장음표시 사용
401쪽
;να Lib. 2. de Meteoris aereis.
humorem,&impetu seruoris ex saluum , nam ipsa raresactione primit vim spiritus λntis id est formantur halitus , qui sunt vencum calor aquam rareiacit, , torum materia. expirat halitus, qui aerem com Existiano deinde montes ad .rnouci. Idq. plicaui exemplo modum conferre ad generatione Momes in aqiue inclusae in vase augusti ora ventorum . Exhalationes, tum minis, igni en in vase apposito, quae alae adunt, tum quae relabu vemorum. expirat vapor e , Oraminis angu tu verius terra,aerem huic indestia magna vi, dc natus senti ur, impellut aer expulsu, impeditur Et quidem,si intra terrae viicer a amocibusne progrediatur ulterius ex laterii terra calore halitus iuxta mensuram impetus sibi im- formantur, Sp.r montium cra Pretii; unde circa montes cogitur , teres emittuntur , sic vera edet tapi aeter sui conditionem ciens a- Vitruvidientelia, quae coincideret tur . Fit ex hoc , ut resiliat adla- cum ea , quam reieIemus ex Ne tera eccum impetu re cedat exis plero Alioqui vapore asiale u Un locorum augusti S. Idq. eo magis, eleuantur cum Lant impetu , quod diuersis montium rece lituus cum quanto erumpunt ex angu- anfractibus aer hinc inde urgesto foramine , nec ex eorui a tur&coprimitur. Proinde maximo inotusuilicienter habetur, cui O impetu relabatur necella est. Hinc xum vis est, te numinum alueis ventos
Postremo ad aliqua rarefactio sentiamus , quia nimirum n
vim, concisi i laetione in minum latera eo modo, ut dic
, ιιγγώ. pol filii Prima ij ο intensores mus de montibus, aerem hinc imo ausus, venti, nimirum ep c a Quale vi de compellunt . Adde cauernas
re diari j australes. Ita dixive Videtur Ariit, plurimas in montibus reperiri insura H ea. .metor. cap. . quaeres enim cau- 1 Saudem magis angustatur aer, . m. ia iam cur dicti venti frequentiores unde cum maiori impetu exit. Sisint, ait eam et se, quia ut Polari initem philosophandi moduin bus locis suntlaequetiores pluu refert Bartolom Angl. lib. II de de conleque me in iis fit maga in Propr. rer cap. 1. aliqui,is ait O- evaporatio, S ex natatio itum te cunt quod aer intrat in cavernas uatio . Raresactio igitur nou qui terrae . oc exit , de cum una pars dem aeris de tenuiolum corporis nititur exire, Malia intrare, fit sed aquae e terrae est caula norum commoti . Hinc Aeolia regio, ventorum. Sequuntur autem ex quia cauernosa, tot ventis agitae venti, quia pos I inagna P. Q tur , ut eatorum pro pria regio ductione vapoiu,oporte Laxiape habita sit, foetae illi Aeoluin re auctum aereu corpus , magno ventorum regem constituerint impetu moveatur ad amplio Hinc experimur,in omnibus alijs rem ocum , sicque alitus dς locorum angustus ventorum na-clinant ad latus , neque enu in tus, qui In patentibus locis nor ascendere valent superius-um no sentiuntur . Adde montes h suis snt tantae leuitatis,&Obuientiς cauerni tmernos hahius eruch cundae regioni, qua in tali AEli re erumpentes Eterrae visceribus, siue si frigidissima, unde abca ς' te Keplero dicemus. Ac de cupelli debent propendent uicin uinina e montibus defluant, siexpo. am regione versus nostrum mul cum aqua plurimos halitus aerem tepidiorem dc minus cras tum vaporoso. tum terreos emit, sum Deinde ex regiirgitatione Oi, di simul aerem, qui ex ,m tu consequuntur venti australe . descensu aquae versus terram Haec aut e rarefactio terra de aquM clauuntur.
iastem remote est cauta aliolum Ex mistotes aeris natura est
402쪽
r magis id inferiorem depressiorem locum descendere,igi cur aere motivus versus terrς planitie defuit. Videtur autetia lateraliter Oueri,quia aer conata locum profudissimum repelire , hic autem remotulimus est a monte, unde a montis apice ad talem locu in valde obliquus est descensus dic que vero aer sistit, cum ad interiorem locunt peruenerit, sed hi vlterior aeris commotio S ad a. ius spatium fit vetorum ei nuXus tulia quia ipse Haetae descendensi inpellitur ulterius ex Hupetu acquisiito in descentu. Tum quia
mouetur, expellit de ulterius vrget, unde durat ventus per totuillud spatium , ad quod progredi.
