Utriusque arithmetices epitome, ex variis authoribus concinnata ... / Nunc tertio omnia diligenter revisa et emendata

201쪽

NEMPLUM IMPARIS. Multiplicandus. Summa.

Diuisio quom in summis locis incipit, re diuisor mente tenetur,digitus p opponitur.Ponatur ergo digitus ad lineam in qua diuisorem habere possit, e quoties

totus

202쪽

M T. q. totus aufertur diuisor, toties unitas e regione eiusdem lineae, quam digitus tangit, locetur Debet autem in una linea quoties potest auferri. Deinde cum digito tam diu descende donec diuisorem ite rum habere possis,idc in finemus obsseruetur, Vt,

Exemplum ubi diuisor est, a.

Exemplum aliud in quo Diuisor est cnullum residuum.

203쪽

A Rithmetici regulam quanda pro

pter infinitum usum voc in Au ream,oc corrupte regulam de Tri, quasi detribus numeris, Ut quartus eliciatur necessario, ut est numerus emptionis Vel emptae rei numerus preci oc numerus

Numerus emptionis sinistra versus Iocet,Numerus quaestiolavero dextra versus, inter virussi numerus precismediet.

Quem

204쪽

Quemadmodum numerus primus Sctertius, ita secundus ecquartus per regulam inuemedus, nomine ocre correspon

deant,

denarius denario, ulna ulnaedore, ut Culna panno, denarius aureo. Proportio primi re secundi ea est,qu tertii o quarti quaeritem primi&tertii est, eadem quom secundi oc quarti. Numeris iuxta primam regulam dospositis, ducatur secundus in tertium re Produictum diuidatur per primum, e in quotiente quartus proueniet quaesitus, ut 6.oua emo 4 nummis,quanti emo 84is. oua Secundus in tertium dueius facit 3 344. Summa per primum diuisa facit in quotiente , sinummos. Si diuisor diuidendo maior est, ransgatur diuidendus in partes minores,ut si diuidendus sit aureus, dis luatur in desnarios, cruciatos nummos, aut obolos.

205쪽

ARITHMETICE sSi numerus secundus raditones an nexas habet,frangantur eiusdem numeri integra m fractiones eiusdem denombi

nationis.

Si primus tertius fractiones habet, utriun integra in suas soluant minutias. Argentinenses.

Aureus iso nuinos Constantienses.

Sequuntur alia cniucundu Critilia. DE INVENTIONE ΥcLI Solaris indictionis, σAurei

numeri.

9Annis Christi adde 3 productu diuidet Solaris per i ct residuu erit Ciclus IIndictioalis Aureinu. Quod si diuisione facta, nihil remanseri diuisor quaesitum ostendet. An

206쪽

A Nnos Christi diuide per . 8 in

residuo denominacioem anni currentis inuenies. Quod si post operatione nihil remanserit,diuisor quaesitis ostedet Denominatio anni currentis est, an scillaetannus sit bissextilis, aut primus, aut secundus aut tertius post bisextum. Subscriptis versibus segregantur s. Christiani a Iudaeis totidem

Nondum poena inina ad te declinat Aeneis.

Rex franci cum gente bona dat signa ferend. io Anglia dat lites tibi latas tempore factas. RESIDII Malicuius numeri ignoti, ita depraehendes. Numero mente cocepto aequalem ad de prodii 'o,numerum quem Voles, ad

ijce, a toto postea producto dimidium remoue, a dimidio item relicto aequalem paulo post additum seiunge, ei semper relinquetur medietas numeri ultimo aduditus impar fuerit, residuum quot inis Par erit cum semisse. N

207쪽

Prohce semel duas tesseras, 5 produ/cto quod in summa earum superficie est, adde alterius testarae summae quae in ima superficie latet,ct unum collige prodis, ctum. Eandem deinde tesseram recipe si mulaec pro ace, summam quae in sum, ma superficie apparet, adiice priori pro ducto, eoru sus unum productum collis geAd ergo produci una, ut aenigma pro positum solues, si tesserarum numero, quem in summa superficie uides, septem

adiungas. DE occvLTE N QI IRENDA summa pecuniae, uel alterius rei eiusdem

denominationis.

Quaeritur quona pacto summainus.

piam incerta proposita quantitate ipsius citra numerationem scire liceat, ita agas, dic habenti, ut eam numeret per trianu merationς

208쪽

meratioe facta iud supersit, interroga, si superest uni ras, signes tibi, o Si duo remanent,signes tibi his,o hoc est 46. Quo facto dic habenti, ut summam per quin y numeret, o hac numeratione fascia, toties signabis ac quoties unitate in residuo superesse intellexeris, tande dichabenti, ut eadem summam per . numeret, re quot imitates, numeratione faciaremanserint toties is signato Summam deinde omnium signatoru collige, a coli te sto aufer quoties potes cos. ωresiduis ostendet summam prius ignotam. tW MENfA ANNULUM hi ol re que i tra quis manu, quo digito, quo*ς tentat

articulo.

Iube Arithmetics gnaram a se ad eum usp, qui annulum habeat, numerare, numerum p duplare, Addere. productu multiplicare per . Addere postea num erum digiti ita tamen ut dextrae manus

minimus primus sit, di sinistrae polle fiat

209쪽

sa sextus, et Iube totum deinde multis, Plicare per io Addere producto articu lii, ita ut si primo digiti habeat articulo

addat, si secundo a si tertio 3 Articus lus autem Ungui proximus, primus est. Qiiaere omniuriam dictorum summam aqua is subtrahe, o remanebunt tres figurae quarum prima ordine retrogrado struat, articulum, Secuda digitum, Tertia uero rep aesentat personam ordis ne sedentem Mannulum habentem.

a eiid annuli. Principio'usritur habentis ordo, numerus duplatur. Addutur producto π.Multiplicatur totum per s. postea masnUum numerus additur 1ta, ut si dextra fuerit, ad acitur i. si sinistra a. totum desinde multiplicatur per io Productio nusmerus digiti adiungitur, ita ut utrius manus pollex primus sit, totum postea multiplicatur per io Additur produs csto articulus, inter articulos aute ungui Proximus

210쪽

proximus, primus est. Ab hac tandem summa subtrahuntur so ct residuum quatuor habebit figuras, quaru Prima ordine retrogrado notato articulum ostendit Secunda digitum fertia mast num do tarta habentem annulum. PARADIGMA DE Chartis. Iube in utram manum chartas alique accipere , ita ut numerus in una manu par, in altera sit impar. Die deinde ut u/m iis manus qua tu uiso chartas occulte

duplet, o duplato addat chartas alte irius, deinde sciscitare an productum parsit uel impar. Si par numerus illius masnus quam uoluisti impar, si uero pro

ductu impar fuerit, manuStua par erit. PARADIGMA DE

Tabestionibus. Tabellio in singulos dies ό milas abs soluit eundo, eciam tertius post suu abiis

, tum