Grammatica pro pueris methodica ratione digesta, per Eligium Vergerium, eius autorem, iuuentutisque Matisconiae moderatorem, à mendis iam recens repurgata ..

발행: 1547년

분량: 460페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

121쪽

ms, praecedente ta, uel i. iit, Neapolitanus, Ale- andrinus. Vtis,una syllaba precedete i.ut, A rgiuus, Achivus. autem Dina Graecorum propria est. Ensis.ut,Hortenss, rensis, Lugdunensis.

- As, per concisione ut, Arpinas, pro Arpinatis. Aquinas,pro Aquinatis. .

Porro una aliquameem posse iam are,quam Gentilium formatio trudi non potest,propter nominam,Cr terminationud , ver ditem. sed tamen nos illa dissicilis adeo eriis ad anula M. hoe est, ad Dirium exempla Gir ametis. Vt enim a Roma fit Romanus c d Gratia Gratianusin vota Spartanus. Et ut a Tiatus Titi Titius, iri σd Quintus Quinti miratias, ab Euander

Euandri Euandrius. . t

DIminutiva dicuntur, q diminutione primitivi

sui significat.ut,Regu a reMCanicula a canis. significa enim Regulus paruum rege proprie: canicula pa liam canem. Adhibentur tune eadmiae etia blandiendi gratia interdum: sic capitulum Cr corcula apud potas usurpanturier propria mulierum,quae neutro genere hac sema apud Graecoseseruntur u Gl cris,a Gisera: i iii,a Philemavel 'Euitatis e se. Iuvenalis: Unde fluit mali fraterculus esse gigantu. Ite urbanitatis,ut ingeniosiὶ Postremo conleptus.ut homuncio. Terminationes diminutivoru sunt multiplices. Olus,ola,olum. Ut, Vrceolus, ab urceus: Vnciola ab uncia,Tuguriolum,a tugurium. Vius,uta,ulum.ui,Tumulus a tumor. Chartula a charta,Capitulum a caput. culus,

122쪽

. Eltus,ella,ellum.ut, Agellus ab age Pagella a pagina,Flagellum a flagrum. Illus,illa, illum. ut,Lapillus a lapss, Anguilla ab anguis,Sigillum a signum. His adde id in quibus consonans,quae fuit in pnnili a prim, Ea n x,mutaturvi Paxillus a palus, Maxilla a mala

Vnculus,& uncula.ut,Homuculus ab liomo, Raruincula aratio. Vleus. ut, uuleus ab equus, Aculeus abacus, huius acus.' staboe posterius esiam a genere primitivi deficit. Cio.ut,Homuncio ab homo,Senecio,a senex. . Hrius exemplum Pristianus ex Afranio aut re vetuRfinio cuin feneriorem hunc ais est seruas anus. AsteriuΠParasitaster a parasitu Philo haster a

psilosephus.

Verum haec a int qrita tam placet, imitationcm fgnificat. Refert aurem in diminuti ri formatione ad anulogiam tanque resticere:quaedam enim ab integris primitivis,er a casu recto furat, Mastulus amas ae perculus a pauper, Muliercula a m siem.Adiu ab obliquis a Tegeticula a tegetis flem, saetarissus, a codicis C . Quaedam etiam a corruptis. ut, Paxillus a palus

sius ab amuesis quibus iihil praetcr primum ollabum primitivi mansit.

DEnominatiua dicuntur,quaecunq; ab altero aliquo denominationem habent.ut,Ferreus a serro,Ficulnus a ficu,Iust tia a iusto. Hac stccis continentur omnia ea derivata, quae a nominibus h uentcnt

123쪽

αo DE sp E cIEBus venientis,nes comparatiuu fiunt,nes spesvim , nes patrem micu. Rur iis quae nec posscsionem iec gentem, ut originem, nee diminutioncm aliquamsignificant, lae eandem cum illis terminationem habeant suae propriam siquam dis diuersam. Denominatiuorum alia Substativa sunt, alia Ad.

iectiva. . Substantivorum terminationes sunt,

Ia,cum consonante genitivi primitivi. ut, Audax audacis, Audacia:Tristis huius tristis,Tristitia. Fiunt haec, a primo casu dei nente in i, nominum keundae d

clinationis inus,er tertiae in isqvaegeritium nominati βα- Iem bubcnt. Nia,praecedentemo, syllaba.ut, Castimonia a c stiis Sanctimonia a sanctus. .La,praecedente E.ut.Clientela a cliens. Na,praecedente uocali longa, uel diphthongo. ut, officina ab officium,Doctrina a doctri Caupona a caupo,Leaena a Leo. Le,praecedente i.ut,oiisse ab ovis.