turae pulsuS. Hoc est quod respicere videtur illud Iobi: qui iecit ventis pondus suum: aera , qui venti materia est, dedit quanda grauitatis mensuram, ter quam a defluat,&ventos conitituat Alia adest ratio,cur descendat aer, qui est circa montes, potius quam aer in eadem altitudine existens
supra campestria, eaq. est, quod
ex in Onti Spropinquuatate infrigidatur de consequenter inspiis tur Hinc montiui subbluvioruuertices conlpicimus frequenter nubibus coronari, quia nimirum
cogitur magi sic in nubes costringitur apolosus aer , qui est circa montes, quam alibi. Haerentis Oistibus vapores,qui affurgunt, de l. in montibus contingit, quod o perculo vasis aqua lumantis, cui vapores adhaerentes incrassantiu
& repluunt, reliquisursum ascen
co firmari potest h.c sententia, ex eo quod ais e tur supra altim mos quosdam montes nullos effeventos. Ex hoc enim sequi videtur, fluxum ventorum esse, ubi montes supereminent, quasi ex ipscinontibus venti fuans. Cofirmari iterum sic potest. Anserit Arist.&ct.26. ventos qui ci
res esse , igitur principium veniatorum e montibus est . Quiani mirum e flectus intensior indicat maiorem propinquitate ad cau
sam , idque signum est principia
origine in ventorum esse Lino. tibias. Venti in sine languidiores evadunt,unde si circa montes saevalidiores,ibi sunt propriores ipsorum origini . seu vim habendmontes auge ndis robora nai ve-tos,ergo ex ii dem habetur ratio eosdem producendi. Quod enim habet viriutem augendi intensionem effectus, vim habet ad eundem effectum remi se producendum Aristoteles ait, ventos sepistentrionales venire , locis eminentioribus, quam venti australes: id non aliter Verificatur, nisi quia septentrionalis re ei elatior est: meridionales, ε qua austri plana, nimirum circa tropicum nobis propinquum Igitur Phil sophus sentit ventos septentrionales vehementiores in montibus sor mares. Facit pro eadem se-tentia dictu Amos Prophetae c.
Ista enim specialis conluctio m Mtium informatione ventorum , Indicat ventorum prod idonem
ad montes referendam elis. Fuita se haec videtur sententiam Cle.. mentis, qui apud Isidoriam de
excelsi quibusdam habentur in locis, ex his velut eompressus&coangustatus aer ordinatione Dei
cogitur&exprimitur inventos. Dices,exiliis sequi, semper Ue tos are ex una parte. Ad hoc responderi potest etiam contra montem ex planitie perflare vetos ex quadam ae is regurgitatio ne cum enim plurimum aeris ex parte altiori descendit, factaq.est
ni inia aeris coactio in inferiori, aer ex hoc loco refluit in oppositum, ut contingit in aqua praese
tim in locorum angust ijs, immo ubique a :tore cum aqua versus
403쪽
illud impellitur , rursus refluit in
mare etiari ventus solum E mari pernet. In aere facilius id contigit, quia tenuior est,&sic facile impellitur. Sive etiam aer coa-
sin useriori loco,vel a se ipso, vela solis calore, se dilatat, remeat ad superiora M. ovies no Sed nimium a nostra sententia ita ventos distare videtur Ruperi. Abbas in impadiunt, Genes. lib. I. cap. 3 . ubi montes ut eos non cosiderat 1 Deo formatos ad coeressciant. cendos ventos, ita quot sine motibus terra effet inhabitabilis obventorum nimiam violentiam sie ille r si terra aequalis ubique iaceret, non leuior quam in mari ventoruin tempestas in ea regna. ret. Nam solet et nunc in locis illis, qui montibus carent, videliacet maxime in Lybia , tempestas non minus, quam in pelago tu bare soris deprehensos quoscunisque Etenim ubi per loca aequa. licet nuda ventus cohortus arena humo excitauit, magna vi agitata ora oculosq. implet, ita pros
etiam in celsum l. impedit, uti nullo mari maius naufragium a. At verbi montes alicubi, et aliquos ventos coercent , alibi alios formant; nec minus ex uno, qua ex altero effectu montium Onditorem laudare debemus. Et ex eo quod per montes ventorum commoa confert, et contra ventorum nocumenta piaesdiu, euidentius Lucreti deridemus, qui ex montium consideratione contra diuitiam prouidentiam obloquitur. quod eos veluti otiosos magnam terrae partem temere occupantes creaverit
poribus exhalationibus suppono tunc fieri ventos, cum a rores non sunt admodum leues enorum crassiorum halituum magna copia cogitur prope terram , cum non valeant vlterius ascendere, consequenter aerem hunc
ea pellunt, eius locum occupat:
