장음표시 사용
121쪽
P RzWV3. Clia is TIANAS deo inuioa ct inexorabili necessitate deuinctos Udesuncti regis lauredcm, ut nulla occasione Posias i alium pitolicae rei commodiorcin rcgem as ciscere,tamen quia ipsi ordines mitigati rancini filem iusiurandum ex more Carola dederunt, libens praetermitto. Neque lipec in cum sint ni dico,quasi rς-gnum vel Gallicanum vel Anglicanum, aut aliud quodcunq. velim aut censeam esse Aristocraticu, multo . minus Democr ticu, quando supi cma rerum potestatcma ripti' .ad regem translatam es lenon dudito. Sed tamen si quando per rcgis intolerabilem ignauiam, venia probitatem , vel stultiti- m,vel consiliariorum ras uitiam, respμ b. ruinam. Finatur, aut magnu na aliquod ci detrimentum imminet, in his angustijs ipsam rempub. e usque ordines posse de debere rebus communibus prospicere defendo,de quisquis reipub. naturam rect)co- siderat,mecu non inuitus fatebitur. Ad quos enim magis sipe fit ciuitatis turbulentae ordinatio,quina
ad eos a quibus fluxit eius prima instituti' raptquos probabile est velle maiori Glicitudine in ean .
curam incumbere, quam quorum vita vel inpra, piosis critas vel ultima internecio iis eius ruinaver tituri aut ubi pria lentitis de istis arduis negotijs po - . test de liberari, qu m ubi totius reipub. rumina invitam quasi epitomen contracta est : Vbi membrorum omnium virius, ad t0tius cόrporis sanitatem
sese quam maxime intendit ;ubi acutissimi e populo indagant quid sit futurum omitibu* utile, sortis, simi ὸ nobilitate exquirunt quid si tutum h0nOrii scum Sc glorio intubi epitcopi prouiden Vi cum. teipub. bono religio quoque christiana promoue-'atiar; omnes denique uno anim6 dc populi utilit tes, & procerum dignitatem , & epi copocem, & religionis incrementu totaVii.
122쪽
Gutem,gloria, tanquillitato, acri studio,&disgenti omnium consiliorum coparatione ponderant,per uestigat examinat. Pleni sunt annales Galliae,plenae sunt historiae Anglicae, Polonicae Germanicaeque istiusmodi praeclaris monumentis, neque ea quic- qua regiae maiestatis amplitudini detrahur, sed c6- 'tr, efficiunt vi rex securius&gloriositis regiaci, eique promptius & propensus a subd:tis obediatur. 9 Nam quod ab ij idem regum immodicis prae- o conibus initio sumitur,omnia regum ese domi dub- norum riu;regum omnia se propristate, ubatorum pos se in hoc tam peruersum est & barbarum et nes cio quid dici potui publicis reb. perniciosius. Sane, si naturam, si ius gentium, si Christianas respub.
carsimque consuctudines aduertimus , plane est a- surde Hesebominandum &cxecrabile. Equidem priuatorum bolia omnia esse aliquo modo reipub. eiusque usi rτη
bus debere inscruire, ad cuius salutem singulorum
hominum vitam, ipsortimque etiam principum par est impendere; hoc ratione non abhorret. uolum, At vero regem esse omnium in su0 regno proprietarium, polles Iorem, & dominum , laescio an quis utiquaria sanae mentis asseuerariit. . Perinde quidem ess ac si Christia has res lib. ex solis mancipijs inponerer, qtiod idem valet, ac si eas nihil be stijs distingueret. Est enim ut inquit philoso ..phus in bos aut asinus pauperi agricolae pro seruo.
&quanquam seruus rationis sit compos, bestia expers; ramen quoad ciuilem societatem , quun dc a. a.
