장음표시 사용
31쪽
eo conditionibus. Quem in modum priores Abbates gratificati non semel Rearant Monachis nonnullis, qui bene de ordine meriti suerant; assignata ipsis ali qua portione i quam dispescebantὶ bonorum Gymnasii Sancti Martialis. Stipendia , pro Rectore Domus, definita tum fuere ab eodem D. Ioanne DuBle; quem Rectorem is Visitator, in primo Statutorum limine, monet, ne se adire Rectoratum existimet, nisi iisdem legibus , quae dictae semper fuerant illius Do
mus Administratoribus. Σαι tamen, inquit, hἰς immobιles poneresedes , aut perpetuum Beneficii Titulum se obtinere non arbitretur e veri m se, ad nutum Reverendi Do m. ai Abbatis, revocandum intelligat.
Tam gessit se prudenter ac modeste in eo Rechoris officio Domnus Petrus I se 'di, ut eum Cardinalis suum Generalem creaverit Vicarium in Provincia& Comitatu Venessino , literis suis ad Fontem- bellaqueum datis die a. Maiii 363. Quantum porrδ attinet ad regimen Domus Sancti Ma tialis, cujus is Isnardi erat Rector, ad unos spectabat D. Ioannem Du Ble 'riorem Sancti Marcelli Cabilonensis , 8c ad D. Ioannem Cotignon , Majorer. Priorem Cluniaci, qui Generales erant Vicarii Cardinalis Abbatis. Dedit enim D. Ioannes Du Ble Procurationem Domno Pancior, D. Jaquet Sacristae Monasterii oppidi Sancti Spiritus, & D. Finet Subpriori & ut loquuntur Eleemosynario in Prioratu Sancti Marcelli Cabilonensis, ut pro quodam pretio paciscerentur, pro iuribus & pro annuo censu debitis tum Arelate tum Cariapentoracte di eo quod , inquit ille, iuris proprii sint Abbatia Clunia sis. Anno is 38. illemet D. Ioan. Du Ble, pepigit ipse pro proventibus Podiolent 8c Pontis rgiae, cum Guillelmo la Boisse mercatore oppidi Sancti Spiritus , tradiditque procurationem eidem Guillelmo, ut daret idoneis redemptoribus bona quae Abbas Cluniacensis habet in Provincia, qua pertinent, ut habet charta,
ad Dominum Cluniaeensem , ob Collegium Sancti Martialis , M E M B Reti as spectans ac memoratam Abbatiam. Tabellione , Furreria.
Domnus idem Petrus I inardi tanquam Rector Gymnasii Sancti Martialis stitie
se apud Viros quos Rex in Provinciam miserat Recognitores Feudorum , ut vocant. 8c Censuum , quae a Dynastis ejus regionis , sub supremo Regis dominio , tenebantur. En quibus verbis facta fuerit Gallice Rectoris declaratio : Pro iis, qua dictus Dominus Carilinalis a Lotharingia , tanquam Abbas Cluniaeensis , est propter Dictum Collegium Sancti Martialis Menisne Us MEMBRUM PERPETUODNI M DICTAE ABBATIAE CLUNIACENSI, tenet opsidet , Arelate , sec. I ireditus jura quaedam sunt, ab antiquo , ad Abbates , Cluniacenses spectantia, Mab iis contributa juri & proprio usui Domus Sancti Martialis. Inde est, quod in libro Quaestorum, in finibus Metropolis Arelatensis, ejus pecuniae quae pro Decimis penditur Regi, sic scriptum siti Pro eo quod debet Dominus
Abbas Cluniaeenses. Et in elencho seu regesto redituum ejusdem Abbatis : Sequuntur Nomina eorum qui debent, Arelate, Census seu Finaneias Domino Abbati
Cluniaeensi , seu eius Monasterio Sancti Martialis. Iidem hi reditus Arelatenses dicuntur in alia charta, esse : Sub maiori directo Dominio se Sohoria Domini Abbatis Claniarenses se saetisserum. Anno 116O Domnus Ioannes Laurentii institutus est in Rectorem Gymnasii, adjunctus est illi, nomine Vicerectoris , Domnus Panciol, dc postea Domnus Claudius Laurentius, die i4. Oct. is 66. ea lege, ut ita administrarent reditus Collegii, ut quod aeris superesset, post sustentatos Scholasticos & Monachos , Ecfactas opponune reparationes, id totum in usus converteretur, quos vellet, suo
arbitratu, Cardinalis Abbas. Atque ita, divisa fuit tunc Collegii curatio tum Rectori tum Prorectori, cujus recens Prorectoris ossicium nuperrime, ut vidimus, invectum fuerat.
