장음표시 사용
171쪽
VERBORUM. uisum Scando scandi scansum. Sed Momordi morsum,Pependi pensum,Spopodi sponsum, Totondi,tonsum, Cecidi casum a cado,& CFidi celam a cardo,non geminant primam supini syllabam.
Tutudi uero no geminat supintim:sed primae postionis,n,retinet.ui,Tundo tutudi,ttin n. Sed ab eo composita eam abiiciut.ut, obtudi otatusum.Retudi retusum.
Sedi autem sessum, geminat si sicut Fidi fissum, Fodi sessum, Pandi passum,S Scidi scissum.
A do,composita tertiae coniugationis,mutant di, in tum. ut Addidi additum,Condidi conditum,Credidi,creditum. Do tamen datum iacit,cum cop sitis prinis coniugationis. ut, Circundedi circundatu, Pessiindedi pes undatum, Venundedi venundatum.
Edi, & Tetendi tam in sum, quam in tum, habent supina. ut, Edi estim & estum, Tetendi tensum
S tentum. Iuvenalis: Et cito raptum de nobilitate conisa. Cicero: Potius comestum,quam epotum in uerius,as omnes partes corporis p ranaret.
Lucimus: Vt scelus hoe villa,caedesque ostense placeret. caro apud Pristianum: Quo ego stero non ostenturi .
In gi, praeterita, mutant gi,in ctum.ut, Legi loctum. Praeter Fugi sugitum. Notentur Hi
172쪽
DE s VPINI sactum, & Fregi fractum: quae primae positioiias u
Praeterita geminata supinum minime geminant. utaetigi tactum,Pepigi pactum.
In li,praeterita, mutant li,in sum.ut, Sali salsum. Sed praeterita geminata supinum minime geminant.ut,Feselli falsum,Pepuli pulsum. In mi. In mi,praeterita,mutant i, in ptum.ut Emi emptu. In ni. In ni,praeterita duo inueniuntur eni,quod uentum habet in supino:& Cecini cantum.
In pi,preterita mutant pi,in ptum ut Rupi ruptu, Concepi conceptum. Sed cepi captum primae positionis uocalem seruat.
In qui,praeterita,mutant qui,in ctum.ut, Reliqui relictum,Deliqui delictum. Inri. In ri,praeterit mutat ri,in sum.ut, Verri uersum. Sed Cucurri cursum supinum minime geminat Excipitur Peperi partum: Sc ab co composita,C peri copertum, Reperi repertu.Legimus& Paritum. statuis: Ais hosti ueniat paritura marito.
In f, praeterita, mutant si,in sum.ut, Risi risum. Sensi sensum,quassi quaslum. Quaquam
173쪽
Q,inguam quas praeterium uix reperitum. Sed Tortum,Indultum,Gestum,' stum,Fartum, Fultum,& Sartum eXcipiuntur.
A torsi dusiasi,ufi, is, id si Uti Misi uerbmissum geminat si Hatis uero Hausum,& Haustum secit,sicut Mulbs mulsum & mulctum. Vergilius:vero equidem ni ijs ct quid pia nurina possent supplicia hausurum copulis.
Onidius:Η fius aquae mihi ii lar eris. Cicero apud Pri curui in concione Metelli Permulse atq- recreuia dixit. Sallustius: P
spera die liberalibus uerbis permulcti sunt. Inpsa. In psi,praeterita, ira utant psi in ptum.ut,scripsi scriptum,Contempsi contemptum. In ii.
In ti,praeterita, mutant ti,in tum.ut, Astiti astitum, R estiti restitum. Praeter Verti uersum. Sed Steti statum mutat e,in a, in supino. Inuenimus tamen Constatum a constiti. Lucanus: Constatura fides superum.
In ui,syllabam praeterita,mutant eam in tum .ut, Ainaui amatum,Fleui fletum Silii situm a sino,Tria ui tritum a tero, Audiui auditu,Quaesint quaesitum. Habet etiam quaestum, unde fant, Quaestus, Quaestio, crCRector, Quanquam Verilius dixit, Quae tor Minos urnam mouet. Sed Abolitum, Adultum, Cautum, Fautum,Pastum,Satum,Sepultiim,Singtilium,Sallu,Consitum, Insitum
174쪽
Agnoui agnitum, & Cognoui cognitum,' in Lmutant in supino.
Dicimus a laui Lotum uel Lautum, & quandoq; Lavatum:sicut a potaui Potum & Potatum. Vt in uulgato prouerbioens lati rediit ad uoludibrum latia , Plautus Lautum credo a talaris iam afuturam. Terentius Foras simul omnes proruunt brant lauaum. Vergilius Huc ipsi potum uenient per prata iuuenci. Terentius Num apud me potaturus est. Sed talarum cr pontum in rariore sunt v u.