mancipiu & bestia quicquid sint dor ibisus,quic
quid oporantur, operantur ad solius domipi com-
123쪽
pirea ratio;ideoque qui ita ciues in ciuitate descri ibit eos bestijs nihil prorsus ii scriminat. Et quis
imoiat qudd vel prima rerum omnium parens na' tura vel certe ius gentium ex ipsis la turae principijs haustum rerum proprietatem induxitὶ Sic enim di- - - ψ- strii situr quoad dominium N proprietatem tu cunque sunt, ut Erasint naturali iure commvnua omnis sm,auida mpublica,quadam uniuersitatis, hiraedam nul O tu puraque singularum, qua ex varijs causis cseque acqui mutur. Atilia effusa regij splendoris exaggeratio na- turale hoc ius euertit ; & pro diuisione rerum natur e c'hgruenti,confusionem haturae contrariam in ducit, neque patitur alia elle publica, alia uniuerse
-- - ratis, quaedam milliuet, plaeraquesingi tirunt: sed leo- ninani statuens societatem, quae publica quaevisinem M- 1sus, quaesingulorum, ea v niuersia & sin . . aa regem dominum de posses rem ναίοιat
iniquὸ S prophetis Dei accusantur rega-. EA & Achab, quod a Nabotho vineam suam eripuerint, si Achab rex fuerit omnium Nabothi bonorum proprie dominus &posscssbrὶ Mnito certE Elagis illius clementia & largitas erat 'redicanda, qui quum bptimo iure vineas, agros, sui os, domos, ipsamque dom icam supe lectilem p tuerit
auferre , quando eorum omni, in dominium &. propietas penes regem Achabum erat, una tamen . vinea contentus reliqua omnia liberaliter et viei
da fruenda coiicessit; Naboth autem capitale supplicium ter & amplius cst promeritus, qui regi ac domino negabit illud, cuius Aeliabus regio iure erat proprietarius&possessbr. . 'sed vid e mihi ςhristianeteisto; qu in incredibi liter politici isti hi Christianorum politia aberrent,
qui Cholai . rejub. hec primoribus labris yib initiu
124쪽
roras, Tet svrRA REGE s. nveritate perspicuam falsitatem legentibus obir i idunt. Tantum enim ab si a vero regem esse reruri p-Omnium pro priὰ Dominum, populum autem &Proceres usufructuarios; rt contra potius verissimum sit, illos esse rerum iliarum dominos, quum Lex regalium opum tantum sit administer & dic
pensator, ideoque& illi multo liberius sua post intuendere,distrahere, alienare, quam rex patrimoni
om& thesaurum regium: eo qu6d vere istius nihil sit quam oeconomus ad populi t0tius utilitatcin Vnde & quae in Parta metis, vel generalibus Comi iijs Galliae, Angliae, Hispaniae,pecu nia regi tribuuntur aliquando, no imperantur sed impetrantur,neς auferuntur tanquam iure dominij debitae, sedcondonantur voluntate Ordinum libere, ideoque&blandioribus vocabulis nuncupantur, subsidii Subventionis, Auxiliorum, Muneris, Benei te tiae, ipsi, nomine declarante sontena occausam ea . qua manat eiusmodi liberalitas. Et in Anglia quo-m-tiescunque Ecclesiasticus ordo in Partimento iniq liquod sol diu in regi Anglic 'o decernit, in sb- ritate imlenni instrumento donationem eam complectentqverbatim perscribunt, se pro quibusitim magna nihil his actis is urgentibus causis , quoddam ultraηmm ,
neum, ἐν voluntariumsti id um unanimi assensu bs usu,regia munificentia dare. Et quoties in Angliς x Dis historijs occurrit regi vehementissimi ilagitanti, subsidia huiusmodi fuisse pernegata
cus tertius in sim Partamento valde instabat aud resarciendos. maximos sumptui , quos nuper fecerat, certa pecuniae vis ei ab Ordinibus. reguli porselueretur. At illi libere notarunt .
gratitudinis. θs ista fidei, quod non itapri eri inulta G. I 2- eis obtinuerat, ct propterea multa quoq*c eis prom/θ
125쪽
mape is regni bona m aulicos suos se eos vetiumcra ter
P. omnesendebat. Rex liuina nihil profaccret, mansuetissime agens&ca errata se deinceps coriecturum pollicitus, Partamen tam ad aliquot dies pro
- . - rogat, putans tandem eos velle aliquid de seueri- tate remittere. Scit nec hic conatus qiiicquam ei
profuit ; Ordines enim eundem animum retinuerunt , atque ita sine eo quem sperauerat fructu Partamentum dissolutum est. Alias ubi in vulgus emisisset te in ludaeam contra Turcas cum exercita M i, si prissectulum , indixit Londini Partamentum, & a magnifico conuiuio auspicatus est, deinde veris ad