32쪽
Coll. S. Martialis AVenionensis. 33
Sub initia novi hujus Rectoris instaura ta sunt pacta omnia universorum Do msta. redituum , M singula quidem solo n mine Cardinalis a Lotharingia. Quod spectat ad proventus Dodio leni, pactio qi T intercesserat cum Guillelmo la Boisse. rata est habita, in tres iterum annos ; rc ditus vero Prioralsis de Tincto crediti fuere Domno Finet. Eodem anno ruesta super lite quadam exorta in oppido de Tincto , orata est eausa Turnonii, supersunt ejus litis scb ae, quarum uni hic titulus est, vernacul e t Memoriale pro Domino Caiasnali de .oibarinPa , Abbate Claniacens , σ exeos eius Abbatia . Priore de Tincto , qu Fr oratus MEMBRUM est, ab antiquo
metens Adminiserationi, se spectans ad Mensem Abbatis Cluniacensis , ob cit gium Sancti Martialis Aventonensis , quo es eti m MEMBRUM dretia mensa Abbatis Claniaeenses. Et in oblato, de re eadem, libello supplici, Cardinatis de Lotha rivia significavis nobis , quod propter suom Abbatiam Cluniacensem , ipsi competit, cir ad eam spectat Prioratus de mero , MEMBRUM illi Abbatia anitum. Quod attinet ad Prioratus de Fallisoco & Malaemessis, evidentius longe est. utrumque fuisse proprii &, ut dicunt, immediati juris Abbatis Cluniacensis. Pa ctio pro utriusque annuis fructibus, hoc ipso anno inita est ab Domno Ioan . duBle , nomine Abbatis Cardinalis, cum Sacrista Deca natus Valen solae s habent porrξ, pactionis tabulae i Administrationem se proventus omnes Gmnasiι Sanm Martialis uectare ad Dominum Cardinalem , I opter eiuν Abbatiam Clansacensem. Hinc est quod Dynasta quidam nomine de sarras, cui animus erat reditus Malae- messis coemere, adiit propterea Cardii Acm Abbatem , quem vocat Dominum
Verumenimverδ, quid validius aut ' i id excogitari potest magis authenticum, ad demonstrandum omnia Bona addicta Domui Sancti Martialis , omnimodo jure , propria esse, Abbatis Cluniacensis, quam solemne Diploma Caroli IX. quod
rith conservatum in manu nostra est Rex iubet eo Diplomate, Cardinalem Abbatem plane eximium esse ab onere solve darum Decimarum , quas, eo anno. debebat, ratione Beneficiorum quae in R gno possidebat. Omnia ibi eius Beneficia recensentur, dc nullo prorsus discrimae recitantur tanquam MEMBLA Abbatiae Claniacensis, Decanatus valensolae , Prioratus de Gresaco , de Tincto, de Falli foco ac Malaemessis, redituique Arelatenses. Eae literae Molinis datae fuerunt, anno .. is/i Omittuntur Prioratus Podiolent dc Pontis-sorgiae ι quia obnoxii non erant ale solvendis Decimis. Etiamsi eo testimonio esse majus nullum possit aut locupletius, Tabulae tamen quas hie compendi δ subjicimus , scriptae Avenione, autoritate publica, rem nos ram , magis adhuc, ut ita dicam, compertam faciunt sc exploratam. Ioannes da Ble Generalis Vicarius Abbatis, Procuratorem statuerat, anno II 6 I. Nobilem Guidonem Prevost, praesectum custodiundo vendundoque sali, in oppido de Bourbon- Lancy , ut, pacto pretio, cum quovis mallet redemptore idoneo conveniret de annuis reditibus Domas Sancti Martialis, Podiolent, Pontis-sorgiae, terorumque membrorum ab ea Domo pendentium , qua sunt mens Abbatis Cluni censes , ut ibi dicitur. Is Guido, qui tunc erat Avenione , de fructibus Podiolani & Pontis- sortiae, in utilitatem Domini Cardinalis Abbatis Cluniacensis, ob ejus Collegium Sancti Martialis quod est MEMERuM ejusdem Abbatiae, paciscitur cum Nobili viro Ioanne Michaele Pertuis, Pede montano, cive A venionensi I. U. Doctore, idque pro residuo tempore , pro quo pactus antea fuerat Guillelmui laBoisse, qui suo jure ea de re, lubens volensque cedit. Ea lege, ut tum pacta pecunia, tum pactus frumenti numerus solvantur Domno Stephano Panciot Prorectori Collegii , aut alii cuilibet, quem ad id Cardinalis Abbas. aut ejus Vicarii pro regendo eodem Collegio, deputare maluerint. Scriba, Rochet, testibus, Francisco Droyn I. V. Doctore, & Ioanne Lengut Pictore. E
33쪽
H;c omnino advertendum est : Dominum Ioannem Laurentii qui Rector tune erat Collegii Sancti Martialis in ne nomi nari quidem in iis Tabulis, sed solam fierimentionem Domni Panciot Prorectoris , vel potius Collegae Domni Laurentii in Rectoratu 1 jura insuper omnia, quae tominatim singula memorantur, reservari ibidem Domino Abbati Cluniacens. s igitur Rectoratus aliud erat nihil. quam simple x , dc ad tempus, & Abbatis solo nutu, credita cuiquam Pro ratio ι quanis doquidem ει Rex ipse in suis Diploir is, & Publici Avenione Tabelliones ape te saterentur ac docerent, eam Domom spectare ad Mensam Abbatis Cluni censis. Visitur ejusdem anni syngrapi a testis soluti pretii a Iacobo Laurentii.
