De iusta reipub. Christianae in reges impios et haereticos authoritate iustissimaque catholicorum ad Henricum Nauarraeum & quemcunque haereticum à regno Galliae repellendum confoederatione. G. Guilelmo Rossaeo authore liber ..

431쪽

Hugonotarum manus euaserit , quoties rebellium equestres turmae Helvetio piaitatu perrumpere

conati sunt quod piaecipuum est, quam incredibili

hypocrisi,periurio,simulatione,inittendis ad regem intineribus,equis, canibus venaticis, Colignius regem & regios in fraud in inducere laborauit ut incautos opprimeret,nec qnicquam de coparatis insibdijs odoraretur priusquam nimis seium ellet remediu haec omnia non est mei propositi narrare: illud unu urgeo, Hugonotas regi suo nec in ulla vel tonuissima re obteperaste,sed altu sibi rege costituisse, sub quo contra verum Gallorum rege, opes, sertunas, sanguinem ipsu incredi bili curii furore & peritinacia thiar periclitati. Quamquam enim Admira- lius ille Colignius se non regem sed protector deliudiceret,ngi vicissim protectionem infidelium relinqueso si ς p. atqueita a suis familiari loquendi cosuetudine vo caretur: tame haec eius populique litigonoticio . . , declarant eum suisse verum de absolutum Caluinistam regem. Quis enim rex,quis monarch a maiore

zz unquam habuit vel habete potuit in facultates &οήi armis. vita si abditoru potestateZEt qui vectigalia pendunt Colignio, Carolo regi pendere recpsant, qui C lignio militare volunt etiam contra Catatu, Caro jo autem ossiciu militandi contra Coligniti renui ciant,eos Colignij non Caroli subditos esse quam, est manifestur Et ciuitates quae portas aperiunt C lignio ducibusque b eo missis , ut Montalbanum, Nemausus,Rochella, occludunt autem portas regi

ipsi, vel fratri regis legitima cu potestate misse, his

Admiratili imperare non regem, quam est euidens α claruiQui in Gallia rege insciente nec consilio,' . quas libet co scribit equitum peditumque turmas, ςasque suis foederatis rebellibus, Aurangio Lu-ψ Ww0 cxtra Gallioni mi tit,quis neget huc regem

432쪽

esse ab lutum, & sub nullius alterius obedientia in. mita. viuerelDenique quam Admiratius suae iliciturix lumnotis & Caluinianis Eces lijs edietasci ibit, ςaque Hugonotae S Ecclesiae magna in reueren-,tia suscipiunt,&accurate emquuntur , regis ainc Gallorum edicta de Admiratius ci se ridet atque contemnit, & Hugon. taxum populus non maxis quam Aesepi fabulas aclimat, hos duos reges rotum & Colignum, & Gallos Hugonotas, cer-- tum est non minus eis: destilichos , quam Hispanorum populus G lic'no sesernitur Quum Henricus tum dux Audius pollea rex Rochinen sies obsideret, ibisque offeiret honorificas pacis conditiones , Rochellenses responderunt se non pose pacem aliquam admittere larticularem qua non reliquos omnes regui deles comprehenderet: se non minus eblari ut procurent bonum fratrum quali suum proprium : neque is δ posse se fas abit seiulgere, nec suam separatam quietem festari,n ivnHeparari vellent , a capite θ membris.

Eunnus, ct Gaddita, dimidia tribus Manasia etsi a Mysi Guniissent commo sedes ultra indane, ougatisamen erant in omnibus bellissura cum reliquu fratribuι νι res co/-ngere. Quin hac ratione pace cu rege & r gijs noluerunt habere, sed ad extremu usque sustinuertit oes sione. . ue quatuue post annos ideGalloria rex Ucricus p rleg tu sui: Monluesu epis. 'copu valcntinu. Languedoce ses Augonotas U

cem hortaretur, illi e Dein ratione recusarat: se nio 3 '.anna.

mitu eiusdem est e corporis dccomunionis cu alia- ru Galliae prouinciarum fratribus Caluinistis, quibus nisi eodem modo consulatur, se non posse eos derelinquere & pacem cumrege habcre, nisi velint ut putridamara Icomuni corpore prςscindi. χυλ.

similitudine sui egregie illis os edit prudentissimi Episcopus se reliquis G illis distine ueste ςOrpus

