장음표시 사용
371쪽
cidit, Mane, mane, Mancine: quae auspicia tristia fuisse,
eventu probatum est. Vicitis enim a Numantinis de castris exutus, cum spes nulla servandi exercitus esint, pacem cum eis fecit ignominiosam, quam ratam esse senatus vetuit. Triginta millia Romanorum a Numantinorum millibus quatuor victa erant. D. Iunius Lusiitaniam, triginta urbium expugnation bus, usque ad Occatum dc Oceanum, perdomuit : dc cum fluvium Oblivionem transire nollent milites,
ereptum signifero signum ipse transtulit, & se, ut transgrederentur, persuasit. Alexandri filius, rex Syriae, decem annos admodum habens, a Diodoto, qui Tryphon cognomia nabatur , tutore suo, per fraudem occisus est : corruptis
medicis, qui ipsum calculi dolore consumi, ad populum
mentiti, dum secant, occiderunt.
DEcimus Iunius Brutus in ulteriore Hispania seliciter.
adversus Gallaecios pugnavit, dissimili eventu M. milius Lepidus proconsul adversus Vaccaeos rem gessit: clademque sitnilem Numantinae passus est. Ad exsolvendum Numantini foederis religione populum, Mancinus, cum ii jus rei auctor fuisset, deditus Numantinis, non est receptus. Lustrum a Censoribus conditum est. Censa civium capita trecenta viginti tria millia. Fulvius Flaccus consul Vardaeos in Illyrico lubegit. M. Cosconius Praetor in Thracia cum Scordisseis prospere pugnavit: Cum, vitio ducum, bellum Numantinum non sine publico pudore duraret, delatus est ultro Scipioni Africano a senatu populoque Romano consulatus: quem cum illi capere ob legem, quae vetabat, quemquam iterum consulem fieri, non liceret, sicuti priori consulatu, legibus solutus est. Bellum servile in Sicilia ortum, cum opprimi E Praetoribus non potuisset, C. Fulvio consuli mandatum est i hujus belli initium fuit Eunus servus, natione syrus , qui, contracta agrestium servorum manu , de solutis ergastulis , justi exercitus numerum implevit. Cleoquoque alter servus ad septuaginta millia servorum contraxit : & copii timetis , contra populum Romanum me
citumque ejus, bellum saepe gesserunt. i
372쪽
c Cipio Africanus Numantiam obsedit : & corruptum a licentia luxuriaque exercitum, ad severissimam militiae disciplinam revocavit: omnia deliciarum instrumenta I cidit: duo millia scortorum castris ejecit, militem quot, die in opere habuit : & triginta dierum frumentum ad septenos vallos ferre cogebat: aegre propter onus incedenti dicebat : Cum gladio te vallare scieris , vallum ferre desinito. Alii scutum parvum habiliter serenti, scutum amplius justo ferre jussit : neque id est reprehcndcre, quando melius scuto, quam gladio, uteretur. 'em militem extraordinem depreliendit, si Romanus esctet, vitibus , si extraneus, virgis cecidit. Iumenta omnia, ne exonerarent militem , vendidit. Saepe adversus eruptiones hostium feliciter pugnavit. Vaccaei obsessi, liberis & conjugibus trucid iis , ipsi se interemerunt. Scipio amplissima munera sibi ab
Antiocho rege Syriae missa , cum celare aliis imperatoribus regum munera mos esset, pro tribunali accepturum se esse
dixit, eaque omnia referre quaestorem in publicas tabulas jussit: ex iis, viris fortibus dona se daturum. Cum undiaque Numantiam obsidione clausisset, oc oppressos fame via deret urgeri hostes 1 qui pabulatum exierant, veruit interimi : quod diceret, velocius eos absui Atros frumentum ,
quod haberent, si plures suis ent.
