장음표시 사용
101쪽
,3 DE NOMINI Bus habent. Dictum est Monoptotum a monos, hoc est
Impetibus,obices & Obicibus. columes Nessiuae spontis aquam ministrare patitur. Silius: Nec frustra rupulistinuitante dolare fuisset
Impetis:Lucret. QRamlibet in partem tendunt res urit ruunt Impetibus crebris.
Silius Et firmos certant obices arcesserehlud. VergiL-Qua ui maria alti tamescunt Obicibus ruptis. Diptota. Diptora sunt, quae uel nonainatiuum & uocativum singularem in usu tantum habent. ut, hic & bIuppiter. hic & haec & hoc Expes,o E es. Vel nominatiuum & accusativum singularem: ut, haec Dica hac Dicam. Vel nominatiuum,& ablatiuum singularem:ut, haec Fors,st hoc Forte. Vel nominatiuuci accusativum pluralem: ut,hae Suppetiae, has Suppetias. Vel genitivum singularem, & accusativum Pluralem: ut, huius Gratis iam Grates. Vel genitivuct ablatiuum pluralem: ut,Repetundarum & Repetundis. Vel uocativum singularem S pluralem: ut,onlacte, dc b Macti. Dictum est Diptotum a dis,
quod est bis. Sc piosis &c. . Iuppiter a principio appellatus est Iouis ὀ mando, deinde mi is,quot dies iuuans, tandem Iuppiter tuasi Iouis pater: sicut Liber pater dici solet. ergo Iouis non est a nominatiuo Iuppitor,
sed nomm persi Ur in nominatiuo ueteres hic Iouis dicebant. .
Triptota. Triptota sunt,quq uel nominatiuum, genitiviam, Cruri
102쪽
υ MATER Oc LITI s. de ablatiuum singularem in usu tantum habenti ut, haec Tabes, huius Tabis,ab hac Tabe: hoc Tabum, huius Tabi,ab hoc Tabo. Vel genitivum, accusativum,& ablatiuum singularem:ut, huius Ditionis, hanc Ditionem,ab hac Ditione. Die tam est tript tum a tris,quod est tres, Sc piosis,&c.
Quae Genitivum,Datiuum,& Ablativum
Thusaiis,Rus, Sc Os oris genitivo, dativo, & ab- Iativo plurali deficiunt. Invenimus tamen Iuribus,item orium Sc Oribus. Dion UM Halicamus uinti no aequis uterentur iurisus. Plinius: Vitia oriam,vr eolantiumq; sanare affirmat cito. VergRcomponens munita'; manus,atq; oribus dira. Vis. Vis ideo heteroclitii est,qa debuit in nominatiuo plurali habere Ves,sicut Vestis lienes:δc habet uires. Legimus tame in accusativo plurali Vis pro utres apud Lucretiu: Sed quam multarum rcrura vis possedet infici Atq; potestires. PluSa Plus quum sit generis dunt at neutri, tamen ingenitivo,& in toto plurali commune est trium generum.ut, hoc Plus, huius pluris, pluraliter. Hi & hae Plures Sc haec pii ira,horum dc harum Sc horum Pli rium,&c.Pluri uix apud peritiores reperitur.
Ambo & Duo semper pluralia,neutrum nominatiui masculino suo simile proserunt. Duo uocativunominatiuo similem enuntiata ut, o Duo duae duo. Ambo non habet uocatimim,quia distributivum, Sc
103쪽
DE NOMINIBVs relatiuum est. Vtrunq; in orum,effert genitiuunt. In neutro tamen genere duum, per syncopam disse- retiae causi,dici selet. Datiuus & ablativus utriusque in oblis,eNeunt. Vtriusi; item accusativus Latine in os,Graece in b desinit. Vergil.Si duo praeterea disses lira tulisset Terra uiros. Martiat.Ebsum psidet ambo nemu In neutris se 'aper accusativus similis est nominativo.In sceminino genere,sequuntur Ambo & Duo regulas primae declin tionis: sed in abus, dativum &ablativum enuntiant.
Mutantia iii numeris N casibus signi'cationes.
Ops, in rectis singularibus, eli Dea terrae, in oblia quis,auXilium & facultas: in plurali diuitiae. Ops in genitivo fingulari proprie facultatem significat.