Qualia Cr d uerbis quibusdam sunt,ut ambo cubile, a sedeo

sedile, c. Re praecedente a.u Luminare a lumen.

O,cum consonante primitivi. ut, Cicero a cicer, Capito a caput. Do,praecedente Guel u.iit, Dulcedo a dulcis, T studo a testa. Go,praecedente u.ut, Ferrugo a serrum, Aerugo ab aes,aeris.

Quaedam canee d,uel g,habent,sta cu stre se uerbis facie. a Libido a liba, bigo a rubeo.

124쪽

Non IN VII. N.ut,Ceruical a cerui ,Tribunal a Tribunus. Hee a genitivis flant,vltima his onu LAr.ut,Lupanar a lupa,Lacunara lacu. Ariurn. ut,Pomarium a Pomu,Vestiariti a uestis. Huiusmodi finis nomina comprehensiua uocantur. Et una.u Myrtetum a myrto,Buxetum a Buxo. Bulum. ut, Metabulum ab acetum. Vestibulum a Vesta Thuribulum a Thus. Humfomae Cr verbati multa reperis,de quitas infra uidebis. Monium. ut,Patrimonium a pater,Testimonium a Testis.

Tonu Senator a senatus.

Haee uerbalium 1 eciem habent,ut paulomst explieditur. 'Tas.u Probitas a probus,Pietas apius Integritas ab integer, Pubertas a puber. ' AD IECTIVORVM terminationes sunt. Ber.ut,Saluber a salus. Ster.ut, Castrapester a campus,Paluster a palus. Lis pciecedente uocali longa.ut, Pluuialis a pli mia,Senilis a seneX,Crudelἱs a crudus. Aris. ut , Familiaris a familia, ApollinarIs ab Apollo. Quod posterius etiam pro nomine proprio usurpatur. Stis.uLCoelestis a coelum, Agrestis ab ager. Ceiis.ut, Herbaceus ab Herba, Cretaceus a creta. Eus, praecedente consona primitivi. ut, Ferreus a

. Η ecfisma,lit Cr superio muteriam firme signis LViis diuisis syllabis.ut, Annuus ab annus,Menstrinis

a mensis.

125쪽

Idus.ut,Herbidus ab herba,' uidus ab ima. Hecyrma etiam verbalium est gnificat enim heridumquod sis abundat e caetera quoque. Timus.uLLegitimus a lege,Maritimus a mari. Nus.ut, Quemus a quercu, Abiegnus ab abiete, Aprugnus ab apro.

Orus.ut,Canorus a canoriodorus ab odoriosus.u Vinosus a uinum, Pistosus a piscis, Artariosus ab arena. Entus.ut,Vinoletus a uinu,Somnescius a somnus.

Hecyrma, laut Cr ista fetori inopia proprie significaria eryriosus er Vinolentus eum,qui copia mi obrutus est,tisipiat. Tus,pr cedente Mi,uel u.utareatus a toga, Au- ritus ab auris, mutus a Cornu.Hec nota proprie habitu significat. gutus enim dicitur,cμ togam habet: ritus,sa aures oblongus, cornutus qui cornua. Stus.ut,Honestus ab honor,Venustus a Venus.

Hec ipsa quos in se habere aliquid significit ut, Honestim honoreminenustus uenere hoc est pulchritudinem Cr gratiam. Viis una syllaba, praecedente i. iit, Festiuus a s mis, Furtivus a furtum. Denominatiua sunt &Numeralia,quae uel ordianem significat,ut Millesimus a mille,Decimus a d ce, Nonus a noue,OELinus ab octo:uel distributione, ait Dent a Decem, pleni a septem, Quini a quinq;.