T sempronius Gracchus tribunus plebis , cum Agr
Iiam legem ferret adversus voluntatem senatus, diaequestris ordinis , ne quis ex publico agro plus qxiam quingenta iugera possideret; in cum liuorem exarsit, ut M. Octavio collegae, causam diversae partis defendenti, potestatem lege lata abrogaret :seque &fratrem Ca jum,& Ap. Claudium socerum, itiumviros ad dividendum agrum crea, reta Promulgavit de aliam legem Agrariam, q ue sibi latius agrum palcfacerer, ut iidem triumviri judicarent, qua pi sicus ager, qua privatus es et: deinde quam minus agri esset Λ
373쪽
esset, quam quod dividi posset sine offensa etiam plebis , quoniam eos ad cupiditatem ampba modo sperandi incitaverat ) legem se promulgaturum ostendit, ut iis , quae Sen
Pi 'nia lege agrum accipere deberent, pecunia, quae regis Attali fuisset, divideretur. Haeredem autem populum Romanum reliquerat Attalus , rex Pergami, Eumenis filius. Tot indignationibus commotus graviter senatus , ante omnes P. Mucius consul, qui, cum in senatu in Gracchum perorasset, raptus ab eo ad populum , delatusque plebi, rursus in eum pro rostris concionatus est. Cumnterum triabunus plebis creari vellet Gracchus : auctore P. Cornelio
Nasica , in Capitolio ab optimatibus occisus est , ictais priamum fragmentis subselliorum 1 & inter alios , qui in eadem seditione occisi erant, insepultus infit en projectus. Res praeterea in Cilicia vario eventu adversum fugitivos gestas
Numantini, fame coacti, ipsi se per vicem tradentes trucidaverunt.' Captam urbem Scipio Africanus d levit , & de ei triumphavit, quartodecimo anno post Casethaginem deletam , P. Rupilius consul in sicilia cum fugiativis debellavit. Aristonicus, regis Eumenis filius , Asiam
occupavit: cum testamento Attali regis legata populo Romano liberasse deberet: adversus eum P. Licinius Crassius consul, cum idem Pontifex maximus esset quod nunquam antea factum erat) extra Italiam profectus, proelio victus di interemptus est. M. Perperna consul victum Aristonicum in deditionem accepit. Pompeius, & Metellus,runc primum uterque ex plebe Ceniores facti, lustrum condiderunt. Censa sunt civium capita trecenta tredecim millia octingenta viginti tria, praeter pupillos dc viduas. Q.
Metellus Censor censuit, ut omnes cogerentur ducere uxores liberorum creandorum causa : eaetat oratio ejus , quam
Augustus Caesar , cum do maritandis ordinibus ageret, velut in haec tempora scriptam in senatu recitavit et C. Atinius Labeo tribunus plebis Metellum Censorem, a
quo in Icnatu legendo praeteritus erat, de saxo dej ici jussit:
374쪽
quod ne fieret, caeteri tribuni plebis a illo fuerunt. Cum Carbo tribunus plebis rogationem tulisset, ut eundem tribunum plebis , quoties vellet, creari liceret, rogationem ejus P. Asticanus gravis lima oratione disuasit: in qua d xit, T. Gracchum jure caelum videri. Gracchus contrastasit rogationem: sed Scipio renuit. Best inter Anti chum Syriae, de Phraatem Parthorum regem gestas : nee magis quietae res AEgypti, referuntur. Ptolomaeus, Euergetes cognominatus , ob nimiam crudelitatem suis invisus, incensa E populo regia, clam in Cyprum profugit: ec, cum sorori eius Cleopatrae, quam filia ejus virgine per vim compressa, atque in matrimonium ducta) repudiaverat, regnum a populo datum esset, infensias, filium, quem illa habebat, in Cypro occidit, caputque ejus, & manus,& pedes, matri misit. Seditiones a triumviris, Fulvio Fla co, & C. Graccho, dc C. Carbone, agro dividendo creatis, excitatae: quibus cum scipio Africanus adversaretur, se tisque ac validus pridie domum se recepisset, mortuus in cubiculo inventus est. Suspecta fuit, tanquam ei ven num dedisset, Sempronia uxor : hinc maxime, quod soror esset Gracchorum, cum quibus simultas Africano tuerat et de morte tamen ejus nulla quaestio acta. Eo desuncto, seditiones triumphales acrius exarserunt. C. Sempronius aransul contra Iapydas primo rem male gessit: mox vuloria cladem acceptam emendavit: virtute D. Iunii Bruti,
ejus qui Lusitaniam subegerat.