Vergit-Grures persoluere dignas Non opis est nostrae. In accusativo Cr ablativo singulari auxiliis. Terent.Iuno Lucina se opem crua me obsecro. Ouid Non ego te imploro contra taurosi virori
Vis tua crpos uicta quiescat ope. Opi uix inuenitur.Porro haec Opis ii seu est,crycia Dianae. Liber liberi est Bacchus : Liberi liberorum, sunt
Bacchus ideo L iber pater a uetustis est cognominatus, quia curis liberataer in rebus agendis fecuriores facit. Horas. Ad mare quum um,generosum,σ lane requiro: Quod curus abigat. Porro Liriri dicuntur iiij er filiae minime seruiles. Seneca Quaeritur enim,an aliquundo uberi maiora b nificia dare purentibus suis posset,quam acceperint. Carcer est custodiae locus: Carceres sunt repagula, unde
104쪽
unde Incipiunt equi cursum. Dictus est carcer a coercendo,quod noxios ab exitu, vel equos a cursu coerceaturam pro repagulis seu Mariter quoque legitur. Vergil. Ruuintq; effusi eurcore currus. H. Signa tubae dederunt. quam carcere pronus liters Emicui. Furser est farinae purgametum: Furfures citat pustulat quae eX capite restatiuntur. Natalis est dies, in quo quis natus est: Natales si intgeneris uel nobilitas, ii et obscitritas. Vergil. Phallida mitte mihi mctu est nutalis Iesu. Pro eodent signiscato Plinius dixit: Dum natales hos celebraret. Pro comestione sanguinis oe funalis Cornelius Tacitus ait: Adorat Comnelius Fuficus uigens aetate, claris natalibus. caeterum natalis adiectives cirumcro ponitur. Plaut. Num imbi hodie natalis diis s. Ouid. Ni scio qua natale solum dulcedine cunctos Ducit Cr immemores non fuit esse sui. Sal est ciborum cogimentu: Sales ioci sunt urban L
Sales etiam legimus pro ciborum condiscritis. Paulus Iur confultus: Nec pria quoque hostibis vcnrendari. at ferrum, Crsr mentum,e salis non ine cupitis periculo licet. Et pro urbantitate flue ioco singulariter quos repcrimus. cicero Publius sciapio omnes sale Dclijsq; superabat. Fascis est rei citiuscunq; colligata congeries:Fasces
Quia uirgarum fascis cum securi diligata ad fontes caedendos
ante consulem aut Praetorem portabatur. Interdam tamen pro
magistratu eiusmodi fingi duriter legitur. Virgil.Iniusto sub fa ce uiam dum carpit. Mos est consuetudo: Mores iunt uitae instituta. Plautus More nularum date plausum postrema in comoedia. Pro eod significato pluraliter quos legitur. Gellius: Ulaeg 3 ergo
105쪽
ergo moribus praeteritis loquive verbis praesentibus. cicero:gis hoc quidem uidere licet eos,qui antea commodis fuerunt moribus, imperio potcstite, osteris rebus immu tari Vbi commodo more
Aedes aedis est templi :Aedes aedium sunt domus. In hoc differt Aedes a templo,quod semper habet ariectioneretvt,in aede Iouis,in aede Mineruae, unde pluraliter legimus, Aedes sacras, Aedes Deorum,Aedes Nγmptarum. Nam quum ait L cretius, Ipse uas aedes disturba. Perinde est, dot dixisset, Iouis aedes.' Igitur pro templo dicimus duus, tres, quatuor Deorum aedes, assecras edes pro domo με ternes,quaternu,priuatas aedes. Legimuκ tme Atacin pro domo. curtius Excubabant principi liberi seruatis noctium uictus, proximissoribus aedis, in qua Rex acquiescebat. Copia est abundantia, facultas,sive potestas: Copiae copiarum sunt exercitus militum. copiam aliquoties etiam reptrimus pro multitudine militum. Cicero:Lucius Catilina rempublicum despexit dis contei fit, utra copia,quum reum eduxisse hanc ciuitum oppressurum arbitraretur. Et copias pro abundantia. Idcm: Sed forvise dixerit Pistrum tibi propter opes, er copias, er dignitatem tuam tot rubstem senectutem uider Litera est unicum elementum: Literae literarum, sunt epistola.Inuenitur tamen Sin hac significatione singulariter sed apud poetas,propter metri neces.
