장음표시 사용
141쪽
ii. Quis si T TTRANNvs. reouirentibus assiensit: arces de munita loca omnia
de ungula, alijs fidelibus subditis crepta ipsisq. solis custodienda tradi supplicantibus tradidit: qui pacis scationem Gandaueii sena contra ipsius scrc dignitem sceptrumq. initam ratam habuit: illis armatis 'α omnia quae cupiebant obtinentibus nobilissimurrincipem fratrem suum Iohannem Auiti iacumianermem, nullo alio praesidio quam ipsbrum fide nitentem, Gubernatorem Vt iuxta antinuas prouinciae consi trudines& priuilegias neesset, quod ipsi petierant illis commendauit. Et tamen post ' hanc tantam, de indignam penὸ regio nomine iub-Hissionem,regem illum ut tyrannum impurissimis', scriptis confixerunt. Et quum eo pugnae genere a- liquanti ercsitra eum velitati fuissent,pollea quas si tota belli mole incumbentes,eum tyrannum clamarunt, regioque nomine & potestate priuarunt, aediim. maledico edictu, eclararint eum propter' Mi nidem ceci e dominio ct principatu pro clarum fodemque edicto prohibuerunt a simi eius iu o mcijs illis in ignium, si ili atque etiam nominis eius . usurpasionem. atque haec patraruiit omnia,ut millies is rilistagum& periurum Aui angium, religionis
vel Catholicae vel Protestanticae experte, manifeste Atheum, languinarium tyrannum, qui vastatis Ec-
cleiijs, oppressa nobilitate,profligato clero,destru-c populo, flumina malorum prouincijs illis insilia , disset, regem sibi crearent, eiusque praesidio viros bonos & pios, imbipsam pietatem , iustitiam de religionem in illis oris extinguerent ; quod etiam
magna ex parte consecuti sunt. Gallorum vero re- visisti belliu barbara Acinora,cui tandem mortalium no 'tantum in Europa, sed vel in Africa&Asia, ad extremos usque Orientis terminos sunt isnota λ- quum reges suos optimos & clametissimos fratres, rran
142쪽
Franciscum&Carolu continuatis bellis in magnu . saepd regni, saepe etia vitae amittedae discrime adduxistens, maritin os Galliae portus antiquis Galliae hostibus & in rcgnu illud ius aliquod pnetexenti-Π- bus prodidisscia iii mediterraneas ciuitates Germanorum copias induxtilent, exterorum hostiu ph langes in patriam contra reges attraxissent, magna procerum incredibilem plebis multitudinem regibus fideliter seruiente occidissent, iniquissimas deris conditiones ab eis extorsissent; nec istis omniabus satiati,praeterea&ὰ pulpitis, & in libris ,&in
synodis deciem runt reges nos tyrannos esse, nun-.
quies tecum illis pacificandum,hoc enim nihil esse aliud qua tam Satana paci cari stera se tandem Peu,
quod opus in Gadia caeperat, O gna ex parte perfecerat Θ μν - abs tuturum; tota illa priore hominum principum gens ratione tibiasit,ut mundus τι tuti de istegro tota Gassia in- sauretur: contra iros e m animo esse pugnandum quo lGedeon contra Maria vias, quo Iuras Machabaeum contra nil tyr 'num imio Asin, INPanorm ct Paganos i ' β
Sic illi populum naiserum se luxeriint, turpissi- .mis rebus pulcherrimos titulos, & contri veris virtutibus foeda vitiorum nomina tribuentes. O austem successi h. aec se cruor, per diuturna viginti annis totis reginae Scotorum miseria & captiuitas, &nuper luctosissima caedes, propagatum totidem an inis intestinum cruentissamum in Flandria bellii,&florentissimum ante hanc tem p sta ni Gallorii limperitim, unc ab haereticis Helvetiorum instar inivarias partes dilaceratum, miscrabili bonis omni-.bus spectaculo tellantur in ergo necessarium est ad verum regem I tyranno separandum, mentis nostrae aciem diligenter intendere, quando ex eius ignoratione tantus nulo um Oceanus in regione . , Chrs
143쪽
Christianas inundauit 3 QOd si Christiani rem
instituti veros istos tyrannos, Iacobos Bastardos, Dei contemptores A uranglos,Condae ,Colignios& reliquos illos Galliae incendiarios cauillent, de quam illis opem ad vastandanu patriam subministrarunt,canacm sub iustis regibus ad Turcas ubi-gedum applicast ut, mihi san dubium nocit quiniam olim Turcam Constantinopoli expulistent; Graeciam, Asiam, Syriam, Christianis principibus recuperas lent, ipsumque Christi Sepulchrum Icterram Sanctam , Christianosque incolas Orienti totius,Saracenorum impio dominatu libetassent, occisisque funditus sacrilegi Mahomeris in Arabia
monumentis abominandam illius superstitionem, . ex orbe nostro ad Garamantas Indos reiecissent.
