Dionysii Halicarnassensis Historiographica : h.e. epistolae ad Cn. Pompejum, ad Q. Aelium Tuberonem et ad Ammaeum altera

21쪽

seas, quod, quae religeri est opinio V critica haec ratio, quatenus sit studium subsidiis historicis nixum et

clare cogitatis legibus adstrictum, unice vindicanda sit recentioribus. Sed- ut hanc sententiam stoi omnino veram esse arbi tror quis enim, ut nihil dicam hujus artis inventorem hucydidem '' ), Polybium ejusmodi leges secutum neget quis denique criticaΘaetatis, Ptolemaeorum dico, studia non ad historiam redundasse animum inducat 3 ita hoc loco ea uti no tim cum aliam probabilioremque causam asserre posse videar. Etenim Dionysius non omnino egit de arto historica sed insignia quorundam historicorum opera censuit et sicuti qui picturarum, tia virtutesque ex

Ponet, non antea de coloribus eorumque Praepara

tione agendum sibi putabit ita ille quoque qua ratione res antequam per scriberentur pertractari deberent, non pluribus sibi persequendum duxit.

Iam accedimus ad ipsam historici operis conso Inationem compositionemque. Cui cum finis, quem Ptoposueris moderetur necesse sit, videndum est, qua Iem hunc statuerit Dionyssius. Qui tametsi in libris historiographicis non diserte de eo loquitur, nisi quod mox delectationem, mox utilitatem ex cognitione re aeum percipi significat , alibi tamen docendi neni, cui Viros magnos laudandi, posterosque ad eos imi tandos aemulandosque instigandi negotium sit, prima xium sibi videri declarat, ideoque histoxiam φιλοσοφί 47 pronunciata in libro de arte hist. p. 259. et probata

4eth Heere Ideen, UI, I p. 47Q. 48 Fallitur enim qui Dionysium utilitatem plane praeter iisse dicit, oppo l. l. p. Io. V. Ep. ad Pomp. VI, 4. Jud d Thuc. VI, 4.

22쪽

παρι δε ματων dicit '). Duae sententia cum speciosa

πολλη ευπορία παρεῖε καλοῦ καὶ συμφε otvτω παρασειγμά- τω vo μοθεται τε και δημα ωγοῖς sic enim pro παιδαγωγοις Vat. scrib. και τοῖς αλλοις πασι τοῖς πολιῆευεσθαι τεχαὶ τα κοινα πραττει βουλο ειεvοις. ib. I, I pag. II 58. Τοῖς δε πολιτικοῖς 9ορασι, ἐν et ἔγωγε καὶ τίθεμαι τους φιλοσόφους, σοι μη λόγωv, αλλ' ἔργω καλῶ ἄσκησιvἡγοῖνται τὴν φιλοσοφίαv, τὸ με ηοεσθαι του παυτελεῖ Θεμ-φία τοῦ παρακολουθούvτω τοῖς πραγμασι κοιvos σπε καὶ τοῖς αλλοις ανθρώποις λουμαι χωρὶς δε της η ὀοvης περ τβε

Hoc quoque Ioco idem, quod in p. ad Pomp. VI, historicu in judicis munere ungi sigui sicat. Egregie iueandem enientiam Schillerus: die eligesessitate ist

23쪽

nata, historiae intulerit, ipsoque Dionysius quae vel

criticus vel historicus peccavit, eorum illi non pauca resert accepta. Sic enim qui sentiunt, cum Roussa vi faciunt necesse est, qui la critique 'erudition, inquit, absorbe tout commoti importoi beaucouΡ qu'un fait fut Vraiiourvumu'o en ut ire une in struction utile. ies homines senses dolvent regardor Phistoire commeruitissi des fabies, dormia morale est tres approprie a coeu humain ') Quod quidem judicium ut cum isto docendi fine Eppriane conspirat, ita historiam omni dignitate gravitateque exuit, immo tollit. Ita sentientibus hanc poenam irrogaverim , ut nonnisi Valerio Maximos Iegant, Thncydides et Mul Ieros ne tangant. Cur enim quae sola requirunt, moralia, operose justis et integris ex historiis hauriant

