Meteorologia de igneis aereis aqueisq. corporibus authore P. Francisco Resta a Talleacotio cler. reg. minor

발행: 1644년

분량: 1019페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

931쪽

Tras . q. Aquis congelatis . o I

roeo deciderent,clita magii solii tu Aristoteles autem locutus est de caderent,collisis saepius intersa Elo iis, quq supra terram in Iaere ge-bulis. Quarto addi potest ad idem erantur . Alioqui plura potui eoufirmandum, aliquando reperiri sent pluui attribu , nam in spe. intra graudinem palearum Maliarii uncis vapores concrescunt in aquas

rerum fragmenta, haec autem Oberis fontium.

rare debent per propinquum nobis Plures insigniores Peripateticipa iaerem a ventis des ata , congelatio rum Aristoteli obsequuntur in prae V r 'igitur in proximo isto aere fit. Id uti dicta affertione contra Anaxagoram , υ

probant, quae dicta sunt grandine de loco generationis grandinum, I

fel iactione aut iperistasis, qua a Albertus concedit quidem, ain

tot ambit frigus irae autem cir fieri in infima regione; quia, inquit, eumobsistentia datur in proximo icet in ea non sit frigiditas sumetes. aere calido; nam in aere superio tamen antiperistas potest rigus vir potius datur obsistentia, qua gorari intendi ad grada sufficien

stigus obfdet calidum , unde con tem et tamen id esse per accidens,persequuntur sulmina&alia similia a se autem generari in medio secun meteora Procedit autem Aristote dae regi Oais, quia pςr se talis regiolis affertio de vera grandin'quae est est sussicienter frigida . Con imbri aqua pluuia congelata. At cum dς censes par passu grandinem produ-turalia grandinis species, quae ma cidicum vela vehementia nigoristis nix est,quam glacies, hanc puta mediae regionis, vel actione aut ip mus generari in loco superiori,&in rista fis caloris Auersa eadem docet, ter ipsas nives . Aduertit Ibilopo m ad dic gratidiae angulosam&maianus, locum grandinum non debere iorem produci in sublimiori loco, esse adeo terrae propinquum, Ut con quias congelatur aqua antequam relatio persci nequeat antequam inlapsu discor tiuuetur, grandinem pluuia ad terram perueniar. Immo vero rotundam minorem reae debet esse . alde altior, quia persi rari in inferiori loco, cum iam aquacienda est congelatio mulio prius in guttas diuis est. At vero Aristo quam grando ad terram perueniat, teles solius antiperastas mentione nam aer prope terram est valdic fecit in grandine suae sit vera granialidus d propterea impediens con do, idest glacies S imber coge latus ,

se lationem . Neque nubes maxime Philosophi argumenta n minus trigidiores, valde prope terram cis Proceduut contra relatos authores, sistunt rcongelatio autem intra Du quam contra Anaxagoram. Si enimbes perficitur. Supponit item Aria grandines fiunt in secunda retionestoteles . longe sublimiorem esse: lo ob frigoris vehementiam, in monti- eum gen attonis granditium quam bus non minus caderent grandines, roris pruinae Sic ait , e tribus a quam niuesci non minus hyemo, que is meteoris, quae in sublimi ge quam aestate grandinaret. Et pro

iterantur pluuia nix , 5 grando sus salsum est, alienum a commuis duo priora habere aliquid Propor. ni sensu grandines maiores fieri intionale, quod in interiori loco pro altiori loco nam hae sunt, quae in re terram generentur et pluuiae cor gis sunt anti per istam, unde magi, respondere rorem, qui est minut G state quim hyeme contingunt sina quaedam pluuia cuiui pruina , alioqui potius in montibus caderet. quae videtur ni odicissima quaedam Sic item grossici res pluuia magis ae nix grando autem nihil tale habet. state fiunt, quod in exemplum gra. Et praeter rationem tritu ei Iut dinum adducit Aristoteles . Quod huunt, tramiti proportione corre vero dicitur de aquae diuisione in spondentem glaciem haec ninruis ultas ex descensu, supra improba

inapi superficie terrae conerescit tum cst.

932쪽

so Lib. s. de Meteoris aqueis.

Aristoteles clare docui , in inon iis loco addensatur; cum enim in In D:buctibus re glandines Non is dica est,ab aeris caliditate frigus nougrandi loquituri eius. Uldain valde excet tinguitur si maior, a calore vigoro

iis, quisu erant icciaudam aerisre sor . edditur rigiditas magis Ggionem,eum tale sit Onantur im clarat Alber cap s. ex causa ma-munes ab aliis omnivus impressio teria i tempus grandinisci Aestate nibus dicta regionis. Neque de inquit, raro generatur, quia mat alii, vabde humilibus, hi enim satis ianimis attenuatur consumitur. heo uenter grandine excipiunta Sed Nec frequenter in autumno, quia de a litoribus, In quibus, a quit, De Praecedens aestas exiccauit locum quenter ningit. Quamuis autem aeris: terram,non tamen ita in aliqui ex istis interiores sint ea aeris quenter, ut aestate Ia vere frequen- astitudine, in qua generantur gran tius,quia maior calor& uberior madines, immua es Lamen abaj iunt, teria ex humiditate praecedetis hymquia ob modicam radiorum recte mis Hyeme vero ob caloris absen. xione non potest supra dictos mon tiam non fit Capri 6 idem declarattes esse vehemens actio antiperista ex causa etficiente: Uere frequentius sis. Frequentantur tamen ea ali a fiunt grandines, quia tunc multa arrandinum specie, de qua ante dixi dest frigiditasa hyemere Licha,adestinus, ea enii fere nix est. Et de ea veris calor, proinde fieri potest ma-