sequenti formula : Ego Iacobus Laarentii Collector Gmeralis redatuam Abbatia Cluniaeenses , o Membrorum qua pendent ob eadem, pro Illustrissimo ae πυυrrendissimo nomino Cardinali de Lotharingia Abbatι Cluniaeens . recepi a Domno Finet curatorect redemptore Prioratus de Tincto, summam , erc. Et si Domnus Ioannes Laurentii Rector erat Gymnasii, non propterea minἰis
Abbas Cardinalis contulit illi in Titulum , Ossicium Sacristae Domus ejusdem. Supersunt ejus Collationis literae , datae die quinta Ianuarii, anni 116 . Obtulit autem idem Rector libellum supplicem Domno Ioanni du Bl , vicario Abbatis
Generali, in hanc sententiam : Domino Priori Sancti Mareetis Cabilonensis. Vicario Generali Domini Cardinalis de Lotharingia Abbatis Cluuiaeensis, vel, eo absiente, D minis Definitoribus Capituli Generalis proximὲ futuri. Vos est Onefaeis Domnas Ioannes Laurentii mector se Administrator Collegit Sa cti Martiano , quoD MEMBR-EsT uN16M , ABBATIAE CLuNlACENSI , ET DEPENDENs AR MENfA Ejus DEM
Hla lectores advertant velim, ipsum esse Collegii Rectorem qui ec oret re subscribat. Quis porro eredat, aliquem tam pessimEde se ipso mereri voluisse. δε que suo Rectoratu , ut si illum possedisset in Titulum perpetuum , plenequUliberum ab omni alterius dominio 8c iure , sic semetipsum exaut oraret dc sic de gradu Beneficium suum dejicere , nullaque causa, alteri declararet obnoxium
Anno i 169. Domnus Ioannes Coth on Generalis Vicarius Cardinalis a Lotharingia, dc, ut verbis ejus utar, 'sim speei liter institurus Inspe tiν Cutigii avonion ensis, reditus Prioratuum de Tincto & de Falli Eco, tradit, convento certo Pr tio , Nicolao Rosset, Nomine eiusdem Domini Cardinatis, ad quem , inquit, unam, spectat A ministratio redituum omnium Gymnasii sancti Maniatis. Is ipse Generalis Vicarius, congruas reparationes curavit fieri, in Prioratu de Tincto , sumptibus Domini Cardinalis Abbatis , eidemque Vicario hoc ipso anno , impensarum rationes redditae fuerunt Domno Laurentii Rectore, Ec a
Domno Pelard, Domus eiusdem, ut vocant, Celerario.
Anno 33 3. Domnus ibem Ioannes Laurentii Rector, de Domnus Claudius Laurentius Pro- rector, qui in partem veniebat Administrationis Collenti, sublati-pserunt ambo rationibus i se redditis, tum Cardinali Abbati, tum Domno Cla dio is Guisia, ejus in Abbatia Coadjutori. Anno Iue T. paulo antequam Carolus Cardinalis ii Lothaeingia diem suum obiaret, redditae sunt rationes Administrationis Primnsis de Tincto, cum hac epigraphe t Rationes Nicolai Roges Admini ratoris Prioratus de Tincta , in Militatem C-di sis a Lotharinna, Prioris eiusdem Priopatus. Eodem anno, Domnus Panc i, qui Collegii Pro-rector fuerat, causam dixit, nomine eiusdem Cardinalis, pro re quadam spectante ad Primatum de Tincto: sumptus p si dimidio Procuratotis qui litem instruxerat, certo M aequo pretio fixit, quorum factita inutio D. Joanne Cot ignoti, Vicario Generali ejusdem Cardinalis. Domnus Claudius a Gursa, qui jam ante Abbatiae Claniacensis Coadjutor era. -
34쪽
Coll. S. Martialis Aventonensis. 33
Abbas, ab obitu Caroli Cardinalis, qui hoc ipso anno mortuus est, dedit Admi nistrationem Collegit D. Claudio Laurentio, qui Collegii ejusdem Pro- rector an
tea fuerat. Porro conditiones, sub quibus haec Administratio data fuit, magnopere fuerunt onerosae, quas legere est in literis super ea re consectis. Nimirum ea Proviso verius Conventio est, inter Partes, quae vicissim paciscuntur, ut expressi, habetur in Instrumento ejus Provisionis. Consertur Laurentio Administratio , ad
annos quinque & viginti , seu ad proxime futuras quinque & viginti fructuum
collectiones annuas. Adstringitur ex pacto Rector , duodecim Monachos literis operam dantes alere, dc famulos quatuor, quidquid reparationis opus erit, in omnibus villis de domibus ad Collegi uariancti Martialis spectantibus , suo sumptu, curare, Instrumentum conficere omnium bonorum mobilium ejusdem Collegii, libros censuum Ec pensionum instaurare , promittItque insuper idem Rector Lauis
rentius, nummos trecentos daret in antecessum, ad perficiendas aedes jam construi coeptas . qui trecenti nummi Rechori eidem reddendi erunt, si Collegium non Administret per annos quinque Ec viginti , vel saltem, per annos novem, ecrationem omnium reddere Abbati, ubi tempus expiraverit praesentis hujus conventionis , cum scilicet Abbas Claudius, hunc Claudium Laurentium specialem latim instituat Procuratorem , ad regimen de Administrationem redituum Collegii , quos consumere , sub conditionibus praedictis, poterit. Scriptum super his rebus Instrumentum est anni 11 8. anno vero insequenti, is Rector, Nomine Domni Claudii a Gusa Abbatis Cluniacensis, contulit Adminia rationem Prioratus de
Tincto, Bartholomaeo Challaron , dc Ioanni Galliard Mercatoribus Turnonensibus , de in Instrumento contractsis , inscribit se : Administratorem Prioratus de Tincto , qui est de mense Abbasiati Cluniaeensi Is Domnus Laurentius, dum nominatus fuit Rector, habebat in Titulum,
. Ossicium Sacristae ejusdem Collegii Sancti Martialis, quod Ossicium decessor ejus in Rectoratu similiter habuerat 1 fuit postea Prior de Alesio in Dei finatu , de deinceps Major Prior Cluniaci, dc Vicarius Generalis ejusdem Claudii a Guista