aer autem pulsus non ascendit quia grauis .ipse estu declinat propterea ad latus, fit q. mpullus&motus, quem experimur ventis. Rursus subsequentes halitus,qui e terra a surgunt expeniunt praecedentes halitus, qui pariter declinant ad latus, S sequutur aerem prius expulsumn siecum plurima fit evaporatio,in λli impulsu fit motus ventorum a Flluc ira meridiano aestu cessareta solent venti quia halitus nimiurarescunt Mad superiorem locuascendunt. Sol oriens vento, auget , quia vapores aliquantulum rariores reddit, qui propterea maiori vi mouentur. Fieri potest, ut exhalationum leuitas tali sit, Vt earum alcensus non stiis ad milliare v. g. supra terram et cum vero exhalationes multiplicatur, nec possint intra dictum spatium consistere, nec valeant desectu leuitatis superius ascendere, portet ut ad latus declinent , tuncum exhalationis pars aliam sequitur versus eandem partem . De interminatio autem ad unum latus, potius quam ad aliud ex varijs causis procedere potest, ut ex montium obstaculis, inaequa aeris affectione , ex pia causa, quae
temnenda vetuo tum motus aeris
ad replendum vacuum , ex cuius metu ad omne corpus, quod per aerem mouetur, accurrit a tergo aer atque adeo idem contingit semper ac exhalatio, vapor, vel alia venti materia per aerem di currit: sed aer sc occurrens ventus est, igitur nunquam fit vetus, quin ventus aliquis non contingat productus a natura ob me iu
Guliel de Conchis apud incent in pec natur.dixit male ex conflictu in quatuor partibus terrae, quatuor ventos cardinales excitare sed in contrarium plura occurrunt. Vet validiores potiusElo
404쪽
ra ς' octi mediterraneis prodeunt I qui in marinis, potiusq. mon
tibus . Septentrionales venti ex
niuiu liquefactione formari credulitur , ideo enim contingunt etes aecum sol ad septentrionalia signa accedit, de glaciem discutit; ideo celsant nodi perflant in me. ridie, quia in aestu glacies lique
scit, quae cocreta manet nocturis no tempore constat plurimis experientiis ex diuersa attractionen alituum variari ventorum productionem,quod signum est, eam, non pendere a verberatione aque maris Aduertimus ventorum in iistitim ex motu nubium, superioribus igitur est eorum productio. Prior est ventorum existentia, tuast maris agitatio de confletus, po . tiu'. ex ventis fit malis commotio , quam ex ista fiant venti. Verum quidem est, maris comino. tionem esse aliqualem causa in o. Nare enim cum valide commo uetur, aerem verberat S impelialit, ex consequenti aliquem ventum essicit. Alio modo dubi. tari potest, a mare ventosem. ciat, unirum per queos spiritus, quos emittit. Hoc modo ex dictis constat vapo: es habere rationem causae materialis, sed ad didimus ventorum materia esse
aliqualem causam effectivam sui motus Adduci Pro hac parte potest in exemplum maris aestus, qui iuxta probabilem sententiam ab his vaporibus causatur quatenus ij sora erumpentes aquae superficiem urgent impe lunt si igitur vapores isti mare ipsu adeo vexant: commouet, multo magis aerem urgere debent, ipsum q. hinc inde impellere , Seu ipsmet vapores vi erumpete venti sunt. Facit ad hoc, quod mare intumescens est signum propinque laturi
. ειδεβιο/L Aqua numinum ventorum a 'hibis, usa videtur,cum constet ex fluminibus auram spirare . Verum potius suminum lateia sua causa ,
ut vapores aquei&ae constrin. gantur di cum impetu movean
An centi sani causis superioribus ,ni
uersalibus. P Rimo potest id quaeri de caua a Zemι
sa prima. Nullum reperies flant naturalibus effectis, qui in sacris p - .litem Deo saeptus attribuatur PFrequentissime enim iiij dicitur, Deum inducere ventos, praecipere ventis, super ventosambulare ab eo ventos progredi Immo Rabbi Movses notauit, motum venti semper in scripturae
attribui Creatori Hinc suspicari quis posset causam primam bires: ruasse ventorum em cientiam. Tam frequens enim eiusdem rei repetitio in scriptura ostendit in summa proprietate verba esse accipienda , proinde significatur specialiter productio ista ad Deupertinere, seu indicatur proprijssima productio, qualis est immediata sine consortio secundarum causarum; seu saltem sine consortio caularum naturalium , ita quod angeli vice Dei,exclusis cavis naturalibus, ventos efficiant ut causae supernaturales. Quod dicitur in Cenem spiritus Domini serebatur stipe aquas,plerique in-tElligunt de vento exsiccante m
auua S. I autem ventus non uit
e flectus secundarum causarum quia non dum erat sol iecerant constitutae causae rerum naturaliti. Amos dicit Deum formasse montes ventos; iungitur creatio ve-ti montium, pari modo ititur venti de montes sunt immediata opera Dei. An sorte Pythagoras ob hanc immedia tam fe efffcie tiam respectu ventorum dixit: ve. torum fantium strepitum adora
405쪽
, 6 Lib. f. de Meteoris aereis.
