Dissertatio historico-medica de saluberrimo Nuceriae in Umbria erumpenti latice. Accedunt complures practico-medicae observationes auctore Florido de Plumbis ..

81쪽

f. I. De cutaneae Duccia usu.

IAm diximus , hocce remedium tunc perfici i

cum tepens aqua aptis recepta instrumentis ex alto decidens affectum aliquod membrum alluit , adeout ope impetus, ac ponderis lapsu mutuati par sit ad eas subigendas, ac amoliendas infidimitates , quae tum balneis , tum interno Aquae . usui pertinaciter obsistunt. Porro Duccia mirabiliter medetur variis sive aquosis, sive callosis corporis tumoribus , necnon affectionibus quibusque crustaceis , sordidae nimirum scabiei, herpetibus , & milliaribus , & exedentibus, aliisque exulcerationibus, ac tuberculis. Itidem prospero sane exitu remedium istud experiuntur, qui contumaci capitis dolore vexa tur , si praedicto modo in capitis futura , quam Coronalem voeant, capillis ad cutem attonsis i qua excipiatur. S. De occulta . sve caeca Duccia

DUecta, de qua hic nobis sermo est parum, vel prope nihil a supra exposita differt ,

perinde enim ac illa ministrari debet; occultam tamen, coecamve dicimus, ut quae coecis, seu o cultis corporis sive naturalibus, sive praeternaturalia

82쪽

De Latice Nuceriano. 63ralibus aditibus applicetur , prout sunt urinarii meatus , Ani intςstinum , uterus , & si quietatius praeternaturalis fistulosus sinus . Hae enim solidae humani corporis partes cum plerumque ab exotica silvestrium salium , varias ob caulas inductorum , copia laedant Rr , it aut vel enormes excoriationes sanie aliquando , taboque manantes patiantur , vel vitiatam , morbificamque corrugationem , ac rigiditatem induant , vel

callosa quadam , seu fungosa substantia interius obducantur , ux pristinae reddantur incolumitati , nec Aquae Nucerinae sorbitio par est, nec balneorum usus perfecte consequi xur Hinc non raro plerique laborant Professores manibus . ut ita dicam, pedibusque quam valent, conten dentes, ut iteratis purgationibus hujuscemodi vitiis occurrere satagant, sed quid tumi Hercle laterem lavant , & hydram secant , nec mirum Non enim hic agitur de fluidorum vitio corrigendo heterogeneis, acidis ve particulis imbutoqrum, summa rei est in emendanda quapiam solidorum dejitescente parte; quae providOS experti Prolataris oculos fugit; Porro qd hosce penixus subigendos morbos universa perperam ins dante Medicina, remedium suppeditat coecae Ducineiae usus, ea siquidem mediante, fistulosa, ac divaricatis illarum partium sinibus Aqua Nuceriana guttatim ex alto decidens effunditur aeneorum

tubulorum misisterio, qui pro partium diversitare , ac earum inita proportione solerter elaborati , meatuum orificiis admoventur , & si opus si leniter intruduntur , Et inde sequitur, ,

83쪽

ut repetita tepefactae Aquae interfluentis ope , cala s

losae quaeque , ac fungota substantiae, si quae sint , t j

emolliantur, ac digerantur , e Xulcerationes ex te gantur, ac ad perfectam utque cicatricem ac tu. scantur, rigidiores autem, ac plus aequo exsicca - 1tae, & corrugatae partes , silvestribus salibus ex. ielusis mollescant, ac leniori flexilitate donentur . Itaque primo haec Duccia ad morbos intestini resti, ad ejus nimirum lacerationeS , rugas , achaemorrhoidales tumores plurimum confert. Insuper mirabiliter subvenit vessicae morbis , puta tam excoriationibus , ac exulcerationibus,

tametsi callosis, & venereis in ejusdem collo sitis, quam tum benignis , tum gallicis gonorrhaeis .

Itidem urinae stillicidio , dissicultati , & ardoiq

essicaciter opitulatur , quin immo i anguineas ipsas , i & saniosas urinas , dumniodo tamen in vessicae collo insit laesio, probe sanat. Pariter Mulierum tu in albis , tum sanguineis fluoribus, vel cum aliqua uteri laesione, illius nimirum interiorum parietum exulceratione , repetito interfluo tepefactae Aquae usu per vaginam in uterum mediis geneis siphunculis , ac fistuli gquam decenter ad opus aptatis, introductae ablo lute medetur , & si quae essent inibi excremcn. titias, callosas , ac fungosas condensationes, &coagulationes diluit penitus, atque omnino dri solvit . Praeterea quam plurimas in Fceminis tum sterilitatis , tum frequentiorum abortuum caulaS amoia litur, & avertit ; etenim cum acrior quandoque sanguinis aestus , immodica uteri corrugatio ob nimiam

84쪽

, in cavla snt, ut ipfius membranae nimis tensae, - de exsiceatae normisi dissicultet expandi , & di- stendi queant, ad proinde tum concipiendo, tum retinendo foetui impares fiant, istius ducciae usu, ni maus sanguinis fervor enervatur, silvestria salia diluuntur , ac uteri tunicae absteris laudabiliteelaxantur , ac ad decentem mollitiem , di flexi, litarem adducuntur . Ab hoc tamen remedio virgines plane abstinere debere nemo non videt, nec enitii id patitur Chri-

