De iusta reipub. Christianae in reges impios et haereticos authoritate iustissimaque catholicorum ad Henricum Nauarraeum & quemcunque haereticum à regno Galliae repellendum confoederatione. G. Guilelmo Rossaeo authore liber ..

461쪽

Gallicano caedes atque strages, tanta denique Ecclesijs & clero Gallicano inaudita tormenta,exqui sita supplicia uiuortina, barbara & immania incendia n ortuorum, tam crudeles euusiones templis

Ec sepulchris,conflagrationes reliqui js,libri ,biblia othecis; denique omnibus quaeciaque mille ducentis annis, vel episcVisanctς , vel reget magnifice, vel populus uniuersiis pie ad Christi gloria ira,& religionis Christianae honorem extruxeiunt,tam im-. manem spolitationem non attulisse, quant in Caluiniis fecerunt paucis his annis dum eorum sectapςr Galliam grassata est: tum ver non dubito quin illud ex his antepositis perspicue & necessario consequatur, talςm Caluin istam in r)gno Gallicano reipub.eius principem nullomodo posse fieri .Quid enim Z Tu hominum bonorum communitati per

citum licarium,ousum gregi sanguinarium lupum, san α ρο-

Catholicolum coetiit nefarium haeresiarcham, ianorum multitudini leprae contagio insectum, naui in portum dirigendae archipiratam praeficies 3 Tu

reipub.Christianae corpori quo nihil est speciosius, nihil propter summam pulchritudinem spectata adnvrabilius , caput belluinum assiges quo nihil cogitari potest demrmius ' Tu regno Galliae. populo Christiano, regem dabis non Aia glum, non 'Burgundum, non biispanum, quod lege Salica interductaim putas, & recte non Turcam, non Sara cenum,qui Christianos Christiane in suis Imperijs patiuntur vivere, sed Caluinistam Turca & Sara-.ceno longe nequiorem, & Catholicae Christianaeque tuae religionis hostem, longe magis capitalem,& implacabilem' Quid hiane , communi sensi, de relicti sumus, ut corporis principale membrum Velimus constituere partem non modo put adam , dc

462쪽

& venanatam, quae reliquas partes sine dubio sua tabe corrumpet & contaminabit An qui vires suas. modicas cum omnibus externis Galliae hostibus, cum Fladris,cum Germanis, cum Anglis,cum Aurangio,cum Casimiro, cum Bipontino , ad aliquas . Galliae prouincias serro flammaque depopulandas coniunxit;ei maiores vires trademus, ut quae super sunt reliquas Galliae prouincias omnes ijsdem po - pulationibus,flammis,& stragibus deformetiLogi, tur in annalibus Galliae Ioannem Valesium ducem

Aleiagonium principem sanguinis regij, generali

sententia nobilium Galliae Parium,omniumque in 'Mnceo . hoc regno iuriscosultorum alicuius nominis dat . IH Zi sutile, vi ipse caput amitteret, Omncs eius aedes usque ad primam contignationem disturba rentur, omnibus eius oppidis deijcerentur muri, in omnibus eius sylvis & lucis succidereptur, τὰ -- arbores usque ad humanae staturae altitudicem palatiorum eius fossae iniecta humo complanaren,

pontes pensiles destruerentur, bona &fundi regio fisco cede ent, liberique de posteri eius o in nobilium ordine moti, rusticani & ignobilis haberentur, ed quω Anglos Galliam inuadentes suis oppidis recepit Iet, sui sque opibus & consilijs iuvisset. Atque hoc iudicium eo tempore factum, Mo α,, pii, quo Angli plurimum in Gallia poterant, Non ι. r. manniamque totam ipsamque Parisiorum Luteti-iam plurimasque praeterea in Campania & Pictaui-iensi agro ciuitates obtinerent, &de iure Angl'rum regis in quibusdam Galliae partibus ubi Ducis Α- lensonij fundi positi erant nemo Gallus dubitaret, rexque Angliae tum in Gallia suum habebat Pror

gem, qui eius nomine Galliam. administrabat, ide-: ' que Angliae rex Lutetiae, Gallorum Rex coronatus

est: eo ut ps ci ta species tutis iii regno Gallicano

463쪽

penes Angliae reges maneret. Neque tamen haec vel si quae alia pro minuendo Ducis crimine non ima probabiliter dici poterant quicquam apud prudentissimos Galliae consiliarios valuerunt, quo milius eum nequissimum patriae proditorem cen serent.

