장음표시 사용
921쪽
riti inina haec in potu rioidi pretapniores medici niuis vim expies-
frigiduna , inquit, inimicula ossibus, dentibus, neruis, cerebro, spi. nati in edullae Per frigidum ad minus liue ligit suinin est rigidum, tua iste est quod niue refrigeratur. Eadem
sect aph. 24 inquit frigida , qualis
tulses mouet, sanguine na, distillationes sec. apbor. D. malum e se ait, plurimum repente refrigerare Galen. lib. 2.de bon. ii-tio succorum, quamuis sub quibus.
dam distinctionibus cocedat aquas frigidas, tamen ait valde frigidas, praesertilia ex niue esse valde noxias. Et concludit: Nam& si ipsa
statim nix nota sensibili non vide turtiua enu in Oi Poribus Oiscere , increscente tamen temporis procella, occulta paulatim noxa, veris gente nempe aetate, articuli his neruique, ac viscera morbis corri piuntur, vix aut nunquam sanandis Avicen. lib. I. sen d Oct. 1. c. I 6.&alibi ait, a quim nive refrigerata, neruis me in bris resipirationis sacere nocumentum, Oninibus interioribus neque tolerari eam snis 1 vehementer sanguineis, eamque si non illico, nocumentum inferre longo tractu dierum cum in annos:procellerint magnoperera officere. Aitque aquam temperatis frigidam sanis meliorem else omniabus aquis. Celsus uarrat ea, quae nctacumentum recipiunt ex rebus frigia dis senex tenuis, vulnus, praecor dia interiora, vesica aures, coxae, scapulae, naturalia, olla, dentes, ne ut vulva, cerebrum. Declainantia hunc uiuis abusum senec. lib. q. natur cap. vlt.&lib. s. ad Lucii ac
Equi dein si sanitas eans', in Rin metria proportione primaru qualitatu in , nulla ratione componi cum ea potest excelsus frigiditatis, seu insignem Viditatem corpori sano afferrea solumque excedentem qualitatem adhibemus, clicorpus laborat excelliqualitatis oppostae, tas reddit materiam potulenta n minus aptam ad penetrat nemo.
Si enim aqua refrigeretur, haec tura sua iners est, cinerget viii
tanqua in velaiculo, ut per ine inbi.
distribuatur igitur addita vehementi ii igiditate , intenditur inertia. Si sit vinum , destruitur vel imminuitur eius vis, quam habet peae trandi. tamquam vehiculum deserendi nutrimentum . Laedit ni. mi a&feriens frigiditas sensum gustus quoad propriam operationem. quae est sapores percipere, unde gelidus potus mere inaterialire gustu percipitur , potiusque sentitur quatenus idem oretani habet seu suin tactus, unde non tam saporis quain frigiditatis fit sensatio . Omnino ergo in naturale videtur quod adeo naturam ipsam alterat &-Lfendit. Stirpes a nimia aquae frigidi.
tale ita laeduntur, ut etiam a restit.
Primario laedit haec rigiditas calore
naturalem, in quo vita consistit,eu que, ut Arabes loquuntur, depauperat, unde senium acceleiat Insi. snius detrimentum stomacho in fertur, cuius substautia est neruosa rhuic autem frigiditas inimica est, ut loquitur Hippocrates . Indiget
autem stomachus intenso calore, ut probe nutrimentum concoquet, imminuto igitur stomachi calore ind- gestionesin cruditates consequuntur. Ostendit item iiiveus potus cerebrum,spinalem medullam, olla neruos, venas,pectus,dorsum, interiora prope cor ipsumque cor. Has praecipue infirmitates ei attribuunt, dolores colicos, calculos, urinae dissicultatem, morbos arti iaculares. Conspicuum est item eius nocumentum in dentibus. Qualiter
enim neruuli, qui sunt in dentium radicibus, se tueri polla iit a seriente frigiditate, quae in sumina sua . intensione eos primo obuios habet ΘOb meatuum tenuitatein, inquit
Philosophus in probi modicissiniucontinent calore in , cisten uisca.lor ptimo opponitur summo niuis
922쪽
algori. Adeo conspicua est rigidi plodeclarat medicamentis,inquit, .iatis cum deutibus oppostio , quaestigore occidui ubi ad cor per.