Abbatis. Fundos idem Collegio coemit, ex quorum proventu annuo, librae Turonenses existunt trecentae , quas assignavit ad alendos domi pauperes Scholasticos tres, qui veste ordini propria uterentur, ec literis operam darent, per annos decem, usque dum, si apti viderentur profitendae vitae Religiosae, obtinere , in aliquo Monasterio Cluniacensi, locum aliquem possent. Consectae, ob eam rem, literae sunt die Martii decimi, anno 16oi. quo etiam obiit Domnus Laurentius, posteaquam Abbas Claudius a Guisia cum eo instaurasset. in novem proximos annos , ultimum quod cum eo prius pactum secerat, pro annuis reditibus Collegii. Nunc ad dicendum , eo de Rectore , aggredimur . cujus Administrationem opus est ut expendamus non indiligenter , in omnibus illius circumstantiis, ad contundendam eorum pervicaciam , qui coachi demum , ex prolatis hactenus. manus dare, Ec in consessis habere : Rectoratum Domus Sancti Martialis non fuisse , in origine sua, Titulum Beneficii , nullum non desinunt movere lapidem, ut spargant in vulgus t eumdem Rectoratum , tempore hujus, de quo mox Rectore dicturi sumus . ex mera, quae fuerat hactenus Administratione ad nutum Abbatis revocabili , transivisse tandem in naturam Beneficii in Titulum , adeoque perpetui. Novus igitur Rector fuit Domnus Antonius Rosiet Prior Sancti Andreae de Rosinis , in Dei finatu. Procuratio , quam accepit ab Abbate Cluniacensi , nobis accurate enarranda est , dc a lectoribus valde attendenda. Data est, illa Rosseto in eosdem annos novem, seu , ut est in tabulis, in easdem novem fructuum Pe ceptioneν , in quas , datam fuisse narravimus Priori Rectori, E cujus sorore natus
35쪽
era ν hic Rinetus. Eaedem sunt omnes pacti conditiones, nisi quod Roffetus cives
beae nummatos praedes dare pactionis initae cogitur, pro summa aureorum quingentorum, & praeter victum vestitumque Monachorum , eleemosynas consuetas erogare, ne Larias curare reparationes, iustumque dare stipendium , tum Medico , tum Chirurgo , tum etiam Pharmacopolae: omnibusque aliis necessariis impensis satisfacere. Ea Rosseti Procuratio indigitatur nomine Transacrionis, inter Domnum Claudium a Guisia Abbatem Cluniacensem , de Domnum Antonium Ros tum Pri rem de Rosanis. Abbas omnia obligat Abbatiae suae bona, obligat etiam Rotatus reditus omnes sui Prioratus, 3c alios omnes , quos adipisci posset deinceps. Conficiuntur ea de re tabulae, anno 16oi. quas ratas habet Abbas, anno iterum iso 3. 'Antequam elapsus esset praestitutus ille annorum novem terminus , die Nov. quarta decima i , 6. Abbas idem tradidit Domum Sancti Martialis Rosiato Admini strandam in annos tredecim, incoepturos, postquam anni primae pactionis novem essi uxissent. Tum, singulari pacto, de reditibus Prioralsis de Fallisoco cum eo convenit, cujus illi Procurationem dedit, quamdiu Rossetus viveret, cum potestate conferendi, quibus mallet viris idoneis, Ossicia ejusdem Prioratus 1 ar
res caedendi ad colligandas rates quatuor, praeter quatuor rates caedi, quot annis,
consuetas in sylva Falli soci. Spondetque, data vicissim fide , Rosse tus facturum se, ut inde reὸitus illius Prioratus, qui trecentarum tantum erant librarum Tu ronensium , libris annuis succrescerent ducentis 3 soluturum se denique, quovis anno spatio annorum duodecim Abbati, nummos centum. insumendos reparationibus Monasterii Cluniacensis. En si coelo placetὶ Praeclara omnino Fundamenta, quibus olim machina superstruatur Beneficii novi in Titulum
Verum, tam bellis Roslatus promissis tamque luculentis haud stetit; quippe qui statim aggressius est ad sternendas Falliseci stivas, non solum contra pacta , sed
etiam contra Regium Ius. Intercessit facinori Abbas extempta, & Senatusconsulto Curiae Aquensis itum est adversus Ronti audaciam. Pollicitus fuerat nummos centum annuos annis duodecim continuis 3 persolvere Abbati, quam rem aeque
neglexit. Autographam Gallich legimus Abbatis Claudii a Guisia ad Rometum
epistolam, ea de re , datam anno i6o9. Euod attinet, inquit Abbas, ad Collegium nostram quoa ιam bene Administras , eius nos tibi cuνam cr Administrationem commisimus in tam longum temporis spatiums non igitur, quoad viveret Rometus, illi Atabas Collegii curam tradiderat ut, vel ex ea re , ansam debueris capere regiminis quam optimi, or Domus bonum promehendi sempeν in melius. Da vero operam atquantocius aris quam Nobis debes summam persolvas, vel Nobis , mel iis qui iussi . μ-
bis fuerint eam recipere, magnopere enim es in are reliquo , debita nobis a te annua
flensionis. Ultima quam a nobis habiturus es sngrapha flati a te pacti pretii, rem
Mala Rotati fides, &. quas adhibebat in antecessum, cautiones ne amoveri unquam a Rectoratu posset, faciebant solae, cur Abbatem Rotatus, si non re, fallacibus saltem demulceret epistolis. Nam , eodem tempore , quo Abbatem adhortabatur . ne praeclara Falliseci &Malaemessis praedia divendere vellet Dynastae de Mirabeau , qui ea praedia licitabatur ue ipse idem Rometus jactabat, inscribebatque se r Dominum Falliseri, Priorem de Tincto, se Rectorem Omnasiii Sancti Martiatis dependentis ab Ordine Cluniacens. Cum debuisset scribere : Dependentis a Meno Abbatis Cluniaeensis. Nemo erat cui non Roffetus illuderet, falsa illst collati sibi, ad vitam, Rectoratus Larva : sub obtentu concessae sibi s ut monuimus in quamdiu viveret, Administratio pis , solos Prioratus de Fallifoco. Tribuens squidem vim ejus clausu-
