장음표시 사용
161쪽
DE PRAETERIT Is Praecucurri etiam, & Repupugi dixerunt antia quissimi.
PlauLPraecucurri,ut nuntiare irrentium exoptabilem. caper apud Pristianum: Quum ri,qui nos pupugit, talion , hoc est ictem a nobis redditam ostendimus,repupugi dicimus.
In deo, uocali longa,uel ariantecedente, deo, in si, conuersa, faciunt praeteritum. ut, Rideo risi, Suadeo suasi, Ardeo ars. Excipitu Strideo stridi.
In deo,c, uel i,correpta antecedente, eo, in i, conmuersa,faciunt praeteritum.ut,Sedeo sudi, Video uidi.
In deo, diphthongo antecedente, praeteritum habent passius declinationis.ut, Audeo ausus sum,Gaudeo gavisus sum.
In geo,t,uel Gantecedente: geo in si, conuersa, sa-ciunt pxaeteritum.utandiligeo indulsi,' rgeo ursi. Muigeo tamen mulXi habet disserentiae causarquia Mulceo mulsi facit.
In geo,uocali longa, uel diphthongo antecedente, co,in Ni, mutant in praeterito. ut, Frigeo friSi, Lugeo luXi, Augeo at I. In
162쪽
VERBORUM. . x In eo. In eo,i,antecedentrio in ui, syllabam conuersa,s ciunt praeteritum.ut, Vieo,uieui Praeter Cleo,ciui.
In leo. In Ieineo, in ui,syllabas conuersa, faciunt praeterbium.u GDoleo dolui,Palleo pallui,oleo olui. Praetem eleo deleui,& Soleo selitus sium. Sata lius tamen in bollo Iugurthino dixit Nessio 'di' uti fu-xerutriobolitus fuerat.
Quaedam ab oleo compositabo,in vi syllabam mutant in praeterito. ut,EXoleo, esolcui:Inoleo,inolevi: Aboleo,aboleui: Obseleo obseleui. Alia sinplicis regulam seruant. ut, Oboleo, ObOIui: Redoleo, redolui : Suboleo subolui. Praeter Adoleo, quod adolui,& adoleui facit. Varro apud Pristianum: Postquam adoluerit haec inuentus.
Vergilius:-Mox cum matura adolauerit aetas.
In leo, alia antecedente consonante,o, in ui, syllabam conuersa,faciunt praeteritum.u Fleo fleui, In
Iu ue eo,in i,conuersa,faciunt praeteritu.ut,Moueo moui, Voveo uoui. Conniveo tamen connivi,
& connixi facit.item Ferueo serui,& ferbui. Numius crassus Nam no conniui oculis ego deinde sopore. Tu pilius: Dum ego connixi somno hic sibi prostexit uigilans uirgi nem. Terent.Sperabaria iam des, isse adolescentiam. GAlius: Interea pucr uenerat, olla defroacrat.
163쪽
In cinuocali correpta antecedente , solum inuenitur Ico,quod ici habet in praeterito. In do. In dinuocali longa, uel diphthongo antecedente, do in si conversa,facilitat praeteritum .ut, Eua lineu si: Ludinlusi:Rado,rasi:L inlaesseClaudo,claus. Sed Ced cessi,geminat sis. Excipiuntur Cudi,Stridi,Pepedi,& nudi. Rudo tamen priore ta breui,qua longa reperitur. Item a Caedo cecidi, producta penultima. Fido praeteritum habet pasiluae declinationis Fisus sum.
In do,uocali correpta antecedente, tria inueni uim tur:Diuido,quod diuis,habet in praeterito: item Caiado,cecidi,& Edo,edi,figurae simplicis.
In do,n, antecedente,o in i,conuersa, iaciunt pra teritum.ULPando,pandi: Scando,scandi. .
Excipiuntur Findobsidi:Fundo,fudi:Scitido,scidi, S interdum scicidi. statua Alloquio scidit ipse nouo terrore cruenta. Actias Non ergo aquila uti praedicunt sciciderat pectus.
In do, quaedam praeteritum geminant. , Pendo, pependi:Tendo,tetendi:Tundo,tutudi. . OBSERUATIO. Do cum monosyllabis compositum transit in te tiam coniugationem,geminantq; di,in praeterito.ut,
Condo,condidi:Reddo,reddidi: Prodo,prodidi: AL
164쪽
DE PRAETERIT Isdo,addidi. Draeter abscondo abscondi.
In go,& in guo, ultimam syllabam in vi, mutant in praeterito.ut, Rego,reXi. Cingo cinxi. Distinguo distinst. Sed degi legi,fregi,& egi cXcipiuntur. Fregi a frango, Egi ab agosunt praetcriis.
