장음표시 사용
151쪽
De Praeterius Tertiae coniugatim s.
In bo. N bo,tiocali longa antecedente, bo in ipsi conuersa faciunt praeteritum. ut, Nubo nupsi,Scribo scripsi. Alia uero mutat λin hin pr terito,ut Bibo bibi, abo scabi.
K cubo composita,si accipitit m,ante b,transeunt in tertiam coniugationem,faciuntq; praeteritum per Tu,syllabas,m,tainc abiecta. ut, Accumbo,accumbis, accubui:Incumbo,incumbis,incubui: Discumbos scumbis,discubui:Recumbo,recumbis,recubui. Inco. In co,imantecedente: abiecta n,co,in ci, mutant in Praeterito ut, Vinco,uici.
In co,r,dntecedente, tum inuenitur Parco: quod parsi,dc peperci habet in praeterito. Terentius: Egone uinin pus perderes Lucanus.sanguinis effudi iugulo,flammisq; peperct Insco. In scinmutant sco, in ui,syllabam in praeterito.tit, Asciscinasciui: Cresco,creui:Quiesco,quieui:Consuesco,consueui. Sed Didici,Poposci,Compescui, Dispescui,& Conquerit excipiuntur.
Q od postremum est a Conquirusto:reliquorsim prima positio si siciliras.
152쪽
In co,ti si correpta antecedente, solum inuenitur Ico,quod ici habet in praeterito.
In dinuocali longa, uel diphthongo antecedente, do in si,conuersa faciunt praeteritum.ut, Euado,euas: Ludo,lus:Rado,rasPL dinlaesuClaudo,clausi. Sed Cedo,cessi,geminat sis. Excipiuntur Cudi,Stridi,Ρepedi,& studi. Rudo tamen priore ta breui,qua longa referatur. Item a Caedo cecidi, producta penultima. Fido praeteritum habet passiuae declinationis Fisus sum.
In do,uocesi correpta antecedente, tria inueniuntur:Diuido,quod diuis,habet in praeterito: item Caiado,cecidi,& Edo,edi, urae simplicis.
In do,n, antecedente,O in i,conuersa, iaciunt pra teritum.ut,Pando,pandi: Scando,scandi.
Excipiuntur Findobsidi:Fundo,fudi:Scheso,scidi,& interdum scicidi. statua Alloquio scidit ipse nouo terrore cruendi. Actias Non ergo aquila uti praedicunt fricti ut pectus.
In do, quaedam praeteritum geminant.ut, Pendo, pependi:Tendo,tetendi:Tundo,tutudi. . OBsERUATIO. Do cum monosyllabis compositum transit in te tiam coniugationem,geminantci; di,in praeterito.ut,
Condo,condidi:Reddo,reddidi: Prodo,prodidi: AL
153쪽
DE PRAETERIT Isdo,addidi. Praeter abscondo abscondi.
In oo,dc in guo, ultimam syllabana in xi, mutant in praeterito.ut, Rego,reXi. Cingo cinxi. Distinguo distinest. Sed degi legi,stegi egi eXcapiuntur. Fregi a frangoaer Egi ab agosunt praeterita. Quaedam in go praeteritum geminanti ut, Tango tetigi.Pago pepigi. Hoc emn ucino usus est Cicero in fictando rhetorices ad Herennium , dicens, Rem ubi pagunt, oratione pagunt. Hoc et paci ciuitur.
Quaedam a lego coposita,Xi,progi,habent in praeterito. ut, Diligo dileXi, Intelligo intellexi, Negligo negleNL
In go,r,antecedente,go,in si,conuersa,faciunt pret- teritum.ut,Mergo mers,Spargo sparsi. Sed Vergo, & a rego composita mutant go, in Nuiit, Vergo uertai,Surgo siurreNi,Pergo perreXI. Quae sicci in praesenti hiscopam patiantur, tamen in prHenoeam minime struunt.
Quaedam in ginpreteritum in gi δε in Ni, esserunt. tityungo pupugi S punXi.Pango pegi S panxi. Varro apud Prisci Admota sis quem pupugerit, sit non occidat, sciat ex Ussorum stirpe 4 e. Pacutum Tonbila pro laeuo in littore. De Punxi Cr Punxi nullum occurrit i dimotuum, ruit Grammaticorum consensus. scd quia Punctum cr Pacti supinam illis potira oriantur, quam ex pupugi er peDoc Iam unt.
154쪽
In ho,mutant m in Ni,in praeterito. ut, Traho tr xi. Velio uetat.
In lino in ui, syllabas conuecla, saciunt praeteritu. ut, Alo, alui. Consulo, consului. Sed Salli, Psalli, Velli,& Vuls,Perculi,& Perculsi eXcipiuntur.
