De iusta reipub. Christianae in reges impios et haereticos authoritate iustissimaque catholicorum ad Henricum Nauarraeum & quemcunque haereticum à regno Galliae repellendum confoederatione. G. Guilelmo Rossaeo authore liber ..

111쪽

me luserat ut quod ministi tetrago regni,quas de negotio Gallicano cum illis acturus indixerat, quia nitamen ille nihil minus quam de Comi ijs habendis,nihil magis quam de fuga sua Comitiorum te-pus praeoccupatura cogitarit: ut quod lita iis ad eos' scriptis signit arat se extremis patriae admodum i borantis necessitatibus compulsum ita praecipitcni M M. v m. abire,idque p. r in diam Germaniam brevilunio i-Πe tinereo incredibili celetitate, propter Galliae pericula O d mutita habitu propter ingenia Germanorum qici, magno odio prosequuntur Catholicos homines, qu u in t anen ille lento itinere non per Germaniam, s d Italiam vagaretur; nec incognitus sed splendidistin

merabili populo arceptus perdiuque moratus de lautissimo epulatus; ut vix tandem quarto post in se primos Galliarum limites attingeret:haec & isti- aismodi permulta quanquam ad alienandos ab eo. Catholicorum iu nobilium hominum animos no- Dii reis nullam vim haberent, tamen Poloniae senatores

'prudentis imi nobilissimique Palatini, nihil holui s. causantur: sed eum reg melle suum humiliter de ossiciose agnoscunt summisque votis expctiint.cui

libent me e vitam silutem,lura libertates θιhansit tua quique in patria sua pignora credi se in potest ui adidis, ct cui idem suam, ob eruamiam suam, citatum suum, uam in pro 'eru ct adfersis coustanti sacramen- o oblato ob strinxisse fatentur, in e loquese propositos morbi, Mes ct immobiles rere per si leui ita tamen, ut ad cerium θ astitutum diem in reguum istud reueniat, sceptra sema data cupit, ctgtidirem regalem quo eos ab ho libi debendat accipiat,se reliquas consilioues in conuentu electionis receptas ct iurament firmarad omnesque art culos 2 conditiones sacra nevio rosioratas cun irmet expleatque, . &

112쪽

φὶ et ac in posterum rempub. Polanisam praesens pergu- met. bd si hoc recuset, si vel Galliae amore a

cestas, vel negotiorum magnitudine impeditus, vel qliacunque causa suevera sue simulata commotus ad polonos remigrare ultra diem piae scriptum tardarit,tu inquiunt eius regni proceres & Episcopi uniuers,nunciarum tibi pollinitu, nos non posse amplius vivere sine rege, neqr e veste nos cum magno nostro malare diutius expectare: conuersisque nostris auimis ad Deum quod ad incolumitatem ct salutem patriae pertinerepta demus) illam ab eo rempore si non veneris, salua tua oraria honoreque no stro, obedientiam ct dem tibi datam re- nanctamtu, O noui regu eligendi conuentum iud χimus, saluimus,promt 'aumus; atque id quidem sta recte. ita me umma necesistate constricti apud nos statuimus rin q,excusatis lib. nullis modis, nullis rationibus, ab instis. tuto nostro nos abduci patiamur. Atque hoc quod ita candide &sincerὸ denunciarunt prouide Deliciter. que praestiterunt, sortissmo principe Stephano in locum huius mollis&estaminati Henrici suffecto. ita nenio mortalium commurii sensu praeditus dubitare debet,an propter manifesta detrimenta rebus

publicis illata rex sagitiosius pollit regio honore prruari,quando lonsinquior a regno sito absentia, it stapoisit esse causa cur populili sacramento fidelitatis quod veteri regi dederunt fistuli, recte pieque

ad alterius noui sese obedientiam conserant.