I Aurelius consul rebellantes sardos subegit. M. Ful-- vius Flaccus primus omnium. Transalpinos Ligures bello domuit; missus in auxilium Massiliensibus adversus Salvios Gallos, qui populabantur fines blassiliensium. L. Opimius Praetor Fregellanos, qui defecerant, in dediti nem accepit: Fregellas diruit. Pestilentia in Africa ab ingenti multitudine locustarum, de deinde necatarum strage, fuisse traditur. Lustrum a Censoribus conditum est. Censa sunt civituri capita trecenta nonaginta millia septingenta triginta sex. C. Gracchus, Tiberii frater, tribunus
375쪽
plebis eloquentior quam frater, perniciosas aliquot leges tulit: inter quas frumentariam, ut semisse & triente fri
mentum plebi daretur: alteram legem Agrariam , quam dc frater ejus tulerat: tertiam, qua equestrem ordinem, tunc cum senatu consentientem , corrumperet ; ut sexcenti ex equitibus in curiam sublegerentur; dc quia illis temporibus trecenti tantum senatores erant, sexcenti equites trecentis
senatoribus admiscerentur, id est , ut equester ordo bis tantum virium in senatu haberet: dc continuato in alterum annum tribunatu, legibus Agrariis latis effecit, ut complures coloniae in Italia deducerentur, di una in solo dirutae Carthaginis, quo ipse triumvir creatus, coloniam deduxit. Praeterea res a Q. Metello consule adversus Baleares gestas continet: quas Graeei Gymnesias appellant ; quia aestatem nudi exigant. Baleares a teli missu appellati: vel a Baleo Herculis comite ibi relicto tunc, cum Hercules ad Gery nem navigaret. Motus quoque Syriae reseruntur in quiabus Cleopatra Demetrium virum suum, & Seleucum filium,
C Sextius proconsul, victa salviorum gente, coloniam ' Aquas Sextias condidit, ob aquarum copiam, & a calidis & frigidis fontibus, atque a nomine suo ita appellatas. Cn. Domitius proconsul contra Allobroges ad oppidum Vindalium feliciter pugnavit. Quibus bellum insere di causa fuit, quod Teiitomalium, salviorum regem, siserientem recepissent , de omni ope iuvissent ; quodque
atauorum agros, sociorum populi Romani, vastavissent. C. Gracchus seditioso tribunatu acto, cum Aventinum qu ue armata multitudine occupavisset, a L. Opimio coniale, ex Senatusconsulto vocato ad arma populo , pulsus, interemptus est : & cum eo Fulvius Flaccus consularis, s cius ejusdem furoris. Q. Fabius Maximus consul, Pauli nepos, adversus Allobroges, & Bituitum, Arvernorum I gem, feliciter pugnavit. Eae Bituiti exercitu caesa millia hominum centum viginti: cum ipse ad satisfaciendula senatiu
376쪽
senatui Romam profectus esset, Albae custodiendus datus est , quia contra pacem videbatur, ut in Galliam remitteretur. Decretum quoque', ut Congentiatus, filius ejus, comprehensus, Romam mitteretur. Allobroges in deditionem accepti. L. Opimius, accusatus apud populum a in Decio tribuno plebis, quod indemnatos cives in carcerem conjecisset, absolutus est. Μarcius consul Stonos, gentem Alpinam, expignavit. Micipsa , Numidarum rex, mortuus, regnum tribus filiis rc liquit, Atherbali, Hiempsali, & Iugurthae, fratris silio, quem adoptaverat. L. Caecilius Metebius Dalmatas subegit. Iugurtha Hiempsalem fratrem bello petiit, quem victam interemit: Atherbalem regno expulit, qui a senatu restitutus est. L. Caecilius Metellus, Cn. Domi- tius Ahenobarbus, Censores, duos 3c triginta senatu mox
runt. Praeterea motus Syriae regum continet.
Porcius consul in Thracia male adversus scordiscos pugnavit. Lustrum a Censoribus conditum est. Censa sunt civium capita trecenta nonaginta quatuor millia trecenta triginta sex. 2Emilia, Licinia, Marcia, virgines Vestales, incesti damnatae sunt: idque incestum quemadmodum & commissum, & deprehensum , & vindicatum sit, refertur. Cimbri, gens vaga,.populabundi in Illyricum venerunt: ab iis Papirius Carbo consul cum exercitu fusus est. Livius Drusus consul adversus Scord,scos, gentem a Gallis oriundam, in Thracia feliciter pug vit, magnumque honorem tulit.