In ut, syllabas praeterita, mutant eas in itum.ut, Domui domitum. Habui habitum.Genui genitum. Sed Frietiim,Nectum,Sectum, Arctum, Censum, Doctii na,Moestum, Alistum.Tentum ostum, Raptum,Pistum,Statutumandutum, Argutum,Imbutum,Cultum,EXcelsum,occultu,Consultum, A cu- tum, A ssultum, Messum, Nexum, Minutum, Consumin , Consertum, Desertum, ENertum, Insertum& Amicitim excipiuntur. A,Fricui,necui, secui,arcui, cen ui,docui, moera vli cui, tenat, torrui, pui,pinfui, stitu indui,argui,imbui,colui, excet tui, ocu-Li,con uiui,acui,asilui messui texui,minui confisi, construi, dest-m, crat,insta uber amicui. Carui
175쪽
Iuvenesis Tollere dulconi Cogitat haeredem cariturus turture magno.
Vergil.Nunc cussim lumine lugent. Sallustius: Et omnem etitem Arpini alitus. cicere apud Pristiana Vbi ustus esis Vergilius Ruitura semper stat mirum moles. iiDiruta sunt alijs,uni mihi Pergama restanti sunt qui putant Arctum non esse in usu sed usitatum ui se ostendit arctus arcta arcturm nomen ab eo figuratum: quemadmodum er Arcitum in usu quos olim fuisse comprobat Excrcito frequentatium ab
A sonui Sonatum & Sonitum reperimus. Horatius I nynium cui fit cui mens diuinio atque os Magnufionaturin tis nominis huius honorem. Vergilaeum staminas Iouis,er fonitus imitatur Olmpi.
N Cano Sc Pario composita,in tum supina enuntiant:scd hcc Gilla n,ante tum habet.ut,Cocinui con-
Afrisuxi,nex π pexi. Desupinis uerborum Deponenstium oc Communium. Verba Deponentia & Communia eadem habenti sept
176쪽
d DE sup IN Issupina,quae haberent activa ab illis ficta. Nam sicut Amo crumor idcm habent supinum Amalum : hi
Laetor habet Lentum supinum uerbifcti Laeto, quod a praetreiato Ietaui moret supinum Letati m. Sic Vereor veritum, Irascor iratum alandior blanditum. Sed Misertum, Fassum, Ratum, Locutum, Secim
tum, sum, oblitum,Vltum Commentum, Prose
Lapsi im,EXpertit,oppertu,& Μcsum eXcipiuntur. Quae sint a mibercor,*eor,reor,loquor, sequor, utor,obliuisoriustifico comminisco proficisco nanciscor, paciscor,expedigi cor,adipi cor, indipiscor,queror, jungor, ordior, gradior, or abor, perior, opperior, Cr metior.
Fruor uero Fruitum facit & Fructum,sicut Nitor Nisum& Nisum, orior Oritu& Oreum, Mor1or Moritum & Mortuum.Nam a supinis in itum sunt participia in rus:ab aliis uero aut participia in tus,uel
insus,uel in Xus.aut earunde terminationii uerbalia. Cicero Magna Tmo Stoicorum acuti finius contendere uoce
lebat,eum csse beata,qui procntibus uoluptatibus fru ctur, consideraretq; est frusturam. Idcm: Amanitate summa fuctus est. Huic lici bo addunt citum nonnulli stetum, unde sit resus participium,adjs nomen esse contendentibus. Plautus Huius ego expertur idciri resus ingenio cius. Vergilius:Stat grauis Entellus,nibus immotus eodem. Id T-Nce corpora segnes In si erm fotauit,nee socius nixibus edunt. Horatius Nil orituram alias, nil ortum tale*entes.
177쪽
VERBO RV M. sapidulus: An ille vident imus censetur ad Acherotem mortuus.
Tutum a tueor, sed Tuitum a tuo & ab utroque in infinitivo tueri legimus, cor proprie idem,quod uideo gnificat. Vergilius: Talia dicentem landudum duersa tuetur. Et quia rem nobis curam agi e uideta protogere sol us, factum est,ui Turor pro defendo etiam usurpetur. Ouidius de lauro loquens. Postibus augustis eadem Mi ima custos Ante orcs imbis: mesiuinque tuebere querca . Vnde tutamer Tullum ab eo in certe uerbo dictatas. Um:Viuitur ex rupto,non hos es ab hospite tutus. Quinti Tutus sum adolescentis miserrimi causanti Exempla de Infinitivo. gi Vicit iter durum pietas,datur ora tueri Nate tua
Oreuius. Non minor est uirtus,quam qariere parta tueri. In γnisIs tamen contueor Cr contuor,ilcm Inlucor Cr Intuor. Plautim In co uultu contuetur.
Idem Quid pressirarim hic Demiphonis contuor Terentua Qui num hic adolescens est,qui intactur nose Plautus: Procto nullum equidem idis coriucem intuor. Inuenia inus item conlui σ Inlui in infinitivo. Pomponius apud N nium Marcellis: Incepi contui, consticio coleatam custiacm. Turpilius apud eundom: men oculta longa intercapedine appetunt cupide intui.