QOd vero nonnulli sti uolὰ cavillantur, haec ad perturbatione quietis publicae , & seditiones c

tra reges ciendas tendere, hocque maximὸ scribendi argumento eorum sceptra labeseri,stititissimum est&vi sua refellitur. Nsi enim qui reipub.potest tem exotic. at populo serenti ad seditiones causani ullam uiggerit: nec qui tyrannorum in talices exitus enauat , iustis regibus formidinem sui statu i F vllam

Poloni fin

113쪽

- si in t Enrvs. eii Risii Au R- Vsam incliti t. iiiiina reipub. potestas non minus id, Populares tumultus restinguendos valcat, tu in adi regum iniustum dominatum coercendum: magis tyrannorum frangiatur vires, eo magis ressi iusta roboratur authoritas;non aliter quam viti sexpulsis contrariae virtutes abundantius florent,

haeresis deformi multiplicique capite instar Hydrae reiaascentis raditus reciso,Catholicae veritatis v-nitas&maiestas tantbresplendet gloriosius. Qui vero hoc dicunt elle regum honori aduersariit, non modo summa ignorantia labuntur 'd ipsi quoque rogum omnium & terumpub. status nisi eos imp ritia excuset seditiosissime confundunt . Nisi cnim hoc ius populis quibuscunque alterimus, non v-υm, δε- nius aut alterius prouinciae, nec unius aut alterius

multor una & regionum 3c saeculoru reges, iniustos suille & tyrannos,nec ullo iure regimet inuasisse dicendum est.Carolus enim Magnus, Ludovicus Pius,& qui eos secuti sunt,qua specie,quor iustitiae pnetextu se piro Gallicano manus admo i in Gaia uerunt,nisi in ecclesia populo l. sceptiu illud a Merouei de Clodouei domo ad Carolinam transscretiodi plena fuerit potestasi Quid Capetus Se eius posteri eodem regno ad hunc us'. Henricum qui nuper iustissime eleelus est piae sideiuesictio alio nomine qu in iniusti regnatores&tyranni dicendi sunt,ni si eade semper reip. contra suturas tempestates prς- muniendi te ita sit & inhaereat authoritas 'Qim iure Henricus VIII. & qui post eum Anglicani sceptri moderati sunt liberi Eduardus, Maria, Elietabetha illic regiu honore adepti sunt, nisi quia Henrico VI I. fas erat contra Ric nardu III, unctui coronatum & in solio regali c stitutum regem sed tamen crudeliter & tyrannice impzrante bellu Pr re,& ai cu regno pellendu a vi inis Fi acis a

114쪽

scilium petere quorum operegem illubello susum liaterfecit,es usque diadema capiti suo imposuit,& I di ad filios ac nepotes trismisit: cd Henrici factuita approbarunt regni Ordines, , t non coacto ted libero Partamento cos proditores fuit e concluserint eorum l. bona publico aerario addixerint, qui Richardo illi coli a patriae liberatores, copias dc auxilia suppeditarunt. Nec aliter qui hodie regnum Succiae egregius princeps administrat ius aliquod in regno illo potest pnetendere, nisi hoc ius gentia in iaciarijs rcgibus amouendis, incrosanctum de in-u iolabile defendamus. Na quit Henricus legitimus quidem rex,& post patre Guilausi iuxta regni illius

consuetudine coronatus,c6tra leges patrias& resp. coniune bonia imperaret,antiquos regni col liarys reficeret, nefarjs adulatoribus se totum regendum 'rraderet, ciuitatum maritimaru Germat a legatos iniuria

a staret, His mae regis naues quoda iniuste etinerer cum

magno regni ct mercatorum incpino 'aliquot proceres o

o Get, earumque stolijs suos par uos locupletaret, o de

patre quem in carcerem iniuste coniecerat rostendo confusillaret, cum sua quadam meretrice ignobilis 'vis ad regia maiestatisproseu vi ct columelia matrimomum cotraheret ob has causas populus cotra cu in stirgens liberatu c carczre fratre eius loco costituit rege,& vicinsim regem fratris loco inclusit in carcerem. hocq.