A Ttherbal bello petitus a Iugurtha, & in oppido Cirta
obsessius , contra denunciationem senatus ab eo oc
cisus est. Ob hoc ipsi Iugurthae bellum itidictum: idque
EDITO ME LIBRI LXILEPITO ME LIBRI LXIII. EPITO ME LIBRI LXIV.
377쪽
. L Calpurnius Bestia consul gerere jussus, pacem cum Iugur- tha injussu populi de senatus fecit. I ligurtha, fide publica
evocatus ad indicandos auctores consiliorum suorum , quod multos pecunia in senatu corrupisse dicebatur , Romam venit: dc ptopter caedem admistam in regulum quendam. nomine Massivam, qui regnum ejus populo Romano invisi appetebat, Romae intersectum , cum periclitaretur : ca fam capitis dicere jussus, clam profugit, dc cedens urbe fertur dixisse , O iubem venalem, & cito perituram, si emptorem inveneriti A. Posthumius, legatus, infeliciter proelio adversius Iugurtham gesto conflixit: pacem quoque adj ecit ignominiosam, quam non esse servandam sena
Caecilius Metellus consilii duobus proeliis Iugurtham
2 fudit, totamque Numidiam vastavit. Μ. Iunius Silanus consul adversum Cimbros infeliciter pugnavit: Iegatis Cimbrorum sedem dc agros , in quibus considerent, postulantibus, senatus negavit. M. Minucius proconsul contra Thracas pr'sperE pugnavit. L. Cassius consul a Tigurinis Gallis, pago Helvetiorum , qui a civitate successerant, in finibus Allobrogum, cum exercitu caesus est : milites , qui ex ea clade superaverunt, obsidibus datis, dc dimidia rerum omnium parte, ut incolumes dimitterentur, cum
Ugurtha pulsus a C. Mario ex Numidia, augilio Boeactu, Maurorum regis , adjutus est : dc caesis proelio Bocchi quoque copiis , nolente Boccho bellum infeliciter filia ceptum diutius sustinere;vinctus ab eo de Mario traditus est: in qua re praecipua opera L. Cornelii Sullae , quaestoris
378쪽
'Aurelius Scaurus, legatus consulis, a Cimbris fuso exercitu captus est : & cum, in cunsili im ab iis evocatus, deterreret eos, ne Alpes transirent Italiam petituri, eo quod diceretur Romanos vinci non posse, a Bojorige, feroce juvene, occisus est. Ab iisdem hostibus, C. Manlius consul &wServilius Caepio proconsul, victi proelio , castris quoque binis exuti sunt. Octoginta millia militum occisa, calonum ac lixarum quadraginta. Secundum populi Romani jussionem, Caepionis, cujus temeritate clades accepta erat, damnati bona publicata sunt: primi post regem Tarquinitim : imperiumque ei abrogatiun. In triumpho C. Μarii ductus ante currum ejus Iugurtha cum duobus filiis , dc in carcere necatus est. Alarius triumphali veste in senatum venit, quod nemo ante eum fecerat: eique propter Cimbrici belli metum continuatus per complures annos magistratus est. Consulatu secundo dc tertio absens consul creatus. Quartum consulatum dissimulanter
captans consecutus est. Cn. Domitius, Pontife X maximus ,
populi suifragio creatus est. Cimbri, vastatis omnibus, quae inter Rhodanum & Pyrenaeum fiunt, per salturn in Hispaniam transgressi, ibique multa loca populati, a Celtiberis fugati sunt: reversique in Galliam, bellicosis se Teutonis conjunxerunt.