36쪽
Coll. S. Martialis Aventonensis. XXXVII
lx lad vitam) Rectoratui Collegii Sancti Martialis, quam clausulam obtinuerat ab Abbate tantummodo pro regimine Prioratus de Falli soco, fefellit per summum nefas Pontifices tres, & totidem Abbates Cluniacenses , duosque Protegatos. Sed morte Abbatis Claudii a Guisia quae contigit anno 16I1. omnia Rosscti in futurum astus atque consilia, ambitionis plena ec avaritiae , conturbata sunt. Expavit enim vehementer , ubi rescivit revocatum se fuisse ab Administratione
Gymnasii , ab Cardinali Ludovico a Guisia, qui Claudio Abbati successerat, de
qui statim novum creaverat Gymnasiarcham S. Martialis, Domnum nempe Franciscum de Ia Cour , Priorem Montis- desiderii, εc quidem quamdiu is Domnus
Novus is Rechor valdε sibi timens a Rosseti vastitie , qui Rectoratu poti
batur Avenione, primus omnium fuit . cui in mentem venerit adire Pontificem , ut ab eo literas impetraret, quibus ratam haberet Procurationem ejus Os5cii , qua illum impertiverat Cardinalis Abbas. Id ubi cognovit Rollatus, peritissimos statim Aventonenses caus dicos adhibuit in consilium , paratusque quidvis Sc agere & pati, priusquam de Rectoratu, Adversiario suo concederet , litem illi movit A venione. Habemus Conclusiones, quas scripsit tunc in gratiam Rosieti, is qui vices gerebat Procuratoris i ut vocant ) Fiscalis. Papae ue nomine, me Gras: quae Conclusiones, ex iis quae Rosse. tus postea gessit 3 clarissima fuerunt condemnatio Duplicis illius hominis. Concludit scilicet Procurator ille Fiscalis: Rectoratum Domus Sancti Martialis non debere dari, ad vitam ι Perpetuitatem in eo Oficio I si ab Abbatibus induceretur obfuturam Pontificis rationibus: Quantum porro attinet ad Confirmationem , quam Domnus De la Cour obtinuerat Romae. Pontificem si ita loqui licet habere manus colligatas, per Bullam Paulinam , qua prohibetur, ne qui gerunt, in ordine Cluniacensi , Munia seu quae vocant Oscia Manualia, id est Procurationes & Administrationes, possint ejusmodi ossiciorum petere, vel institutionem vel confirmationem a summis Pontificibus. Qui sic conclusit, bene admodum ratiocinabatur & vere: potiores tamen cieare potuisset auctoritates, si nempe compertam habui si et Constitutionem Ioannis XXIII. datam ad S. Antonium extra muros clorentiae , i 3. Kalend. NOV.
anno Pontificatsis sui IV. qua, illud idem, expressioribus verbis, cavetur. Credibile etiam est vitum eumdem ignorasse , Bullam asservari in Tabulario Clu-Diacens , quae inscribitur Minis, qua Benedictus XII. disertissime sancit: Euod F 3πii H Fomator is Admodiator in Ordine Cluniaeens , etiam Confirmasus per Pontificem , revocari potest ab Abbate Cianiacens. Qui hanc epitomen Chro logicam legerit , meminerit dubio procul , eos titulos Firmarii, Firmatoris de Ad modiatoris, non semel occurrisse datos sibimet ab ipsis Rectoribus Collegii Sancti Martialis; ipsumqye hunc Rotatum , ne retro supra gradiamur , id agnovisie, qui fatetur ipsamet: suum Rectoratum, nihil aliud esse quam pactum condictum ,
Certis conditionibus, vel, ut vocavit, Transactionem. Hic temperare non possumus, quin versutissimam Rosseti perfidiam execremur,
qui mordicus asseruit ubique gentium, datam sibi fuisse ab Abbate Claudio a Guisia Rectoratum ad vitam, quod ille De Gras Pontificius Procurator,ex re Ac ex mente Rosseti Concludens in iudicio, nec unquam factum fuisse, neque verδ fieri potuisse ab Abbatibus Cluniacensibus i sine dispendio Pontificii juris, docuerat. Postquam Rosietus , qua potuerat arte, praecavisset Avenione impendentibus sibi incommodis , sibi statim Parisios eundum esse vidit, quδ etiam curavit ut se eonferret futurus adjutor negotii, h propinquis suis unus, nomine Fab , patria Diniens s. Ibi studium Rosseti unicum fuit, diem de die ducere. Dare bona verbasa tegit novo Rectori D. Francisco de la Cour, illique potissimam redituum partem
37쪽
promittere , cum titulo Rechoris: petens solummodo, ut, in eos sex annos, qui sibi supererant ex ultimo pacto quod inierat cum Claudio Abbate, permitteretur sibi curatio negotiorum , quae , ut ajebat , sic implexa erant & involuta , ea ut nemo. praeter se solum, explicare unquam posset.
Ea spe lactatus, Ec tam mellitis delinitus verbis Domnus de la Cour, pacificum iniit tractatum die i . Aug. i6i a. de consensu Cardinalis a Guisia , quiratam habuit eadem die Procurationem quam habuerat Ros tua ab Abbate Clau
In eo tractatu, narrat Rosiatus, se vidisse pactum, Zc ut loquitur, Contractum Iegitime actum ab Abbate Cardinati, cum Domno Francisco de la Gur . ad gerendum Rectoratum se Administrationem Gymnasti Sanctι Martialis, Membri dependentis, tiniti is ineorporati Abbatia Cluniacensi . O convenisse eum eodem D. Franciso dela Cour Rectore vero, ex voluntate se beneplacito Cardinatis Abbatis, se Rossetum gubernaturum adhuc , sex residuos annos , Collegium, sec.