pecuniarum subsidium flagitandum perrexit. Aecpiseopi quibus iam olim innotuerant regis in enfundenda pecunia mores, se nihil tribuere polleresponderunt; &propter alias certas causas, re nominatim quda Archiepiscopus Cantuariensis abes set, cuius in eiusmodi su bud ijs dandis vel negandis
primariae essent partes,s quo reliquus ecclesiasticorum ordo erat dirigendus. Hac spe frustratus rex singulos cliscopos seorsum prensabat, eosque ad suis necessitatibus f accurredum hortabatur, a quibus quum nihil obtineret, eadem via proceres asegressus est,illisque cxposuit in quantis angustijses Ietat res Gasconiae, quae non nis multis & copi js de pecuniis possent sustineri &c, sed nec ab illis quic-
qua magis quam ab episcopis potuit elicere. Ali squidem multo labore pecunias extorsit ab eis, sed ea conditione, ut quatuor e nobilitate designati, pecunijs dispensandis praeessent, nec sine eoruna praesentia & costio aliquid expenderetur, & si istorum quatuor aliquis interiret, alius a partamento nominatus in eius locum succederet. Et ista quidem in historijs&partamet s Anglicanis non sinat . rara, tum nimirum quum regis inconsiderata insumpti-
126쪽
iumptibus faciendis profusio proceribur & episcopis fuit perspecta. Quoad Hisbaniam vero, Mindigenis eu exteris quoque noti iam im est, quod& si Hi stam in Omnibus hoη lis regi suo palae obediant tamen nisi fortasse ex mera gratuita beneuolentia, ni- pendunt pratersu HM ct vectigalia antiquis temporibus praescripta. Si tamen extraordinariae pecunia ri 'opus it ad bessi gerendum contra Turias, Mauros, ba- reticos os niles, sente tributa conserunt i etiam Ε clesia lici at ex necessitate, tanqWam ex ossicio &Obligatione, nihil persioluunt vel laici de ex infima ce ni stici. In Gallijs ident esse ius eandem con-Luettidinem , facile confirmatur. In conuentu siquidem Turonensi sub Carolo octauo ordines per . tipic elegi testantur, retustas regni classicani seges re quirere ut redim annui regi a repub. attributi, in rem ct regni negotiis expediendis insumantur: mul lae pecunia pentu D a regibiis estus a liberalitate adulatoribus vel improbis hominibus vii tape fit condonetur, eas largitiones irritas elle & reuocari debere ordines illi decreuerunt. & quia Ludovicia Q. Caa roli pater, princeps alioqui valde prudens de calli- dus indigitis homini biis eo in genere nimium in- dulserat, omnes Eius donationes superquae ct re is patri- n λωπι damnosa, restissae sunt o applicatas o multi .
127쪽
in hoc cribri conuentu omnes Galliae ordines 3edixerunt & praestiterunt. Idemque in Anglicanoregno non semel factum est:nimirum ut castra, sendi, praedia, regali munificentia aulicis nihil tale
promeritis donata, partamentari aiulioritate eis Ain m dem ablata, iursum regali Coronae adiungerentur. omnia manifesto conuincunt regem regalis patrimonii &aerarii esse procuratorem, dis niat rem,oeconomum non dominum, non possesserem,
non proprietarium;falsissimiique elle quod ab isti, pseudopoliticis & politicorum nomine indigni 'surpatur, omnia quae sunt in regno, regum edetariet te dominis. Cuius rei probandae varia de
herrima Annales Francici iuppeditant exem pla, sed ego breuitatis causa uno S altero, quod non ita pridem gestum est hoc totum defini m. Memoria patrum nostroruin bello Papienti Franciscus eius nominis primus captus est ab exerciti Caroli quinti Imperatoris, ab eoque inter caeteras conditiones adactus ad Burgundiae Duca um,. are is, is a Gallicani regni subiectione abstractum Impera- restituendum. Illum siquidem Ludovicus via - tadecimus. ante non multos annos Mariae Caesaris . . 'eripuerat & cum totius regni consensu Galliana ad un- canae Coronae adiecerat. Franciscus quia alia conditione libertatem suam obtinere non potuit,asset sunt aliquo sit&iurauit. Quis fuit non dicam Gallorum , sed vel exterorum,qui non iudicaret pacem hac condiatione factam, statim irritani evasuram Z Quid ita tquia pranciscus id se facturum .receperat, quod in eius potestate non erat. Isque quum liber ab Imperatore Batonae in Gallia sisteretur, tumque a mini . , stris Imperatoris Urgereturvi paci a & conuenta de quibus ante Madriiij in Hispania transegerant co- .