Antonitis Praetor in Ciliciam maritimos praedones persecutus est. C. Μarius consul summa vi oppugnata 1 Teutonis & Ambronibus castra defendit : duobus deinde in praeliis circa Aquas Sestias eos hostes delevit: in quibus caela traduntur hostium ducenta millia, capta nonaginta. Marius absens quintum consul creatus est : triumphum oblatum, donec & Cimbros vinceret, distulit. Cimbri,repulso ab Alpibus iugatoque Q. Catulo proconsule, qui fauces Alpium obsederat, & ad flumen Athesim castellum editum insederat reliqueratque , cum virtute sua expli-
379쪽
eiti fugientem proconsulem exercitumque consecuti , in Italiam trajecissent; iunctis olusdem Catuli dc C. Marii exercitibus , proelio viai sunt ab eis : in quo caesa traduntur hostium centum quadraginta millia , capta sexaginta. Μarius , totius civitatis consensu exceptus, pro duobus triumphis, qui offerebantur, uno contentus fuit. Primores civitatis . qui aliquamdiu, ut novo homini ad tantos honores evecto, inviderant, conservatam a o Rempublicam fatebantur. Publicius Malleolus, matre interempta, primus omnium insutus culeo, in mare praecipitatus est. Ancilia cum strepitu mota esse, antequam Cimbriciim bellum consummaretur, reseruntur. Bella praeterea inter Syriae reges gesta continet.
Apuleius saturninus, adjuvante C. Mario, dc per milites occiso A. Nonio competitore, tribimus plebis per vim creatus, non minus violenter tribunatum, quam petierat, gessit; & cum legem Agrariam per vim tulisset, Metello Numidico, eo quod in eam non iuraverat, diem dixit: qui cum a bonis civibus defenderetur , ne causa majorum certaminum esset, in voluntarium exilium Rhodum profectus est : ibique legendo, & audiendis magnis
viris, vacabat. Prosecto C. Marius, seditionis auctor, qui sextum consulatum per tribus sparsa pecunia emerat, aquaci igni interdixit. Idem Apulejus Saturninus, tribunus ps bis , C. Memmium candidatum consulatus, quem maxime adversarium actionibus suis timebat, interemit: quibus rebus, concitato senatu in cujus causam, dc C. Marius, ii
mo mutabilis, & varii consilii ingeniique, qui semper si
cundam fortunam transierat; cum eum tueri minime ponset) oppressus armis cum Glaucia Praetore, de aliis ejusdem furoris sociis : a Rabirio quodam interfectus est. Q Caecilius Metellus ab exilio, ingenti totius favore eivitatis, reductus est. C. Aquilius proconsul in Sicilia bellum servile e
380쪽
Cum M. Aquilius de pecuniis repetundis causam diceret, ipse rogare iudices noluit. M. Antonius, qui pro eo perorabat, tunicam a pectore ejus discidit, ut honestas cicatrices ostenderet: quibus conspectis, indubitanter absolutus est. Cicero hjus rei solus auctor. T. Didius proconsul adversum Celtiberos feliciter pugnavit. Ptolomaeus, Cyrenarum rex , cui cognomentum Apioni fuit, mortuus, haeredem populum Romanum reliquit , dc ejus regni civitates senatus liberas esse jussit. Ariobarranes in regnum Cappadociae a L. Cornelio Sulla reductus est. Parthorum i gati, a rege Arsace missi, ad Sullam venerunt, ut amicitiam populi Romani peterent. P. Rutilius, vir summae innocentiae , quoniam legatus C. Mucii proconsulis a publicanorum injuriis Asiam daenderat, invisus equestri ordini, penes quem judicia erant, repetundarum damnatus, in exilium missui est. C. Geminius Praetor contra Thraces infeliciter pugnavit. Senatus cum impotentiam equestris ordinis in judiciis exercendis ferre nollet, omni vi niti coepit, ut ad se iudicia transferrentur: sustinente causam ejus M. Livio Druso tribuno plebis : qui, ut vires sibi acquireret, per- niciosa spe largitionum plebem concitavit. Praeterea motus Syriae regum continet.
Livius Drusus , tribunus plebis, ut majoribus virubus senatus causam susceptam tueretur, socios &Italicos populos,spe civitatis Romanae, solicitavit:iisque adiuvantibus, per vim legibus Agrariis frumentariisque latis, iudiciariam quoque pertulit ; ut aequa paete iudicia penes senatum & equestrem ordinem essent. Cum deinde promissa sociis civitas praestari non posset, irati Italici defectionem
agitare coeperunt: eorum coitus , coniurationes, orationen
que in conssiliis principum, referuntur, propter quae Livius Draisus etiam sciratui invisus factus, velut socialis belii auctor, ii certum a quo, domi occessus est.