장음표시 사용
411쪽
' 3,o C. XXI. DE VERAE CHRONOE .
chiepiscopi honoribus mactatum, nulla Rom te de editione Bibliorum mandata a ' cepisset Quis credat, Romam hanc occasionem amisisse ad Vulgata sua fucandal Et quis sponsor de eo erit, Bibliis Armenis non obtigisse, quae aliis Armenorum libris Mas filiae obtigisse idem testatur Richardus Archepeque, inquit i), de Uscano lo-
si Vscam. eiusdem: generis reformator fuerit φIV. Et quidem ipsa Novi Testamenti, quod possidemus, Armenici inspectio nos docu-
i) l. c. in nota pa*ἰnae subiecta, quam tamen no tam hon omnia habent exemplaria.
412쪽
it, parum abesse, quin sic se res habeat. Nam quam plurimis locis illud cum Vulgata contra fontem Graecum conspirare d Prehendimus. ΕXempli gratia: Rom VIII,
I. XII, II. I. Cor. X, 28. z. Cor. X, 7.
XI, 23. Gal. IV, 7. &e. In primis hoc memorabile est, Matth. IX, I . Rom. XI, 6. I. JOh. V, 13. aliaque loea, quae B. Mart. Chemnitius deprauata esse 'divit in Vulgata Latina, & quae Bellarminus vindicare conatus est h), eodem modo legi in Nouo Testamento hoc Armenoὸ quo leguntur in Vulgata. Vndenoii immerito colligere mihi videor, Pontificios loca illa clanculum adulterasse, ut incautis aliquando persi raderent, lectiones Vulgatae jam a Chrys stomi vel Gregorii temporibus in Versione Armena
cxtitisse. Non tamen propterea Versionem hanc nullum usum habere statuo: nam multa adhuc loca manus sacrilegas effuge, nec Pontificiis propositum fuit, B b omnia
λ) Recensuit illa & Bellarinini vindietas diluit B. D'Christianus Κori holt Tractat. de variis Scripturae
413쪽
omnia ad Vulgatam accommodare. Itaque Versio N. T. Armena in illis locis, ubi a Vulgata abit, declarationi ad confirmationi fontis Graeci inseruire potest. Spem autem nostram de subsidiis Chronologicis ex illa Versione hauriendis nobis fere ereptam esse fatemur; praesertim cum S locus nobilissimus Act. XIII, eto. hanc ibi ex Vulgata traxerit immutationem: Cumams anni auriech quater hartur centum jeυ
aφυγιk haec ted dedit nurea illis damvaνι Judices minatev i Samuel usque ad Samuelem marchare Prophetam. - g. V. . Reliquias tamen verae Chronologiae in Armenia adhuc latere pro tam certo puto quam certum est, . inde ab antiquissimis temporibus vendicasse Armenos terrae suae
reliquias Arcae Noachi. Josephus regionem c montium Kardyaeorum t) in Λr-
cl) obstitit area in monte Xoriarum qui Giuda appeι- titur, Gregor. Abul-Pharai. Bistor. Orientes. Dyn. . p. m. s. est
414쪽
RELIQUIIS IN ARMENIA. - 399menia describens, ibi etiam, inquit m),
sunt area illius reliquiae, in qua machM HL-vitim euasisse fertur, es etiamnum ipsa νιῶνe eas volentibus ostenduntur. . Omitto alia dehisce reliquiis testimonia, qu ae ubi collecta reperiantur cum pluribus scriptoribus ea de re consulendis indicauit Vir S. V. J. C. Wolfius n . Exhibemus tantum verba Haythoni Armenii so): In Armenia est al-
m) Antiqv. Jud. Libr. XX. Cap. a. p. 968. edit.
n in Not. ad Theoph. Antioch. Libr. III. p. 34I.jeq. Cons. etiam Poli synops. Clit. ad Gen. VIlI, 4. Ο Histor. Orient. Cap IX. Haythonus hic, velut ab Abrah. Ortelio appellatur, Antonius Cutinchinus, Dominus Curchi, habuit auunculum Reis gem Armeniae, dc gentis suae more e voto Mona. chus factus est. Historiam suam orientalem comis posuit, cum forte legati munere apud Pontificem Rom. iungeretur. Et quidem jussu Pontifici, . Clementis v. Nicolaus Salconus eam primo scripsi In Gallico Idiomate, sicut idem Ηaythonus ipsi ore dictabat, & de Gallico transtulit in Latinum A. C. I 3 7. Haec vero me docuit Reinerus Rei- neccius, qui Haythoni librum Parti secundae. Chronici sui Hierosolymitani inseruit. Sed & opus hoe Reineccii rarissimum est quare non piget partis illius contenta adjungere, quae sunt τ' Matthaei' . Dren
415쪽
35 4 C. XXI. DE VERAE CHRONOL.
ror mons, quam sit in toto orbe terniarum , qui Arath vulgariter nuncupatur, o in cacumine illius montis area Nohae post diluuium priamo sedit. Et licet propter abundantiam niuia n, quae semper in illo monte reperiuntur tam steme quam'sate, nemo Valeat ascendere mon- rem illum, semper tamen 'apparet in ejus cacumine quoddam nigrum, quod ab homini, ius dicitur esse arca. Illa Uero omnia miniuriam confirmant, Armeniis nunquam eX-
cidista memoriam subsidentis in Armenia
areae Noachi, nec eos unquam parui testimasse, I esseri Commentatio de bello Sacro A. I 06. in Alia gesto, Conradi Vecerit Commentarius de rebus gest.s Imperatoris Henrici PH. Commenta. rius de vita Catoli IU. Imp. ab ipsio Carolo eonscriptus, sermo post mortem Caroli IV. Dctus per Iohannem Archiepiscopum Pragensem, Histo. ria Orientalis Hayilioni, Marci Pauli Veneti de rebus Oetenta bus libri tres, Fragmentum de rebus orientalibus e speculo Historiali Uincentii Be vacensis, & amplissimus denique ipsius Rei neccii ad Histole am Orientalem Haphoni Commentarius, Belmaestadii isque. q. Primam editionem Ha honi. Vtor verb.s Reinccc i, debemus cuidam Menardo Molthero, Incrditque ea in A. C. S 9. Alteram cum plerisque aliis non d ssimilis argumenti commentariis instituit Simon Gry ur.