Liquor, Medeor, Reminiscor & Vestor supinis deficiunt. Quae uerba Praeteritis ec Su pinis carent. Praeterito persecto & Supinis desciunt Nideo, Polleo,Glisco Sido,Furo,& Fcrio i di Fero,
178쪽
is. DE DEcLINATIONI BusFero,Tuli, & Latum mutuatur a Tulo uerbo antiquo: sicut Sum, Fui,cum compositis, absq; supino,aFuo uerbo inusitato. ut, Adsum affui. Desum desiit, Praesum praesui. Sed Potui a Possum dicimus. Furi furit, non solum praeterito Crsupinis ,sed prima etiam posivione caret: uerum in regula dictum est Furo doccndi gratia. Sedulius Eurui usurpauit dicens: Nec minus er Durij furucrunt iussu brutini sed eadem licentia qua corripit duas priores strabas in dictione Dari,cum sint natura longae. Ouidius:UD nccatorum Dari fraude fecundi: Sic tua succedens deuoret ossa cinis.
Haec Actiuasi pinis defici ut:Vrgeo,Timeo, Lambo,Compesco,Dispesco, Posco, Resello, Cerno, Linquo, Vis Caluo,Metuo,dc Respuo.
Haec Neutra supinis deficiunt: Aestuo, lico,Ηae
Neutra omnia secundae coiugationis, praeteritum
in ui,syllabas habentia,supinis quoque deficiunt. ut, Candeo candui, eo egui, Studeo studui,Promineo prominui. Sed Libitum Licitum,Nocitum, Placitum, Calitum, Dolitum,olitum, Valitum,Paritum,Tostum, Latitum,Passum,Caritum, & Cassium eXcipiuntur. Ne
179쪽
Nepuer sequentem uerborum declinationem fastidias, in ea namq: itidebis quaedam non utilia modo, sed scitu quoque necessaria, quae alibi nisi praetor institutum inscii non poterant.
INDICATIVO modo tempore praesinti inguit riter
Amo, si inmat. Plur. an inmatis,amant. Praeterito imperficto sing. tabum musamabat. pluriamabamus,uinabatis mutant. Praeterito portim sing. Aniaui, dinuuini mauit. Plur. Amauimminnuuinis,uinauerat,vel amauere. Proterito plusquam perficto Sing. uueram,umaucras, amauerat. Plu Amoc ramus,amaueratis,amauerat. puturo Sing. ab'amabis,amabit. Plur. ab mus,amabitis, abunt. IMPERATIVO modo tepore procissi ad focundam Crtertium perforam sing. Amu,vincti Plo. Ammus, amate, et. Futuro,Amuto tu uel ille. Pluri musamatote marito. OPTATIVO modo tepore praesenti cr Praetcrito imperficto Sinnulina Amare mures,amaret. Aur.vtinam Antare- H,amaretis marent. Praeterito pedicto Cr Pli quamper Dcto Sing. utilium Amausit , aniauisses, muri Ict. Plur.utinam Amavi enim mavissetis,amauissent. Futuro Sinnutium Ame,
CONIUNCTIVO modo tempore praesinti sing.quum
Amem,ames,amet. Plur.quum Amanu metis ament. Praeterito vnperficto sing.quum Amram, atriares, curaret. Plur. quum Amaremus,amaretis,amarent. Praetcrito pcuicto Siniquum Amulieris, amaueris, amauerit. Pluriquum Amauerimus, amaueritis, amaucrint. Praeterito plusquamperficto siniquum Amrail minimuisses mavissct. Pluriqua Amaus emis, amavissctis, amauissent. Futuro Sing.quu Amavero, amaueris, amauerit. Aur.quum Amulierimus,amaueriti humauerint. INFINITIVO modo tempore promti, Cr Praeterita imperfecto, Amare. Praeterito perlicto Cr Pire quampcdicto, Amavit e.Futuro,Ainutam ire lici Amaturam csci
180쪽
DE DECLINATIONIBVs G E R V N D I A uel Participialia nomina funt haec,Aman
s V P IN A sunt haec, Amatam amatu. Duo participia trahuntur ab hoc uerbo activo, et eram propniti er praeteriti impersini temporis in iis,quod est Amans Ateiram futuri in rus,quod est Amaturus. Quot tempora derivantur a praeterito impescto indicatiuis Sex.quae hoc dicticho comprehenduntur. Praeteritum umbi cx dest tempora ormat, Ram,1Jkn,riin,ro,sbe formabit tera praeficiis. Vt, Amavi, Amavcrum, Amauissem, Amaverim, Amavit ni,
Diui aureuma illi Duerim auissem,iauero auisse Ded descruin,d βcin ederim edissoni, dero dedisse Insecte Anio per Primas personas: hinc per Secundas: inde per Tertias,donec declinaueris totum uerbum. Amo,amabam, amaui,amauerum, malo. Vtinam Amurem, amauissem amem. Quit Amen imuron,amaueris,amauisbem, mallem. Amamus,amabamus, amavimus, amaueramus, amabimus. Amemus. Vtinam Amaremim, amavissemus, amemus. Quina Animus, maremus, amauerimus maliqbcinus, amauerimus.
Per Secundas. Amas, amabus, aramini, auraueras, amabis. Ams, dinum. Vtinam Amares, amauis es, umes. Quum Ames, amares, mulieris, amauisses, amaueris. Amatis, amabatis, amauictis, amaucratis, abilis. Amale, amatote. Vtinam Amaretis,