Mittib enim minoribus sumptibus & paucioribus
exercitibus Alexander Magnus Orientcna perdo nauit . Multo minoribus copiis Iulius Caesis Romanum imperium subegit, Carolus Magnus Europam fel totam pacauit, sibique trabutariam 1eddidit . Multo minori apparatu & sanguine &Liisitani in Oriente, do Hispani in Occidente laetissimis regiones regnaque potentissima imperio
sub subiunxerunt. a Regis ergo & tyranni necessariam cognitio iein,& luculentam utriusque imaginem unde in lius petemus, lurim ex accuratὸ ponderata reipub. . de regum descriptione, quam iam ante, oculis lG: ehorum subiecimus QEum enim circa iespub.ve setur re rex & tyrannus , non aliter quam circa corpus humanum sanitas & aegritudo, pulchritu db& deformitas, circa animum virtus & vitium scientia deerror; circa hQminu totum vita & mors,
144쪽
Pinxie sim regis in ea iuuida & gubernarida pa xαS , eadem operastatim intelligemus quis lit uria. Dras, arii in eadem repub. deserinanda,regi non ali-xcr qciam latrociui bono' lupus pastori,est aduersarius . Diximus autem homincs quu pri md in societates has quae ciuitate re respui, essiciunt congregarentur,illud specta te ut quiete sua possideret, ab iniiij sessent tuti,se familiam l. suam, & simultotiam illud pol ticae societatis corpus tuerentur atque augerent. A tque hoc ita se habere , ex ipsa . ratione re naturali indole visceribus omnium im-sressa demonstrauimus.Ergo iustitia externa,ciuiis pax de tranquillitas, cum quieta bonorum iustJacquirendorii possessione prinisi est quod antiquis simi mortales in communionem ciuitatis, de rein ub.confluentes respexerunt. At quoniam haec Q- a consideratio manica est, & longe humilior quam , rueris ro humanae dignitatis altitudine,quum& besti ae quaedam g atim viventes, ut apeS& oues,&lζones etiam aliquando xxternam quandam iustiatiam ordi sena seruent: idcirco eadem respub. eadem natura duce alium sublimiorem finem sibit' posuerunt , nimirum ut praeterea ciues boni es- ent,inentesque suas moralium virtutum ornam iis excoleient. Quemaditio lum enim videbant se
duabus partibus constare animo & corpore, &illsi . , hoc longὰ esse praestantiorem, quando sine illo hoc et instar immobilis saxi nihil agese nec se mouere
posset; absurdum putabant ita externa corporis nioluineta curare, 't internum animi decore omnino negligerent. Sentiebant etiam in animis suis agrare quasdam virtutum scintillii las, quibus ad. auaritia crudelitatis, luxuriae&xeliquorum vitio- 'rum foeditatem declinandam; liberalitatis autem, cle ite, temperantiae, A similium virtutuni
145쪽
pulchritudinem amandam stia spolite accendebantur. Neque enim sola ni istror im institutione, sed natura quoque horrebant foed: fragos, periuros,mendaces,libidinosos; eademque natu ne suadelite line magistris diligebant fideles , synceros. Veraces , c 'minei ucs ; vique societatcs suae ἡ istis storerent virtutibus elaborabant.Hoc verb tam in omnium hominum pectoribus a Deo na- tum c- turae conditore infixum inhaesit, ut nemo unquam Philolbphus de repub. cripserit, nemo aliquando
Mose ii e ple2issator rempub. formauerit, nemo uncinam Magiitratus Politicus ciuitatem rexerit, qui non ciues
suos bonos esticere conatus sit . Superfluum est nec omnino Operae pretium percensere quae doctis mi viri Plato , Aristoteles , Plutarchus, & alii Graeci Latinique de ea re scripserunt i 5 sunt in promptu, nec mediocriter eruditis ignota. friuolum est operose narrare veterum legislatorum Charondae, Zaleuci, Minois, I iurgi, solonis, in suis reb is ubi, condondis instituta; qui nisi ad virtutem ciues tristruxissent ciuitistes suas tu si & seditionibus sui diuus breui spatio dii sipas . sent . inum vero illae multis annorum centena rijs floruerint,certissimum cist legibus illis ciues ad iustitiam & virtutem fuisse conformatos. Vt enim . particularia omnia &scriptorum & legissatorum α Magistratu una dicta saeta l. silentio prMteream, unicum illud & generale principium quo resi'ublicae om nes consistunt, abunde conuincit nullam fuisse viaqtiam rempublicam, nullum legislatore, qui non virtutem proposuerit sitis ciuibus studiose consed an iam . Ecquis enim fuit aliquando legislator, qui rempublicaim sormando re leges condendo praemium & poenam in leges & rem- rubi non incluseriti ein Ris qui non s4ppliciatm --