416쪽
masse hanc patriae suae fortunam 5c palmam. Non igitur absurdus fuerit, qui dixerit, Armenios ab illa arcae Noachi quiete annos suos numerasse. Nam quid praestantius excogitari potuit, ut inde ducerent epocham sibi peculiarem l Et quid .
si epocha, qua adhuc Armenii utuntur, ex illa re traxerit originem S. VI.Εpochae illius anni ita procedunt, ut e. g. Annus CHRISTI I 688. sit Armeniorum 1137. apud Paulum Rycaut sp),S A. C. Armeniorum Ios O. apud
Joseph. Scaligerum q). Sic Biblia Armena, quae Λ. C. I 666. Amstelodami prodierunt, praeferunt annum Armeniorum II is. teste Andr. Acolutho r : & Nouum Testamentum nostrum Armenum, biennio post editum, annum Rm Ge ue E h. e.
417쪽
IIII. Scaliger non dubitat, quin haec aera Armenica ab eo tempore incipiat, cum
primum CHRlSTO nomen dedit Armeniacum Rege suo s t in qua etiam sententia fuit Rycautus t . At qui Rycauti librum in Actis Erud. Lips recensuit, grandiusculum ei hic obrepsisse paraehronismum obseruat V . Etenim, inquit, si ab
subt=ώxeris ιν , habebis annum CHRISTI Atqui Gregori- vi Nostratium quidam in Hi soria, quam mobtur, Arsacidarum probabit Tiridatem conuertit anno CHRISTI 3os. De A. δ' Tiridatis , mortuin A. C. IV. Tiridatis XLIV. unde liquet, annis demum post conversionem Armeniae init um satuendum esse epo-ehae Armeniacae. Accedit, quod Vir Doct ipsimus, qui Historiae Regum Parthorum ad fidem numismatum per J. Foy Vaillant accommodatae Xὶ praefationem addidit, So-Yomeni verbis sy), quae, quamuis meridiana luce clariora, Valliantium infeliciter
418쪽
interpretatum esse probat, fatis planum fecit, Christianam Religionem multo ante Constantini Magni tempora ab Armeniis re- , ceptam esse Z . Eruditi igitur veram aerae Armeniacae originem adhuc ignorant: Enimvero certum est, annos Armeniorum ostentare duos numeros annorum, qui se' cundum Chronologiam nostram post subsistentem super montibus Ararat arcam Noachi elapsi sunt. Nam resedit ibi arca A. M. I 66O. mense septimo , Gen. VIII, 4. Ergo e. g. Annus Mundi 6I7s . A. C. ii 666. erit annus post residentem in Ararat
steriores I s. in anno Armeniorum III S. A. C. I 666. conspiciuntur. Itaque liceat suspicari, dum Armenii annos suos ab Arca in Ararat Liphrat Laton numerarent, longinquitate temporum inter tot gentis ca-Ιamitates & a studio literarum auocationes periisse veri centenariorum ac millenariorum numeri memoriam. Si etiam, quod in-
nuit a) Vid. Praefationis illius p. II. seqq.
419쪽
3 98 C. XXI. DE VERAE CHRONOL.
nuit D. Jo. Mich. Heineccius b . primus mensis anni Armeniorum est Iulius anni Juliani septimus: haud improbabile judicamus, huic anni initio occasionem dedisse mensem septimum Genes VIII, 4. Nam Armenii hodierni mero anno Iuliano utuntur mensiumque Juliana descriptione & nominibus, teste Scaligero c . g. VII. Nemo tamen ideo credet, anni ante Diluuium idem fuisse initium, quod anni Juliani. Menses tunc potius ab aequino. Ehio autumnali , numeratos esse, in Chro- nologia nostra euincere conati sumus d): S parum quoque nobis abesse videtur, quin ex obuia Gen. VII. & VIII. dierum & me sum serie constitutio anni Patriarchalis investigari possit. Interuallis quidem septem dierum Gen. VII, Φ. Io. VIII, Io. I a. he bdomadas designari a Sabbatho ad Sabbathum
420쪽
thum pertingentes, literae conuenientis Iimum & piis meditationibus aptissimum judico. Nec alia facile septenariorum iu talorum ratio excogitari potes , nisi respectus ad Sacra Sabbathica. Certum est praeterea, menses in Historia Diluuii non e1se lunares:
nam secundum hosce a die I 7. mensis aio usque ad diem II. mensis T. ines. tantum
praeterlapsi fuissent dies I 7. e) cum tamen die I . mensis septimi jam numerandi sint dies iso. Gen. VIII, Itaque cum quinque menses tune aequales fuerint cenis tum & quinquaginta, Vel quinquies triginta diebus, haud improbabile est, singulos menses Patriarchales aequaliter habuisse 3 o. dies, instar 'mensium anni Aegyptiorum Nabonassaret, excepto mense postremo, quod huic adjicerentur reliqui dies, horae S particulae anni, ita ut mensis anni vitimus esset dierum 3 s. hor. s. min. Φ8. sec.28. quemadmodum Aegyptii antiquitus ad postremum mensem Meseri quinque dies' appen