intelligi potest Ouidius in bin,Qua gnae frigiditatis coainio in unum i mina fiet grandine canus Athos cum Rarius aestate, quia calor noa Non late grassatur 5 sed ii dit reperiti frigiditatem, quam expel- , a grando . Quia nimirum fit actionet lat. Autumno magis quam aestate,' Italia antipetista sis, qua in artium addu quia iam incipit frigiditas, nec deest is incidissu citur nubes, qua Ormatur. In lon calor minime vero hyeme , quia

gum solet se diffundere . An qui frigidum non cogitur a calido , sed se 1 ventis distrahitur nubes An potius distunditur per totum aere. quia nubes solent esse maiores una Frequentius dies, quam nocte, de quam altera parte, dissicile enim n non nis tepente aere cadit grando. est aequaliter lata in longam se, Id prouenit ex modo generationis, talis autem excelsus unius dimen qui est per antiperistasm, haec a soliis sit maior cum nubes constrin tem facilius die, quam nocte coa.gitur. Tum quia in minori quanti tingit. tale magis apparet excelsus. Tuuia Notat idem Albertus, fieri post prequia magis constringitur' cum uiam serenitatem, quia non fit, ni uprimitii ea parte , qua stricti Dr ex vaporibus calidissimis, qui non est minor, quia in ea minu Iesi formanturnis praecedente serenita stit te . Addit Aristoteles solere sormari

Ait Aristotele, grandinem fieri gra adines oporae tepore, idest ma-

potius aestate, quam hyeme Sed no turationis fructuum, in fine scilicet propterea vult tempus magi pro aestatis. Ait Plin. liori cap. 3 s. arctu. praumella cum tempus valde calet risydus non ferme sae procellosa immo viil te se tempus tempera si s grandine emergere. C. rn a vernum scilicet&autumnale .mcut Cum grandine, ait Alber. capri'. nu, i. quamuis fiat potius in locis calidi , quasi semper descendit magna plia iti, siti, quam frigidis, tamen magis stimo uia. Quia, inQuit, stigiditas non mu/.σfr locis teperatis In magno aestu frigi' contingit Manicit aequaliter omnes quois . . ilditas extinguitur potius, qua vigo nubis partes PQ sunt componi plu.retur ab intenso calore tempore uia&grando, pluuia nix, non valde fridido deest sufficiens calidis tamen grando Nisi c. Rationem obsidens. 5ed consderandi est etia reddit Cardan lech. 4. in Hippoc. quaucitas nubit, quae in inferiori et de aere, dic pluuia est quid in dium

933쪽

Τract. Aquis congelatis . os

dium inter nivem S grandinem: at te maaeriae vaporum magnam caIi- medium potest eis cum quolibet ditatem,quae cum conuel si luerunt extremo , extrema ipsa iungi ne in a quam non omnino consumpta queunt ratio item petenda est ex suit,sed secundum plures partes reis dictis de loco& tempore generatio mansit in aqua, metu proptereanis grandinis. Hς enim fit tempo tali calore debuit citissime conge recalido, cum nix vel non forma lari: ex parte agentis vehementi Uritur, vel annos non Pertingit, sed in mum frigus ab intenso calore obsi aere liquescit dente vigoratum,consequenter mi- Misas an In historijs mira leguntur degra raceleritate nubes in aquam conis ditium diuum quantitate&magnitudine uersa est, eademq. celeritate con 'initu Plures relationes mirabiliores rece sequuta est cogelatior ex tali autev sent Malol. eo loci. I. Alcaea in celeritate antequam una aquae pars Apoca ad cap. I. LudovicusCla producta descenderit, additae sue.

uitellus. Grandine instar nucum runt aliae partes,quasi simul hae om-

ait, se vidisse Aleassariispali co 3 nes productae suissent,eodemq.m

xi. Octobris Oui gallinacei aequa sto celerrime congelataeoninessu

las reser Maiolus in Germania , runt. - .