Intolerabile prorsus , ac commiseratione plane dipnum plurimos praecipue Nobiles videre , apud Nuceriamam Fontem Purgantes absque ullo prope delecta cibis quibusque vesci, ac intemperanti vibus gulae Cupediis ventVein distendere: Nonniis si multa noehe, quae inter ludos insomnis ducitur

cubitum ire , creperi aeris intemperiem nullate nus cavere, pomeridiano somno se plurimam horarum spatio exsaturare, quid multis ea viven 'di ratione uti, ut nullo alio fine, quam ut v luptatibus fraena laxentis, Fontem adiita diceres :Neiciunt torta ne halluctaatae Geutra , tempera

Riana lex , virginalis pudor, decoris integritas ,

cam s

85쪽

ta lx , congruamque victus , diaetaeque rationem in aquea purgari e ut quum maxime pollui ri, qua universa penitus fluidorum humorumque massa in motu posita , ac revoluta humanum corpus impreisiones quascumque sive noxias , sive, salubres quam facillime patiatur . Hinc identiadem obtervatur, ut qui unica tantum infirmit te. detenti Nucerianum Fontem petierunt, ab ea . complicararum aegritudinum turba stipatos absces dere inauspicato contingat . Et tunc insontcs quot in Medicos conismeliael innoxiam quot in aquam costvicia: Diicant quaeso , diicant , si tamen velint Purgantes, & Professoribus , quos praecipve diutin , atque explorata aqua experientia docuit , morem gerere , di a corporeis sensationibus tam ii sper temperare ; innumerae prosecto tunc Curationes apparebunt, quas saturalibus , pene dicam ,

prodigiis accepta, utilitas deputabit , Plerosque sortassis eorum, quae diximus , dii plicentia ten bit ; at maluimus Purgantibus paululum, sed ultiliter displicere, quam iptis maxima eorum perni,

His Q quae necessario praemittenda duximus, o, servatis , ad praefiniendam tum ciborum ,: tum diaetν is curatione observandam methodum pro peramus. Rem totam diaplici continebimus para, grapho ; In pi mo agemus de ciborum delectu ;In secundo de nonnullis ipsa in curatione abstia. nentiis ineluctabiliter servandis sermo recurret. Unicum dumtaxat hic iterum monemus satis enim dici non potest. ab hujusce Capitis observatio ne totius Curationis summam pendere .

86쪽

De Latice Nuceriano. OIS. I.

riborum delectu in purgationa. adbibendorum.

ΡArum sane prodest , ut dudum innuimus ἐ

Aquam nostram interno ulu acida quaecumaue tam in primis fermentis . quam in universa uidorum massa hospitantia absorbere , sicut ex externo, solidas partes a silvestribus salibus vitia. tas pristinae mollitiei , ac flexilitati restituere, proinde tum solida inter, & liquida, tum inter ipsa fluida debitum invehere , & statuere σequilibrium . Id, inquam, parum prodest, si postea congrua alimentorum deficiente ratione , curationis oeconomia cita pessum detur, ut quod saluberrimae Aquae ope nanciscimur, incongruo plane alimento prodigamus.Sit igitur hoc in Paragrapho operae premtium , ciborum tum qualitatem, tum quantitatem purgantibus praelinire; cum iis alterutro, & fortasse in utroque plerique deficiant non levi eorum pernicie : Cibus incoctus, ait Sanilorius, qMo pleniorιs est nurrimenti , eo es deterior , vel quia escit m ius pondus, uri deteriore vi corruptelam . In Comm..erib. pol. apbor. 2I. Primo igitur esculenta , quibris Purgarites vesci decet, . succosa , & quoad fieri potest proba tete indolis esse debent . Hujusmodi sunt volatilia quaeque, Capones scilicet Gallinae, eorumque

Pulli, Pipiones , Aves quaecumque silvestres , &. E et Qua-

87쪽

ac Uervecina caro ; Boves adhuc rejiciendi non essent, si pascuales serent. Condiendorum autem ciborum modus , quosmplicior, eo utilior ; ea propter artoere libus , caeterisque cupediis , ac gulae deliciis penitus ab lagatis, ab aromatum praesertim acriorum usu Purgantes abstineant ; Elixas, tostasque carnes adhibeant , absque eo tamen quod frixis Animalium extis vesci prohibentur. . pultes eae sunt laudabiliores , quae sive ex pane, sive ex oleribus , sive ex utrisque conficiuntur .

Olera autem adhiberi congrua sunt , lactucae, inotyba sve agrestia , sive sativa , cucurbitae , Om phacium, cepae aquis exacte dilutae, obstructos

enim corporis meatus nonnihil recludent) ac alia id genus; praeterea ex ovis recentibus, oriza , far ret' hordeo , cortice tamen exempto , componi nihil vetat . . , Lacticinia autem butyro, ac ovibus retentibus exceptis nulli mode attingantur, minimo enim succo praedita pravam .induunt fermentationem , ae in cacochiliam abeunt.