rei p. illius factu de imperator Germaniae Maximilianus devicini Gerrnaniς principes via cu Danorur gec5ero baiunt. Similes exitus pauid antea patria o nostroru niemoriaChristierno Danorii regi,Caroli qui ui Imperatoris sororio obtigit. Is vivo patre Io- ani e Dalmae rex est designatus,esi p6st patris mora ' qtem in rc ni postessione collocatus. Praedicate Luthero defecit ab ecclesia, ct illud evangelii ut moribu suis aptissimu arripuit. Erat enim valde inhu-Fa manus

115쪽

a. DE REI pvs. CHRI IANAE manus Jc crudelis, proptereaque postquam annos nouem reetnasset cum liberis tribus &vxore in exilium migrare coactus est, ct mox ordines regni coamCo ibo,patruis eius Fredericum Holsatis principem creat

u r 'em,cteuulgatu dei ceps scriptis ad Caesaren ,ad Ponti- ad reliquus imperi, principes, facti fui ratione reddi Gita gravissimara criminu asi usant, suossi merito exul re dicunt. Et quanquam potetissimos cognatos hab I I I. Angli rege, & Carolii Imrer

.is . torem tauquatam e regnu situ recuperauit; sed i a tirn in exilio,partim in carceribiis, vita miselctrategit. Deniq; ne longior sim quisquis regna de imperia iustis de causis transferri posse a veteribus d minis negat, quisquis Christianis prouinci s neceΩs late iniicit obediendi semper ijs quos semel rerum, summae pro secerunt;ille non Glu Christianorii populoru & regii est hostis atque proditor,iustissime l.

arguendus ut lesie maiestatis humanae reus ,sed etiavi apostata aversandus & damnandus ad inferos

tanquam totius Christianismi & Christianae fidei inimicus, hoc est tanquam diuinam quoque maie-o . hi. statem ostendens.Nam si hoc verum sit principibus regibus & imperatoribus quos sciliet admisimus semper & sine exceptione esse obedie sum , scelera te emo secit respub. Christiana quum Costanti inopolitanis Imperatoi b. ossicium tutam neglietibus, Occidentis imperium eorum iurisdictioni subtraxit illiidque Carolo Migno qui Chiistianam remp. iiii rabiliter restati rauit attribuit. Sceleratὰ fecit postea eadem respub. Christiana quu a maioru virtutibus degenerante Caroli stirpe, nouu in Germania Iimperat recreauit, nouisque legibus Imperiit Ger manicii si mauit. Haec inquar' improbe & nefaria ab orbe clatristiano gesta sunt,&Cnristiani oes inata politicorum istorum philosophia ut prius e

minatis.

116쪽

' miriatis, et hae leticis,vel tur ianicis Gr corum Im-- - x atoribus , ita post Turcis Imperium illud occu- Palatibias obedire debueriind.& pro Turcarum Domi o sentetiam serre dcbemus qui hoc ipsb titulo, Ocieritis & Occidentis se vocat imperatorem . seq.iore suo fraudatu queritur quod Ilesiae&Gei manice regna sibi non sint subiecta, quae olim Constat iriopolis Imperio cor in bantur.Hoc vero h perab- sardum sit,desinant Christiani ius hoc Christianis Prouincijs negare, quod illis summa ration copetere,iam mani sto demonitiatur.Sit hoc paradoxuI. Utheranorum,& apostatarum propriu, qui soli ut Turcae gratificentur cui sua videtur localle ope iude Christianis regibus detrahant, quoi ii sitiat iurati hostes,hanc imperii mutationem improbsint, & in psistino statu mancre debuisse contendunt, quo ita facillimus Turcae ad haec quoque Occidentis regna Ipateat aditus.