verum lion potest id esse ita pro mouere elementa, maxime o habile , ut nulla alia causa ventos tu circulari, quo mouent stos, essiciat. Quod ex hoc saltem con ventus autem aliud non est quam uincitur , angeli mali aliquan aereum elementum circulariter do tempestates 5 ventos excitat, seu transuersaliter motum ni prcis at id ues agunt se ipsis immditate, terram . Vidit etiam D. Ioan iria, mouendo aerem exhalationes, Apoc angelos praesdentes amisquia angeli vim habent causandi operibus humanis rebus subluia
motum localam in re corporea . naribus cap. 4 nominat angelu
Vel applicando causam effectiva ignium,S cap. 36. angelum aqua at applicare nequeunt ad agendu rum , non deest certe angelus ae .causam primam,alia in ergo&na ris si autem angelus praeest aeri, turalem apolicant. Constat ven nihil magis in tali elemento cu-tulos quosdam arte excitari, cur rare debet, quam eius motu . non ex naturalibus causis plenio Verum Angelorum praesidetia re- res venti excitari pollunt In scri spectu rerum naturalium no tota plura plerunque venti reseruntur hi causas naturales, neque per hoc ad Deum quia sermo erat de Va Angeli ipsi praestantellectus natuli dissimis ventis mos aute ira scri rates.
plura est effectus insgnes Deo e Alij daemones potius Aeolosor se 1, prestius attribuere. dinarios faciunt. Id maxime sen
A, ἀι,,i, Dein diplerique dicunt, bonos liet Bodinus qui tam frequenteris, ,h, Angelos eis veluti Aeolos,qui e de mones in haec negotia implicat.
- tos excitant,&coercent Ita plu Expreis dicit ab iis prouei arta res Lovanienses apud Fromondu ventos procellosos noxios. Id Inclinat in hanc sententiam LI videtur ex eo probari, quod Apo- douic ab Alcanas. ad cap. 7. Apo stolus de mones appellat rectorescat. ubi ait, non omnino fictum huius aeris Legimus eos frequene se in Angelis Aeolorum officiu . ter excitasse ventos δ tempest Bodinus ait ventos prouinciales tes Hi certe Iobi domum validis bonis genijsearudem prouincia sino satu diluerunt. Immo volutrum directoribus essici . Probari quidam expostores , ipsum me epotest ex Apocalyps, ubi Ioannes daemonem , venti assumpto cor Apostolus ait, se vidis quatuor ore, eam domum arietasse ita Angelos stantes super quatuor an ventus quandoq. daemo ipse quo-gulos terrae, tenentes quatuor ve dammodo est, non solum eliis c Dios, ne flarent super terra , Deque sectus . Hinc Magi tam lacile a super mare, neque in ulla in arbo daemone ventos, tepestates im-rem In graeca aeditione angeli isti petrant De Finnis&Lapponibus
ventos continentes dicunturPote reserto laus lib. 3. cap. Is mercates, quo modo Poeta Aeolu appel toribus olim ventos venales extat tempestatum potentem . sal hibere solitos. Tres nodos porrimo i . dicitur Deum ascendere in ebant,primo soluto placidos e. super Cherubim , dicitur autem os inducebant , secundo veheis ibi ventos excitare, quas horum metiores,tertio vehemetissimos. angelorum inisterio Vnde Ioan victorius libi .variar. lech cap i. Chrisost in Psalin. 6.ait,alas en ait,Aristaeum docuisse Cycladum torum se angelos. Quod sal habitatores quibus ritibus aestiuom ista dicit, qui facit augelos suos tempore intermissos vetos etesias spiritus , idem Doctor de ventis reuocarent Plutarchus in Lucul intelligit . Angelis commissum to iusigne refert exemplum cum est ossicium mouendi estos, pari Rex Ponti Mithridates Urbem
ter credi potest, ad eos pertinere Gizicum obsidione premeret,Pro.