Nempe bonorum exempla morum requirunt; at ma

lorum in illis niuit plura offendent. Providentiaodivinae cuncta sapienter modorantis vestigia cernere cupiunt: at in plerisque casus dominari vid bitur: hic perversa succedunt, illio recta prosternuntur boni occumbunt, superant mali 'q) Recte igitur Ludov. Vives monuerit bella et praelia non a curate persequenda, quae tantum instruant animos ad nocendum et vias ostendant, quis invicem poss4mus laedere q). Et vero etiam alia permulta eodem jure ex historia tollenda fuerint. Inprimis autem pravadas Woligerielit die Braut onmessina, in sine . Sed

in hac re haud lini irin esse debere scriptorem bene do cet Lucianus l. p. 56. laudato et de Consor. in p. I 66. no, quod Plularet, Arat. 38. in Phylarcho repreliendit,

notitiam Aelismuthio debeo l. l. p. I 31.

24쪽

vitiorum exempla, nisi punita conspieiantur, sed felici se cessu gaudeant, oblivioni sint tradenda, ut non immerito Athenietisium Meliorumque colloquium a Dionysio sit reprehensum i

At, inquit, multa alia ex historia disci possctunt, inprimis prudentia civilis. Vide nodo quam lepido

'aoppo nonnullos Thucydidis locos ad nostra tempora converterit β). Audio. Sed ne dicam quam anceps sthio gladius, quam pauca fuerint, quibus tota rerum facie conversu, hodieque viris rerum publicarum gubernacula tenentibus eam historia utilitatem praestare valeat, quam non aliunde facilior plerumque negotio percipere queant. Certe haec utilitas non sumetet, cui historiam ut suae dignitatis disciplinam superstru mus. Recte igitur fecisse videantur, qui nullum e ternum historiae consilium quaeri oportere opinati ipsam rerum cognitionem ejus sinem esse contenderunt ε . At enimvero cum ea sudiorum nostrorum ratiost, ut communi quodam societatis vinculo continea tur eidem orbi inclusae quasi radii ad unum idemque centrum tendant, facile patet etiam historiae suas hio esse partes. Est autem omnium humanitatis studi rum, me judice, illud consilium, ut cunctis, quas natura nobis impertita est, facultatibus pariter et cum concentu quodam excuItis, humanum genus, sapientia, virtute voluptateque V pro natura sua quam felicissimum evadat. Hujus vero consilii interpres est historia. am cum anthropologia et psychologia quibus vel corporis vel antini sacultatibus qua rationo instructi simus doceat, historiae munus est ostendere

set Iud doahue. XXXIX, I. LXI, 7.s3 Poppo l. l. p. 79 sq.s es. aclis mulli. l. l. p. 29 sqq.s h Non Epicureum in dicere ponte patet. Resero enim

haec tria ad trium animi iacultatum persectionem.

25쪽

quales hae vires diversissimis locis, teinporibus, conditionibus se exseruerint, ut genus humanum quo nam iter emensum sit edoctum quo tendat intelligat ε). Vagaretur enim, si historia careret similisque esset homini, qui e Lethae undis praeteritae, quam degis set, vitae rationis oblivionem bibisse Ita praeci Tum illud Mosco te ipsum non tantum ad singulum quemque pertinet, sed ad universum genus humanum. Ex iis, quae modo disputavimus, simul apparet non

recte historiam adstringi civitatis notioni, nisi quis civitates, non quales vulgo sunt, sed quales esse debeant intelligit. Quod autem fingere volunt, tum

Profecto, quandam, ut ita dicam, de civitatem informare possunt, quae cum humanitate congruat. Sed redeundum est ad Dionysium. Is igitur cum praeter delectationem docendi finem

historiae proposuisset, intellexit, non sola bella, sed Theopompi Polybiique exemplo alia quoque ei rein