1 Iippocrates eam tantum e primis gere cuni tantur, simile quid acci qualitatibus recensueti iIs noxia , dit, quod iguis humidis viridibusi uia nimirum excelsus aliarum vis ire cruenter euenit. Haec siquidem,si quidquam obest in comparatione nulla ac ei uatim in igne in conia. ad si igiditatem. Hinc notant,mon ciantur, eum celerrime extine uunt: tanos rusticos quamuis firma pol Si unde quaque in orbem composileant valetudine, dentibus ut pluri ta prius siccentur, ac incalescant,&arium carere quia montium aquas deinde sensim in i jciantur,tantum is nivibui resolutis bibul. Apud Tro abest, ut extinguant, ut etiam alii loditas in istica ultra aequinoctia mento sint . Specialiter igitur sulem reperiuntur venae aquarum isti giendus est gelidus potus post vehe- stilissimae quae incolis quidem gra mentem motum Monet item Auiuissimos dentium dolores induc ut cenna , fugiendum egi post a uiatores autem ene .ant diro vetris eum ci coitum , etiam a ieiuno dolores. Sicq amplius patet nimia demi. haec praecepta tradit hi S,qui Digiditate in instar venes: effetai tali potu uti volunt, primo ut ant Wiodue praedictae aquae in ijs regio potu maximam cibi quantitate tan: tius causant etiam apud nos o aliam an , qui congruentius eis et1niat aestuantia quaen meae qua dos l. aromatibus conditiis.Secundo vino euiciunt, pluries enim conligit no in gurgitando, sed paulatim 2 suge. intuem stuantem insit ma sui as obibant Tertio, ut vase ad potata.
sumpta frigidior aqua statim obilia dum viantur angusti orificii . Spe-
se , cuius euentus centurias exem ciale etiam nocumentum infert eis
plorum ait, se posse proferre Anto lidus potus senibus quorum elannius Persius . Unde merito dixit guidus calor nimiae frigiditati suci
Ambr. Nol .prob. 92. aqua frigida , cui it Pueri et quorum calor, anter venena, dc homini lethali s , plurimus Iaine nimio humori
connumerata est medicis prude immixtus, faci Ie alteratur. Mulieri, tioribus, Hippocratem usqueadeo usci quarum calor i inbecillior, ea ea legitur abliori uisse ut potius vita inexercitatior. Inquit Arist. . calidam probauexit. Inducere vero de gen.ani cap.2. aquas crudas de potest gelidus potus subitanem n frigidas sterilitatem, aut partui steritum homini praecalido quia ex femineum efficere,id ergo effcacius nimia calefactioue rarioribus red prae Ita gelidus potus. ditis corporis partibus rigiditas su Sed hinc aliquitantum aniuo Impro,aturma celeritate oenetratac citius ope abhorrent, ut potius eligant potum cώ Tatur, quemaamodum ait Philolo calidum tali intensionis radu, vidus. plius in meteon celerius congela nihilo minor sit eo,quem sensias vixetur, quod fuerit precalefactum FG ferre potest. Pro qua re speciale xiens ergo frigiditas intrina corpo opusculum edidit Antonius Persius,ris, usque ad ipsum cor peruadens contendens insuper talem fuisse arteriadem sanguinem quodammo antiquorum potandi modum . V do coagulat; idem i. praestat, quod rum quod ad .hos attinet negari de medicamento valde si igido do iu3n potest, quosdam aliquando ca- .cet Cales lib. de decr. 'Hippoc e lidum potum assumpsisse, non an e
Plato.cum,inquit ex frigore aut v - is stat uniuersalis continuumnon eno frigefactima fuerit corpus, nul dus Gal. 7. meth .cap. s. inquit,bibulla aliare in ipso:alterationem a alii calidum, ali 1 frigidum . Quod
tiente, statim quidem arteriarum repetit .demor, vulg. c. m. 2. Sae motus, nervorun ite in &muscum pius utramque potionem praecaliditurum celsant. Quod id eui exem ci pelida incoimemorant Athenaeus,
923쪽
Psinius, Plautus, Martialis, alijq.an. liqui scriptores. Potuit autem haec euatiatio, ut modo calidam, modo frigidam assumerent, veaificavi respectu diuersorum temporum, ut scilicet aestate su in me frigidam. hyeme summe calidam adhiberent. Ad
uod respicere videtur atonis di tum, qui lib. 4 de Repubi definit
sitim esse appetentiam iotionis calidae vel rigidae radiuncta enim siti ea liditas, frigidi potius desiderium inuehit si rigiditas,calidi. Et apud
Iaponios iam moris est, ut aestate quidem potionem niue rei rigerata bibant,hyeme vero tam frigidam quam igne cale iactam mens apponant. I'otuit item haec variatio coistigiiseratione diuersae materiae potabilis eo quod utilius ac suauius quaedam calida, alia vero trigida sit. Ita apud eo idem Iaponios, quodam potionis genere seruentes praecais sido tuntur quovis anni tempore, eo quod sit virtualliter valde fit idu, S: quia efficacior redditur vis medi. cain ea residens. Vtcbantur etiam veteres aqua calida ad discutiendi nimiam vinorum crassitiem Cerant enim eorum vina crastissima dere consistentis unde oportebat calidae aquae infusione liquidiora po.
tabilia reddere . Nec propterea vina sic calida epotabant, sed niue eadem refrigerabant. Inquis etiam Plin.Lb. 3 i. c. 3 Neronis inuentum suilla decoquere aquam , vinoque demissam in niues refrigerare,quod citius fit praeca efactione. Id et talaiaciebant ad tollenda aquarum vitia Itaque quamuis verum sit,quosdam praecalido potu usos fuisse, tamen uniuersalius Δ: frequentius summEliigido utebantur. Et ita erat saltem ratione delectationis,quae magis spectati solet: neque enim dubitari potest a quoquam , qui se asinon careat, iucundiorem eis e potum sum.