Ex fructibus Pepones, qui suis athalinis parti .

bus aquae energiam non minuunt, quin potius adaugens , pruna , ac pira laudabiliora in prandio apponi poterunt , si iis moderanter quis /utatur :Bellaria autem, & sacchario perfusi fructus Purgantibus minus congruunt, cum dulcia & bile-lcant . ac in acidissimas seie resolvant particulas.

Quoad vinum, utique ὀenerosum , vetus 9m,

88쪽

ne Latice Nucemiano. 69ae minus dulce optime defaecatum, decenti tamen Aquae quantitate dilitum adhibeatur; atque adeo hujusce nostrae regionis vina nonnihil aciditatis

ob vindemiae immaturitatem redolentia minus con grua reputamus . Hinc quisque noverit, quod nos minime fallat, nec extra sinceritatis metas . abrinpiat Patriae coecus amor. Maxime autem caveant Purgantes a nimia epularum varietate , & a simultanea carnium , &piscium cornestione, nihil quippe magis noxium excogitari potest, perniciosius nihil; Cum enim hu uivmodi cibi divensae sint texturae, alter altero citius in ventriculo coquitur, ac proinde unum aliud corrumpit, sicque primis fermentis vitiatis . pravus eooficitur chilus , qui demum languinem heterogeneis particulis inficit, ut optimε adve . tit celebris, moxque laudatus Sanctorius In comm. de cibo, m potu apiar. 3r. Tria maia , inquit ,

eveniunt ob ciborum varietatem, nimium comessi.

tur minus coquitur, ρο minus tranDirapur. . Secundo quandoquidem sicuti in ciborum deis, sic & in eoru in quantitate non minus se

quenter errorem Obrepere contingat, ut ab hoc vitio Purgantes revocemus , auream ob eorum

oculos ponimus praecitati sanctorii sententiam in Nuceriano Fonim palmaribus characteribus caelari dignam et Nwue excedendum sinquit Vir nunquam satis laudandus d. apb. 34.ὶ in quantitate alibilium , nam qui comedit magis, quam oportet, alitur mμnus quam oportet. Tantum igitur cibi , & potus adhibendum , quantum vires reparentur , non opprimantur .

89쪽

Et vero experientia docet, immodico cibo opapletos ut plurimum ventriculi tensione, flatibus, ructibus acido nitrosis ab indigesta , putrique ea. cochilia exhalatis, affligi , atque vexari; ea pro-rer quisquet corporae suae constitutionis, consuetuadinis, aetatis , sexus, virium, ac stomatici sermen. ti ratione ducta , eam insumat alimenti quantitatem , quae par esse possit ad decentem , & acis

comodam sui nutritionem. , .

Quibus igitur Aqua nostra mens est ad valetu. 4inem uti , promulside salubriter condita, optima pulte, carnibus tam elixis, quam assis, asi inno. xio aliquo fructu , ad prandium adhibitis , eos abunde ,& plusquam congrue pransoS autumamus . vespertina autem refectio modica omnino esse de-het , & exigua , alioqui aquae mane potandae vix suas exercere Vires, ac actisnes perficere integrum erit, atque adeo levi, sive frustatim concisi, si. o infriati panis pulte eum jusculo decocta addi-io recenti ovo, aut potius alio quopiam cibi Iruastulo ad bibendum accommodo , dumtaxat dilectentur purgantes. Quoad potus quantitatem habito .adhuc ad aetais 'tena , co oris habitudinem , sexumque , respectu , largua potius, quam brevis esse debet: ΣΕ - te, inquit Hippocrates , victus fit mollis , potus aquosus, multuἔ , ciboque deἰracto, augeatur potu1 .

90쪽

. 3. ULTIMUS.

De .unnullis in Aqua duratione absti

E Α' omnia, a quibus opus est purgantes absti

nere tequenti Disticho, vi altius retineantur complexi sumus r tempestus aer , fuἀον , μη nusque diurnus , Improba oe esca, dolor , fini procul, atque Venu3 4 Duos holce versiculos nunc exponere, & enu eleare juvat . Intempestus aer, vespertinus scilicet, & anteluca nus , praecipue in hac regione aestivis etiam tem poribus iub crepusculo rigidior esse solet a Pu gantibus est vitandus , atque adeo non multo post

solis occasum , quod solent plurimi; γ domos

remeare i nec subinde reversi intempestae noctis aeri releratis fenestris aurae captandae causa aditum praebere , nec consequenter sub dio dive haerere , 1ive excurrere. Purgantes ullo modo permittu tur , qui ultro & matutinis horis , & occidente sole frigidulas auras . duplicatis si opus sit indu- me Atis , cavere debent , ne scilicet jam inccepta trani pirata οἱ cui totus appenditur curationis cai do, intercludatrir, R inee cipiatur.' Sudor. Exploratum omnino est ita ut jam lippis , oc Tonsoribus in norei cat , quodcumqtae ia-ssitatis emolumentum a Nuceriano Lat ice promo Lum penitus Purgantes prodigere , nisi olaini eo- E teR. '