Pienda esse, eaque quaenam esse debeant, optimo ex plicat in Archaeologiae prooemio ubi postquam utilissimum gravissimumque se argumentum elegisse ostendit, hoc modo pergit: Ἀφηγουμα - τους τε λείους π ψους της πόλεως ἄπαντας, ους ἐν ἐκείνοις του χρόνοις ἐπι- λ σε κω τίς ἐμφυλίους στάσεις, Ἀποσας ἐστασἰασαν, ἐξ ssySic lare sensisse videntur, qui historiae universalis, cujus

26쪽

xxinoia αιτιων ἐγένοντο κω δι' οἱων τροπων τε και λογω κατελυ- θησαν, πολιτειμ τε ιδεας διέξειμι πάσας, σαις ἐχρησατο βασιλευομένη τε και μετα την καταλυσιν των μοναρχων, και τις, αυτῶν ἔκαστης ο κόσμος, ἰλ τε α κράτιστα και νόμους τους ἐπιφανεστατους διηγουμα και συλλήβδην λον ἐπιδεικνυμιτον αρχαλ βίον τῆς πολεως Σχῆμα δἐ ἀποδέο--πραγματεια ου θ' ποῖον οι τους πολέμους α γράψαντες αποδεδώκασι ταῖς στορίαις, ου Θ μοῖον οἱ τας πολιτείας αὐτας ἐν ἔαυτῶν οιτνη μεvo , υτ τοις χρονικοις παραπλησι , ας ἐξέδωκα οιτα Ἀτθιδας πραγματευόμενοι μονοειδεiς γαρ ἐκairata και ταχυπροςιστάμεναι τοῖς , ἀκούουσιν Ἀλλ' εὐαπασης - μικτο ἐναγωνίου τε και επιγκτικης in και τοῖς περ του πολιτικο διατριβουσι λόγους και τοι περι πηο φιλοσοφον ἐσπουδακόσιν θεωρία και ει τισιν, λητου δεησε διαγωγῆς δε ιστορικοῖς α-

ωσμασι ἀποχρωντως εχ ρυσι φαίνηται βρ). Etiam do vitis excellentium imperatorum agendum esse alibi docet: Παντος μάλιστα τουτο νομίζω προς κει τοῖς γράφουσι ιστοριας,μ μόνον τα πολεμκαὶ πράξεις των ἐπισημω ηγεμόνων διεξιέναι,μ 4 πολίτευμα καλὸν και σωτήριον ταις πόλεσιν ἀπεδείξαντο ἐξευρόντες, άλλα και του βίους αυτων, εἰ μέτριοι και σώφρωνες και μένοντες ἐπι τοι πατρίοις εθεσι και ἐπιτηδεύμασι διετέλεσαν ἐπ δείκνυσθαι D. Quibus adjicit non summam modo rerum proponendam es , sed exponi quoquo debere de causis earum et eventis, de locis in qui bus gesta essent et id genus pluribus Τοῖς γαγιγνι

σκουσι τας στορέας οὐχ κανον εἰς ω λειαν το τέλος αυτοτω πραχμέσω ἄκουσαι ' Ἀπασε δὲ καστος και - αιτιας στορησαι - γινομDω και οὐ τροπους της πράξεως κω τας διανοια τω πραξαντω και τα παρὰ του δαιμονίου συγκυρησαντα και μηδενος νηκοος γενέσει τω πεφυκοτων τοις πράγμασι παρακολουθεῖν' τοῖς δ πολιτικοῖ και πάνυ