Neque aliquid eos mouit loci quem tenebat amplitudo & cellitas , quo minus hanc tam insignem infamiam ipsi totique eius posteritati inurerent. 'enim regem propriori sanguinis cognatione attingebat,cis fuit illi acilius pro regis honore & regni li-bcrtite dimicandum,omniaque quae in Ariplicanaditione vel Anglicani regis, benescio possidebat. funditus erant proijc ienda potius, quam vel tantillum ab ossicio patrice regique debito recedendum. ergo Elieta betam Angliae reginani, nullam vel ' b umbram falsi tituli Galliae regno praetendere vale rem', vel per se vel cum magistro suo Colisinio in Galliam euocauit.qui portus gallicanos Anglis militibus tradidit , qui Anglos milites in acie contra gallorum legitimum & indubitatum regem duxit, qui praeterea ad ipsum gallorum sanguinem exor- 4

bendum quantam maximam poterat Aurangianorum rebellium & Germanicorum praedonum col

luuiem, in ipsa Galliae viscera immisit. & per hos

gladiatores e regia nobilitate multos . e populo innumeros trucidauit , ipsumque regem, in maximuregni admittendi discrimen adduxit,haecque admisit omnia nulla iniuria lacessitus nulla probati causa commotus, sed tantum vi unius, alterius e lacu

Geneuensi ibi didi balatronis & impuri si mi AD

statae contra Deum patrem,& filium. & spiritu .sana Christum crucifixum totamque Ecclesiam Apostolicam blasphema dc Satanica inuenta per Galliam serro flammaque plantaret: hic vir ctiamsi

464쪽

l roximus,quanto tame magis est indignus qui gau

icanum aerem spiret qui lucis Molis usura in Gaulia seu itur l quanto magis meretur ut ipse cum suis habeatur quovis colono & miserrim' bubulco vel suario ignobiliori Nam regnum Gallicanum quis sanae mentis putet ei polle ali lao iure contingere, cui vilissimum in Gallia gurgultium milia ratione: potest competere. Et si Gallis viteres Gallorum initiat spiritus& animi, fieri non potest vide tali Galaliae turbine ad regnii Galliae evehendo vlla aliquando incidat controuersia. a. Neque vero quidquam prodest ad Nauarrari,& suos hoc immanium & tragicotu scelerum fiumine eripiendos, quod regem Galloru ad ea remittendam dissimulanda compulerunt,id quod eoru parasiti tanquam inuictum praestidium opponunt. ipsa potius postulato uni indignitas , quod regi suo tam grauia atque intineranda obtrudere ausi sunt,& nisi ea rata haberet,maiora Galliae disia ari. incendia minarentur, multo magis eos atrocissitna: contra galliam & gallis regem perduellionis conuincit,& quales in Gallia procellas & tempestines turbulentissimas concitauerint demonstrat. Vide enim quid regi scis praescribitiat t. Vt Calui na reto non minus quam Catholica per tot gassiam μne v Io 1 exceptione praedicetur. a. Vt rex a Fonti Rom. 9 Duce Subaudia reqvirat,bbera omniinu feri eiusdem Caluinisen pro risionem tu tota ditione Ducis Saba es in regione summensi 3 . Vt Caluiniani fratres a Pa lamentis gazae ct iustrioris. quibuscuussi iudici's immunes Int, uaque eoru cotrouersi s audiendis erigantur tribum . D. Haec illi primitin multis articulis dilatant, es magna contentione urget . Et quid est hoc aliud quam nouu sibi Deum,noua religionem,noua Paralamenta veteribus gallicanis planc contrina,& n