an. rasa. Et mirabiliora addit, oui Notat Aristoteses, maiores grauia si Vanserini in Italia an.ir. 83.&an. I 4o dines non constare figura totunda su '' in Callia,ac iterum in agro Cremo Cuicis ratio est, quia etiam aqua nensi is I 4. Trium ovorum magni cum modica est, rotundatur inguia tudine in Germanici I. Bergo tas, non vero cum est in notabilianas testatur se grandinem vidissera quantitate, gIacies autem sequitur komae 4ro.instar struthionis oui figuram humoris . qui congelatur. Ex historia Tripartita lib. I. cap.xx. Declarari id'potest ex figura, quam Constantinopoli cecidit saxorum s habet grandinum expaufio,seuregio magnitudine, do ibidem in exilio super quam grandinat. Notabamus D. Io Chrisostomi ex Nicephoro solere grandinem in longum sedis a lib. 13.c. 36.saxis manuarijs maior . sundere; ut ergo tota grandinum , Quaedam giana reseruntur lapsa in collectio non est in rotundum, sed agro Bononiensi an Is 37. mense in longum rata singulares maiores Augusti Σ3. librarum , ac sui gemix grandine sco simili nodo figuratur. lacum sanguine. Instar humanica ob id enim in longum fit grandinamitis ex D lsidoro reserunt Conim distusio quia talis est nubis figura

tiri censes. Talisq. magnitudinis se ex qua grandinat at ex eadem ra-quentes effein septeutrionali regio tione figurae nubis sit,ut quando co- ne affrinat laus. In Apocalypsi c. gelatio fit summa di extraordinariari. dicuntur futurae grandine ma celeritate, qualis contingit ingro gnitudine talenti. Refert Issescas solibus grandinibus, glacies sequalom. .hist.Ponti Lin Callia tempo tur figuram nubis: nam aqua sequire Cre II inter grandines cecidisse tu nubis figuram glacies figuram glaciei molem s. pedum longitu Guae'. Quando actio frigoris non , dine, sex latitudine, duorum crassi est magnae celeritatis, formata paristi e segebertus ad ann. 82 scribit te aquae, haec deicendit antequam apud Augustodunum inter horren ei uniatur alii a pars, quae iminediat dae magnitudini sigrandines visum post sormatur potest autem actio inter alia gelii longitudinis 6 pe esse tam velax, ut eide primae aquae dum latitudinis septem altitudi plures&plures uniantur antequam nisi .in tali magnitudine cogitanda illa Icidat eloco generationis a- est intensio earum causarum, quas quae, sicq habetur simul aqua ina- ex Aristotele proposuimus in gene gnae dimentanis eiusdem sere m.

ratione Naadinis, laseum ex par rae cum his nubis partibus E quibus sui:

934쪽

9 64 Lib. 3. de Meteoris aqueis.

sui limata congelatio autem est iura ante aduentum eius ad terram, paris celetitatis, unde tota ea . quae Ἀ cadit parua . Verum quod attinet quantitas smul congelabitur, s eq. ad Aristotelem, ipse non ara ruit, ytsormatio glaciei non rotu dae, nec eas grandineos, quae ro . undae sunt,

eius figi. t , quam haberet aqua, si e Te tales ob dictam attritionem , misset iecunsam gutta Producta sed solum contra Anaxagora arguit, B congelata;&ex maxima celari ri, productet Hirint in loco sublimistate formaci potuit aqua dc glacies smo , fi grandines non suturas an tantae magnitudinis, quamae tuli gulosas, quia attriti suissent anguli min. Declar tetiam Alber cap. 8. hoc autem diuersu in est, ac eas,quae istam sorinationem gurae non ro sunt rotundae , ese tale, ob attrinio- tundi una gutta congelata, cou nem Bene enim potant ex eodem a laturalia luper ipsam: addit toau propinquo loco anga. o. ae productiem magis fit guttarum illarum ver grandines ex maiori aquae copiae , nisi aler quam versus medium , quae non Olet esse ro: unda es orbi uia minus abundat calidum nubis cuia res ex minoria quae pia , quae ad latera, quam ad medium nideo in gitas&globulos particur. l. aqua maris est granulos in gyro, quam affirmandam est, non contiliger L in medio, ora vel insta . Et lib.des ex tali attruioae rotundari grand rais.aeris: cum vapor esset expansus nes. Tum quia hi anguli laberentur inchoatula, frigus contrahens magis in terram quati in aquam, P .ue traxit de materia in lateribus, qui adeo temper cum glandinibu ro- 1 supeliora vel inferiori part &cu alid stoctae seti uin re que eniment magnum, congelauit partem , labuntur in i a figu:. angillari, antequam alias ueret ad eam que in pula xi ea n glacie in p ad hae ite scut gutta congelata. nam certe id videret . aut Laae .ez

ziz κr asseruit Anaxagoras, semper futuri quari rustula adeo' rotundam , eo quod ex longiori de calidum deicendendo. Tum quin sceni pluries collis , angulos de Aristotelis at on rub x, perderet. Hinc plerique a erutilii sas modi es rom a s of D: stisosophum senti e eam quae est ro aere actione ant peristas, generari,