433쪽

' distinctam repub. probant, nec se eide capiti cureli quis subcile, neque vero rege eoru corporis caput ρsse,q uado hoc eoru corpus a reliquo regni corporeta logd abhorreret,ab eoq;multo magis qua corpustionis ab aquilino,& asini ab humano seiugeretur. Sed in tota tragaedia luiniana, ad demonstrae aspia. dum Caluita istas nullam habere cum Gallis&re ge Gallicano,vel etiam cum Christianis de corpor Ma o rep. generali reipub. Christianae communionem, nihil insignius praxi Ecclesiae Rochellensis, vel etiam eo longo dc accuratissimo stripto quod ex communi omnium ordinum consensu de sententia, . ita solenni tanquam par ament0 composueruntd: π- probarunt de postea ad omnes per Galliam fiati es, emiserunt Caluinisse Delphinates, Languedocet ses,& finitimarum prouiliciarum,post interse im=qGIA. re in suum Colignium.Siquidem Caluinis aequi

ri L. .,, biles ministri, communi Praetolis& Senatus Ro- a ranir chellensis decreto ad res anienda quae a rege ponique Galliis accepis iidet enta, concluserunt. eos uniuersi omnes pro suis inimici derra marique esse habentis , quitis, Q, aliam quam Rochelis em religionem profurentur, quo in e illi tu res conditione sui sent: valde i conloi derate & Luth anos Germaniae, &ipsem etiam ducem Bipontinum inimicorum suorumloco hu- . merantes. Quo decreto facis, arinarunt liauespiraticas, easque Roche ensis ficti militibus & duciabus instruxerunt, praecipientes ut ex aequo populos omnes praedarentur, non sollim Gallos quos nobiles, siue mercatores Cathorios , etiamst Ad, is, pacatis erga Castrinistra siegererent, sed etiam alias inationes omnes exceptu Anglis, aut qiii authoritare Trincipu Aurangi foederati sui maria illa naui--- Hrent. Adeo ut Caluinita omnia Franciae,c . Flati

434쪽

nandriae, Hispaniae, Potiugaliae & Angliae littora

perlustrantes,promiscue ex Flandris,Francis,Hispatiis,Portugallensibus, Italisque praedam facientcs,

ct saepenumero quoque fide Rochellensi ipsos Anglos

avarissimὸ ut Angli saltem conquerebantur despo- - Δliantes, duos auri milliones intra quatuor menses

corraserint. summa etiarns ipsi vicist, ni ab Ana 'glis ex Admirati j Anglicani madato perfidiose per singularis cuiusdam amicitiae speciem penitus exinaniti sint vi nihil est istorum Euangelicorum fratrum fide infidelius θ hoc tamen decreto & factoisblide demonstrauerunt,& se populum fuisse a Gallicano maxime distinctum,& suam rempub. non Gallicana modo, sed , tota quoque christiana repub. fuisse disiunctissimam.Caluinistae autem Delphinates& reliqui illi, eodem tempore nouam penitus reipub. formam instituunt, nouos magistra-xus, nouam politiam,nullam habentes vel regis Gallicani vel Partamentorum rationem,imo euidenti Lsime Monarchiam hanc in popularem Democratia peruertentes,quarum huius ad illam nulla esset relatio ic autem nouae reipub suae leges fundamen-rales auspicantur . Post indictum exemplo Niniuitarum ieiunium,& coenam celebratam,turant omnes pro se & posteris harum quae sequuntur leguim rumin perpetuam obsin uationcm a.. Donec Deo in cuiusnam sunt corda regum, placuerit mutare cor regis Caria, δ 'flatum regni in melior formam restituere, aut exustitare principem at quem vicinum quem per virtutem 2 notas iu-' cognoscamus ese huius miseri populi bberatorem: iuquai ciuistate ct oppulo Caput irem vel Praetor eligatur qui reliquis imperet tam in bello quam in positi a ciuili. 1. Vna cum Praetore confisi' a . eligantur me acceptione

peri in rium uont e nobilitate sue e populo, sue ex oum bur me excola , niis , mi apti ct habiles ad procurandu. a a s bonum

435쪽

bonam pabuum 3. Praeter hos 2 . pus per istent Prae

tori quierit vigesimus mutus,eligatur aeterea 71. mule festini nunierum centenarium,qui item pomiscue sum itur siue ex c bus siue ex ri, canis. Coram his omnes indisabuntur in ca scriminabinis, hoc est ubi quis dira dus est ad mortem exilium, vel membri auculas mutilati

neni. Sequuntur alia multa ad iustitiam & disciplinimilitarem huius noui regni pertinentia, digna quide qu e omnes Galliae populi de principes animata uertat: quine qu*niam in comunibus historijs obuiae sunt , & nec ipsi Caluinistae ea dissimulant, nolo in eis iasius exponendis haerere. Summa concliuionis meae est,riogonovas in Gallia populum esse, veris Gallis mixtine distinctum ut olim Iudaei erant , nationibus Syrorum &Cananaeorum , quod & ipsi libere confitentur,& his argumentis di nisele oste

ro. Quod quum ita se,non ego eis deinceps vitio vertam quod cum regibus Gallorum bellta varia gesserint quM populum Gallicanum in bello trucida. uerint, quod Nobilitatis Gallicanae in praelijs & vG bium obsidionib. maximas strages cediderint.quod regem Nauarrom Rothomagi,qubd Ducem Mo- penserium, Principem Daulphvium, Principem

chesurionium Duces Nemorosium Longauill num, Nivernensem, tam patrem, qui, filium, &generum,Ducem Aumalia, Conestabitum Metri .ransium, quod Mareschallos Memoransium, Dai uillum, Brillaecilio, uannum, Bitonnium, Mati-gnione,& alios in umerose prima Galliae Nobilia rate in iustis praelijs occiderint. Iusta enim pretita v centur , quae apertis in campis, hostili more, ducta

regis sui Coligni; sunt commii in q aibus quia nihil aliud fecerunt quam quod nuper Carolus V. &inperiori memoria Angli,& antiquissimis teporib.., Romani