me frigidum, quam praecaliduι a. Nec etiam verum est , calidum potum talubrem esse . Eum enim imis
ptius ea utentibus has laesiones int- ducit, carnium e fiaeminatione nerisuorum debilitatem, mentis stupore, sanguinis eruptiones , animi deliquia Et 2.aphor. 1 a docet plurimi, ac repente calefacere, periculosum, quoniam excelsus est naturae inim I.
cus . Et Auiceu lib. I. sen 2. cap. I 6.
aqua calida, inquit digestione corrumpit, Sosacit natare cibum, ne q.
illico extinguit sitim uti est cum ad hydropisim adducit et hecticam. αcousuini corpus A qua vero cale
facta, cum uerit tepida Tacitis a se ama&cum fuerit calidior, quam haec,&in ieiunio bibita suerit, mula
toties stomachu lavabit,& ventrem soluet. Eam tamen frequenter bibere, est malum, quia stomachi deis bilitat virtutem. Ipsa natura vide. tur summopere talem potu abhoris rere Sitis enim quae est naturalis potus appetentia, frigidum exposcit. Quis enim est, qui non experiatur , in siti se frigidum appetere, di tali potu sitim extingui se mire recreari ii res subleuari: Ex oppo
sito calidum potum auersari, litim ex eo non eX tingui, in appetes.
tiam induci Ninc sitis definitur a petitus frigidi& humidi. Hinc natura aestate,cum magis stimus,frigi-stum potum subministratra rigentenim in aestu aquae,&subterranea loca . in quibus vina asseruantur. Primus ac naturalis potus extitit qua haec autem natura sua est stigi. da&humida. Potus sitim tollit non solium nutritione de apposit one hinmidi, sed temperancio membra animium ex calefacta. Itaque clim obsit potus calidus Vi timoδε- ac pariter intense rigidus, sequitur a afrisidi- eam frigiditatem in potu appeten . dam , quae moderata est, qualem a natura ipsa aquis indidit nobis subministrare satagit iii miru qu
lis inest son cibus,qui aestate fiigidi sculi sunt, qualis rem specubus
de locis subtem an eis ii potulentam materiam refundi potest. Et ad huc
frigiditatis gladum inducendum , ubi dicti nMuralia kdiumenta desiis cituit,
924쪽
'I'm' μ sunt,potissimum id procedit,quia in is partibus rigus inducitur, debet iis locis non sunt aquae congruenter calor ab hoc frigore recedere, talis frigidae, aut loca subterranea, apta enim concipitur esse natura caloris, ad imprimendum vinis congruam ad partes exteriores corporis,ubi frigiditatem. In his igitur locis,ma est calor ambientis, diffvalet. Non xime fi calidiora sint, villis est nix videtur ergo quod frigidus potus tuis cum plurimum obsit calidus potus tro adducat calorem naturalem
Et adducto experimet opponitur Neque aestimanda sunt quaeda in quod refert Antonius Persus, e medicorum dicta, quae adduximus Pules viguisse infrinitates cum ijdem clarius pro oppostasea
post inductum nivis usum Vanum tentia loeuti sint. In praemissis ini-
videtur,quod additum sirit de vigo tu locis loquuntur de usu niuis re rostate caloris ex actione antiperi spectu morbos corporis,in quo a asis Vtiliter quidem frigus super tu frigidam , t remedium adhibent.