406쪽
serpina nocte cuidam ciui appa netarum coniunctionem cumia ruit, dicens cras tibicinem lybi Zodiaci signis, idq. praecipue nois
eum cum tibicine pontico com tant in Ioue , quem putant effica inmittam . Et sequenti die a Lybia ciorem ad ventos commoue dos . vehenti filmus auster alpirans, po Si Iuppiter sit in Ariete Martis doticam classem collisit &sic vibis micilio,eo anno praeualet boreas.
obsidio soluta. Non absimili eue Si in Gemini Mercurii, auster situ Ferdina sidus Neapolis Rex Ob iii Leone in domo solis hiemis kdionem cuiusdam oppidi blue principi uin erit minus frigia um
re coactus est, tempestate oborta de cum ventis validis si in Vir ex horrenda Magi cuiusdam inca in Mercuri domo, autumnustatione . Adducia tamen aliud ventosus. Si in Sagittario , finis non probant, quam saepe lino hyemis ventosus erit,&ia verones diuina permissione ventos regnabitauiter. Si in Capricorno excitare. Et saepe ex diuiua ius Saturni domo,finis hyemis vetoissione id efficere sus erit. Si in Aquario, erit mul-Deinde dubitari potest de cau titudo ventorum . Si iii Piscibus, s scelestibus . Circa quas Astro medium hyemis erit ventosum logorum praecipuae quedam aifer Haec clonge plura his similia , tione, cominemorandae sunt, ne ciuia incerta uallacia deprehenis in hac opinionum varietat , duntur; ideo in excusationem is eas solum ex toto praeter jisera addunt,pr dicta lydera non sorti- veluti ex contemptu videa inur risuos ellectus ob region uua in- Ventos totaliter i florum etsi dispositionem . Quia v. g. una cientia pendere volunt Astra a regio est humida, alia est sicca 4 r quaeda in velut Aeolos , vento ideo non idem efficit planeta in a
an . . . ruin ianuas aperire dicunt. Di una ac in alia regione. Quae&si--- uersis ventorum assibus diuersa miles excusationes insuffcientes,i , praeficiunt sydera . Orientalibus videntur. Si omnino ab astris fie- Saturnum,occidentalibus Marte, rent venti. diutius ad unam munis borealibus Iouem,auitialibus V e di partem spirarent, quia nimirunerem, Mercur uomnibus ae iue sequerentur astrorum aspectum' propensum. Ita quid alii Aliter ob ortu in occasum obseruatum alii, nimirum solam exsultare ab est sub iisdem omnino syderibus oriente lunam ab occasu, Mar, aerem diuersis immo contrariis meridie,praecipue cum fuerit in ventis agitari . Alis capricorno Iouem a septentrio Etiam alia dera lima menti xu, eatirane. Alij solum haec tria syderara inventos influere perhibet. Quod erga urnro. maxime aestimant, Solem, Marte, notauit ipse Aristoteles,qui haud Mercurium Variant alio apud se in et dixit, oriente canicula au- quos Mars ventos sortissimos co strum excitari id a lege certisti mouet , Mercurius turbinosos , in . Et rationem reddit ecl. 16. mutabiles &repentinos Venus prob. it quia tunc dies calidissi- temperatos&copiose nutritiuos, mi&humidi Arcturias & etiam Iuppiter humidos, Saturnus nau Auriga'. cum oriuntur&Occidui, fragos Abastris ad Zodiaci signa graues excitant ventos Idenias vim hanc deducunt Ex oriente essicit Orion cum occidit in fine ventos excita ut Aries, Leo, sagit hyemis, oritur in fine aestatis. tarius ab occidente Gemini Li Ad cflum item empyreum perti-bra Aquarius: A septentrione is nere ventorum effcientiam con-
Cancer, Scorpio, Piscis: ab austro sequeter dicent i 3. qui dictu caeluΤaurus, Virgo Capricornus suos habere influxus inlige inse
407쪽
3 8 Lib. 2. de Meteoris aereis.
