Epistolae clarorum uirorum, selectae de quamplurimis optimæ, ad indicandam nostrorum temporum eloquentiam

81쪽

E P I S T O L A in oculis gero. Cotarenum amo, colos nec de facis mihi cognitam ,sed de animi virtute, de eximiae coditionis fama. tu mihi gratiss . feceri s,si utriqNes lute meis uerbis plurima dixeris, Cotireno hoc amplius, dictu mihi fuisse superiore anno , cum essem Massiliae, librum confectum ab eo, in quo de opt.ciuitatis statu grauiter et docte disseratur. eum libruclipere vehementer me videre, quod Soratius Venetus praestans ingenio nobilitate, eum discederemus Massilia,pollicitus mihi fuit, sie curaturum ut exemplum ad me primo quoq, tempore mitteretur. eum ego oblitum arbitror . tu qui auctoritate , gratia plurimum polles, si effeceris hoc mihi, ut , quod sine onere aliquo tuo, sine incommodo fat, cupiditati in hac re mos geratur meae , magna me iucunditate medius fidius affeceris, quod ut Gn-

tendus, enitare, magnFere a te etiam atque etiapeto. Vale mi humaniss. Pote . Carpentoracti. IX. E. Decembris. M. D. XXXIIII.

Iacobus Sadoletus Luc. Bonamico S. P. D.

PVP UGERUNT me nonnihil literae tuae sept. cal. Sett. Patauq datae, meq; in empusticionem

82쪽

CLARORVΜ VIROR. 42nem ddduxerunt, ut vererer ne quid a me antea imprudentius fuisset scriptum, quasi tu mihi in opinionem inertiae uenisses. Quod ego non modo eo animo scripsi nunquam,=ed ne cogitare quidem potui: Quid enim minus, quam qAodnlisquam quicqisam est , idq; ego scio nihil esse s An te ego non noui, tuaq; mihi uirtus, industria , nauitas parum perstecta est aut quisquam omnium mortalium est , qui audeat afrmare tuos sibi siensus melius quam mihi perceptos esse re cognitos crede mihi mi Lar are, memetipsum turpissimae institiae decusirem stibi ignauiae notum ullam attribuerem . sed quod tunc scripsi me existimare aborem illum docendi tibi honestum esse, aliis permultis fructuosum, dentilem, neq; uideri mihi causim cur defugiendus esset, non scripsi iudicans te Lborem omnem velle fugere sed cum te in illo munere contineri cuperem, iccirco illa a me tunc scriptu cohortatio est: sic enim

sentiebam, maximam Ludem uirtutis obelrodesse quamplurimis. quod tu latius in posteritate pate-Υe putas , quam si tantum praesenti seculo seruiatur, propters eam causim secreta, libera studia

requiris , ociumq; in illis maiorem etiam laborem , et maius negocia appellas, neq, arbitraris litris et e

83쪽

i P I S T O L AEabs te praestari posse, ut priuatim tibi satisfacias caeteris publice , concedo: tes ad illa alta , er magnifica philosophiae studia astirare plane uideo . Quid ergo nonne commodissime poteras ista ipsum artem omnium nobilissimam publice profiteri in eas instituere adolescentes, uel peparatim,si tibi ita fuisset uisum , uel etiam cum Cicerone , cum eloquentiae studijs coniuncte. Quam ego uium rationemq; studendi potissimam semper sum arbitratus . hoc enim certe abs te si factnmfuisset, uel etiam si nue fat, Dui immortales qui concursus praestantium ingeniorum , quantus amor sapientiae in animis hominum existeret tu quoq qui nunc te quereris distrahi, coniungeres domestica tua studia cum forensibus , labore utcunque in easdem operas, lucubrationesq; conferres . ped ego tibi non

praescribo, satisq; in te ipso statuo esse consilii , bdedico, quod habeo exploratum, te,utro uerteris,praelare illud , quod si ceperis, esse effecturum. quα

mea de tuo ingenio, excellente doctrina opinio, ncn noua, neque recens, sed la diu ante mihi siuscepta est. legi carmen tuum , idq; admodum probaui, ualde enim mihi graue , elegans usum est . utinam fructum eiusmodi afferat, ut quod de Peri