siciales corporis partes ambit, an in ali s vero loquuntur de ea, ut re teruum calorem ab extimis parti sertur ad homiuem sanum in Quobus, ubi a calore externo noxiolae statu eam denegant. Hippocratesditur, ad interiora repellit at cum frigidissimam concedit in sti mor- frigus aidei mesum intime corpus Osa ex calida intemperie orta a. per uada non potest non laedi na lenus eandem adhibet ad cura dain turalis caliditas in ipsis suis praeci. ventriculi calidiorem intemperie. puis membris, in quibus natura sua di corPoris squalorem ex magnis laxesdere debet, nec ob extrinsecti Oribus contractum, eandem ciue scaloie noxis stere poteston o solum ocedit iis, qui nimiu calidit enim gelido rigiditas defertur sunt, Pingues, ct carnosi, qui vehead quascunque intimas partes, quae menter exercent , qui consueatam propinqua frigiditate non , uerunt frigidam notare Auleennm
possunt non laedi meque est ea postquam niuem permittit, subdit
runa partium substantia adeo cras aquam temperate frigidam aliis effabor stigus non aleat totam, te meliorem omnibus aquis,&ni peruadere, quo modo no vigoratur is uigidam neruos laedere. Vnde calor,sed versum minuitur. Et qua videtur laudare glacialem aquam uis frigus nodiffunderet actionem ex bonis aquis comparative ad Ela ad totam profunditatem haritim ciem ex aqua malae qualitatis con- partium ,' concedatur calorem gestam siue de ea loquitur in or ad prolundiores partes colligi, e in dine ad curationem. At dicent ii . io intendi, tamen imminuitur ca qui gelidum potum amant, se ad illor in pluribus partibus, qua calo e plicatum Galeni, medicoruin rem non minus, ac profundiores praescript in ardentis febris reme ex poseruit. Immo calor deberet es otium eo rit,eius inquam febris,nui se vigorosior in ipsis minus prosum in his confiderat Seneca Siti indis, quae e frigerantur. Vt in o. quit, istorum febris est , qui detrimacho, verba gratia , sanitas Iro eo acrior,quod non tactu venarum, scit calorem potius iiij partibus nec in cutim effuso calore dei resti perficialibus, quae cibo immedia henditur, sed cor ipsum exconuittae sunt, qua in remotioribus; quia luxus inuictum malum
Vita Scaloris est concoctio, quae per Potest tandem in nivis gratia isti scitur in Is partibus cibo proximis quisquam cominem orare Salomo is supta frigus exta accIsus applica nia dictum Prouerbor is scuti
925쪽
Τras . . de Aquis congelatis. 89s
stigus nivis in die messis r ita is suinm Eprigiduna remotissimum lcgatus fidelis ei, qui misit illum is, ab aere, qui prope terram tepidior
an unam ipsus requie cere facit. Et est Aristoteles exigit etiam calore, infra: aqua frigida animae stienti, ruitque eam fieri actione antiperistactu utius bonus de terra longinqua. s, ex frigore calidi obsistentia vi- Approbare videtur sapies nivis usu. orato Fundamentum est , quia si cogitare quis potest inter Salomo solum frigus usaceret, fieret in lonis delicias,eam a suis mentis non is cis sublimioribus, in quibus fiunt absuisse. Dicit facere requiescere niues fit autem circa infimam hac animam aer animam respiratio regionem , ut infra ostendetur Hic ne in plures intellἰgunt, seu aerem, autem esse nequit frigus insigne, nisi quem respirando attrahimus Red ob caloris obsistentiam Propterea dixergo facilem respirationem,im. fit potius tempore calidio aestiuo , minuendo e cedentem aestum. Sed quam hyberno quia nimirum in considerandum est , laudari niuem aestu non nisi ex circumsistentia ca- in die messis, id est in magno aestu lidi frigus in lescit. ConfirmMur , alioqui enim usus est intempesti grandines non cadunt , neque se uu , noxius. Dies item messis diffundunt permagnas regiones , de fortais ad mellares tanquam ad breuem aliquem loci tractum no a homines minine exercitatos reser excedunt; quia nimirum fiunt co tur quas utilis tantum si ij qui in ione ad angustiorem locum rigo-su in m aestu fatigantur Ad quod iis per locum ampliorem dictum. accedere videtur relata Galenia a Ait igitur Aristoteles: quemadmoduliorum doctrina, qui ad intempe terra in inferioribus partibus aestateriem curandam niuis usum com fit frigidior, ita putandum est con-mςndabant. Quaedam enim vitiosa tingere insuperioribus partibus ae
intemperies contrahitur in sum ris calor enim, qui viget insuper-u O aestu laborando ad ardentes fictae terrae,scut frigus expellit deo labre inducitur dispositio . sum ita expellere pariter potest ad
aliquem superiorem locum huius infimae regionis. Et ut frigus expeta
CAPUT VII. litur ab hoc infimo aere in ra terrarita e loco sublimi nubium ad locu
- - , aliquem infra secundam regione in
Me causis generatione gran dei iei potest. Hinc est, ut tempori-dinis bus calidioribus fiant pleniores aquae guttae, nimirui irigus intror.
I i sus impulsum a calido ambiente ,
Udi 38. quaerit Dominus, decu magna celeritate in nubem agens νius utero egressa si glacies , dc eam in magnas guttas addensaI; igi-gς ius caelo quis nam genuerit Ar tu aliquando ita compellitur, ut ouum afferens veram scire causam, maiori vi agens, ipsam aquam in quam philosophi temeres, nimia fi glaciem cogat. Hinc infert Aristote in promittunt. Dicitur grando, es, tantum abest a vero,quod Ana
quod forma granofum similitudine agoras dicebat, grandinem fieri, DRbeat, ait Isidorus. Definitur, Se higore ad suprema&altissima loca. ἶς ς ibi est aliud, quam suspensa depulso , ut Opposito modo res se νε- λῶου,, Jlὸς ς Ab alijs imber dentissime habent,frigore icilicet ad inferiore ni nos l. SQ yςxu . alique in aeris locum deducto, id estro istoriis. - goras Seneca , quibus aia nube ex altiore nubium loco depulia .atidis Pi 'Iitur Cardanus, solum frigoris sa ad locum calidioris aeris.