8 bd si iam manifestum sit posse respub. etiam ablatis regum suorum diadematis, illisque penitus ' regnandi iure priuatis publice paci consulere: qua- tb manifestius est i 'se eas regibus immoderate C: efferentibus leges ponere,& eorum voliintati a te mandatis loniter obsistedo publicam tranqujs litatem sancire 3 Atqui hoc tamen contra in os quiri ib tanqua legii dominus omnia tribuum, quo aiunt,nulla sim Mutate ten , br probationis quam explicatiotiis grati '

maioru piaris , consuetudor Anglia quidem quam Miuiς aliqua reipub. species iη :su isui episco' ii ceres iatores imp o-

117쪽

Thesaurario sed certis hominibus Partamentario, uentii designatis persblucrunt; reg' veteres patriae leges & libertates perfringenti heroice restitcrunt,

Jc constanter cum contra aequum bonumque de iusiurandum suum facere monuerunt, quunaquetrae δε - monitores contemneret exercitus contraxerunt, Iis ibi, armisleges patriae tutati sunt. in genere commemorabile est ad omne posteritatem exemptu L-hannis is,ὶ quo quum proceres petiis lent ut sincere contumaret illis antiquas leges o libertates quemadmodum regno inauguratus iurauerat, is 'ue eas ad se translatissas accurate 3c singulatim pellegens cum iracundia resipondissici, se non ni is viae. aut posse eas ratis habere quam diadema regni sui tradere. procciesque contra retulissent, sese eum Dello sempiterno persecuturos donec ijs confirmandis iuramento tuo salis secisset, emissisque in omnes regni partes edictis belli huius causas veras exposuissent; mox no ibi im omnes per regnum magis ratus qui sigio nomine publica munia curabant ab ossicijs suis exequendis destiterunt, sed citam omnes regis famuli domestici cum deseruerunt & ad procercs aduolarunt a leb vi ex toto comitatu septentatum .cquites eum assectarentur. Quare merlibenter .pbstulatis assensit,easque interpositit ladei suae praest dae cautiones quas ipsi proceres desiderariant. 'In Francia uniuersum regi tu clamat eontra ha'c proditoriam sententiam, qua regni cius status 'ni- uersus sursum deorsum vertitur . Nunquid enim

inges Galli legibus sunt superi res, & quod illi pro

rigia authoritate' fieri mndauerint,id est, 'sin exceptione e e sendum: perdis ergo sue runt eorum mόiororum necqui Caioli v I sentcij- tiae omnibus cuius Orcunstantij, quae id eius podiis grauissime cxc , ita troierant latae, & iuramento

118쪽

rcginae; multorumque procem sancitae sese opposueriint, Si bello etiam ad mul Os annos cotist i 'in illo eam tando effecerunt irritam.Tradidit nimi- i rum rex ille filia sua Catharina Henrico V. Anglo rsi regi in uxore,ea adiecta conditione ut Angliis eides meto in regno galliae succedoret; id quod rex

Caror iurameto suo sanctissime wfirmauit, suis'. subditis G llis vlide facerent istierissime edixit.& Hni .s-n imus Galliae par Dux Burgundia Philippus adsi

Dei Euangelia . o Henrico regi a i ta Francus Regelui '' pro Galbae rege in uit,quod Henrico regi fide,terisse ιιλ-beditu rus,1ire alia quam Henricum 2 eias haeredes pro si preavo Franciae rege habiturus aut regnare passurus. Haec rex Carolus&persede per alios suo nomine iura uit,3c firma atque inuiolata seruati praecepit. Vnde isti ut Galli regis sui voluntati sese nou submittatur cyr Elietaberna Angliae suam principe no adoranti, ia nimiru regi superior fuit in eo regno vellexverconsuetudincia regis ipsius voluntas subiicien- .da erat,& contra quam nihilo magis poterat quic, i lira statuere,quam populis extra regia galliae in Attica vel Asia agentibus leges scribere . enim populus legibus obligandus, in eius qui legem iubexies bet este iuris icti q: sic materia de qua sertur lex, mn debet potestatis eius qui legem codit terminos ex dere. lex aute ' vel consiletudo Salica quae vo-- 'ca vir, etiamsi no sit fortasse tantae anuquitatis muti volunt, sed lo ge recentior; tamςn quia non paria tela poris praescriptione in mores eius regni.i' aucrat,&publicis ordinii Comitijs sub Pli l ' ' 'lii Valesio iam antea stabilit o fuerat, no erat in p*tellite regis ear rescindere.& ii fuit ser,probabile