84쪽

cLARORUM VIROR. sis ele scriptum est , aculeos relinqliat in eorum animis, ad qκos maxime ista pertinent. Tuas a Melphitano Principe literas, de quibus in quadam epistola fueras conquestus, iampridem accepi. ille uero Bumellus, doctus, ut ego coqcio, adolescens ,scripsit ad me,sie Vaurens Episic. Regio istic Legato, contubernalem factum Ube: quem hominem mi Ladare rogo te ut nosse velis. talem enim offendes, ingenio, humanitate,probitate, doctrina, ut pluris tibi propter eum Gallia futura fit. Polus ad me scribit uberrimis, elegantissimisq; literis, multa ille quidem digna illo ingenio , e sinctiss. ipsius moribus: sed plurimum tamen, praee Ae de te, quem ipsie admodum cuperet ad theologiae studia iam dii quando animum adficere, quam ego cupiditatemellis uehementer probo, tibis Judeo ut hanc diuinam imprimis facultatem , re ad salutem nostrum necessariam diutius a tui ingenij thesauris ne habeassegregatam: sed de his alias, nunc tempus interpent, luxs m negotia instant: num haec manu mea scripsi ante lucem. Valebis igitur, π com munibus amicis, imprimiss Bembo meo plurimam a me salutem dices. Vale. Carpentoracti, IX.

Cal. Decemb. M. D. XXXIVI.

85쪽

ILL V M primum cepi ex literis tui ructum, quod cognoui ex his manu tua scriptis, te ualetudine bona iam uti , de qua fueram me hercule aliquot ante diebus no parum sollicitus, cum Thomas tuus ad me A uenienestri spei, te in eum morbu , quo hie laborarus, Venetijs denuo incidisse . nunc mihi tuae peroptatae literae omnem mihi huiusemodi de te metum , π follicitudinem meumpenitus absterserunt: eonfido enim quae tua temperantia est , huc nunciu salutis tuae, laetitiam, quά nos ex ea capimus,diuturnam nobis fore. alter autem fiuctus ex tuis literis non tam fortasse necessarius , quam bie de quo dixi, sed certe ad uoluptatem animi aliquanto uberior , quod quantum tu me ames ,

quam de me honorifice sentias, in eidem plane literis pers exi , etiam mehercule cuiusimodi tu sis ,

quam doctus, quam humanus,quam elegans, quam omni ratione dignus , qui ab omnibus his ameris ,σtque colaris, qui virtutem, comitatem, er optimum sibi morem esse eoiendum putent. sed quae tu ad me de me ipso scribis, in quibus iudicium tuum

86쪽

CL AROR UM VIROR. 44 est de me eumsingulari beneuolentia coniunctum , omnia sunt elusemodi, ut cuiuis intuenti facile appareat, amantis illa esse hominis magis , quam iudicuntis: et si enim tu bae ingenti quoque, sapientiae dote mirisice oritatus es, ut possis commode iudicare de Hiero, tamen id quoque tibi esse impedi mento, quod plurimis Hycit, ut amore inductus, . amici bona carius aestimes, quam quanti illa siunt,

minime mirandum est, cum habeas hi munitutem naturae praesertim ingenio, π prudentia non inferiorem. mihi quidem cum ea,qκα mihi tribui non continuo agnoscenda esse uideantur, libenter illurefero, o conuerto ad amorem, quo me, dum earus tibi ucundus3: fm, satis tuo iudicio me ornatum esse puto mon enim mediocris est oper neque virtutis, tali viro, qlialis es tu, tantopere placere. De te uero mi doctiss. atque humaniss. Pole, si es dixero, quae sentio, nunquid tu ista certo iudicio, an beniuolentiae in te meae es ascripturus t utinam

quidem possem uerbis omnia complecti, quae mihi de te in animo insita,penitusq; affixa siunt. non uereor nimium amantis susticionem. ρds hoc non qηeo, quod meos eloquendi, exprimendis con tus morum sernamentorum copia obruit, illud auidem

87쪽

dieam, quod in promptu est, usque eo me lectu, isermone ,sanctissimis tuis illis,' modestiss. mo-γibus fuisse captum, ut nunquam postea mihi ex animo nostri illius congressus memoria exciderit. quanquam enim persticiendi tui penitus, ac fruen

di exigua mihi potestas fuit facta propter pubitum

a nobis discessum tuum, qui mihi moeroris non minus reliquit, quam tulis laetitiae aduentus tulerat, tamen uitae cursum tuae mecum ipse considerans,

summorum hominum testimonia, quae tibi sepe regia apud me ab illis data sunt,eegitatione mea vepetens, quibus praesiertim testimonῆs breuis illa mecum congressio tua apprime fidem fecisset, talem te in animo gerere coepi,qualis protecto tu es . neque aliter statuere potera, quam eum, qVi re nobilitate domi, re fortuna amplismus, cognatos, familiares,patriamus reliquisset, cum flagrare

studio, atque amore artium optimarum, ex ultimis oris, regionibusq; terrarum, illarum ad scendarum causa in Italiam sie contulisset, ibis annos co

plures commoratus, ita pededisset familiaritatibus, amicitiisq; doctissimorum, praestantissimorum hominum, ut issorum omnium iudicio imprimis dignus se haberetur, quem re propter sidem, at