ἀναγκαῖον πάρχουσα την τούτων μαθησιν ' Similiter alio

27쪽

Ioco disputat Ἀλλα αλτους τόπους, ἐν οἶς α πραν ἐγέ

παντος ανθρώπου χειραγωγου μόνη διοι τω λογω επὶ τ εργα καὶ μη μονον ἀκούουσα τω λ ομέ-- αλλα καὶ τα πραττόμενα ορωσαβ8θ. Causas autem rerum vel propterea exponendas esse, ut narrata fidem habeant, significat: Π θει γαρ καστος επι τοι παραδοξοις ἀκούσμασι πη αἰ ἱα μαθεῖν καὶ το πιστον ἐν ταύτη τιθε ται μόυη D. Internis autem hisco arguitientis adjicienda es. testimonia ait: υκηγούμενος ἀπολῆ τοις αναγραφουσι τας ἀρχαίας και τοπικας krτορίας, ως παρα τω ἐπιχωρίων αὐτας παρέλαβον , ἀξιοπίστως διελθεR, αλλα και μαρτυριω οώμενος αὐτοῖς ει πολλων τε και δυeαντίλεκτων, εἰ μέλλουσι πιστο φαυνπεσθαι φ).

Ex his, quae de rerum varietate, qua historias distinctas esse vult, disputat, abunde patet, cur ei minus probata sit Thucydidis historia, qui πόλwον ενα

και τινας πνευστὶ διεξήρχεται μάχας ἐπὶ μαχαις και παρασκευας ποῦ παρασκευαῖς και -ους ἐπὶ λογοι συυτιλις '). Nec immerito hoc nomine Herodoti varietatem praefert. Ac videntur Tl cydides non qui lena, quod Dionysius vult , dogression os plures facere potuisse: nam earum quoqMe quas exhibet non ulla arcos suae sunt et a proposito alionae sed aliis do robusto illa, quae descripsit, tempora factis exponere debuisse.

s' XI, I p. I 57. inc etiam τἀ καλο-μενα ἐκ μεις Schilderungens πολλαχου του χειμῶνα γραφει κ/ λοι- μοὐ καὶ λιμοὐ κοει παραταξεις και α ιστείας, in historias probat Rhet. 17. Quibus in lenociniis ne quis msitione monet Lucian. l. I. P. I 4. R. et P. aQ.

28쪽

Quis non do interno Graecorum statu, de rebus forensibus, de moribus, de litteris et artibus, pluraque ab eo vel omnino non tacta queratur, vel accuratius exposita habere cupiat Sed lanc reprehensionem, utut speciosa sit, omino concidero intelliget, quieogitarit, scriptorem non res Graecas illorum temΡ rum perscribere, sed ipsius belli Peloponnesiaci historiam exhibero voluisse. Quamquani cum sic quoque multa de iis, quae dixi, exponere potuisset, dicen dum cst, ejus ingenium vel elatius fuisse, quam ut rebus minutis, quales multas ex Aristophane ejusque interpretibus atque oratoribus Cognoscimus, Poraminipenderet , vel ita belli summam contuitum esse, ut prae minus ad ejus rationem explicandam et illustrandam facerent, ea quae respiceret non satis digna habuerit. Ita factum est, ut cum ejus aetatis esset, qua res pacis omnino minus, quam par erat, historicorum animos adverterent, hunc desuetum nec ipse exple' verit. Alioquin enim, occasione invitante, dicere poteratio Gorgia et Diagora ' aliisque philosophis, quos, cum plures eorum audivisse feratur, haud ignotos ci fuisse necessc est. Atque sacculi corruptos mores eum modo αρχὴ τῆ δια πλεονεξίαν καὶ ψιλο-- tribuisso ε), nec a sophillis repeti isto ex parte ii inde derivandum videtur, qu bd ipse, Anaxagora discipulus cita eorum placita amplexus erat, ut αδεο cre

63 III, 86. l. Hein dors ad PIat Hipp. . p. 25. et Ruti DLon de Antiph orat. Ait in Reis kii orali. Gr. Τ. VII pag. 798. Selinei de r. ad Xenoph. Symp. II, ρ6. Matthaei ad Dionys. Jud de Lys pag. 458. D. Exeserpi e Scholi ad IleratiOg in Reis L. orati Gr. VIII.