.nguli ex codisione ob casum ab au potius, qui ive me in apestriatori loco , Et ex praesumpta Philo potius, quali in ponsophi authoritate ita tene utilemq; autem aluit, sui scirilli Tinter quos Con imbricenses Iza etia tiori loco censuit Uris dorus. Lotestque pro que fierent actione antiperastassca. hac sententia adduci locus Eccles a lido tempore , non muri inus a ἴici 43. in magnitudine tua posuit ast in loco alae einine e

dinis. Quas confractis glacialibus grandiores, quamma caiia pestribu lapidibus Ormetur grando . Seneca uam quae in kJ ) at rotundari ex collisone cum aere adeo attritae ob ininorem lapsum

enso. Alberi ex grando, inqua, Tum quia omni Iquando descendit ex longinquora rex, qui ς 'sto'0ς' ς terra, moratur tempo e longo in lis si deberet ex ς0 aere calido, qui est itra medium lim conglobaxi locum; ideo in lateribus,ubi cum ais papi :

impetu tangit aerem calidum , per etia a pra manentibus An os

rotundatur,d minoratur eius me' ergo credat, glaciem disii mimam

935쪽

Τras . . Aquis

ex simili lapsu ita contundi, ut partes angulos aera extuberantes excidant. Ita lue rotundae iunt quia talis est aquae figura Belle Senecasquare rotunda sit grando etiam siue m gistro scire potes, cum adnotaueris stillicidium omne glomerari. Magis eam sententiam indicasse videtur Aristoteles cum postea dixit:quanto utique propia qui usae congregata Orfit congelatio de aquae impetuosores fiunt, guttae&grandines malo res , propterea quod breui ferantur loco. Sed neque id Philosophun eius opinionis conuincit. Nam quod breui ferantur loco , non alio modo est causa maioris grandinis,nisi quia quo locus est terrae propinquior , eo maior est visa aliper: stasis, proinde essicacior stigiditas magis celeriter nubem cogit , sic guttae grandines sunt maloies. Quod adauximus exscriptura exponi potest conis ctos esse lapides grandinis, idest forismatos ex aqua 1 nube decisa F etirapori or en totae plerumque figurae ine n os in grandinibus memorantur Rrantius arandine. Vaud.lib. c.3.ex testibus de visu resert in septentrionalibus regionibus lapsas grandines cum humanis faciebus virorum4 mulierum. Aliaq. similia circumferuntur. Fromondi in hac re iudicium tale est: Portentosae, inquit , aliquando in grandi

ne visuntur formae, ut capita huma. na, porcina, calamistra et latu,& in. strumenta vari j luxus tam inarunias

aut estaeminatorum , quidam quoque literas iiij legunt; sed freque ter puto, uti pueri figuras quasdam inanes in parietibus , aut castella in nubibus sibi fingunt. Equidem haud dubitandum pluries ita tem se habere. Sed pariter verum , veras inspici quandoque figuras Eae nonis

nunquam miraculosae sunt in exe-plum sit quod scribit Vincent spe c.

grandinis frustum ceciditis, in quo veluti insculptum visebatin crucis fgnum,Christi sacies cum literis,leia sus Nazarenus, E cuius stillis lumen

congelatis . os

tius malorum angelorum ii. in isterio in hominum deceptionem sormantur luduntque sic a grandinibus mali geni, quia ipsolum operavi plurimum sunt, sicut S tempestates, nocentiora Inala. Suspicabitur qui piam laturalit tri casu has

figuras grandinibos infigi eo modo quod pluribus lapidii us simili et

Ieseruatur, in iiique deri imagines humarias,antinalium, habitui,

aliaque ac si essent in js arte depi.cta. Verum quamuis id admittatur in lapidibusaliisque i milibus rebus,

tamen non est aequesta cile idem concedere in grandinibus harum enim materia est valde homogenea 6 simplex, eorum tamen lapidula est et herogenea, ex qua Parcium

diuerstate potest casu resultare quandoque Legularis figura. Neque enim cum Keplero somni atra vitali facultate terrae haec resultare, quomodo intui imprimuntur figurae ex imaginatione taminae prae

Fromondus notat grandinem al. 8 dini, bidiorem , ratiorem, opaciorem assedo, Gn.

esse, quam glaciem ex aqua vulgari silai c.

coactam. Quia, inquit, multa exhalatio cum humore in graddine immiscetur. Cardan x subtil ait candidiorem glacie, quia glacies fit

ex aqua, quae aerem nullo modo ii cludit , graudo autem ex aqua multum includente aerem Nimiruin aere fit ex aqua e vaporibus progenita, participat niuis naturam .

Minus tamen candicat ipsa niue squia haec multo plus aeris includi Aliquando est densior inseriori glacie, unde in medio usque ad lapidis duritiem nonnunquam deuenisse compertum est. Trigidior est niue ,

est enim densior dentiora autem

vehementius si igiditatem accipi ut . Obseruauit Plinius grandine nata, sualiter siliquescere citius nive o uirum id questa ei- videtur, cum sit deia sor&frigidior tins nive. niue, unde magis calori resstere potest Vico mercatus inquit, causa est, cuia nix ex nube, grando ex aqua concrescit, unde nix est siccior.

