alia recen a mas rapropensus ita scribam, difficultas sita causa, solam proponit raresa refMilone et tamen placentem omnino causam. Onem condensationem ad condensaris reperiendi, ab eo me retrahit, ne ventos producendos Sol, inquit, iri τε adductam causam prorsus conte aerem valde calefacit, qui pro in rc . nam . I cuius confirmationem de rarefactus, cum ad maiorem considero, Aristotelem non assi locum se dilatat, aerem propin-gnas unam causam adaequatam quum propelli , idq. ventus est. pro omnibus ventis, sed potius Addit non sentiri ventum , ubi duplicem seorsim in adaequatam, rarest aer, sed in locis propin unam nimirum pro ventis borea quioribus, quo tendit aer rarefa- Iibus&meridionalibus, alteram' ctus, eo enim alium aerem pro. pro orientalibus et occidentali pellit. Et hanc ait esse rationem,libus. Prius ergo quaerens,curam cur oriente sole aura spiret, quia ster et boreas magis pernent, a videlicet e locis nobis propinquis,lionein requentiae assignando, si ubi sol calefacit aerem,ad nos aer mulcausam assignat cur ipsi sint, sertur . Occidente etiain sole seu qualiter aut, quod paulo in redeunt venti,quia noster aer casta explicabitur. Postea ut pro at lore destitutus densatur,&ad anter ventorum clara causalias gustiorem locum se colligit.
fgnaret, subdit relata verba de Plura contra hunc dicendi mo motu aeris ob caelestem latione, dum procedere vidcatur, maxi qui quidem motus est ab oriente mei intendatur omnem vento My in occasum, proinde non potest iu productionem per i arefactio 'non dici sui se assignatum pro ve- nem feri. Tum quia vere&au.
tis Orientalibus, maxime cum im tum noventi sunt validiores,
mediate dedisset causam aliora tamen modica iis temporibus est
ventorum. Itaq. quamuis rin me rarefacti ovi condensatio . Tunia,
diate fuerit locutus de ventis sep quia postquam sol in meridie adtentrionalibus S australibus, ni summam raritatem dc duxit aere, hilominus raptus aeris non spe repente validus oboritur nonnunctat ad tales ventos. Cedicta , . quam ventus, ut etiam nocte post vero caulae assignatio erificatur suminam condensationem. Tum maxime lub eo uatore, quo loco, quia valde regularis est ordo rari-
eum aer sileat a ventis austri, de talis densitatis aeris, Mil
400쪽
1ὀgularis ortus interitus vento tione rarefactione aliqualisve runa. Tum Quia lente ilacide tus est, nihil enim aliud est venisae raritate dilatatur δε modica tus , quam aeris motus . addi potest raritas in tenuissimo
aeris corpore , at ventorum motus vaticiissimus est . Nec apparet possibile, ut tanta velocitate aerrarescat, quanta requiritur ad eis torum vim constituendam. Tum
quia cum venti sunt validissimi tunc aer effet rarissimul, aut etiadensissimus de crassissimus, nec ta- Explicato iam modo laresam is nisaeris vaporos feri ventum *pius afferit Arist. se et 26. probi.
Praeter alia inquit, piobl. 34 solae rem humidum tepefacienda precolluit atque discernit in spiritum sane illum extenuat Et infra ait, aerem quando ponderosus est obii igiditatem no his no a flare tu ventum Loriente tamen
sole discussa cra illitie agitari in fia-
mea apparet diuersus ab eo qua-do sile ut omnino venti. Tum de .mum, motu, ventorum diuersus tus. Et probi 36. spiritus prouentutest, motu ex rarefactione coir cum sol suo calore distundit u- gens, cum aer rarefactione dila morem,qui prius concretu erat. tatur, versus omnem positionem Sect.x s. probi vit . euentatione insse extendit, at ventus ab una ad quae in altis domibus contin i , aliam partem discurrit quae certe aliud non est, qua in Nihilo ininus concedendum in aura&lenis quidam ventus, per m. primis videtur, aliqualem venti ratefactionem & condensationera jactione Productionem ex ista rarefactio explicare videtur Colenti id heo. ..mian ne consistere , cum tenuis scilicet phrastus, qui supponit, condensation fiat adspirat aura . Hinc enim est , ut satum aerem renuere, quas redu--, in aurora blandus ac tenuis spiret cens se ad raritatem , idq. ventu fatus. Quanqua in id reserendum esse. Immo amplius ait,hinc pro- potiore rure videatur ad areis uenire vehementiam venit rumctionem vaporum ex balation australi uinde septen ptrionalium. in aere existentium , quam ipsius Idem se ni ire videtur Seneca Diu caeris. In hac enim in hina regio surgit aura, cum datum est laxa- Explicatur
ne plurimi crassores haerentiali itus &succesiue plures delaban
tu ε superiori grauiores redditi;
sole autem exoriente crassiti ei sdiscutiunt nuchurno tempore cis metit una corporibus, stipatio it lorum , ac turba resoluta est. Et iterum , cum multa corpuscula coaceruata mei in , extenuaria sole ceperint quia omne quedtractam Idq. est quod aiserit Ati in anguli dilatatur spatium in astoteles Iocis iam adducendis Ad ius desiderat, ventus exist i . Et mittendum vero adhuc est, aeris, rursum ait, aquarum terrae eua- ipsius rarefactionem nonnihil ad oratione grauitatem aeris ire ii, hos flatus conferre , quia nimiru, deinde impetu diis olutionem fie. quamuis maior sit vaporum rare ri , cum quae densa steterant, ut factio, tamen adhuc ipsa aeris sub est necesse, extenuata nituntur instantia attenuatur . I inmogene ampliorem locum . Democritu, raliter in omni ventorum produ vero per condensationem potius etione agnoscendus est pecularis ventos formari putauit . quando influxus ab his actionibus raresa plurima atomorum turba in ciendi condensandi . In omni angusto est. Sic etiam qui dicunt enim ventorum productione fit exhalationes a stigiditate secunde aeris impulsus, aer autem imput regionis addensari per condςnsus nonnihil condensatur aer sationem, ventorum formatio te Poximus ex consequenti rarescit, concipi uiit Vitruvius dicebat tu cicdmozus aeria ex ipsa condensa ventos fieri, cum seruor ostendit Aa r humo.