sdisi. celsum adhibent ad formandana Dices, absurdum est putare in .graddinem .Propterea locii requitii secunda aeris regione non dari iii-
926쪽
8 9 6 Lib. a. de Meteoris aqueIs.
eas suffciens ad grandinis enera.
probisiti ionem. Nam cerie ibi tantae latenis
.s pluisti sonis est, ut nubem congelet in earii requi niuem,ad quod maior .frigiditas re-νi ad niuem quiritur, quam ad congelandantiis quaiagra aquam in grandinem,igitur ibi dari Lasm potest minor frigiditas', quae lassicit ad grandinem. Respondetur Proinhabile quidem esse, maiorem trigiditatem requiri ad productione in niuis, quam grandinis, quod afferit Philoponus sius enim est, nubem,
illud frigus, quod congelat aquam
ingra.ὶ diuem, non potuit conge- Iare nubem, sed eam addensare tantum tu aquam. Ad niuis autem
productionem dari debet alius intensior frigoris gradus, talis scilicet,
qualis requiritur, ut nubem celerri-mhaddensando prius congel et,qui
fiat transitus in aquam. Proinde diei posset, exsecunda regione non venire grandines, non ex defectu, sed ex excelsu frigiditatis, quae potius nube in quam aquam ad delat.
Contingit tamen aliquando rvus esse in ea proportionei, quae lassicit
ad generationem grandinis. Quis enim credat, dari frigiditatem minorem, quae sufficit ad pluviam &maiorem quae sufficit ad niuem, ex una ad aliam fieri transitum scualiquando ningat, aliquando pluat & uou dari medium statum inter
hos terminos Ix consequenti fiunt non uuaquam grandines in secunda regione. Hinc enim est, ut aliquat do, quamuis raro, grandinet in hyeme , quando non est talis actio antiperistasis in infimo aere . Immo
suspicari possumus, pluries generari grandines, sed ex lapsit ab aere nimis elato, ex longo descensu per aerem insimum, liquefieri, iacileen in grando liquescit . siue dici potest, quamuis ii secunda legione
detur lilaus aequale illi, quo per anti peristasim in inferiori loco dureis scit pluuia in grandinem, non et se Proptet ea aequaliter facile, grandine iri secunda ac in infina regione generari. Cuius ratio est, quia ad co
gelationem plurimum conducit, id quod congelandum eli suisse exca. te factum, id autem contingi in aqua pluuia, quae concrescit in infimo aere tepente, non tamen in aqua, quae ni insupericI aere meis
diae regionis seu ad congelandiani
aqua in confert admixtio terae nam
pallium , non solum earum, quae inexhalationes solutae sunt,sed earum quae sunt in tenuissimum puluerent comminutae hae autem magis in infimo aere oberrant, quamini perior . Sicque facilius contingit congelatio in infimo aere . Hinc est ut conspicu palearum fragmenta,&aliae partes terreae intra glacier:
Alio modo philosophari possu probabicimus , dicendo, aiorem frigidi ate tomotio requiri ad productionem grandinis, re mad talem esse ex sola vehementi an traacrum. tiperistasi ita dixisse videtur Alberti
c. 7. Causa granditiis , inquit, non
est frigiditas simpliciter; sed potius stigiditas expulsa a toto vel muli spartibus aeris ad locum unum, de haec frigiditas cuinulata estri intensa, quae simul cum impetu ingredi tur nubem grandinis. Et Sitellanus, sigiditas, quae facit grandiuem ,
est maior ea, quae facit nive. Quia quae facit grandinem , sere subito expellit calidum in nubibus inclusum non sic subito expellit calorem frigiditas, quae facit niuem Indicium huius inaioris rigiditatis est, quod
nubes, cum congelatur in niuem immota manet pluuia congelatur
in grandinem quando descendit: at Ionge maior rigiditas requiritur ad congelandum id quod mouetur, equidem velociter, quam id quod quiescit. Colligit tiritem ex frigiditate, quae maior est in grandin. quam in nive. Hinc enim aqua ex grandine magis obest plantis, quarum instum calorem, plurimum laedit, aliquando extinguit nix tamen earundem calo: em potius
Sed si ita est,cur in infima hac regione non in ingit aestate. Nam si desi
927쪽
dest maior rigiditas in congelanda simile est. Et alioqui grandinis glo-
pluviam, datur minor ad congelan buli essent valde exigui, cum talis eam nubem,&haec minor pracedit sit pluuia , quae a secunda regione flana maiorem successiUt enim , Producitur. quamuis celebi iter, intenditur ii Concurrit autem calor ad produ. giditas. An in progressu successivae ctionem grandinis nonsolum obsta conciresia frigiditatis introducitur minor gra dendo sit gus,&scipium vigoran eatores midus, qui sufficit ad acdensandam do , sed quia vapores, nubem, pia 'o rei ε nubem in aquam producta autem tamque aquam afficiendo, est occa grandinu . pluuia , non potest dari alia conge sto, ut sacilius frigus aquam congelatio , quam aquariu grandi nenia , et Albertus N. hanc esse ait o. idque fit. Vel producitur quidem tiorem caloris efficientiam, immo nix, sed ad nos non descendit; sia hanc solam commemorat Aristo. timenim ac rigidissima nubis locu teles autem hanc quidem valde ae . deserit, liquescit cum statim occur stimat, pluris tamen aliam mila ratae r valde calidus, qui rigiditate antiperistas fit. obsedit. An deest dispositio neces Praeter haec Carda libri subiit ad G satia in nube ad hoc ut congeletur, grandinem sorinandam requitatis non siῶ et,
neque enm omnes nube niuales torum influxum:grandi uena,inquis, .