146쪽
Prosis α Piaemia bonis statuerii Z Vitia ergo fulmi cimexe,virtures fouere,illa rescindere,hqc augere, illa d Ci sitate expellere, has introducere, illii l. pe- Mitris extinctis de radicitus ei: ulsis,has conici ci c& riminibus modis amplificare ciuiumquesti Puma- imos ijs qi jam maxime imbuere volebat, ad quod haec duo potentillima& nccejiaria citius l. reipub. vincula maximopertinebant, &cuic staciundo ma- . viri e erant cilicacia. Nique vero respub. Rom. ad 'indici luto stuprum Lucretiae illatum tam facit ἡ.. Bruto Hiisset excitata, hec Minoem propter sum- imam iustitiam antiquitas in numerum deorumae- postristet ne ine Sparta Lycur i l gibus rcperata septingent0s annos tam gloriose stetisset, nec Zaleuci lex adulteros oculorum etassione picctentis; se ' ucritasque adulterium a filio commissit in ut lex sua inuiolgia maneret: altero fili j, altero sui ipsius oculo eruto vindicantis,adeo in omnem posteritate suillet in morabilis, nisi primi illi legislatores non modo vii tutem suis ciuibus commendastent, scd etiam in ea suadenda & inculcanda studiosi, diligetes atque acerrimi fuissent .Ergo cortum est re pub. omnes suis legibus atque institutio ςo contendisso,
ut praeter externam pacem, iriterii quoque vir tutibus probitatis, temperamite, continentiae, sor- 'litudinis,ciui uim suorum animi imbuerentur.3 Atqui nec his taptummodo finib0s conten-I raefuerunt, sed tertius etiam & is codem quoque I naturae ipsius instin stu mentes Omnium occupa- .f uit. Dei etiam cultus & religio ita per omnes mor---- tales,omnes nationes,sive Graecos, sue Romanos, siue Asios,sue Asiaticos,siue Americanos,sive Tur μή cas, siue humanitate politos, siue immanitate bar-2 or ah batos&agrestes peruasit,ut nullus aliquando po-tήρ -
. I rula ciegavi aut comi unionis politicae riti
147쪽
vestris regi, nonsectu ac domestici eius famuli, nec qui quum es quod non compellent vos facere mancipiorum m re quae pecunia perantur. Hoc enita est regibus istis Vsi- Di p. . tatum iita,hic mos, haec consuetudo sid enim significat verbum prophetae sic reges AEgypti popo m. ς,- b. suum ad insanas illas Pyramidum iubstructioiles compulerunt, ut illi laboribus perpetuis oppressi pecuniis exhausti, de libertate sua nunquam cogitarent. Sic reges Persarum di Medorum suis eunuchis & concubinis integras ciuitates donare consueuerunt. Sic hodierno die Turcarum imperator post stiones, liberos, v ores, vitam subdi- torum ad suam voluntatem eripit,& derepentὸ am-- plissimos Baslis,ad extremam miseriam & cepcnu
mero ad mortem sibi ipsis inferendam cui nuper Cypri victorem Mustat nam) cogit. Hac vos patiet ni, ct tum paenitentia adducti supputas. Dei misi icordiam. plorabitis ut ros a regibus cito luberet: si ille vos repellet Osinet vos dare poenas inconsulta temeritatis. Haec prophetaeis comminatur.de quid cui lentius est quSim alaec omnia esse mere tyrannica 3 &quid puerilius est quam in unius verbi ambiguitate contra malit - festam sententiam insistereὶ Nam quid aliud reprehendit propheta in Achabo vineam Nabothi tqllente,quam quod hic regis esse asseritur Z Qubdsi vere & simpliciter ius esse ostenditur, improbe ergo Naboth negauit Achabo vineam suam. nefarie & proditorie Elias Achabum xeprehendit, quod vineam eam occupauerit. Sin vero de Naboth rectὸ vineam suam regi negauit, & rex iniu- .sse eam appetiuit, & propterea propheia ex spirita Dei regem illum aliena appetentaria coarguit, ergo sub istis vineas stas auferre, & multd magis relioria uae hoc loco commemorantur,liberos,hlios,fitias lisque tanquamsermo nia specunia emptis abuti,
148쪽
ins quidem maloruris regum improprie, hoc est
mos, Coosuetudo, praxis dicatur: at ius bonorum xcgiam , quod scilicet iure, quod ratione, quod ex coriscieritia', quod iuxta leg s diuinas & humanas fiat, nunquam appelletur, nec certe unquam appellari poterit. Atque huic tyrannico iuri, ius regale Planc contrarium ipse dominus i ni prius cqnstitu erat , ubi praemonet Iudaeos ut restem habituri t lem eligant cai iustitia semper sit cur i, non qui alio-bo na ut hoc loco prae ctur; qui plus imbus Deo quam sua pietatis tribuat, inuum iste nullis legi-