VERBALI A dicuntur,quae a uerbis,aut C rum participiis,sive sepinis deductitur. ut,D lor a doleo,Metus a metuo,Frigus a frigeo. Horualia

126쪽

alia substansue,alia adiective usurpantur. Verbalium subtantivorum terminetiones sunt: Ai,cu consonante prssentis.ut, riba a scribo,Aὐ uena ab aduenio. La,praecedente e. ut, querela a queror , tela a

tutor,seu tutus.

Na, ut, Lucerna a luceo, Laterna a lateo. 'sta, praecedente tu:ut, Creatura a creatu, Natura

a natu.

Nia, praecedente ino. ut, Querimonia a queror, Parsimonia a parco eu parci. aute haec Dina comunis αmue alia,qua denominatiuom. Le,praecedente i. ut,Cubile a cubo,Sedile a sedeo. la,cum continante praesentis.ut,Pugio a pungo,

Legio a lego,Regio a rego. Tio,ut,Oratio ab oratu, Statio a statu. sic & Internecio ab internectit,abiecta l. ' O,cu consonante praesentis. Sibo bibonis,a BLbo bibis,comedo Comedonis, a Comedo comedis. Do,& go,praecedente i. ii Libido a libet, origo

D,& ut,ut, vigil a vigilo,Consul a Consulo.

Bulum,ut,Pabulu a pasco, Tintinnabulum a tintinno, Venabulum a uenor. Culum,ut, oraculum ab or Ferculum a sero, Periculum a pereo. . a Fiunt aute haec regulariter a secuta personi Hentis indie tiri,quare er vocale eandem retinent praeter Speculia,quod ast cis, rostericulum,pers conmfictum est. Mentum, ut, Testamentum a testor, Vestimet

127쪽

tum a uestio.

seruunt autem π haec vocalem fecundae per otiis praesinistisdicatiui a qua sunt. Aletriit, Flumen a suo, Stamen a sto, Tegmen a

In hoc postcriore Q in c omer uim est propter alpinitamitterae.

Osicum consonante praestitiis.xit, A mor ab amo, Dolor a doleo. Toricum penultima propris supini. ut Victora uinco,Totisor a tonweo,Quaestor a quaeror. Sed in hoc postremo fit sistrae concisio: nam a quaesitu fit regulariter Questonquo usus est Vergilius in sexto dicens,

Quaesitor Minos urnam mouet. Vs,cu cos ante proprii supini.ut, Visus a uideo, Cultus a colo,Nexus a necto,Raptiis a rapio. Tris,quae scemininorum est,ab his quet in tor dosnummi,Victriis a uactocratram ab ultor,Genitres a genitori EX.u Lma lego, ReXa rego./ .ut,Lima luceo, Dio a Duco. Huc pertinet VOX a uoco,& Am ab arceo. i r . Eorum autem,quae adlective usurpantur. , termitationes sunt: .Er,cum consonante praesentis,ut,Piger a pige Ruber a rubeo.

128쪽

Non INVM rLis uni consonate supini.ut, flexilis a flecto,SeLstis a sedeo, Fissilis a findo. Vel cum consenante praesentis.ut, Docilis a doceo, Futilis a latio, Utilis

Bilis.uhamabilis ab amo, Stabilis a sto, Conductibilis a conduco Maec a ccunda per ora praefentis indicatiui sunt ideoq; Cr --

culam eundem retinent.

Titis.ut, Commedatilius a commendo, Surreptitius a surripio. Fiunt haec ire a supinis,sive participi',quorum consimantemq*osstruunt:Cr pusione quadam significant.ut ratio Fictitia ac commentitia, quae fcta,Er ad tempus comenta esl,Cr excogitan: Res Pigneruistis,aut F erutilia,quae dati est pignori ut ad μαnus pertinet. Nam quaedam sunt huius formae denominatiua,quo materiam significunt ut,Murus lateritius ac coratiram, hoc est, ex lateribus ac cemento extructus. Tectum strumentitium, hoc est,est ruminibus const m. Dus praecedente i.ut, Feruidus a serveo, Inuidus inuideo. Bundus.ut, bioribundus a morior, Errabundus

ab erro.

ci modi participia in usu reperirentur. Cundus.ut, Iracund iis ab irascor, Verecundus a

Mereor,Rubicundus a rubeo. Lus,cum consonante prssentis. ut,Bibulus a bibo, Credulus a credo.