Vi hujus tractatus, venit Avenionem D. de la Cour. & indh adi it Podiolenum , ubi possessionem iniit ejusdem Prioratus, ex quo potissum reditus Dom is
Sanehi Martialis eruuntur. Atenim ut Rossetus non poterat, sedato corde , cogitare : exeundum sibi esse de Gymnasio , post annos sex i ad artes novas ani mum appulit. Denunciavit , homo supra ceteros dolosus de infidus , Cardinali Abbati Domnum de la Cour, in grave damnum Abbatiae Cluniacensis, clam elicuisse a Pontifice . ut sibi confirmaret Procurationem Collegit: se vero promptissimum ostendit decertare, victoriae securum pro eadem Collegii Procuratione . eam sibi Roffeto si vellet Cardinalis, item ad vitam, impertiri, quamvis Procli rationem suam Domnus de la Cour Romae confirmari sategisset. Eρ delatione Cardinalem a Guisia exasperavit in Domnum de la Cour, cui propterea cum insensus esse e Cardinalis, non gravate Rossetto concessit Gymnasii Praefecturam , ad vitam anno is i 3. quae quidem unica est illius modi institutio,
quam Rosiatus unquam extorserit. porro ad exemplum ceterarum ea conscripta est i Pactum est nimirum cum Rometo factum , uti fieret cum quovis alio redituum redemptore , certis conditionibus. Tabellionibus Herbis & Heher , Parisiis. Et sane nihil unquam cogitavit minus Roslatus, quam de adeundo Beneficio in Titulum, qui videlicet intendebat curas in id unum , certam ut sibi faceret Gymnasii Administrationem , in tempus quam longissimum, dia eam in rem novam litem moliebatur. Fidei homo Punicae, qui paulo antea, una cum Causidicis A .enionensibus & cum Pontificio Procuratore, defenderat nunquam posse
ad Pontificem coniugi , ad impetrandum ab eo Officium aliquod Cluniacensis Ordinis , qui nuper fidem suam Cardinali Abbati obstrinxerat , ab ea se reguladii cessurum nunquam esse; paulb post, suam in eo Rectoris officio Confirmationem efflagitavit, habuitque a Paulo V. anno 16i . tam clanculum tamen, ut
Abbatem id Cardinalem latuerit. Mox Adversarium suum ad Iudices statim pro-Vocavit , tum Avenione tum in Provincia r sed cum is ivisset in oppidum Eagnois, quo in oppido . pepigerat, de reditibus Podiolent , cum Ludovico Cham- pel Mercatore , ibidem extinctus est paucis post diebus quam eb venerat , non sine vehementi suspicione Rosiatum quod vel recitare refugit animus P mortem eam conscivisse, quae quidem suspicio, in vicinia ejus oppidi , vel adhuc in ore
multorum est. 1Pol eaquam mortuus est Domnus de Ia Cour, Rectoratus Collegii fuit peneseiamdem Domnum Rosset . vi Institutionis seu Procurationis quam habuerat, ab Cardinali a Guisia. Is Cardinalis ut norunt bene multi) alia omnia tunc temporis versabat animo , quὸm res spectantes ad Abbatiam Cluniacensem, cujus rationibus haud peraeque invigilabat, ac gemini invigilaram Cardinales, quos
38쪽
Coll. S. Martialis Aventonensis. xxx lx
habuerat Decessores eodem prognatos sanguine. Hac igitur Cardinalis Guisii
Ostitantia usus caute est in rem suam vaser homo Domnus Rosset. Petiit nempe de obtinuit clanculum novas Confirmationes a Paulo V. anno 1616 trist . de ancipitem hane viam nunquam inire destitit, novam emendicandi confirmationem a Pontifice ubi novus creatus fuerat. Ec novam item Procurationem
ab Abbale Cluniacensi qui in Defuncti locum fuisset subrogatus , atque ita egit cum Gregorio XV. dc Urbano VIII. re cum Cardinati Richelio. Atenim si paulo diligentius ea Pontificum diplomata , inspicere quis velit ,
tantum abest , ut ex iis a.iquid eruat quod adversetur Iuli Abbatum Cluniacensium , quin potius Facultas instituendi ad tempus , Ec pro arbitratu revocandi Rectorem quemlibet. sarta tecta multb magis iisdem Abbatibus constet. Quod ut planum faciam . satis habeo nonnulla observare in Diplomate Urbani VIII. quod nimirum ultimum est Diplomatum quae Domnus Rosset impetrarat, Ec in quo mentio habetur eorum , quae Paulus V. & illius quod Gregorius XV. Rosseto eidem dederant. In consesso est apud omnes, ad hoc ut officium aliquod, quod Procuratorio tantum nomine geritur , transeat in Titulum Beneficii perpetui , necessarium esse , ut vel Bulla quaedam Pontificia extet, quae ut dicitur θ erigat hoc Olficium in Beneficium, vel saltEm ui Pontifex, ter, ex or ine , dc continenti tempore, quod ad minimum annorum quadraginta spatium impleat, & citra omnem controversiam, Ossicium hujusmodi Tribus consequenter Personis contulerit in Titulum Beneficii. Atenim nil simile in casu nostro factum est, cum per se pateat repetitas vicissim, quas memoravimus , Rosseti Ejusdem confirmationes a tot
Pontificibus, de ab tot Abbatibus Cluniacensitass , non Beneficii perpetui naturam adstruere, sed potius evidenter evertere.