936쪽

946 Lib. 3. De Meteoras aqueis

Plisto ponus ait, quia vehementiori vel nimium labefactat, quem mi-

trigoi concrescit nix. II lj, qui a tior nivis frigiditas vigorosiorem glando an ii petillas generatur, talia obs dendo reddit An quia grando aute in iacit in trigiditatem depo aestiuo tempore solet cadere, tunc nunt. Alij ex eo quod immiscen autem plantae magis higiditate lae. tur in grandine plures halitus terre duntur' Grandines citius in aquam sues, tuam in niue . Sed in primis Iesoluuntur, propterea magis conseis dicta obseruatio, vera est materia stim eorum frigiditas afl.cit planditer, ratione scilicet temporis nix as. Potissime nocent durities fleenim hyeme cadit, cum summu ait Theophrastus, plantas exulcera. frigus viget, glando autem vel aesta re contringere Crando in globu-te,vel temperatis anni temporibus. os distincla, di non in magnam

Nix etiam in magna qua utitate so continua quantitale terra operiens,let caderes, altiusque assurgere, qua nequit calorem terrae intra plam Mando ad magnum spatium dis reti siere id vero praestat nix, cluae iundi tui nix, cum grando breuem proinde plantas foueta Alber m. a. terra actum occupet Hinc ergo meie.tractri .capas, sic arbitratur rmasi, eruatur masna nivis quan ideo ita nocet, quia multum stigmtitas in tcntro Ie rapido, quam mi Iis in ea inest, frigus autem est qua-nc quantiza grandi in tempore litas mortificatiua , qtiae manet in calido ulterius Iotest feri coinpa aqua , qua liquefacta grandine , ratio vel quo a pondu , ita quod humefacit terram . ac proinde imicitius liquescat libra glandi in is, qua pedit eius fertilinatem, insula se libra nivis. Et hoc non est ad in oeli Oibus extinguit in eis calidum na- difficiles, nam calor, cum lucce sitae tu tale digerens humidum nutrita agat, iacn potest tam cito penetrare mentale fluctuum. Inatote in molem niuis, vi iacit in Iuturae grandinis haec signa pro C a migrandine minoiis molis blateria is ponit Th. Op. opust. design. seren. fi lana. niuis est siccior, grandinis autem , ineunte hyeme aer caliginosus ac huiuidior, cum sit ipla qua In ni tenebrosus fuerit, aestusque vise ant,ue calor immissus detii. etur ab aere pluuiae a ventis di Gli1armar verplurimo incluso in niue,quq constat edit glandinosum . Et opulc.de sign. ex innumeris bullulis aete plenis, tempes dic .nt nonnulli, si in astris

Iroinde calidum non tam cito splendida, ouas grando appareat, ortiter agit in niuemci non sicci a saepius grandinem imminere. Plia .srandine, quae compactior est Hac ius haec addit sol pallidus oriens ratione plumbi pars, ubi calore a f. hybernam grandine in nuntiat. Et 4ecta est, statim Messi caciter comis nube grauida candicante, quod, municat parti sibi valde propinquae cant tempestatem albam arando qualitatem impressam, quod fieri imminebit. non potest tam facile immateri Dicunt e grandine has fgnifica pristia a. rara Hinc citius liquescit libra. tiones desumi si grandines magnae n- exara plumbi, quam butiri. Si tamen o latae in principio gelu cadant,ge uin'. cogitemus aequalitatem dimensim tu dissolutionem indicant: si in meianis, sic non putamus constare, citius dio, frigoris augmentum si in fine, liquescere an dem . quantitatem gelu diuturnuatem. Cum extigrandinis ac niuis aptum proprium tempus ac fre-Luxu aeta Plantis plus nocet grando, Quam quenter cadunt, ventos boreales ad 1 iis . . aix. Non solu destruit fructus, quos eas consequi, temporum inconis inuenit; sed impediti fertilitatem stantiam . suis teportuus solitipi pro seqLenti anno An quia frigidior res, aestum temperatiorem in cica- aqua grandiu is,propterea insitum re . Quidam e leuioribus astrologii

virilem calorem vel eatis Sui , Regum Iradidem hi 'populo los,

937쪽

Trast. q. de Aquis congelatis . 9oγ

ne coniectant, si grandines E alea dis Ianuarit . Vana adu, Deridet se aeca lib. 4. c. 6. eorum sui s. aut stultitiain, qui pro potuera it pecuis spr id a larores tutur .gcana inis, S ab iis da- to signo, agrosia ino labalat,&quit; carebant, expuncto digit anguinem proprium litabant lauasi nubes , gustaeo sanguine, grandrinis

malum auertercnt, S mu ausculis te inpe ales redimi polliat, aut exiguo ait guini vis in ellat nubes pene atrandin. Ait Palladius, alios cruenta securi erecta In caelo, minas iact1-bant. Similis vanitatis contra granis dinem condicta tuis carmina , ait Plin.li 28 c. 1. Nec aestimanda sunt aliorum praesidia et noctuam patentibus pennis alligebant, agros circundaciant pelle vitulvinarini, aut cocodrilli, aut hyeuae.