sunt absque ventis generari, est impositiso Dubium deinde est,qualiter repe bile . Nam si aer tenuis est , non est riatur in calido isto aere nubes, ne frigidus, quare gelascere non potest ημ' εἷ μ' es, .uim concrest e re potest nisi ob vapor sic rasus, abs aue ventis co-- 'V V igui, quod tamen nullia hic adest gi non potest, Ad grandinem autem
Propterea Aristoteles ait, nubem cogi vaporem, ne nix sat, aut
6 ' ' esses a sui eriori loco ad inferiorem pruina: 4 lasvere , ne aqua aut depulsam . Expulso autem ista seu pluvia , nec ella est. Et lecto ii descensus esse potest vel ob ipsius Hipptae aere S c ait requiri ventos
nubis grauitatem , ob quam cum se magnos&contrarios hi enim, in is sustinere non possit, ad inferiorem quit, tria efficiunt cogunt nubem locum descendit, ubi antiperistasi in guttas, frigus ipsum constringenis magis addensatur . Vel ab aliquo do adaugent, uerream partem statu, cum manifestum sit solere is grandini, ut in agis durescat intro ventos deserre per aerem nubes . ducunt sed in contrarium constat, Vel spiritus aliquis es periori alia a pluries sine ventis formari gradines, nube erumpens. vim facit obviae nu multoque frequentius sine velisua. bi,eamque deorsum impellit. Quod idisin contrarijs sine ij ii e viget sane videtur probabilius, cum con in aere frigiditas, , dantur nubes.set frequenter e nubibus spirituum Falsum prorsus est, quod innuitur , eruptiones fieri. Cogitanda autem grandinem fieri immediate ex va est in tali nube notabilis dimensio , pore, ex ventorum actione pro- qua versus caelum extendatur, ut sic cedere, ut vapor non sat aqua, sed pluuia descelidens congeletur ante grando quam perueniat ad aerem tepente . In grandinis item generatione is tabere in Sed dicere quis posset,pluuiam suis proponit Aristoteles ut valde arduu, eresar a. se genitam iuuii periori loco mediae qualiter aqua congelari valeat in g regionis, cicngelari cum transit superiori aeris loco. Nequit enim .
per nubem antiperistas in infimo congelari anteouam ex vapore sit aere friges cia Nilo modo verum genita & postq iam est genita, sta- etiam esse , fuisse aquam piae tim inouetur,&descendit, ite po- calefactam iranseundo per aerem is est manere pendula cum est i , calidum , qui ex parie superiori, bis quantitate notabili,& talem constat
sidet nubem . .ed hoc parum veri eos eam, quae congelatur in grandi-
928쪽
898 lib. 3. de Meteoris aqueis.
nem Consequenter statim descen .dit,&citissim egreditur Eloco frigido ad propinquum aerem tepenistem . Ulterius videtur difficile,aqua non quiescentem congelari, deexperimur in quovis hyemis rigore 'nu. qua In per aerem congesari aquain . Et quamuis flumina conge-ientur, tamen id accidit, quia coa- telatio incipit in extremis partibus, Ixis immotae sunt ob adhaesionen ad terram ,& his congelatis idem
Contingit in alijs, qu priori glaciei
adhaereiit Dari autem illa Parἰ es. litori adhaerentes. constat vel ex eo, quod si manu aquam tangamus,.