465쪽

penitus reipub. formam introducere, quae in his duobus, religione & iustitia potis amu versatur. Progrediuntur deinceps eadem insistentia, postulantes ut quae defunctus paulo antea rex Carolus IX. iustissimis causis adductus,plenis Pariam rei Parisini comitijs,expetente Senatu,desiderante Nobilitate omnibus ordinibus suffragantibus de Admia ratio consti tuerat, ea irrita ct insidia habeantur, & e Catilina ille,fidelissimus rem & Coronae Gallicanae declaretur.Vt quae Caluin istaegermanu Galliam innadentibus, amia ostipendia debebant, ea rex quan tacunq.essent Voluerer, de Calvinistas abca obhigatione liberaret,& praeterea ijs de Caluinistis ad priuata

debita quae in hoc regno contraxerant dissoluenda, aliquot centena librai u millia penderet: interim mmnes prouinciae a Caluinistis occupatae,Pictaviensis,Xantongensis ,Angolestaclis,Rochellensis ora, ct tota Guienna Languedoca,Delphinatus,ab omnib.uniuerse veetigatibus subsidijs&pecuniis quocunque modo regi contribuendis ad sex annos immunes essent. Gas Caluiuistae obtinebant arccs de ciuitates, eas rexallis relinqueret , nec in eis qui

quam immutaret,sed praeterea in quavis regni gal-- licani prouincia duas ali s Caluinistis eligendas tradcret, in quibus Caluinime praesidi tyri militaresitorum s atrum imponerent, ita quibus rex e suo

aerario numeraret stipendium. Praeter haec autem

militum praesidia, in toto Galliae regno reliqua Omnia dii nitiantur,nec ullavspiam serant ur, nisi tan-xum i xtremis regni finibus, ubi ex antiqua consuetudine talia disponi solent. Sic illi. Qu* omnia manifestὸ probant quod utprius nouum Deum dc nouam Rc mpublicam, sic his postulatis nouum

prorsius imem regnumque sibi fabricant vel potio priori regi tanquam inancipio suo vin uia in cieri

466쪽

res, seipsos absellitos regis dominos Sc reges conssis tulint.Ciam enim in tot urbibus per totum hoc -gnum suas armatas copias plane dominari requirunt,regem autem inerme ex ipsorum libidine ta- quam priuatum agere; clim ipsi exercitus germano . rum aduocant, regi autem potestatem ciciunt eis

stipendia numerandi; ipsi debita undique ad bella

mouenda contrahunt, sed quae rex e suo aerario de-

pendat.& omnes interim prouincias sibi obedientes a quibuscunque vectigalib. & subsidiis regi pe- dendis,immunes elle volunt: quθm perspicue re .giam sibi potentiam vendicant,& rcgi nihil largiu-tur nisi ut quaestoris pro eius fungatur munere Caetersim quod ego potissimum noto, & quo eos sena per suille & adhue manere nequissimos galli. e Pio' ditore; ostendo deoque vel minimo quouis in gallia beneficio inaesime indignos , illud demum .cii;

M i quod in eadem articulorum suorum serie superbis- ut antea, volunt nilquam sibi crimini verti, sed aeterna obliuione deleri, omnes hostiles actiones, quas aliquando in his tumultibus susceperant, ut Obd exercitus conduxerint, pecuniam Dyicauerint, . tormenta conflauerint,vel ea ex arma entariis regirs abstule riui communiuerint vel diruerint ciuitates ct sal testa nce- , derint Er euvrterint Ecclesias ct domos, erexerint iudicum sedes o tritanalia; ubdmisierint legatos,inierint foedera, conuenta,c mira seu cum principib/u ct ciuitatibus extemnis, quod externos milites in Galliae ciuitates varii laca

introduxerint: sed maxime & pt ecipue , ludd p imo , se Virdo,tertio, quarto ct quinto item hoc motu sta enim suas rebelliones mincupant csim principibus externa, o scvmi istin anno Domini i s 6 regina . Ilia quando reum Gratiae totius Normanniae coma

in is im ei Vediderunt) egerunt o negotiati aut Haec illi temtti omnia & obliterari postulaui.

Art. s.