Quaedam in go praeteritum geminant. ut, Tango tetigi. Pago pepigi.
Hoc enim uorbo usus est Cicero in fictando rhetorices ad II rennium, dicens, Rcin ubi pagunt, oratione pagunt. Hoc est pocistuntur.
Quaedam a lego coposita,Xi,progi,habent in praeterito. ut, Diligo dilexi, Intelligo intellexi, Negligo negleXL
In go, antecedente,go,in si,conuersa,faciunt pret- teritum. ut,Mergo mers,Spargo sparsi. Sed Vergo, dc a rego composita mutant go, in Ni. ULVergo Hemi,Surgo surreNi,Pergo perre i. Quae sicci in praesentioncopam patiuntur, tamen in praeterito eam minime struunt.
Quaedam in ginpreteritum in gi,& in Na,esserunt. υt,Pungo pupugi S punxi. Pango pegi S panxi. Varro apud Prisci. Admota distis quem prepugerit, sit non occidat, sciat ex dissorum stirpe 4be. Pacuuius: Tonbila pcgi laeuo in littore. De Punxi Cr Punxi nullium occurrit testimonium, nisii Grammaticorum consensus.Scd quia Punctum Cr Puctuamsupina in illis potius oriuntur, qgam ex pupugi cr pegi necessariditat. In
165쪽
In ho,mutant ob in Ni,in praeterito. ut, Traho tr xi. Velio ueri.
In lino in ui, syllabas conuersa, saciunt praeteritu. ut, Alo, alui. Consulo, consului. Sed Salli, Psalli, Velli,& Vulsi,Perculi,& Perculsi eXcipiuntur. Vergil. Quin cancrem reges Cr praelia, Θnthius aurem Vellit. Lucanus: Illa geme florem primaevo corpore vulsit. Vergil.Perculit,Cr fulva moribundum extendit arena. Terent. Nui it ilico animam. Est autem Perculisve Percu in perac o,quod est Ierio.
Quaedam in io,praeteritum geminant. ut,Fallo seselli. Pello pepuli.Tollo tetuli: pro quo nunc Susti ii dicimus.
In mo. In mino in ui,syllabas couerseiaciunt pretexitum. H Gemo gemui. Vomo uomui. Sed Emi,S Pressi a premo excipiuntur.
Inminuocali longa antecedente,mo in psi mutant in preterito. ii Como compsi,Demo dempsi.Promo prompsi,Sumo sumpsi. In nois In no, praeteritum in ui, syllabam enuntiant. ut, Sino siui,Lino liui,uel magis disserentiae causa leui. Terentum.Releui dolia omnia,Omnes ferius. Notetur Discerno discretii,Spemo spreui, & Sterno,straui,quae transponunt,r,iu Praeterito.
166쪽
ui DE PRAETERI TisSed Cecini,Genui, Posui,& Tempsi excipiuntur qui sunt a Cano,Gigno, Pono,& Temno praeterita.
A cano composita,'in ut, s llabas mutant in praeterito.uLConcino concinui, Occino occinui, Succuno succinui.
In po, mutant po,in psi,in praeterito. ut, Carpo carpsi, Repo repsi,sculpo sculpsi,Serpo Serpsi. Sed Rupi S Strepui eXcipiuntur. In quo. In quo,duo inueniuntur: Coquo,quod coxi habet in praeterito:& Linquo liqui.
In ro. In ro,praeteritum in vi syllabas enuntiant.ut,Seroseui,Tero triui, Quaero quaesiui. Sed Gess Vsis Verri,& Curiirri eXcipiuntur.
A sero composta,praeteritu in ui,syllabas efferunsed mutata significatione. ut, Assero asserui, Desero deserui,Dissero disserui,ENero eXerui. Consevi tamen & conserui,item Insevi & inserui legimus. Vergilius: - En quis constuimus agros Statim: consieruits munus ire quem impJor et bubcbat. Columella: Materium,quam in eucris fisoboloni, uel superiores ramos habebit, nia praecidito. Lucanus: Iuuat ignibus utris instruisse mavi.
In Minutant inin i,& accipiunt ui,svllaba in praeterito
167쪽
terito.ut,Lacessis lacessivi, Accerso accersivi. Sed Facessi,Capessi Visi,& Pinsui excipiuntur. In tinta tinc,antecedente,to,in Ni,couersa,faciunt pra teritum.ut, Flecto seri,Plecto plexi,Pecto peXi. sunt qui dicunt pecto etiam habere periter pectui: sed nul- . tumulierunt testimonium. Sed Nesi & Nexui a necto reperimus. Propertius At tibi qui nostro nexim rati lecto. Vergilius: Et paribus palmas amborum innexuit armis.