haec ita manui statim adlitret,ut noni si mani uri abstei gendo aquam ab
ea renoueamus. Neque dici potest, . subdit Aristit teles, minutillimas aquarum mergines manere propter
Paruitatem in aere suspensas 5e has immotas congelari, Lex pluribus
istis guttulis congelatis in v n coeuntibus componi grandinum globulos ad . inquam. non potest dicx,. quia quae congelata sunt,iron pos, ut coalescere, ut contingit ii humidis. Verum quavis ex congelat intubus, tuas nos videmus, non possimus'cia Mincere,.congelari aquam qua udo mouetur, tamen a prohatis sanis authoribus narratur, id concili rei in regionibus frigidissimis.Sic scribunt, cuin e specula pro ijcitur aqua, ea in congelari antequam ad terram perueniat. si autem id fit prope terrain, ubi aer aliquantulum tepekit ob radiorum aliqualem reflexionem
multo acilius idem eueniet in uia periori loco inter frigidissimas nubes Nerito igitur subdit Ar illo reles, non esse in conuenietis congelationem fieri cum aqua desertur, cum Cilicet tau celer . forcis est causa congelaus , ut opus perficiat ant quam finiatur descensus per nube in.&aerem rigidum si enim nos perficit'ar aut equam aqua perueniat ad aerein tepidiorem no a ampliussi et Nis sorte in aliqua regione a frigidissima, cum ier summe riget. Na: ns veruta est, a quana. dc D:s in
per meculam congelari in ipso descensi, multo facilius in descensuper eundem locum congelabitur:
uium flocci formari grandines In gra τά nes. quit enim: Nivibus quoque inole is D tex
rotatis, Adstringi, ωyiis glome ne rari grandine corpus. Probabile id videri potest de hyberna grandine. Tum quia ea est. niui valde similis
Tum quia proξria grando Uuae gladicies est , non ta hyeme, sed potius aestata: hyeme autem nubes in niue congelantur , eae igitur grandines hybernae potius sunt glonierationes quaedam niuium , quam verae glacialesgrandines. His inducor ad credendum, dictos globulos hybernos esse quid medium inter nivem propriam grandinem e quo ad fgi ram milare grandinem , quo ad substantiam 4enerationis modiaconuenire cum nive. Igitur ut nix
est quaedain nubis rorantis conge latio, ut diximus ita haec grando est congelatio quaedam bis, quae proprius accedit ad naturam aquae
seu pluviae, nec tamen eam proprie
attigi d Est congelatio nubis, quae paulo strictior est nube nimii, ex quo melius, quam nix adstringi potest, S globuli figuram excipere . Dices , ea globuli figura ostendita quae guttas praecessive, easque suisse
coagulatas. Respondetur,aqua coria
gelata est valde densa eompacta eataine globuli materia est adeo laxa, ut minus densa sit, quam aqua&glacies. Itaque vis frigori stataringit nubem grossioribus stillis rorantem in qua tantum humoris est, ut cohaerere possint minutiores eae
stillae Ised non adeo perfeci , quia
plurimus intercipiatur aer debe-nantque arctius eaedem uniri, sed frigoris vis eas silit, in eo statu. coagula Posset Poetae amplius con cedi,ex ipsa niue aliquando formati globulos. hi enim repugnans ad ducemus dicendo, producia lain is&la beate uiue,noanihil eam emoruit ri
929쪽
ταῖ . . se Aquis congelatis . 899
diri ex aliquo aeris tepore , seu ali etis, ut inlisa reseremus . Vel quia
qua obuia exhalatione , aut humi nunquam ex nube producitur aqua diore vento, sed rursus occurrente tantae urolis, nisi quando ex va id ita
frigoris vehementia, vel a frigidior sima anti peristas frigus vigoratum
vento, vel nube, eam fere u dam summa celeritate agit: ex talia uteio
materiam in globulo, rotundari, ea celeritate potest maiorem solito nuruod iam sere talis effet ex praece bis portionem in unam aquae moleenti tepore , sicque congelari conuertere . hoc modo eadem adstringi Seu dictum teporem dis frigiditas tam intensa potest eandesoluere tenuiores nivis partes, quae aquam adde usare in iaciem . Sive veluti radio ambiunt nivis corpus. ea vehemens actio producit simul hau addensara , quae glouulus erit , magnam aquae portionem, sed haec excisis radijs . ex descensu dispergitur, unde nun.
p o i, lioad propriam Vero glaciale quam cadit in ea quantitate, ii
suis, .i grandinem, nullo modo affirman qua cadit grando aut glacies..... dum eii , eam ex niue , sed ex aqua u ad mitter am vero remotio 1 Ab iis immediate formari. Tum quia nivis rem Adber a me te .ci a R. I.eris . ait, bi is glomeratio non habet locum inae materiam grandinus eis vapore υ, b d 5. re, per quem libere quilibet fiocclas iubes calid illimas. Hinc ait, non descendit δε vix unquam unus at grandinat hyeme, sed tempore mi. teri illidet nec ea illisio sufficeret ad nus rigido, nec in montibus: locis glomelandos omnes socculos. Nu frigidioribus, sed a campestribus
quam ningeret, quia grandinis glo Hinc etiam est, ut tam cito aqua buli immiscerentur no enim evita. Congeletur ut enim inquit Aristori posset,quin aliqui flocci eo inodo teles, celerius congelantur,quae sue