bus obtemperet nisi sitae unius libidini qui nihi0r ter Ponti scis is Senatus sententiani faciat nec superbia e , et super fratres, hecpecuniis o equis plarimis gaudeat, suarum rerum copia, conremptor legum sucit possit euadere in isto autem quid similer imo quid non plane oppositum & disparatum Z Dehique in lege Mos pr cipitur diserte Iud is quὁd si rex talibus studiis,
cumulandi equos,pecunias,agros,oliveta, quae hic
recensentur, fus Equo fuerit atauus obstandum est ei ne
potentior at quam rebusrectris expedit, in mera Vra' ide degeneret Clarum est igitur hoc ius este plane, ' .irrannicu,& verba scripturae continere non diuini praescriptionem quid reges legit inad facere possent.. ita proelieticam proictionem quid Saul alii re- , Os ut plui imhm suis viribus & potentia facere vo A Gi sebant,&quid ad uiridietam rebellium Iudaeorum .. eos facere Deus erat permissirus. Atque ita optimi ecclesie doctores semper sunt interpretari. verbi sebi, gratia, ut unum e multis proferam D. Cyprianus, Dιαι linquir excitatis eis Saulem qui eos iniuriis gru Gai asilueret, ct per omnes contumelias ct par ιβ rara ct premeret, ut conten ius sacerdΠ G. .
149쪽
interprete umma i grata est iniuria, atque id ipse resipsa loquitur Neque qui utiquam habiti sunt
Graecorum & Romanorum tyranni atrocist mi,alia. ud L id quam hoc ius in corpora & sacultates iubditorum suorum usurparunt.1 r Et haec de regum origine & potestate di sta sint Equibiis circumscripta c ile regum omnium Christianorum sceptra confirmatur, cosque ita simuli membris & uniueris quoque reipub. piaecine, ut
tamen eorum potentiam respublicam citatare , re stringere, commutare, adeoque & quum in viai-neriorum exitium aut detrimentum tendit in peni, riti; abrogare,aliamque substituerepossit. ae omnia,tua natiuae voce gentium prudentissimarum moribus Christianὀrum institutis, ipsaque rerum pub politia regum praxi, & tum Conciliorum ccclesiasticorum canonibus, tum conventuum pol tac ruin statutis, hoc est integris, S incoiruptis, Hegrauissimis testibus probauimus. Quis ut ostendunt magnam esse o dienciam, quam subditi de . b:nt resibus , ita conuincunt maiorern esse Obe- dientiam qua leges tu subditi obligantur uniuersa
reipub.& legibus , quum illa superior sit ipsis quoque regibus ad cuius Uem & tranquillitatem primatia spectat regunt institutio, & cuiusdam, o auertendo applicari debet regis Veristi idium omne Ec cogitatio; ipsa etiam vita si in tale distrimen reinpub.veniat , ux nisi regis morte reipub. salus non possit lepresentari. Quemadmodum autem illi tau quam ulcera publici corporis uncina ada sunt, qui nefariis seditionibus &populari iactatione potentiae eius quam insimae plebi tribuunt, regunt mai statem labefaciunt tua non minus tanquam ira
tua inebra; si corrigi no possitiit, abscinde sida sunt, qui exitiosa populis & Qionibus omnibus domi
150쪽
na,respub mutilam legitima potestate clitemcuque magistratum suum, & quocunque nomme censeatur reprimendi &coercendi, si is cori missiliis sibi a repub. gladium ad eam tuendam . ad castigandos malos,& fouendos bonos; in ipsus respubl. vis eraconuertat, eamque distringat solum ad trucidandos bonos,& coroborandos improbos . Medio autem cursu inter haec extrema tanquam pleno maris alueo inter Sc lla & Cha bdim incedit Christi ni hominis erga regem ob sientia, natusae voce,&ipsius Dei imperio constabilita; nimirum ut contra populares tumultus regi adhaereat ad ciusque de senuohem cum repub. vires suas conserat: r gem tamen impium , & reipub. euertendae studet tem deserat, & cum repub. ad Regem iniusty sespiro sibi commistb abutentem destitue dum, & ad meliorem eius loco sussiciendum , . cuni rcph b. vi- es & fortunas cbniungat, & in loc causa nutilum etiam vitae capitisque periculum recuset. γ .
i quis uranni nomen es oriosum valde, o Priust tesse otiosis e reges bonos es moderatos modo ibi ad mi antes,vocant tyrannos ideo quis sit tyrannua diligenter
a. Hoc autem ex rei ηιλ natura ct Oe petendum est, qui xtetsuos ciues ρα ce sua bona fidere, ct ovi