Vus,una syllaba,praecedente i. ut Genitivus a gi-S ,seu genitum,Datiuus a do,siue datum,Statiuus asto

129쪽

a sto,sue statum. Formatur aute haec a Uino,cuius conserarum etiam retinenti AN, cum consonante praesentis.ut, Dicax a dico, Loquin a loquor,Stemm a steriva. Quo Vergilius in duodecimo usus est. Et steraucis equi lusum ceruice Timoctem. Hae sunt fere terminationes Denominatiuoru ais Verbaliurquibus fom Iis plures adiecerit aliquissed commores tradidilbesit satisrutpote ad quarum levi si quae sunt aliae acile obstruari vita uarios antho res possunt.

DE PRO NOMINE.

o N O M E N est pars orationis, quae pro nomine posita, tantiidem pene significat, persenasq; finitas recipit. Dictum est Pronome, quia loco nominis ponituri sicut Proconsul, qui consulis uice fungitur,appellatus est.Pronomine utimur necessario aut in demonstranda,aut repetenda re. Terentius: Nempe ut curentur recte haec.

H. Voluitur Ixion,ersesequitia s/ugiis. Ibi noli repetΠtio Cr ingrata erat flatura,Cr ambiguu reddirura ηοnerui si dicas, Ixion equitur Ixione: biu erit de uno in de duobus dixeris. Pronomina,de quibus nulla est apud Latinos dubitatio,sunt sindecim. o,Tu,Sui,Ille,Iste,Ipse,Hicti,Me' ruus,Su Noster,Vester,Nostras,& uestras Pronomini accidunt se Species, Genus, Num rus,Figura,Persona,Casus.s P E c IE s Pronominum sunt dii Primitiuae ut Ego.Derivativa:uLMeus.

130쪽

n E PR ONOMINE Ue, Ipse, Hic, & B. Horum alia Demonstrativa

sunt:alia Relativa. Pronomina Demonstrativa sunt quatuor. Ego.

Pronomina Relativa sunt tria.Sui,Ipse,& D. Ille nunc Demonstratiuum,nunc Relatiuum est: quod caeteris quoq; accidit,quoties locus exigit. Pronomina Deriuatiua sunt septem.Μeus, uti Sutis, ster, Vester,Nostras,& Vestras:que a trium Primitivorum genitivis figuranturiuLMeus,a geni-tiuo Μῶ:Tuus,a genitivo Tui:Suus,a genitivo Suir Noster,& Nostras,a genitivo Nostrum uel Nostri: Vester & Vestras,a genitivo Vestruim uel Vestri. Pronomina Pollessiua sunt quinq:.Μeus. Tuus.

Dictafiunt possessita,quia in his duae intelligutur personae possessoris,quam habent a primitivis unde nascunturalem post i nisi quum habent a fultantivis,quibus ad ciunturi 'Pronomina Gentilia, seu Patria sunt duo: N stras,& Vestras. Dicta fiunt Getilia,quia gente patrias rem p te et quasi si Elas sentitistis,sermo Cr cofluetudo nostras.item Idioma nostrate, hoc est nomae gentis, seu rationis. Vestrates philosophi non intis populares cryuorabiles ut,nostratos, qui ab Epicuri fereti prodierunt:hoc est uestre cr nostrae fectri cicero Putas ne, unquam ut mihi ueria deessent.non isti uestitatu oratoria ediae etiam leuia nostrativi GENERA pronominii sunt quinq;.Mastulinii,

munci ut,hic di haec Nostras. Omne: u Ego,Tu,Sui. Num

SEARCH

MENU NAVIGATION