hus adiungi possunt cometae, qui sol oriens sedat Iuna emergens, ventos validissimos excitare so excitat intendit. Quod pen. Ient, quod etiam notat Aristot det ex diuersa ratione agendi lu-
sed prae omnibus syderibus ma tat, humores nimis crassis attem.' ἡ ' nisectior est &patentissima solis uando luna opposto modo, si
vis ad ventos commouendos Si ciores humectando, Mad det,ita cui idem censetur potistima au propoletionem reducendo. Hincla reliquorum effectuum meteo ergo est, ut eos natos, quos sol starologicorum . Sic tequentissime dat, qu amate a m nimium alte Aristoteles ventorum ess cientia uat eosdem luna excitet, ma- ad solem reducit. Ita meteor teriam a sole nimium adtenuati
cap. sed .rs Irobi pluries humectando e contra quos lunascci. χ6. Problis. 6. IS cI sole sedat, nimiam humiditatem inpropinquo ait, piritum moueri uendo, eosdem sol excitat. debere . latum vel riu veloc Verum non Peria apparet as-bis, casu solis incipere. Qui loco sol qualiter nam sol Scorpora caele- . . c. sue iit inde venio excitari. Si ilia sint causae sit lea, formae pro nia .. . milia Theophi aenica , uom. imae ventorum, idest motus eius ni uniter. Pol solem luna etiam corporis, quod est ventorum ma- plurimum ad id valet, ut notat teri . Plures dicunt , ipsosmet
Theophr qui pio plerea eam a ' orbes c ς lasses motuum Otrarie. pellat solem imbecillem, ut evia tale ventos excuare Cardanus Aristoteles de ortu anim caprilla lib. i. .leci. s. ad Ilip pCc. de aere, eam appellat solem minor. , Δ c.ait, ventos Orientales adiuua Qua autem ratione sol ad ventos ri a sole,occidentales , lima mo producendos influat, explicat A tu proprio ab occ: dente in orienxistoteles seci. 26. . alibi solera tem, de propterea lenes esse, quia oriente, inquit, ventos excitari motus Proprius tardus est. Sed quia ex solis propinquitate hali contra haec est. Quamuis in aethe-tus eleuantur. Eadem ration Oea regione ex motis derum v in solem referte triarum produ lidi fiant venti aether enim valluetionem Samilia The phr.opus demi pulsuS,ventus est. Non t de venti te A. I 8. Is addeni,cu men per motum aeque valent si- spiritus tenuis est, eum sol cessu e dera apud nos . Motus contrarie lacit, quia eum euincit, absumit, as,ut etiam Omnes caelorum mo
exsiccat, idesiuimium rareia tus,continui sunt,valde discontiacit,5 sursum e fert, atque sesces nui sunt, et semper caeli,niso sare facit, nec apud nos discurrit miter mouentur,ve zorum in Si vapor' spiritus cp.osor sue tus sunt valde irregi lares. Nec sit, sol in peium ficit, Sis otio plane ventotum diuersitas cael ne vehementiorem redd.t, ilium motuum varietati respons ventus augetur. Cum enimis det Albertus cum aliis ait,hali- vaporis maior est copla , non po tus, qui ab astris eleuantur, deberest sol integrum prolem absu re tuas caulas imitari; unde sicut meret quo hausto ceu aret ventui astra mouentur circulariter, etias edici ius eum crassiorem di mi ipsi debent circulariter moueri. nus aptum ad motum discutit, Sed non est maior obligatio it a mobiliorem riddit eluti asini ventis imitandi suas causas,quia i modo philosophatur Et ciuist si in omni alio effectu meteor de ventorum igni, ita in ciuit lcgico, quorum plurimi non basiatus tim ad solis tum ad luna e benitalem motum Astra nor
1oitum spirate acipiunt, quos mouentur circular te ab intrinseca
408쪽
stea virtute, de sic eam non im directis radiis deorsum impellum. primunt suis effectis tur. Neque enim tam in nrma Anρὸν qui Alii libenter hic commemorat sunt haec solis spicula contra te
litM .m ocia arcanas inas et occulta caelorum uissimos spiritus . Relabuntur euisam. influentias, quibus nihil comino tamen ad latus, si nulla sit aliara.dius reperitur cum philosophan diorum quibus occurrunt, condi torpor mentem occupat. Vtu trarietas , ab his enim sursum tur exemplo maria aestus , quem repelluntur . Neque dicas ex his . putant earundem effectum, unde sequi, ventos validiores fore in scut mare aestuat ex caelorum in rneridie cum radii sortiores lunt,suxu, ita tacilius agitari potest quam circa solis ortum , cuius aer ad motum promptior,&cae s oppositum contingit oriente a propinquior . At coaandum es enim sole venti excitantur, qui iaset ad particularem causam assi meridiano itu conquiescunt gnandam,quam ex istis inferiori Similiter maiores esse vetos aest bus sperare debemus. hiae sicut te, qu1m hyeme . Ac in nubilo ventulos quosdam facile ac mani nullosiore ventos , ac muli mi- seste proserunt, ita speciem inge nus in noe e. Dicent enim ad haec runt productionis ventorum per Seneca ilinius,radios solis dire- similes proportionales causas Et tos aequalis viris esse mane ac alioqui, si cςli vim occultam a meridie, aestate&hyeme . Ab hisberent mouendi elemeta super autet flagellatus concidit vaposluae sere essent virtutes motiuae rosus aer. Re nexi autem malo eleinentorum, et non effet cur is sunt viris quo directiores sunt,