467쪽

quidcin ea humilitate & dolore animi hanc impro bi tale detestantes qua par erat hoc requirerent, c. donari fortasse posset ca quamuis immensa sceleru' & perduellionum moles. At chira nihil citis modi Ibidi prae se serunt, sed potius imperiose flagitant ca pro-Pari quasi iuste facta ad debensionemo conseruationem subditorum regis cum piraticam mari, & latrocinium terra iniustissimasque terra & nesari coactas praedas, comprobari quoque rege volunt, tanquam legitimeo benefacta hoc ostendit eos in rebellionibus suis Screliquis illis sacrilegijsita suisse obfirmatos, ut dum

simulant se praeteritorum veniam petere,in noua A Obii ursus i celera prioribus nihil iiseriora se ingurgitent,simulque ea I rege petunt, quae non modo re- potuluia. gis, scd omnium quoque mortalium, omnium etiain coelo diuoi um potestatem superant. Latrocinia enim caedes, piraticam susceptam contra Veneto , Lusitanos, Christianus omnes qui Roche ensis non e- αρυμ.ratim si ionis, etsi Galliam Galliae, e regem facto aut i verbo nunquam offenderant, quasi iuste exercitam

approbare, ioc quid est aliud quam malum dicere bo-

usin, ct tenebra lucem,quam vertcre marum in dulce, omnium rerum naturam inu rtere 3 Et nisi pri--nha Caluinianum Deum,hoc est Satanam loco veri Dei adoremus, hanc in rebus mundanis inversione nemo galliae, vel etiam Europaea tu totius orbis te rarum rex approbarevi praestare potest. Eo autem

posito de quo apud istos fratres arbitror nullam etiasse controuersiam tum quidem ex eodem principio ma re agnosco, ut ista omnia, sue sacrilegia. erga

Deti m siue latrocinia erga homines, legitima & soriosa existimentur, 'tpote feo suo ad saec illos impellente,trahcnte,& inspirante. Sic item quod sua cum Anglis & Germanis inita foedera, yrbesque il-His proditas, &ascitos ad regem populuinq. galliae

468쪽

Oppugianandum ex Anglia Germaniaque milites a rege declarari volunt iriles acta ad desen onemo conseruat em bubditor m regi, i quid hoc aliud est quam palam asseuerare regem iptum iniuste sicisse&ad exitium & vastationem suorum subditorum aisti nes omnes sitos direxiste Z Quid hoc aliud est quani regem Carolum, de tot Principes sanguinis regis,omnemque nobilitatem Gallicanam, ipsum l. adeo Cond: eum de Colignium suum) proditores & pcrduelles vficare, qui Anglos illos ex maritimis No manniae portubus expulerunt qui Germanos & il los Bipontini milites pnoelio commissi, fortissim)caeciderunt, qui oninem operam suam nauarunt ad

comprimendos Admirati j dc aliorum rebestium conatus. Quod si hic sit istoru hominum sensus dc sententia squod est verissimum) si haec sunt decreta e quibus Caluinistae putant Nauarrquin dignissimum esse diadematis Gallic ni haeredem, serio cogitent &aduertant Galli, qualcm sibi principemailumunt,quum ex Caluinistarum grege aliquem in regio Galliarum throno collocant. Si adhuc priuati tam in selviues spiritus gerunt, ut ab his opprobrijs in regem δc nodilitatem,& uniuersum popula gallicanum effundendis non abstineant, ij si quan-' do reges euaserint,quas strages aedent, quae supplicia de talibus proditoribus sument λ , . Neque vero putet aliquis captiosὸ hoc 3e s phisticὸ concludi, qiibdisti Caluin istae reliquos omnes Galliae siue nobiles siue plebeios, existiment non sitos modo sed ipsius quoque Dei,&pub, Gallicanae proditores & nostes perditim mos. Recordentur enim an non liquido hoc professi sine atque illud ipsin de regi & toti corpori reipub.' Gallicanae simul exprobrauerint Recogitent hist riam Partanieli Blesensis penultimi, ubi antiquisi