Quidquid ferme in suo supplici libello, narrat Rosietus Summo Pontifici,
falsitate laborat, ex quo fit ut Diplomata desuper obtenta, propter subreptionem nulla prorsus sint. Palmarium Rosseti proferamas mendacium. Dicit Domnum Claudium a Guisia, dedisse sibi Mileto Reetoratum Collegi quamdiu ipsemet Rosiatus viveret. Vidimus tamen ex ipsismet literis ultimis anni MDCVI. Abbatem Claudium a Guisia, commisisse Rosseto, ad annos tantum tredecim, Rectoratum Collegit. Falso hoc de mendaci posito fundamento , collati sibi , ad vitam , Rectoratus, mendacia struit & cumulat mendaciis. Quippe induxerat animum , si semetiratam Pontifex habuisset . eam quam jactabat falso Ec impudenter concessam
sibi ab Claudio Abbate Procurationem perpetuam, sibi postmodum in proclivi
fore, ut omnes impunE, eo obtentu. ludificaret tum Pontifices tum Abbates miniacenses. Quam obtinuerat a Cardinati Richelio , recentior erat Proviso , quam ut Rouetus auderet narrare Pontifici datam sibi fuisse . ad vitam , ab eo Cardinati.
Hine est quδd Urbanus V It L eam ab Cardinati Richelio datam Procurationem, eo solum modo habeat ratam, qui, data fuerat ab Cardinati Richelio. Provisionem
huiusmodi autoritate Apostoties approbamus o confirmamus. Interea cum ferme usu veniat ut mendaces postquam diu perditE mentiti fuerint . ed tandem deveniant, ut nesciant se mentiri, vel dum mentiuntur impens is, id Rosset us sanhmentiendo est consecutus , nam ita frontem persticuerat , ut non erubuerit scribere ad curatores Ec cognitores negotiorum Eminentissimi Richelii, annis
MDCXXXVII. ερ MDCXLll, demandatam sibi fuisse, μι vitam , Procurationem Collegii, ab ipsomet Cardinati Richelio. Pergit mentiri Rosiatus strenuh, dum ait Claudium Abbatem commisisse sibi eum Rectoratum , Ob fluataris με merisa , ingenii sui solertiam is Disciplinarum
39쪽
eritiam, prae manibus tamen nobis est autographum epistolae quam Rogetus scribebatClaudio Abbati anno tueri. cum Domnus Laurentii, Rosleti avunculus agebat in extremis, ubi haec legimus : Si ita tibi videretur, ut mihi vi ittere officium velles, quod meus gerebat avunculus, omnia ego solvam qua 1UOI fuero, o intactam tibi relinquam omnem pecuniam qua ex rediritas Collegii conficitur. Escam Rosse-tus, qua cerib capi Abbatem noverat, Claudio porrigebat, apud quem Pecunia Rosseti, vicem omnis implebat meriti. ,
Quod ad laudes attinet quas sibi plenis buccis ipsemet Rotatus impertit, ita eo libello supplici quem obtulit Pontifici, conferendae sunt illa: cum vero elogio ejusdemmet Rosseti, quod habetur in supplici itidem libello, quem Paulo V. pot-
rexere Monachi Collegii Sancti Martialis anno i 613. Coacti demum ii fuerant opem implorare Pontificis, ubi perspexerant, vanas cadere preces & querimonias Abbati suo tam saepe oblatas, de pessimo regimine Rosieti, qui scilicet Cardisenalis Guisii Domesticos Ec Procuratores muneribus, suo de more, corrumpebat. Ii Monachi non petunt sibi dari novum Rectorem a Pontifice, sed ad eum com fugiunt ut velit aliquem Avenione delegare, qui de dolis Rosseti ac malis artibus occurrere , dc ejusdem dona, pro sua virtute, possit contemnere. Habetur is sudiplex libellus solio hujus scripti septimo Bc sexagesimo, quem ut velint adire lectorres deprecamur. Legent, non sine horrore , Rogetum exegisse sex Monachos Esuo Prioratu de Rosianis, Templa ad Collegiam Sancti Martialis , in variis locis, spectantia, situ Ec sordibus obsolevisse, avarissima Rotati ejusdem incuria; sextantum vel septem Monachos ab eodem tunc ali, dc quidem jejunissime, in Sancti Martialis Gymnasio, ii cujus aditu missim ab Abbate Cluniacensi Inspectorem.
qui Generalis erat Ordinis Vicarius , prohibuerat manu armata , integras sylvas, praeter ius fasque, ab eo Medi, de ligna, suo unius emolumento, distrahi; viris Catholicis praehabere Hareticos quibuscum paciscatur de reditibus Collegii , unde factum sit ut viros profitentes Haeresim in plura loca invexerit, a quibus semper hactenus exulaverant, carnes cum eisdem comedi Te, vel in ipso Collegio, tempore Quadragesimae, proventus omnes vel comessationibus as eo a
sumi vel continuis litibus, Rouetum denique libidinibus suis esse, tota urbe , indifamem. Asservatur is supplex libellus in Tabulario Collegii Sancti Martialis. Unde mores noscas illius hominis, qui primus per nefas attentavit perpetuitatem Officii sui inducere , est sane cur pigeat pudeatque talis Choriphaei, eos, quos dehinc ejusdem consilii poenitere non potuit. iCetera Rosseti mendacia, in suo illo ad Pontificem libello supplici, prudens praetereo, quod ait, exempli cautii, Collegium, per Bullam, fundatum fuisse in Universtate Aventonensi , Cardinalem de Crose fuisse ejus Fundatorem, institutum fuisse ad alendos solum duodecim Scholasticos, dc alia pleraque , quibus omnibu3
respondetur, vulgari formula: modo preces Veritate nitantur.