128쪽
Burruus nisi i βurgundorum o Ordinum Gagiae assem G---.su Imperatora tribuere nou pose : sed aliquoties Ili 'auia Imperatori diserat, ct ipse Imperator scire pote- acis η, ω- at, ct quo a s quoque re nis coinmune erat, id se nunc repetere, nempe ininime in Gassia regi potestate esse , abs e tu regni ordinum consensu se ob gare ad a mandam 'quicquam ex ijs qui a regui cor tu ut dicitur; ad
Coronam Garicanam lectabant. Iurantientum Rhemis quum reges tanta cum caeremonia , o caelesti Oleo consecrantur datum, quo se regni patrimonium non imαinuturos spondent,avi uius esse iuramenso quod ipse nuper uadriir fecerat : ideoque hoc postellus contra illud prius in quo itis regium fundatum erat nihil valore. Ita re ondit Fi auciscus primus Gallorum rex, eiusque responsum caeteri Christianae reipublicae principes,& ipse quoque Romanus Pontifex comprobauit. Idemque Galli omnes dentinctarunt Henrico quinto Angliae regi postulanti a Galliae rege inter alias pacis conditiones , ut Aquitania re Normannia quemadmodum olim Galliae Corona auulsae rege Aiaglico addicerentur. Respondit enim Gatia Comibum , iuracoronae oe nobilitatis Gal- sicana hες ermittere. a regno qisdem Gallicano sex prout in is eas nec debet, nec potest sepe resine manu festo p iuris; νψ te qui iis regem p ictus in cerona iurauit ea tueri 9 d. sentire. Praeterea hoc est contrai ct libertatem ub litorum, qui arunt obedientiam nor sus Anglia sed Garia. Nec ergo rex Galliae nec albus quisquam in quacunque republica Christiana
sex, vel res alium scindorum, multo minus aliorum, nec prouinciarum quas maiores ipsius bello subegerunt propriὸ cst dominus nec ullam regni partem pro suo' unius arbitratu potest alie- i
. Cuius um rei hoc est alteriani , nec minus eui G dens
129쪽
istis Hugonotarum bellis attriti superiores reges
proprie δε- magnum ars alienum contraxerant. Vt debitum
illud diliblueret qui nuper dominatus cst Henri cus Valcitus,volcbat partem aliquam res iis patri monii diuendere; idque ut sibi licci et in primis . Comitijs Blesensibus per secretarium enix) eostulabat. At intercessit populus, proηire set
tentiam tulit ncile beatiquam consentire, ut rex patrimo-njissilis particulam aliquam po tuo alienaret. Instabat Secretarius, & rationes varias cur id commodE fieret asserebat. At illi contra opponebant, regem maxime cuperet non posse ratran id sacere. Per , M. i- tineres uidem ad regem, patrimon3 eius non simpli'
/. O A tantuminodo; ideoque qmquid eius reditibus ordinati p. i. rise, VI eiusque mini irorum ccmcnienti suste itationi ηυ -- super etsi totum in reipub. xlius isse conserua idum. Primatium siquid m ct intrinsecum patrimoiij et v ius otque proprietatem in pipulo manere, eamque ob causam si quidem quia populo ad hunc conuentum delegari fuerant, , t v ratam habere poterant perpetuam patri r eiμs i tionem, si quidem prouincia expressum in sati'atem ea de re coni issent. Aliter enim nec ipsi quia in etians populi riceadessent, eiusque persenam representarent, pol snt hoc largyi. Atqui istis non contentus regius procuratur, furebatur quidem leges regni hoc resse, 'il- lisque se vim interdictam fulse talem remutionem; sed tamen ei mari leges omnes esse ex aequo θ bono inter pretati as, dr nec tuum qualis iam ingruebat, ese Iegia, biis illis perpetuo superiore n. Quumque iam ageretur depopuli salute ct reipublicae totius incolamitate, legibus aliis qui res unque anteponendam esse legem iram duodecim ta bularum, S AI S POPULI SUPREMA LEX E STO: reliquab autem seges qua a Statum sos ruan si
130쪽
seripi. -nt ia commode semper debere exponi nead eius perniciem venerentur. Quumque hoc tempore pars una venderetur vi reliquum ab hostili vastitate o direptione defenderetur,talis uenditio non tam vocanda erat alienatis partis quam conseruatio totius. Quam ob rem vehementer instabat ut vel si regiae voluntari sentirent,vel alias imirent rationes quibus betam quod netessariosuscipendum eratgereretur. Egregii quidem oratio, & in speciem valde probabilis, stiperflua tamen, imo contra regis maiestatem, & simpliciter proditoria, si rex legibus omnibus solutus suae ius voluntatis loge teneretur;& valde iniuriosa, si non statim fundi re j, sed ali- αρ. s. itioru quoque de fundi & bona quaecunque, regum sint pol pestime, roprietate, dominio; & qui hoc in con-uetu submissus ch regiae causis actor de propugnator,erat potius illius proditor & pKeuaricator, qui quum regiae voluntatis optimc futilla conscius, iii ea tamen fatetur non satis fuisse ad hoc conficiendum momenti & roboris, nisi expresia populi suffragatio accederet, maxime autem quum adeo hiculeiarer profiteatur quod est verisiamum, in repub.gubernanda, non regisset populis alutem sevum me se legem, ad quam aliae leges omnes sunt re frendae,& ex qua aliae leges oes su ni interpretadm . inquis no arbitraretur debuisse hoc legis postulatu populosacillime probari,quo verisimile erat ipsos Subsidijs& tributis fore mulse magis deonerandos: Si enim rex quod requirebat trecenta millia lubraru annuarum auctior tus esset; quantum indo conflasse pecuniae 'ad grauissimos domi forisque sumptus faciendos' ex quo probabile erat magni populi allevamentum futile consecuturum . Nequelamen his rationibus permotus est populus ut in regis sentenopi concederet, sied orabant procu r ior Vt rati nitas en id ante aposuerant acquiseret '. ' G i Fui