469쪽

mo more a primis imperij Gallicani inititiis ductoris,in ri.'ωmnes regni ordines conueneruiit, ubi rux, regina si mater,cognationis regiae principes, luces,episcopi, 3 viri nobiles, & plebei gradissimi, magno numero tota Gallia accurato delectu conquisiti, regis iusiup dc rebus communibus deliberaturi confluxerunt 'adeo ut quemadmodum in Concilijs generalibus Ecclesiae Catholicos fidem ita in his regionum singularum conuentibus,sententiam dc authoritatem particularis eius regionis attendere debeamus,si v Dpiam illam putemus existere . Misit rex cum huius conuentus autholitate ad Condensem principem

legationem per honorificam Episcopu qui nomine cleri, nobilem qui pro nobilitate, & piaesidcin Pi- Η 'A. d. et autensim qui pro plebe, regis & conuentus d siderium principi exponeret. Illi sese accingsit itinori,& tandem ad Condensic interueniunt. Hic legatos a rege totoque regno ad cum tanquam ad magnum alique Monarchiam tam humaniter & gloriose misses quemadmodum excepitὶ Italii mirum, Ut eos nec audire voluerit ,nec liter re quas siccum attulerat recipere. Dicebat enim non esse illos a quibus legatι rene- gia priueir mi, Oranes Gallicanos, Adsubornatos quosdam culos, corrn os ct in ligatos a iuratu Gallicae Corona ho-- Eia. Ilibus linio non esse aliud quam sentinam quandam hominu correpti 'morum,e quibus maiorem partem clarus. ct no- γbilitas contaminaverant. Ret primo egressi si potestatis R - bmites,qui prius edicto publico, ct donoeps iuramento restagionem reformatam Caluinianam perpetro in Gallia se iseruaturum se principibus domeficis 2 externis promi serat. πιο edicto tam ius principibus illis a dii . sit iure r principum a sensum irex ius illud non potest reuocare. Quoad abos vero , tum Clerus O Nobillitas quam tertim

plebeiorum ordo, ostentur omnes res gione Romana, eam-

ροι defendunt contra rest ut Caluinianana cuius '

470쪽

sant iurati tuimui, quapropter habilla aptique non sint retvt eligam alios qui haec controuersa exu neut , vel ptis ad ea tractanda eligantur. Et vi quis insua ipseM' causa ii dex contra omne itu ct rationem. nec qus quam surdo est quam eum admit ere correctorem, qω ip est corrigendus: Praeterea qui istis conuenerunt uni amici, vriliares, pensionary cti autores ordinis Ecclesii astici Cath lici Roanani,ideoque a nobis recusantur. Haec huius generis multa cum stomac hos e disseruillet, Legati autem vici lina eorum qui huic conuinat di intererant, i singularem & prudentiam,& integritatem, &con, Poliri. ibi scientiam commendarent, & denique eorum omnium nomine supplicarent, ut literas ab eis misias foues. recipi re &ipsi, s legationis stare staminam narraturos, audire dignaretur, Condaeus in ca quima Caep rat opinione obfirmatus eos inauditos dinlisit, nec hac tam contu Deliosa reiectione contentus, sinuit

Nir α' ex voluntate regis Nauarro 1 criptum emisit, in liuo

certiri inuehjtur contra totum illud Concilium Blelense, quod subornatu 2 corriiptum v Ozit, in quo ni j regu Consiliarii,di patores reipub Garicanae, pensitonum Regis Hi stant,aut horas plurimarum iu Gallia caedium ct homici horum, concluserunt de abolenda religione reformata, ut postea imponant miserrimis Gallis barbarae t nidis iuguin cruditam quam unquam aliquis populus perinlit; qui item a tignarunt vel per arma vel per venena ct occi ira insidias nobi imarum ni Gallia familiarum vastitate; qui deinceps proponunt prorsius abes re reteres o regales huius regui consuetudines, effere nobilitatem tributariam, exhaurire ciuitates,ea si opprimere st deripere . . & denique post huius generis multa Catholicis furore quodam poetico astributa, quae ipsum & Achione Caluini aliam cum suis Anglis e Germanis per to-' tos quindecim annos vere: perpetrasse,omnibus per ' totam E u pa in caecis & surdis est notissimu m, co-

cludit