Congelatio , quae instequenter

I Ioiae scidit pluuiae frequeutissime siti, istor. O utingit aquae superserram decu -

Dieb/. b uri . Vnde generali titulo addenda quaedam sunt, quae ad hanc

congelationem is grandinem saeque spectant. Non videtur aliud eme congelatio, quam consistentia in substantiam dura rei , quae prius erat mollis. Duobus autem modis res mollis fit consistens, primo cum actione caloris absti ahitur humor, id competit rebus terreis, quae c6. sequenter aduentu humoris rede ut ad priore incitatum. Longe diuersa congelatio, quam modo expli. camus eius materia est corpus aqueum agens est irigidum, id quod separatur est calidum, iatu clue coucreti di solutio fit reditu calo a

ti a frigiditatis, sicut ignis est calidi. inus. Congelatio&ea ars sit perabundantiae quaedam sunt illa quidefrigiditatis, haec autem cal dilati, et

glacies est congelatio humidi sti. gidi, ignis exarsio calidi e sicci ignem tum it pro corpore denso, in

quo maior caliditas ratione densita. tis coacta sit, quam repertatur in qu is alio corpore, etiam in elemento calido & sicco. Eodem itaque modo glacies dicit maiorem frigiditatem, quam reperiri postitia quouis con ore, etiam aqueo elemento. Dicitur sic. I .prob. I .else etiam ex-

ce sufficcitatis Verum longe diue in modo frigiditas enim est excessus simpliciter, quia nullum corpus reperitur rigidius: siccitas vero non nisi secundum quid , ni intrum respectu talis subiecti, non emim aqua

retinendo naturam aque potest esse sub maiori siccitates alioquii iura sunt corpo ia omni modo glacie sicciora. Imuper frigiditas ei vera Scyropria, siccitas autem quodammodo appareus e nain leuera sub glacie est totus aquae humor quodammodo contectus. Vnde eleganter Iesγ38 secundum lictionem hebraeam de glacie icitur, abscondere in se aquas. Non enim perit aquae substa. tia&humor sed quasi latitans non

apparet. D. a se gerit aqua in congelatione, vos in una suarum qualitatum, nimirum humiditate, aliquid iactu iae patiatur, illam compente zaugmento alterius,nimi r uua Digiditatis;si ea im euadit quas non humi.

da, evadit summhfrigida V vero

glacies dicit Digiditatem intrinseca adeo intensam, ita eanda in supponizprocau: eisciente . Dubium vero

est, quae sit haec bigi duas euicieas

glaciem

Ualles lib. de sacr. philos pluries orisfrui

assumat aquam congelaria propria I ea fiat

Sc laturali sua frigiditate. Ita c. so. qua congedos . Consequenter ait,congelatio talo nem non e se aquae piae te n.iturale

totum aquae genus, si ab igii Per P sum distino destitue e curri in glacie

concretum iri. Probat tum quia nulla quantumuis intensa rigiditas est anua praeternaturali , cum

938쪽

968 lib. i. se Meteoris aqueis

ipsa stiri inum fingi cluniatim qui1 suxibilitate in , proprium enim est fusio est ab igne, ut eae perientia con spiritus calidi tenuita, ,& iquiditas: sat . Licet ii, .de lac. antiq. c. 36. alterum vero praestat oppontum . late id improbat, tum quia nullum Incertum autem est, quid sit nota- corpus simplex a se moueri potet bilius in aqua sic imputa,an augine ex Aristotele, proinde non potest a tum suxibilitatis, quod recipit qua ex sua natura se densare. Tu in calore. vel eius decrementuuia, quia glacies potius quam aquae let quod prouenit a terrea admixtione. elementum perfectum. Tum quia An inquam aqua cum utraque adaquae non conueniret secundutro mixtione sit magis vel minus sui suam naturam fluxibilitas 5 humi da, quam esset in sua naturali cos ditas. Tum demum . quia singulis titutione. Itaq si cogitemus que noctibus tota aqua congelatetur, in naturali statu constitutae adueni absentibus tunc exhalationibus ca resolu calorem,euadit magisnuenslidis. Ait propterea eam colige ari minusq.consistens si cogitemus ad- ab aere ambiente refrigerato a ter venire solam terrea inquinatione , reis exhalationibus. Sic constat co tollitur nuxibilitas,& fiet consisten- gelari potius insuperficie, quae aer tia maior vel minor pro quantitate Patet, non in medio, ubi incipere mixtionis E arbitror, uba requiri deberet; si ellata propria natura is, valde notabilem ad inducendam quae in inedio est valentior. Sic etii duritiem sufficientem ad congela