Ouid. Quam legi d rupta Bristide littera venit. Fortuna est dubius euentus:Fortunae sortunarum
sunt diuitis Legitur S i hoc significato singulariter. cicera saepe enim in quibusdam aut animus abiectior est, aut spes amplificandae fortuna fructior. Forum locus est, in quo res ueneunt, uel in quo
106쪽
ΗETERO CLITI s. x es aguntur cauis:Foxi sunt tabulata nauium, In quibus a prora in puppim discurritur. Reperitur & in hoc significatu singulariter. Ennius: Mula foro ponens inge s longa repletur. caeterum Fora pluraliter nonnunquaein inuensem, Asson.onod uiue sectabor iter,si plena tumultu sunt fora. ' ' Iugum est ligneum instrumentum, quo iungum tur boves Iuga sunt montium uertices. inuenitur cr in hac fignificantia su virilericornelius Taciat Vertices montium tigu mi insicdcrunt. Rostrum est os au is incuruum: Rostra locus Romae,in quo concionabatur.
Lustrii est quinquentu:Lustra sunt seraru cubilia. Castrum est arκ:Castra sunt militum tentoria.. Mala est,quae huc & illuc transferri potest: Scalae sunt,quae immobile ermanent. cuius iurisconsultus: Vel ficulum sciens accommodauerit ad ascendendum. Plin.Etiamnusculis testim Ephesiis Dianae fcunditur. Verg. tame dixit: Quaerimi pars aditu, scalis ocedere muros. Comitium locus est,ubi magistratuum electiones celebrabantur : Comitia sunt conuentus populi ad magistratus creandos.
Fidicula,Ηortus,ostium,& Pars in plurali numero significatione abundanimam Fidiculae sunt cithararum chordarin instrumenta torquendi Ηorti sunt herbarii & arborarii: Ostia sunt patentes domorum aditus,& fluviorum exitus:Partes sunt portionesi ctiones,& officium.
Quae bissariam efferunt nominaturum.
Haec biffariam efferunt nominatiuum,& genus S 4 cum
107쪽
Ilic Tignus,hoc Tignum. Hic Porrus hoc porrum. Hic clγmus,hoc Cbpeum. Hic cubitus hoc cubitum. Hic Abrotinus,hoc Abrotanu. Hic chirographus, Me chir Hic Coimentarius, hoc com- graph . mentariam. Hic Thimus,Me Thimum. Hic calcaneus,hoc culaneum. Haec costillus hoc Comaum. Hic Baculus,hoc Baculum. Haec Antidotus, hoc Antidotum. Hic Sesteritus,hoc Sestertium. Haec Saguntus,hoc Saguntum Hic Curriculus, hoc curricula. Haec Taxus,hoc Taxum. Hic Pitcus,hoc Aleare. Haec Anapis hoc Simpe et sinapi.
Haec bifuriam esserunt nominatiuum: & genus,
declinationemq; cum uoce uariant.
Haec cingula,hoc cingulum. Hic Angiportus, huius Any-Ηaee Menda Me Mendam. portus hoc Augiportum. Haec Postic hoc Posticum. Hic Fretus huius Fretus, hoe Haec Pisa hoc plum. Fram. Haec Ostrea, hoc Osircum. Hic Euentus huius Euentus, hoe
Haec Murgariti, hoc Murga- . Euentum. ritum. Haec sabulo,hoc subulum. Haec Rum,hoc Rapum. Haec Adagio, huius Magionis, Haec Intubus roc Inrubum. . hoc Adagistri. Hie Punctus huius Punctus,hoc Hic Lebes,haec Leberi. Punctis. Hic Panther haec Panthera. Vnde obseruatio talis est.
Ab accusativo Graeco tertiae declinationis, si ii minatiuus Latinus primae, & generis semper stemi-oini.ut, ab accusativo Lynca, sit haec Lynca Lyncae: ab accusativo Lampada,fit hec Lampada Lampadae,
108쪽
nominativum. Haec plurifariam efferut nominatiuum,dc genus declinationemq; cum uoce uariant. His vicus, haec Spica me spicum. Hie Gibber haec Gibba, r hoc Ginus gibberis. Hic Tams,hoc Tuperem hoc petum. me contagio uel contages, Cr hoc contagium. Haec Alluuio, uel Alluuies, Cr hoe Assarium. Sic corruis,er Proluvio.