nondae eremus cum Empedocle , minus obliqui,& maior eorum leue ascendere tractum a caelo, vis consistit potius in prodi hi graue ab eodem deorsum imputa ne coloris, quam in imprimendo su in descendere . impulsum . Cessant in aestu venis seneca lib. s. c. 9. lac t ventum venti, tum quia nimis exsiccata Rr ortu nou calore tantum sed terra vapores non profert . Tum ecia ictu; lux enim, quae solem Π quia halitus cciores&rariores tecedit, non dum aera calefacit, sunt, hi autem emcacius mouen- sed percutit titu .n, percussus au tur ad superiorem locu propistem inlatus caedit. Addit tu in terea raaiorum eos deorsum de- lib.a. p. r. fortas ex disparili pellentium vim eludunt . Nubilo errantium syderum ictu, radio tempore pernis venti, vel quiarumq. multis imi iactu flagella solis vires non omnino hebetanisto aere , ventuin fieri. Equidena tur a nubibus,vel quia ex alio lo- radii vel corpora sunt, vel quasdi coiereno ad nos venti deserui uri
conditiones corporum habent, et vel quia adsunt aliae cause ad venis instar corporum vim habet sciti tos producendos nullus enim dendi, impellend) attenuadi. etc. ni causae fidere debet adaequata. Vnde credi potest radios solis, et ventorum em cientiam. Et propis etiam aliqualiter aliorum astro ter haec etiam nocte venti exci-rum, halitus ascendentes deor u tantur, addendo aliorum astrorureuoluere Ascendunt quidem ν radios, praesertim lunae. In nocte tum ex concepto calore, tum ex solis efficientia non omnino sub- impulsu radiis reflexis,qui Pro trahi affirmata ras .lech.xs pro .pe locum rei texionis sortisti sunt: l. cum ait, inedia nocte soleis at vero cum ad altiorem locum re aerem trau quillari,& celsare Peruenerint dispergitur concep ventos quia tunc sol longistinetus calor, et des nitiis radiorum abest.
409쪽
3 86 Lib. 1. de Meteoris aereis.'
trouersia potest tarma mundi. Di mitti, quod excogitaui de eis-
renti uinus enim Plato pro miris qui cientia talis sorinae respectu ven- Ut for busdam effectis, quoru in nullam torum. satis enim clara sunt indi- mundi particularem apti causam repe cia particularium causarii ad ven.
riebat, formam mundi assignauit, os commouendos, ut etiam ma-
cuius curae et se putabat , enicere nifesti sunt causae, quae eos con- quod est pr te inclinationem primui, quae v augent. Seditus. Particularium tormarum . Opti quam probabiliter assentio dictetmo de prsclaro exemplo aquae tormae, cui iusta officia ad eam. ascendentis ad replendum acu comprobandam negar non de- id comprobabat. Is enim motus eo, cum tam opportune in eam non prouenit ab aqua, quae potius occurrimus, ab alios instar chime inclinat ad motum oppositum' aedespectam. non est ab aere,quem aqua ascen Duobus igitur modis explicari Datur dens sequitur, quia aer violentia potest mundi constitutio com ma matrati itur , multoq. minus poteli positio . Primo ex partibus inte- mouere a I&pari modo deficit tantibus, quo mocio definitur in omnis particularis causa. Pro u lib.de mundo ad Alex .eli compade assignare oportet causam uni pages e cael terraq.coagmentata , uersalem. Nec aliam aptius, qua ex iis naturis, quae interea conforma in mundi, quia talis motus tinentur. Hoc modo forma mun- nulli alteri causiae deseruit , qua in di aliud non est, quam apta par- ipsi mundo, qui per eum motum iu dispolitio. Neque enim opor- seruat sui continuitatem, va te aliud cogitare ad constituti
Cuum , a quo abhorret excludit nem totius integralis, quam paris Igitur poset quis, Platonis exein tes integrantes tali inodo dii posi-Plo, motum ventorui ei dein is tas,quet dispostio est insta sermota tormae committere . quia sicut Secudo explicari potest secunduascensus a tu non est iuxta natu partes essentiales, quomodo su- Iam aquae, ita nec motus aeris aut pra partes ipsas integrantes addi- alterius elementi, quod est veliti turlorma lubstantia sis. Ad cuius materia, est aeri aliisq. elementis probationem plurimum valet auis conaturalis; cum a caelestimo thoritas sapientiorum antiquorsi,
tu plurimum discrepet, quamuis praesertim Pythagorae, Triimex aliqualiter circularis videatur,no iii, Platonis, a ciuibus nec dissi. videtur pose a caelestibus cautis milis cesendus est Aristote las,qui derivari. Erit igitur haec alia uni primo caeli loquitur de mundota uersalis causa, quae pro bono vni quam de periectissimo composia uersi . ad quod plurimum venti to,&ad ipsum ait pertinere ele-