Vergil.Qvim canerem reges Cy praelia, nihilia aurem Vellit. Lucanus. illa gene florem primaeuo corpore uulsi. Vergil. Perculit,Cr fulva moriundum extendit arena.
Terent. Nut it ilico animum. Est autem Perculi suae Percusa perac o,quod distrio.
Quaedam in io,praeteritum geminant. ut,Fallo seselli. Pello pepuli.Tollo tetuli: pro quo nunc Susti ii dicimus. In mo. In mino in ui,syllabas couerseiaciunt pr te itum. HLGemo gemui. Vomo uomui. Sed Emi,& Pressi a premo eXcipiuntur.
Inm uocali longa antecedente,mo in psi mutant in preterito. ii Como comps,Demo dempsi Promo prompsi,Sumo sumps. In nO- In no, praeteritum in ui, syllabam enuntiant. ut, Sino sui,Lino liui,uel magis disserentiae causa leui. Terentila Releui dolia omnia,Oimes ferius. Notetur Discerno discrevi,Spemo spreui, & Sterno,straui,quae transPonunt, tu Praeterito.
155쪽
DE PRAE TERIT Is Sed Cecim,Genui, Posui,& Tempsa excipiunturquq sunt a Cano,Gigno, Pono,& Temno praeterita.
A cano composita,'in ui, syllabas mutant in praeterito.uLConcino concinui, Occino occinui, Succiano succinui.
In po, mutant po,in ps,in praeterito. ut, Carpo carpsi, Repo repsi,Sculpo sculpsi, Selo Serpsit. Sed Rupi S Strepui eXcipiuntur. In quo. In quo,duo inueniuntur: Coquo,quod coxi habet in praeterito:& Linquo liqui. In ro. In ro, praeteritum in vi syllabas enuntiant.ut,Seroseui ero triui,Quaero quaesiui. Sed Gesii, Vssi, Verri,& Curiirri eNcipiuntur.
A sero composta,praeteritu in ut syllabas Meruti sed mutata significatione.ut, Assero asserui, Desero deserui,Dissero disserui,EXero eXerui. Consevi tamen & conserui,item Inseui ct inserui legimus. Vergilius: - En quis constuimus auros' Statius: con eruits immus ire quem imploraret habebat. columella: Materium,quum inscucris, ii sobolam, Mi superiores ramos habebit,omnia praecidito. Lucanus iuuat ignibus atris instruisse manus.
In B,mutant o,in i,ct accipiunt ui,syllaba in praeterito
156쪽
VERBORUM. usterito.ut,Lacesso lacessivi, Accerso accersivi. Sed Facessi,Capessi,Visio Pinsui excipiuntur. In tO. D to,c,antecedent to,in Ni, uerseiaciunt pra teritum. ut, Recto fleXi,Plecto plexi, Pecto peXi. Sunt qui dicunt pecto etiam habere pexuic pectui :sed nullum ferint testimonium. Sed Nesi Sc Nemi a necto reperimus. Propertius At tibi qui nostro nexisti retia lecto. Vergilius: Et paribus palmas amborum innexuit armis.
In to, breui antecedente,duo inueniuntur:Peto,
quod petiui habet in praeterito:& Meto messui.
In to, antecedente,duo inuenititu Verto,quod. . uerti habet in praeterito,& Sterto stertui.
In to,t gemino antecedente,selu inuenitur Mitito:quod Misi habet in praeterito.
In to,hantecedete, tu invenitur Sisto:quod cum significationem habet activam, Stiti habet in praeterito:quum uero neutralem Steti,sicut Sto cum compositis.ut,Consisto constiti Desisto destiti. Marcus Cato apud Aulum Gellium Q uct uadimonium capite obuoluto stitisses. Vergilius: Constitit in digitos extemplo arrectus uterv Plautus: Quid illic do titilli obsecro, dius In Xo. In Xo, duo inueniuntur, TeXo & Nexo:quae in
157쪽
DE PRAETERIT Isui,syllabas praeteritum enuntiatiui,TeXo texui, N No nexui. Sed nexo est saepius primae coniugationis. In cio. In clo,si, praecedi mutant,a,m GEc o,abiiciunt in praeterito.uLFacio seci,Iacto ieci.
Incio,i,antecedente,mutant hine,& cio,in Ni, in praeterito.ut, Aspicio aspeXi,tilicio illexi Praeter Elicio elicui.
In dio,& gio,ablata infaciunt praeteritum.ut, F
Fio praeteritum habe passiuae declinationis, F ctus sui uel sis.