119쪽

lo suill et captus,quod contigit tollatini in bello Pi-.ti. s. ea. 1 . ctaviensi contra Anglos, , quibus in Angliam ab ductus est: vel quum rex decedens filios reliquit aut Orat.G-- impuberes aut etiam posthumos, quod aliquando usu uenit; vel quum rex in grauiorem aliquam meapua Faur. tis vel corporis aegritudine incidit, ut publicis mu- idoneus. His dissicillimis temporib. iri in eae quis clauum reipub. tractare potest, sine ordinum

intercedente cosilio & iudicio,, quibus primo reip. a. descriptio originem suam traxit. Carolo

lib. a. quinto haeres fuit Camius sextus tredecim annos . natus. statim re i optiniates m=ceresque Lutetiam cos uenera,eoruml authontate ejectum est ut is rex sacrare

tur,co onaretur j,in eius verba iuraretur, res militaresci

to eis e nonrane administrarentur, eius si iis literarum diplomatumi des constaret. Dux surgundii patro

Bononitu auunculuspuIustos educandos curarent. Dux Andiuiu patrua si maximus natu Rector Franciae diceretur, rnaxima, quaque de re ad sanctius procerum concilium re- 'serret,i eq. si tentias rogaret. Hac rasione est regi sua dia 'Inita sieruar o forma regniconflio optiuiatum tempera i institui, Mupremasapientis regii voluntas rara haberi in i .Non ergo solus rex aut qui est e sanguine regio xegi proximus, semper& omnibus temporibus; ses maerale reipub Conciliu de regno,&quem ni dum regnum administrari debeat piaescribit Incid i postea ide rex Carolus in phraenestim,vel nescio qx mentis sienationem,ut regno gubernando n6 6

ficeret. Vox Diteti conuentus desumma rerum advinia

frauda habitus,rbi Dux auresianensis rater re ni pr/c ratum 'ut proximus gradu sibi petebat. AEqui mi postularioisid solius sanguinis grad proximosamma regni penderet. At quia maiori fundameito Ie lsuum nitabatur denegata si, Hi is reri moles; Iairgis

120쪽

patritu aetate de prudentia matutioribus arbitrium rerum demandatum. &γanquam dux Aurelianensis vrgeret se cile in regni successione proximum, fratremque regem quum ad saniorem mentem redierat sibi regimen commisissὸ, Optimates nihilo nitimis oraruiat ut ne onus illud in se sumetet; sed alijs ad illud serendum robustioribus permitterer. Quanquam enim fuerat is in regia stirpe in is, ad Fem rege he liberis decedente regium diadema dessentiret; ramet, 'quoad regni gubernationem, drea rex qium esset emota mentis ii poterat a ponere, sieihoc hi Urrimm votat te θ' arbitrio erat polituum. Q ore Aurelianciali molestis sine ferente, regni prociliatio Burgundiae& Biturigum Ducibus ei demandata. Carolo octauo impubere, mortuus est eius pater Ludovicusvnde cimus . & quos videbatur tutores filij testamembsuodesignauerat. Caetere statimste uentissimio liberque Turonibus conuentur habitur est, quem superior rex uita conuocare solebat, ud nemo interesset qui artat .. v gas sententia dissideret. Ηsic undique concursum, accersoluta metu here ac plena expostulationum. Notilitas ι- sp Hs , sacerdotium, s. 3 sque mi rus orti deplorabat,

ct quae is riore rege contra in tituta 11 inomis inera iniunctas ius i. Quoad uinina reipub. g. e funda in c3- uentu decretum,ut Anna soro regis cura cor potis gereret. solius Concisum ex deleolis x i i . coit aret proceribus, de

Diem, hoc quanquam indicat eos non putasse se