conserunt, aerem S exhalatione, menta nihil minus ac ad particu- eo modo agitat. laria mixta . Consentiunt antia
Equidem, quibus amiliaris est quiores S. P. praesertim D Au-xecursus ad causas vel occultas gustinus. Nec minus valet Plat vel uniuersales, haud ingrate haec ni consideratio de motu aquae. sententia proponeretur, .nistria in Et conmmari id por est, quia ta- recentiores conspirassent in hanc sorma admissa, opus non esset mundi formam Nesa inuisenilia admittere pluries arcanas eas inisentium multiplicationi ut tu fluentias, quae contemptui sunt rimum studeant, nouis l. ormis apud sinceriores Philosophos ad mundum exornent, hunc ipsum hanc enim formam ij effectus re tamen, propria dempta Orma , duci poterunt, quorum nullanias prorsus deforina iit. Profiteor qui particularem causam reperimus,
dem palum Probabilive posse ad . pro quibus nec convcnit ad ca
410쪽
sam primam habere recursum uicem iungit, unde unu ens plus Quod me autem ad hanc potU qua per accidens resultat. Et pla-γropria a sine adegit sente iri iam , est con . ne ita se habuit in mundi structi
riones a/ea sensius partium consiti tuentiu in s cia, terram enim caelo iunxit culnrrisandam mundum Talis consensus valde . naturali dependentia ab ipso, eo conspicuus est inter has partes iam modo quo in animali una pars ab minus,quam inter partes cuiusuis i alia regitur Et si Deus taliter se corporis, quod sua in habet forma habet in particularibus operibus , subitantialem at si mundus non is cuin partes tu ne it ad constitueis haberet propriam formam seu si dam plantam , idem dicere de- non effetina forma, quae omnes bemus in ordine ad suum pri . partes assiceret, non daretur talis marium& Maximum opus. Ipsae coniensius sic enim conspicimus particulares naturς, quae aliquod in singulis corporibus ea inter se totum iliciunt , dant ips toti
consentire , quae partes sunt, substantiale complementum, par. v num substantiale compositum tes i. substantialiter nectunt constituunt quae autem per acci uniunt. Et in hoc dister naturae dens adhaerent , non admittunt ad arte, arseui nectit quide in talem consensus societatem Ta partes, sed nequit Is tribuere olis vero consensus est in agi copo substantialem coniunctionem 3 spicuus inter caelum c terram. planta plantam etficit, in qua autem statuet an coitiensu k0m partes naturaliter cohqrent, asse- pathia inter Parces .dicimus eas est una communi sorma . Quis non habere unam formam com aut haec cogitans sibi persuadeat, munem, poterimus etiam dicere a uitiorem naturae, qui persectis. plantain eis unu in aggregatione , si me operatur,tuum opus effecisse Sper accidens Deinde valde im. cu accidentali tantum unione in-
persectus siet mulidus , si esset ter partes, eas reliquiae substacoaginentatio solum per accide tialiter inconnexas Plane no nisi cum potuis dic ure se perset is i ex aliqua patente implicantia ad sinus,&disputari soleaz, na id assererendum cogi debemus, possit esse pei sectior. Mundus non que tamen nulla adducitur. est, num quid in genere artis,se Forma mundi videtur e se, quae
potius in genere nai tuae, atqae elementa continet in ea disposi- adeo habet suam unam formam tione, in qua sunt. Et sorte ele- substantiale in , qua sit unum inge, menta ipsa ex se non poscet et ta-nere naturς.Qui inudum turma ciem ordinem, nisi esset ipstima uit, no est vel uomerus artifex ,sed tuma ipsaeq. virtutes elementorii est author naturae eiusq. effectus poscentes talem ordinem:videnis propterea non habet unitate a tur potius tributae ab autho rena-entis artificialis ut domus , ex turae ratione totius, quam ratio entis naturalis, quo modo habes ne earundem partium Si cogite-
aliam unitatem maiorem unitate mus terram ne consortio aliorudomus Arti lex consti uens domi elementorum, non exposcit qua-
nequit dare partibus , quas ne litatem grauitatis , qua subdat sebit unitatem naturalem, it soli elem ei. tri nec si duo vel tria
quod assiciantur sorma naturali cogitemuscreataeis elementa 5 substantiali, unde remanet par poscerent eum ordinem potiustes in naturali cohaerentiain est ipsum totum quod poscriter. Vnione at vero Deus ni undi crea. ram esse in centro aerem effem. tor Partibus,quas a sumit id opus, praeterram , c. Et scut flacn dare potest maiorem unitate; eas effetis uiritus, non eis et ratio co
cu naturali qu0dam consensu in tri4 med ij, ita nec esset cum et