Upio,praeteritum in ui,syllabas enuntiant.ut,Rapio rapui,Sapio sapui:& interdum sapiui. Naevius: Quodo ego plus supiui,qui jussoncm compresi quin quatrisus.. Sed Capio cepi,& cupio cupiui excipiuntur. In rio. In rio olum inuenitur Pario,quod Peperi habet in praeterit In tio. In tio,prperitum in G,enuntiant,geminato solit,
Concutio concussi,Percutio percussi. In uoala uo,syllabam, ibantecedente,o,in i,conuersa ciunt praeteritum.u Soluo solui, Voluo uolui.
158쪽
In uo, syllabam, uocali longa antecedente, uminxi,conuersia,faciunt praeteritum. ii Vitio uixi.
Id N I A uerba quareae coniugationis, praeteritum in vi syllabam esserat,aut in ii,eXclusa,v,per concisionem. iit, Audio
audiui & audii. Veneo uentui & uenit. Salio habet etiam salui cum compositis. ut, salio saliui salii & salui, Assilio assiliuiossilii & assilui. Ouidius: Per nimas saluisse pecus alui e colonos. 1dem: Onum sepe asiluit .lsialis moenibus urbis. Sed Hatisi,Sepsi,Sensi,& Veni eXcipiuntur. Quae sunt ab haurio,sepio,sentio,& uenio,
A pario composita,praeteritum inbui,syllabas enutiant.ut, Aperio aperui. Comperio tamen compori facit:& Reperio reperi. In cio. In ci polysyllaba,cio,in si,conuersa,faciunt pra teritum. iit,Raucio rauci,Farcio fars,Fulci fulsi,Sarcio farsi. Sed Amicui,Vinia,Stimi,& Sanctui eracapiuntur. Horat
159쪽
- DE PRAETERIT Is Neco & Dimico tam in aui,quam in vi syllabas
Suetonius: Hostes fa e necauit. Ennius: Hos pestis necuit,pars occidit illa duellis. sua. Ne uncipiti quide unqua fortuna, aeterqua bis dimicauit.
Ouidius: Hac tibist pugna dimicuisse satis.
Plico cum nomine compositum,in aui, praeteritum essere.ut, Duplico,duplicaui: Multiplico, multiplicam. Cum praepositione uero in ui,syllaba raro in aui. ut eXplico,erelicui,& explicaui: Applico,applicui, ct applicaui. Pacuuius: Quae te explicuuisti tam aerumnis obruta. cicero: Quod in itinere tum similiariter se applicaucrit.
Notentur Iulii,Laui,Steti,& Dedi,cum tribus cmpositis primae coniugationis.ut Circundo, ircundas, circundedi: Venundo,uenundas,uen dedi: Pessum do,pessundas,pessundedi.
Asto,composita e,praeteriti mutant in Lut,Con-sto,constiti: Astobastiti:Resto,restiti.
' De Praeteritis secundae Coniugationis.
MNIA uerba secundae coniugationis quacunq; antecedente consenant eo inui syllabas conuersa faciunt praeteritum. ut,Habeo,habui: Arceo, arcuuLangueo langui. Doleo,dolui:Timeo,timui:Tene tenui:Te-
160쪽
VERBORUM. Mpeo tepuἰ, Liqueo licui. Pareo parui, Censeo censui, Pateo patui. Sed Iusti,Mulf,Haes,Luxi, ui,Tors,& Mansiexcipiuntur: Quae praeterita sunt a iubeo, mulceo,
Sorbeo sorbui,& sorpsi,habet in praeterito. cicerinsanguinoni ciuilem eis sit,uel potius exorbstiti Luciores:Absorpsit penitus rupes,er tectistrarum.
K maneo composita, quae mutant Min i, praeteritum in uisyllabas enuntiant.uGImmineo imminui. Emineo eminui.
In deo, eo in ut syllabas conuersa, faciunt praetcritum.u Madeo madui,Candeo candui, Studeo studui. EXcipiuntur prandeo Prandi,& pransus sum.
In deo, quaedam praeteritum gensi anci ut, Mordeo momordi, Pendeo pependi, Spondeo spopondi, Tondeo totondi. OBsERVATIO. Verba praeteritum geminantia, iuscunq; coniugationis, in compositione non geminantur.ut, Pra mordeo praemordi, Impendeo impendi, Respondeo respondi, Detondeo detondi, Impello impuli, D cido decidi,Contendo contendi,Resello refelli, imtundo contudi. EXcipiuntur quae a Do,Sto,Disco,& Posco componuntur. ut, Reddo reddidi. Substo substiti. Dedisco dedidici. Reposco repoposci.