In medio aere procul a suo elemeto tionem,& defacto se in aqua tale

concre: cit in grandinem Fit etiam gradum impuritatis, unde in con- congelatio iuxta aeris frigiditatem, gelatione non videmus accedere ovi constat experientia. Debet aut aquae aliam admixtionem terream. aer eis secus, potius quam humi Itaq ad hoc ut de acto aqua conduc&vaporolus Plutar opus. do eletur, requiritur immutatio seca. primo frigido,ait, inconuenienses dum calorem de rigiditatem. Quia. aquam ab aeris rigiditate concre enim manet cum ea commixtus noscere, cum ipsum aerem nunquam modicus calor, ideo deficit a debita videamus concrescere. Respondet frigiditate, haec igitur est augenda ad hoc Licetus, aquam calore con tollendus calor. Verti in vapores, tum in aerem ac Prouenit autem haee stiriditas 1 tandem in ignem Deo de igitur O propinquo aere, hic vero eam condo aerem verti in vapores, tum in a cipit aut a media regione . quae hy- aquam, ac tandem in glaciem . berno tempore est frigidissima. Aut L i areaqua inibitror ego, aquam in suo natu a ventis septentrionalibus, ut enim in faruva rati statu debere et frigidam in eo ita obus, ante aquilone concre- ruralis p gradu, qui sustici ad congelatione, scit gelu tales autem venti frigiditari ratis non sed no per hoc fore congelata. Dicit simi sunt ol perpetuas ni uesti gla- esset conge eni in congelatio duritiem consi cies earum regionum immo notia, stentiam, quae rationes proprie co nisi ex iis nivibus resolutis constat ueniunt terrae . A qua est quid ei is teditur quidem quina habere vir terreo elemento proxima , est qu tutem reducendi se ad suam natu crassa ira uis,ac frigida in quibus ratem frigiditatem , cuius intensio- cum terra conuenit sed ration , nem talem esse putamus,ut sufficies actualis hii in ditatis excludit consi si ad eam congelandam . Vnde sistentiam, ut constat ex humidi de poneretur in vacuo,ex se sola lecO- finitione. Cum vero duo sint, quae gelaret.' Neque hoc e set mouere de facio aquae accidunt, eamq.red 1 ipsam quia aqua non aliud ageis duat impura in spiritus calidus, et , quam producere in se sua proterrea crassities. F his duobus prin prietatem, scilicet frigiditatem, ex

tatur assi

939쪽

Τra 9 . . de Aquis congelatis O9

resultaret congelario . Quamuis in sire in velocior est rideo frigui e Sterquam talis si virtus actuae, nihilo num, cucd est agens Princip.ile smmus de facto instigidatur ab ex cum adhuc permaneat, ideo breui trinsec age ut frigido, quia cum perducit ad pei sectam duritiem adest propinquum corpus calidum, breuiori tempore fit transitus . . non potest se in frigidare susscienter media illa concretione ad perfecti ad congelationem irosito vero quod duritiem, quam ab aqvae substantia

agens propinquum sit frigidLm,tuc ad mediam concretionem. At non ipsum ilicacius agit in aqLama apparet ne cellarium congelari pari eam infrigidandam , quamipsam et te aereas pro aquae congelatione aqua conetur se infrigidare unde Facilius est congelari immediata calori, qui vigebat in aqua , fugit ab partes aqueas , quam aerea Sin aere ambiente versus medium aquς, Ex opposito Calen. destil. respiri nee eti-vbi dificilius propterea fit congela ait, p1ne lea, in congelationera tione euapctio, ibiq. vigorosior factus calor ne evaporare, undemnquit, minor est ira partes qui ex ipsa aqua omnino expelli et acies, quam fuerit aqua propter ιbtilurei Terrea Aduertendum est insuper terream aeris educitonem ς nam omne mixtio qua admixtionem aliquando impedire metallum siciique fit, maius est, do adiuuet congelationem , nimirum quando quam suerit congelatu ignis enim me impe coniungitur cum admixtione calo subintrans liquefacit aquam , quae diat conge ris. Hoc modo aqua maris, cur a in poris metalli congelata est. At extitionem . sit ualde crassari impura ob terreas dictis constat, eam evaporationem ex balationes, non congelatur, quia se necessariam quae est partium setiam est valde calida: quodia subtilium calidarum. Verum etiabet terreum, est ab intenso calore , est, mulcum his partibus uapo-- adustum , ex qua adustione resultat rare partes subtiliores eius de aquae.

salsedo Debet ergo esse terreuno Quo primus notauit Hippoc .li de

non adustum huiusmodi autem is aere, es. c. ac probauit experimento: terreum videtur se habere instar tu Expone, inquit, vas aqua plenium

tinis,quo uentes aquae partes soli sub diu dat congelati, postridie

dantur,&sortiuntur stabilem quan ide in vas u aqua congelata aspordaminionem . Hac firmitate unio tetur in locunt calidum , vi glacies nis ultimato conceptu intelligimus di soluatur, reperies aquam inulto ipsam consistentiamu cum enim minorem . Id signum est euidens res est sui da, eius partes sunt ita , congelatione euolasse parte, tenui Ovnitae, ut facile earum ordo inio res iam partes grauiores disperdivarietura intellecta vero ea stabili nequeunt; S cum fit resolutio,iem- unione, intelligimus vltimo ipsam ei si in partibus tenuioribus, sicut consistentiam . Ex his autem patet concretic, fit in crasitoribus. Nota- responsio ad superius adducta . uitide. ia in in .l: bΣcap.6o Conin Coutetiit, , Cardan lec. s. in Hippoc. de gruit item doctrina 'rin.4. meteo. non perti aere,&c ait,congelationem imme cs ait, congi lationen seri perex-net imme. diate fieri vaporum in aqua existe clusonem vel caloris vel humoris d a te ad vati tium Tartes, inquit, aerem, quae sim DP in placie autem e 1balare ρ re sunt intra aquam. id est vapores na partesea da, &non aliter conge-siab aqua esse verus aer non potest lari aquam, Ouam exclusione par- nisi vi detentuso coguntur auxilio tum 2 lGaium mice , eam immi