Quae uocem tantum uariant. Quaedam uarios habent nominatiui sines,& g
Hic Euander er Euandrus. Hie Leander CT Leandrus. Hic Conger er congrus. Hie Teucer Cr Teucrus. Hic Meander Cr Meandrus. Hie lamber Cr Tmbras. Hae Labo Cr Labos. Hie clamor er clamos. Hic Honor Cr Honos. Hie Odor Cr Odos. Hic Vapor CT Vapos. Haec Arborer Arbos.
Haec ApesCr Apis. Hic Puer er Puerus. Hie Amphimuerer Amphi - Haec Anser plebes macrus. Haec Adeps er Adipes. Hie Puluer CT Pulvis. Hic cucumer CT Cucumis. His cinerer cinis. Hic Vomer CT Uomis. His Puber er Pubis. Haec sti Cr Supis. Haec Eleusin cr Eleusis. Haec Trachin Cr Tructis. Haec Salamin Cr salutas. Haec Phoron CT Phorcis.
Legimus S hic Cornus,huius cornus, Sc hoc nu,pro eodem significato. Plinius: Dentes mobiles confirma cernini cornus cinis.
109쪽
DE NOMINIBVs Quae uocem cum dcclinatione uariant. Quaedam uocem cum declinatione sub eodem edi
Hic Gobtis er Gobis. Hic Delphinus, r Delphin. AHie Scorpius er scorpio. Hic Eliphantus,Cr Eliphas. Hic capus er cupo. Hic Iberus,er Iber Iberis. Vnde talis est regula. A genitivo Grico in os tertie declinationis,st nominatiuus Latinus se dae,os in iis,conuersa.ut a g nitivo Titanos fit Titanus Titani: a genitivo Deuphinos fit Delphinus Delphini.a genitivo Elephamios sit Elephantus Elephanti. Consula in nominativo.
Quaedam sinit in nominatiuo confusa.ut, Cassis huius Cassis,& Cassidis.Lens tendis,& Lentis. Frons frondis,& Frontis. Os oris,& ossis. Pecus pecoris,& Pecudis. Vas vadis, S Vasis.
Fides fidis, &Fidei.& siqua sunt alia. Variantia declinationem.
Quaedam declinationem uariant.Ut, Iugerum Iugeri,secundae:&Iugera Iugerum tertiae. Vasuas tertiae:&Vasa vasorum secundae. Sequester sequestra sequestrum, secundae. & hic &haec Sequaestris,& hoc Sequestre,tertiae. Legimus tamen iugere in ablativo,tertiae. Tibullus: Et multo innumerum iugere potat ossint.
nis nomina. Quaedam sunt adiectiva secundae & tertiae destinationis,ab Arma, Caera,Neruus, Baculus, Animus. LimuS
110쪽
Limiis,Clivus, Somnus Iugum Fraenum compostariat,Inermus inerma inermum:ite hic & hcc Inermis hoc Inerme.sic Syncerus,& Synceris: Enemus S Enervis Imbecillus,& Imbecillia gnanimus,&Magnanimis: Pusillanimus,& Pusillanimis: Exaniamus , & Exanimis: Vnanimus,& Vnanimis: Sublimus,& Sublimis: Acclivus,& Acesiuis: Proclivus,& Procliuis:Inimnusn Insomnis: Biiugus,& Biii gis:Esseaenus,& Effraenis. Sed in horum declinatione imitandus est frequentior peritioruufus: Num unum sepius quum vnceris,cr Inermis quam Hermus apud scriptores probatos legimus atque idem in alijs quoque obstruandum.
nis nomina. Quaedam sunt Secundae & Quartae declinationis communia:ut,hic Laurus inbutus Lauri & Laurus sic Quercus,Cornus,Colus,Pinus & Ficus. Sed ex his quaedam infecudo,quaedam in quarto flexu sunt Πtitiora.nam Lauros frequetius quam Laurus, Cr Q reus quam Quercos legimus: Cr ita de alijs.
Domus secundae declinationis,habet omnes casus in utroque numero,praeter uocativum singularem, item dativum S ablatiuu pluralem: quum uero est quartae, omnes item casus habe praeter pHatiuum singularem.