Hic tamen observandum est, falsa illa Statuta, quibus Rectoratus dicitur esse Τitulus Beneficii perpetui, conficta nondum fuisse anno 1631. nam si Roffeto nota tunc temporis fuissent, ut ille nulli parcebat operae, qub dejici nunquam posset de R ectora tu , non flagitasset sane Confirmationem in eo Officio Procuratorio, sed dati sibi eum Rectoratum postulasset a Pontifice, tanquam verum Beneficii Titulum, quandoquidem in uno, ex adulterinis illis Statutis, quae approbata suisset volunt a Clemente VII. diserte habeatur, Rectoratum Collegii Sancti Martialis, in primaeva sui Institutione, Beneficium extitisse perpetuum. Scimus. inter eos qui jus profitentur Canonicum, non deessie qui doceant, eum
qui vel merus Administrator sit, si confirmatus in sua illa Administratione fueriς 4 Pontifice, ab eadem non posse revocari ab illo etiam Praelato, quo primum jus Administrationis acceperat, donec tempus gerendae Administrationi praefinitum. elapsinn
40쪽
oll. S. Martialis Aventonensis. XLI
elapsum fuerit. Sed uiue habeat hujusmodi opinio , qu vim obtinere nullam potest in Administrationibus datis ab Abbate Cluniacensi , id prohibente Bulla eidem Abbati concessa a Benedicto XII. Doctoros iidem, unanimi consensu, traiadunt, prosectas a Superiore, put a Pontifice, Confirmationes hujusmodi, intactam omnino relinquere Naturam officii Administratorii, ita ut, exacto tempore , pro quo data Confirmatio fuerat, res in eodem prorsus statu supersint, in quo fuerane ante Confirmationem Pontificis ; qui per dispensationem hujusmodi, aliquam n minatim Personam, gratia quidem speciali prosequitur, sed Naturam Administra
toriae Procurationis non mutat.
Quamdiu Domnus Iacobus d'Arbouse fuit Abbas Clunilacensis, nihil immutatum est in regimine Collegiis ast ubi in Iacobi locum suffectus fuit Cardinalis Richelius ι tunc omnes Rossetus nervos contendere , omnia magis acuere dolosissimae mentis acumina , exerere omnes astutias , ne in tam lubrico gradu
offenderet. Et illi quidem quod mirere ὶ etiam adversus Richelium artes fraudes que successere , nam uno pbst mense quam is Cardinalis electus fuisset Abbas Clunia censis, ad eum Rosiatus adiit tunc degentem in Castris ad Privatum in Ocia citania, anno is xy. ibique recoctus veterator Confirmationem in Administratione Collegii ab eo obtinuit, iisdem conditionibus, quibus ab Abbatibus decessi ribus Richelii eamdem Rossetus Administrationem habuerat. Sed reticuit homo duplex curae sibi clam fuisse , ut Pontifices duo, Paulus V. Ec Gregorius XV. ipsum suis munivissent diplomatis: atque reticuerat, per totos annos sex , quibus Ludovieus Cardinalis ci Guisia Abbatiam Cluniacensem rexerat, binas quas impetrarat Paulo V. Bullas. Verum ubi is Cardinalis isto suo functus est , statim Rossetus anno 16H. per libellum supplicem petiit a Domino du Noetet, qui tunc Avenione vices agebat Legati, ut Bulla Pauli V. anni Isis. promulgaretur. Is supplex libellus, qui nobis est in manu , nihil aliud est quam perpetua fraudium dc mendaciorum consarcinatio. Id egit nimirum homo arte planus veteratoria, ut Domnum Iacobum d'At use, Cardinalis a Guisa in Abbatiali dignitate sue cessiorem , harum ostentu Bullarum , quodam quasi terriculo. averteret a cogitatione mittendi novum Rectorem in Gymnasium Sancti Martialis 3 ratus, Iacobum qui ex Cluniacensi Monacho electus fuerat in Abbatem, bc minoris propteret autoritatis erat , prae suo Decessore, cui tum splendor natalium, tum Romana Purpura Ec animos de vires ad citendum jus suum ministrassent ratus , inquam , Iacobum Abbatem nunquam commissurum, ut contenderet Avenione eum Ministris Pontificiis, qua in re Rotatum sua non sesellit opinio. Salegis tamen nihilo segnius, novum consequi Confirmationis suae diploma a Gregotio X V. hoc eodem anno i 611. de quo perinde siluit, usque ad annum l63o. cujus diplomatis publicationem postulavit, eo anno , ab Protegato Filonardi 3 magno metu perculsus, quia rescisset Domnum Ioannem de Brou Archidiaconum Cluniacensem nominatum fuisse in Inspectorem seu Visitatorem Gymnasii Sancti Martialis, quem voluit arcere ab ingressu Collegii, 8c ab ingressu Prioratus de Podioleno. t doli tamque mali . toe artes tάmque indignae viro liberali εο frugi, non potuere diu latere Abbatem Cardinalem Richelium. Ille viros Parisii is delegerat , quibus consilentibus in commune, curam rerum commiserat ad Cluniacensem Abbatiam spectantium. Praeses ejus convenesis erat Carnotensis Episcopus. de culas consilio itidemque Domini Fouquet, decretum est i deturbandum esse de suo Rectoratu Roslatum. Istitur Cardinalis Abbas Rometo imperavit pro po- state , Ee in virtute t ut loquuntur ὶ sanctae obedientiae, ut se conveniret Parisios. Causam ne pareret attulit Rossetus, infirmam valetudinem. Actum est in-