glomerarentur, scin lapsu possunt riat praecalefacta . Addendum est,
glomerari. Et similiter nunquam , requiri copiosas exhalationes hae grandinaret, quin aliqui nivis socci enim siccitate, quam habent, valde immixti caderent; non enim appa conserunt ad cohibendam suxibit rei possibile, omnes prorsus floccos tem aquae Ilinc sorte in media re- glomerari. Neque dici potest eas ni gion qumnuis frigidissima , non ues, quae insorma niuis cadunt, esse uni grandines Dantur aliae ma- ex loco propinquo, sc qile non illidi teriae per accidens coniunctae pi sum cienter adglomeratio aemu eas ries enim glacies cadit cum paleis, vero, quae in altissimo loco sorman alijs rebus admixtis. Hinc inquit tur, ex longiora decursu is id usque Albertus, materiam grandinum e se ad glomeratione in Id in qua in non crassiorem in alerios allioruin ne te ovalet,quia mox Aristoteles ostendet, rorum aqueorum e fortis calor, ingrandines ex propinquo loco deci quit, eleuauit parua ligna, paleas,dere. Saltem imperfectam globi fi S c. Verum potius a ventis haec ele-gurant nix exciperet,si ε propinquo uantur, nam etia in lapilli inter glo- loco laberetur. Grando eo tempore ulo grandinum reperti sunt; nia cadit, quo ob calorem neque n. mium esset putare, a solo calore la- montibus ningit pillos furui in cfferri. Ex tanta im-
Sunt ex lu Cum vero pluuia sties stillicidia puritate aqua grandinum summe
istM: plenio vel imber, aut nimbus'; exclude iida noxia existi inatur: Plinius de ea in-r metutia est prima pluuiae species; nunquam quit, eis potum pestilentissimum r-m enim adeo in inuta sunt granula ista inter duas iam explicatas grandi AVt tenuiores pluuiae. Fit igitur gran num necies quarum una est nix,al di maioribus guttis. Vnde Plinius tera est aqua congelata, datur me. ait eam fieri ex imbre. Immo ali dia quaedam species. Aliquando e qua do est e guttis seu ex aquae par nim grandines tales sunt, ut interior 'ε tibus loge maioribus quibus uis gut pars m fungosa instar uiuis, orbis ex 'i XI xxx o terio.
930쪽
De Uardis assectionibus diaccidentibus grandi
terior sam denis, diaptis nuri &du rior. Huius sorinatione in sic explicata romondus niveo globulo in media regione concreto additii in descensu aque materia. quae in inst. In regione per atrii peristasim congelatur Sed probabilius est , pariem niuei globuli emolliri, S in ius censu actione antipeii stata hu-Duci alii artem congelari. It Ui ille videtur Alber cap. 23. Ali.
cluando. in liri . t ia ad ra cus generationis grandinum stibilantiae, quas nivosa, est sicu: valde sublimis est Anaxagorae nix iu rotundum congelata;&haec sententia, ut refert iust Seneca reneratur praecipue in fine Ecbru lib. .cap. 3 it,generari altiori locotri id in Martio sole existente in . quam niue in . Idque consonat xius piscibus, 4 praecipue flante en doctrinae, cum dicat aerem esse ut septentrionali quia illa fit in me frigidum,eo frigidiorem, quo xei velitate de vapore niuis,sed quia magis a terra distat igitur in altio tunc aliqua utulum calidum est in sinio loco adeo frigidus est, xt aquia ere, liouest nix insuperficie,&hς congel et Idem tenet Cardan. zz- liquefactio coge latur uigido septe subtil. in comment. ad Hippoc .de trionis, S ideo extra habet aliquid aere, Si. Qui , inquit, ne cella est glaciei, sed intus est substantia uiuis aestate altiorem esse locum, ubi siri verum libi passio. aeris,sic scribit geat, quam hyeme Vapores aestate Iu nostris climatibus se, to septi ob aeris tenuitate in , S illorum carno cadum mense Martia vel Apillis olem, ac solis vim altius tacendui. granula rotunda rara, frequent ira Plerique item Peripatetici antiquis
liabentia ruram ciceris GeneranIur ex c1us inlaeta , ex vapore scilicet mans calido de magis eleuatoctu iuni ,sed minusquam grando, ideo ista inter us haberit raritaἰ eacceiserunt Arist. tamen contra νAnaxagoram docet, humi. iorem esse locum generationis grandita . robat primo, sublimiores montes sunt immunes a grandine, quod si
niuis, sed non in ollitiem , e quod num est, eas non generari in loco fluus magis vinci super eam, e te valde excelso , alioqui in locis emi
Ahium trahit ste magis calido sub ili Si de tionis stigidissimo . Secundo, grai Husalaι- cfficitur. Sed hac in preb uda sua dines aliquando sunt angulosa,la' is ex ιerrus ex dicendis ini adc loco gς cIati ammae sat s productae fuissen
produci fuissent innis grandinis locis sublimissimis, ex longo descc-Al. Tu audo ex opposito,interiore sue uasi lent rotundae, aut saepius m
cie eoifi insuit i nimirui prope Pecte in aerem tacta si posterior .. M tici. t. angulis, aut ex toga mora perrae. rem ij dem angulis colliquatis.Ter tio, quamuis aliquando contingat cis magno fouitia uubes ex alto deserit, tariae applopinquari , 5 e ijs consequi prandines, tamen ad Pius sine tali sonitu graudines emi Luatur ἱ quae tamen , si ex tam ait