Partis terreae, a dentantur &tran nutionem an T, quae a pDare in

seunt in materiam spi Tam rideo glacie liiqi .eriei ii non rei in Cia in spissant aquam propinquam, fit congelatione , sed in . cfacitoneres, Quae est sicut pasta Et quia o in glaciei cum enim applicatur venis actio quae est ab agente, quod emcns calidia in P, lacri lli,

940쪽

91 Lib. 3 de Meteoris aqueis .

firmari potest, nam glacies non vi possunt eam cindere evolare. Iidetur elie initio , quam uerit aqua uelit: uper est in aqua quidam ca-

ante coia gelat o nem:quam ui enim lor velut uaturali S:nimius calor dis glacies videatur occupare minus soluit eam constitutione aquae quoia spatium circa latet , tamen in dammodo natur.ilem , unde velut

tu edio excreicit, sit quidam tu ex quada mixti dii soliitione abeunt mor. Respondetur, calet actio, qua partes calidae. Addit Bodinus,confit gla te dissolutio, non it lauta, traria sibi Opposita esticacius agere. vi possit fieri resoluxio aquae in qua Obleruat autem Alber. c. 3 i. glacie litate sensibili; conita Lenim ex ea factam ex aqua calida esse in medem calefactione iere nilii tui Olui dio tumidam , qui tumor non con . aliam tuam non congclatam, o spicitur cum glacies fit ex aqua tritamennaec deberet magis resolui, gida . Quia calor existens in aqua quam aqua congelata. Ac prae e re aduentu vehementis frigoris se connon potest fieri resolutio aquae , nisi trahit ad medium ibiqaeburitione prius dii soluatur glacies et tecipia quanda in eis cit inde exhalando, praecis aliquefactione glacie appa prolude aqua ibi congelatur aliquaret imminutio aquae. Neque Verum tenus eleuata , .

est, aquam congelatam occupare Calii. apud Licet. lib. 4 de lucer aequalem locum a tumor ille, qui antiq. c. 3s ait, glaciem ella aquain in medio glaciei apparere dicitur, potius rarefactam , quam conden-

non compensat aliam imminutio satam. Videtur idem dixi Te Athe nem, quae circa latera glacie appa naeus lib. Glacies, inquit, reliqua 1 et Et praeterea tumor est sensibi aqua reperitui leuior.Consequenterli,5 notabilis cum congelatur aqua asserit, aquam , quae ex gelu rem1- praecalefacta, non vero cum conge net, ese meliorem, quia est leuior. laturalia aqua. Probat Galilaeusci rarefactio inducit p=ital D. Notat Arist. .mere . cap.degran leuitatem condensatio grauitatem:

. versus finem ad congelationi at glacies est leuior , quam aqua is ἔ.obj v ari celeritatem conducere s aquam nain et lupernatat cuiusuis si quania

suisse praecalefaciam , qua propter titatis 5 figurae immo emergit ad inulti, cum aquam instigi dare cito summitatem , si in fundo constitu ais

volunt, ad solem primum ponunt . tur Oppi, situm tamen assirin indum Et qui circa Pontum habitant, a est cum coinmuni sententia; uim ira

quam calidam infundunt arundini glaciem et se aqua densiorem nobus, quibus ad piscandum utuntur, leuiorem id expressisse videtur ipse

ut sic celerius congeletur firmae Deus Iob 38- ubi dicitur , in conge- inaneant. Rationem reddit ipse latione aquas constringi. De indo Aristoteles, quia ex praeuia calata idem constat ex ulgaribus defini-ctioile aqua redditur rarior, unde a tioitibus calcitis, frigoris:calotis est facilius in eam ingreditur frigus. Ia di gregare' rarefacere, ex quo fit super abeunte eo aduentitio calore, congregatio homogeneorum diis simul cum eo evolat alier calor,qui gregatio etherogeneorum: frigoris aquam assa ciebat facilius enim est addensare& vaire, ex quo Dira nix a tali calori , ut euaporet coniunctus congregat glacies autem est exces- cum alio sicut minuta corpuicula sus frigidi talis, ut loquitur Aristote.

a Quae ' natali., neque descendunt les: Calor glaciem liquefacit, tum obiit cibi cani morum Drauitatem n disgregat in vapores, eo rariores desceHdunt ei accessu maioris cleuiores. quo vehementior est ca- quantitatis: ita calori, particulae u lefactio frigus ex opposito vapores poterant ascendere idqii faciunt densat in nubes, nubes in aquam. iunctae alteri calori . siue etiam, aqua in iuglaciem: Sraduatio quaedi

quia ob maiorem aquae raritatem, hic interueat ralitatis: dens talis,

SEARCH

MENU NAVIGATION