29쪽

ditus, superstitionis radices ex animo suo evulserit gr); nec omnes nimium lucis splendorem, quem sibi inno xium bis . sentiret, ferre posse perspexerit. Illa autem, quam diximus, unitatis notione qualis Herodoto obversata magis, quam observata est) quod Dionysius Thucydidem fuisse ductum non unimadverterit, id aliqua tenus eo excusaVeris, quod non absolutum scriptoris opus viderit ideoque minus totius historiae rationem animo coniplecti potuerit μ' . At vero ipse hanc excusationem respuit, cum alibi dicat, , Thucydidem ου ἐφ' ἐυος βουληγηναι τόπου καΘιδρῶσαι την φορίαv, ως οἰ περι ταν Ἐλλάνικον ἐποίησαv, υτ τας ἐξώπασης χωρας 'Eλλησι η βαρβαροι ἐπιτελεσΘείσας πράξεις ει μιαν στορία συ γαγει μιμ

σαμενος Ηρόδοτον, της με προτερας περAω ως εὐτελους και ταπεινης καὶ πολλα ου δυνησομένης τους α γινωσκοντας,φελη- σαι, . της δε ὐστεραίας, με. νος η υ της πεσειν εὐις σύνοψυ ανθρωπίνου λογισμου κατα τονάκριβέστατο - τρόπων, - δε προχειρισαμενος πολεμον, ο ἐπολεμησα Αθηναῖοι και Πελοπόνυσιοι β). Tanto magis igitur mireris, quod Thucydidem quia de pugna ad Eurymedontem non tam copiose quam de primis Atheniensium Spartanorumque proeliis navalibus exposuerit de Euboea capta subiectaque brevius quam de similibus rebus dixerit' omninoque quae Atlaeniense post Ρersica bella gessissent egregie, non persecutus sit, reprehensione nota dum existimaverit πι ). Hoc queratur licet historiarum sudiosus, non artis historicae scriptor. Sed hic quoque patriae amor, cui scriptorem litare oportere consuit, eum induxit id quod etiam ex eo patet, quod qua Thucydides de rebus vetustioribus in prooemio 6 V. Mareell. f. 22.68 V. Ei, ad Pomp. III, Io Gud de Thuc. XII, I. a.

et a Commentati p. a 7 sqq.

et i ib. XV, 3.

30쪽

disputaverit, a praetereunda fuisto pronunciat, scili cet quod Graeciae gloriam detrectent nec ad propositum pertineant Quam posteriorem rationem itaveram ess o judico, ut ipsum auctorein haec minus copiose pertractaturum fuisse existimem, nisi invetera

tos quosdam erro es exstirpare voluisset ) quod qui dem consilium satis inde manifestum est, quod ibi quae

tradit non narrando exponit, sed disputando evincit. Quemadmodum in his Dionysium propterea, quod Thucydidis historiam unum quasi corpus esse non satis perspexerit respexeritve, Thucydidi tractationis inaequalitatem immerito exprobrasse vidimus, ita se idem seriptori crimen injuria impegisse iccirco, quod res ipsas non bene judicaverit earumque gravitatem non recte aestimaverit, abunde ostendit, ubi quaerit, cur auctor de rebus circa Pylum gestis imittis egerit D: Niciae expeditionem paucis absolverit ε); cur Scio

naeorum et Aeginetarum calamitates cursim tantum

perstrinxerit q)a lataeensium, Mitylenaeorum Meliorumque clades copiose narraverit q), cur oratio nem Laconicae legationis, Spartanis in Sphacteria insula interclusis pacis petendae causa Athenas missae, proposuerit quae Atheniensium legati eodem consilio aliquot annis ante Spartam prosccti peroraverint non memoraveri yyy; cur Cleonis et Diodoti conciones, quas de itylenaeis puniendis habuerint, litteris co sinaverit: quae do eodem argumento praegress die habitae essent, silentio praetermiserit cur denique orationem funebrem eo, quo posuit, loco eo

D Ep ad Pomp. III, 9 ubi V annoti 73 Jud. de huc. XIX, I sqq. ib. XIII, 4. 5.rs ib. XIV I. a. 6 ib. XV, a sqq.

et Lib. XIV, 3 sqq. 78 ib. XVII, I. a.