In to breui antecedente,duo inueniuntur:Peto,
quod petiui habet in praeterito:& Meto messui.
In to, antecedente,duo inuenititur,Verto,quod uerti habet in praeteritis,& Sterto stertui.
la to,it,gemino antecedente,selu inuenitur Aliti. to:quod Misi habet in praeterito.
In to,s,antecedete solii inuenitur Sisto:quod cum significationem habet activam, Stiti habet in praeterito:quum uero neutralem Steti,sicut Sto cum compositis.ut,Consisto constiti,Desisto destiti. Marcus Cato apud Aulum Gellium: Quio uadimonium capite obuolutostitisses. Vergilius: Constitit in digitos extemplo arrectus uter p. Plautus: Quid illic d stitisti,obsecro, dius In XO. In Xo, duo inueniuntur, Texo S N o. quae in
168쪽
σε DE PRAETERIT Isui,syllabas praeteritum enuntiat.Ut, Xo temhMNo nexui. Sed nexo est lapius primae coniugationis. In cio. In clo,si, praecessit,mutant,a,in ri& o, abiiciunt in praeterito.uLFacio seci,Iacto ieci.
In cio,i,antecedente,mutant i,in ri& cio,in Ni, in praeterito.ut, Aspicio aspeXi,Πlicu, illexi Praeter Elicio elicui.
Fio praeteritum habe passiuae declinationis, F, ctus sui uel sui.
In pio,praeteritum in ii syllabas enuntiant.u Rapio rapui,Sapio sapui:& interdum sapiui. Mems: QMndo ego plus sapiui,qui filiorum compresi qui
qratribus. i Sed Capio cepi,& coepio cupiui excipituatur. In rio. In rio, solum inuenitur Pario,quod Peperi habet in praeterito. Intio. In tio,pr eritum in is,enuntiant,geminato s ut, Concutio concussi,Percutio percussi. In UO. In uosyllabam, ibantecedente,o,in i,conuersa,faciunt praeteritilin.u Soluo solui,' oluo uolui.
169쪽
In uo, syllabam, uocali longa antecedente, uo,in Ni,conuersa faciunt praeteritum. ut,Viuo uitat.
In uo,syllabas,o,in,i,couersi,saciunt praeteritum ut, Acuo acui,Imbuo imbui, Induo indui. Sed Fluxi Struxi,& Plui eXcipiuntur.
De Praeteritis Quartae . coniugationis.
NNIA uerba quareae coniugationis, praeteritum in vi syllabam effertit,aut in ii,eXclusa u,per concisionem. iit, Audio
audiui S audii.Veneo uentui & uenit. Salio habet etiam selui cum compositis. ut, Salio saliui salii & salui, Assilio assiliu assilii & assilui. Ouidius: Persamus saluisse pecus saluisse colonos. adem: Quum sepe asiluit destialis moenibus urbis. Sed Hausi,Sepsi,Sens,& Veni excipiuntur. Quae sunt ab haurio,sepio,sentio,& uenio,
A pario composita,praeteritum inbui,syllabas enutiant.ut, Aperio aperui. Comperio tamen comperi facit:& Reperio reperi. In cio. Inci polysyllaba,cio,in si,conuersa,faciunt praeteritum. ut, Raucio rauci,Farcio farsi,Fulci fulsii,Sarcio farsi. Sed Amicui,Vinxi,SanNi,& Sanctui e cipiuntur. Horat
170쪽
DE sup IN Is Horastin Tabules peccare uetantes, QRu bri quins uirisam xerunt. Pomponis ecundus: sancierat ius utile cciiinti. San- cierat dixit pro sanciuerat. De praeteritis Verborum in ori Verba omnia in or,desinentia,preterito deficiunt, ct his temporibus quae ab illo derivantur sed assumpto participio praeteriti temporis,& substantivo uerbo,usum praeteriti complent.ut,Amor amatus sum uel sui,Loquor locutus sum uel sui, Largior largitus sum uel fui.
v A E inbi,praeteritum haben acceptatum, enuntiant supinum. iit, Bibo bibi, bibitum. Inci,praeterita,mutant ci,in ctum.ut, Ico,ici,ictum.Vinco,taici,uictum. Sed Facio seci factum, & Iacto ieci iactium, primae positionis uocalem seruant. A Peperci uero parcitum,siciit a pars parsum legimus.
Plinius: Inliis parcit m est,uricre interdicto patrum. Iidum. Nedum eos capuae,parsuros credam. OBsERVATIO. A Facio,& Iacio composita,si, a, mutant in i,habent e,ante mim,in supino.ut,laficio,inseci,inscctu. Reiscio,reieci,reiectum.