88쪽

CLAROR UM VIROR.

que integritatem uitae uenerarentrer omnes, o

propter ingenium, doctrinam ; colerent: huc ego inquum existimare altum non poteram quam 'm-mum, singularem virlim , hominemq; eiusmodi, cui nos, qui ista pendimus, et iudicare aliquid pose sumus, non seneuolentiam modo, aut honorem tacitum , Ad omnia cultris, atque ossicut aperta, persticua studia deberemus . A ccesserunt literae

tuae,praeclarae testes ornamentorum tuorum,atque amoris siummi erga me tui, quae me totum tibi addixerunt. quam illae humaniter scriptae, quam eleganter, quam argute ς nihil ut ingenii luminibustiis, quae in eis plurima elucent, nihil utpraeclara effigie pietatis tuae, ac religionis erga summum Deum, quae in illis expressa est, fieri possit illustrius. tamen tu is cum sis, qui alicuιus domsi ingressus, intro tecκm ferus laetitiam hostili tuo, atque honorem, agis mihi per literas gratias, quod

te domi meae libenter acceperim'. quasi non mihi maximo ornamento fuerit aduentus tuus, π uoluptati sermo, atque congressus: aut tu plus ex me quam ego ex te, ex sermonibus tuis, adeptus

sueris sir siuauitatis, re commodi. Ast ego tuum iblud consilium fidele, σ sapiens nunquam e memo

89쪽

Ε P I s T O L Agrid depono, cum tu mihi haesitanti, atque eunctanti quodnam genus potismum sequi studiorum deberem quorum auctoritati , atque opinionibus assentiri, quod erant qui alia mihi studia quaedam, diuersus scribendi rationes proponerent, fidenter, prompte conpuluisti, ut ea praecipue pectarer studia , quorum stuctus in hac uita non solum , .sed in omni aeternitate integri manere possint. Q uo ego re1 onsio maxime adductus sum, ut me literis steris totum dedendum putarem, ad quas eram iam quidem stonte meapropensius simAls integritate. uirtutem, religionem tuam admiratus sum, qui cum inter eos homines diu uersatus esses , qu bus studia ista minus probantur, atque eis artibusime instructus, quorum uidetur lepos, eruditio, elegantia ab his rudioribus, ut existimatur,studuis abhorrere, bonitate tamen naturae ingenii tui, ea caeteris antepone da studia duceres, quae no praesintem modo puduitatem, sed multo magis rationem

ago e maioris. quam ut una.

epistola comprehendi possint . ueniamus ad literas, in quibus quod scribis librum meum in uia tibi pro

uehiculo fuis, ualde mediui Adius id laetor, quod

perpetuae utilitatis habeant. Ad quid ista siunt operae temporis longioris

90쪽

iis,

CLARORUM VIROR. 66 erue eum probas, ac laudas, mihi uehementer gratum . quid enim dissimulare est opus ξ sed illud gratius tamen est, quod ex illo te intelligo memoriam, cogitationem mei crebrius aliquanto, et iligentius usurpasse. quo nihil mihi quidem accidere potest optatius . Mandata mea, quae abeunti tibi dedera, diligenter te eonfecisse,nes miror, novi enim fidem, er integritatem tuam, er te de ea repluri- deamo. Accepi iam quidem a B embo meo lite cum uberes ad ea,' ab eo requirebam , immprimisq; er elegantes, cr eruditas, tum omnibus refertas ocii, ac beneuolentiae ignis. expostula- tuam, qlia uteris mecum, quod locum theologiae in enumeratione earum artjum, quibus recta institutio adolescentiae eontinetur, nullum dederim, sed in philosophia totum hominem constituerim, sic accipio mi Pole, ut omnibus tuis dictis, atque factis tua animi uirtus, Deo deditu uoluntas uehementer mihi probetur . sed ego primum nominatim de theologia nihil dixi, quod ea in philosophiae nomine continetur. est enim theologia, ut ipsie nosti, apex quodammodo philosophiae, o fastigium, cuius tanquam magni cuiusdam eorporis eum plura membra sint , ut ab Aristotele est persticue demonstra