436쪽

Romani, quando contra Galliae reges populosque demicatant.hoc est quoniam Gallos hostes suos hostiliter tiauaserunt, eosque quatriis maxime potue-

. runt cladibus affecerunt: huiusna di bella, qualia erant illa Dreusij,Sandioniiii Iarnacense Sc alia,no magis Caluinistis,quam Pictaviense Anglis, & P piense Hispanis vitiosa reputabimus, nec propter iastiusmodi mutuas vastitates Caluinistas Galloium, magis quam Hispanos& Anglos eorudem Gallora hostes censebimus, qui ius sibi ut putabant ereptu,

vel iniurias illatas iure militati ut poterant compe-

sabant. Sin vero in bellis gerendis Caluinistae ius omnium geditium commune violauerint, si nec a ncta isdem praestiterint, quam Angli & Hispani Gallis, ira Paris quam Galli Italis,quam Romani Carthaginesibus,& omnes populi ipse iure naturae populis bello la- g mium. cessitis seruant, quam iniquit est istos Gahos dicere qui maiori iniustitia dc immanitate ad Gallos internecione delendos laborarunt,qu multae ali sua do nationes, quam Romani ad Paenos perfidiosissimos&sibi indistissimos castigandos vii sint i Sunt enim bellorum iura quaedam, quae & natura & po

pulorum omnium consuetudo omnibus Umporianus approbauit: qualia sunt non esse bellam iustum,nL cicem. quod aut repetitu rebingerasur, aut denunciatum antea.

t ct indicium. Item illud. Si quid hosti promiseris ,in eo Mum esseseruandam. illud quoque quod sequitur: ij 'qui armispositi'ad in praturum eni confugit ni, quam iis murum aries percusserit recipi disinit, etsi , quibus dam tartaris Haliquando neglectum, n/turali t men a quitati est valde consentancum, Sc a Galli s. Idis panis de Anglis fere semper usurpatum . Sed in .

totq faeciali vel alicuius populi vel omnium genti iure,nihil est magis sanctum, nihil magis genetali consensu receptu a,quam ut lemi de pace facien-

437쪽

da secure ultro citrouue commeent, quod qui tollunt e mundo Qtem tollunt e vita communi omne cietatein, sublata lite omni pacificationis spe ho mines mortales immortalibus bellis implicant Min vitam humanam paucis annis finitam miseriam Oceanum infinitum infundunt. Et quando unquavel Tuica Christianorum principum, vel principes Christiani Turcorurn legatos audire recos antl At Hugonotae, regis Christianissimi misses de pace is . satos nec audire sustinuerunt. inurn enim ad Rochellenses de pace communi tractaturum virum G

amicum mandaue

a M.,,,. xat rex Carolus, eum Rochellenses prorsus admit νει antad tere,aut alloqui , aut ullos cum eo habere sermones obstinate recularunt. Nec plurimum hi rate M reschalio Bironio, & ut legatus admitteretur principum omnium more allegate, quicqua voluerunt ori ι. concedere;illud Bironio resp6dentes: ab iuste ratione

atorum quis mimissa principibus ubi sentis ratio ct DBas ob struatur abram eorum qui simi in se a priuape ad

subitios. unaque ad ijctu ni permultis e sic ne legati aduo . . ru, re rigerentur seors animia bello eadem qua prius alacritate administrando. responso manifeste declarariit se hostilius erga rege affectos este, qu ris Turca aut Paganus aliqvis Princeps est erga Chri stiaraos, neque verb2 vllam unquam p peniciani eo habituros. In ea l. obsidione ispentinii ero geomralibus populi & Mi stroru suffragijs conclusuin

est,nunquam esse cum rege & regijs de pace colliquendum,nec ullos in urbem recipiehcios legatos

qui de pace acturi venirent, in quo ita et i ache Ministri de populus Rochellensis perstiterunt con-

Iuti. , . tra ciuilem humanitatem & ius nationi ini omo iii

propterea Lanoaeus satis celebris Dux & tactioni Caluiniani fidissimus quemque Rochellenses su ' militi di

438쪽

hiilitiae principem eilacerant . indignitate rei commotus praefeci uram relinqueret & ab urbe disced

tet.

Et tamen multd ab eis honestius factum esset&ad gentium omnium morem proprius, ut penitus a suo colloquio regis legatos excluderent, quam ut eos primum tanquam legatos insidiose admitteret; se mox tanquam publicos hostes submittis militibus crudeliter inuadererit, quod eodem ipso tempore secerunt. Qinam enim rex eorum incredibile furorem sua patientia frangere conatus, nouum subinde legatum virum nobileni mittere non desissetet,& ille quamuis Saluum condulfium a Praetore I Ochellensi perdiu obtinere non potuit tandem III

tamen impetrasset, & Marescalli Bironij opera cum praetore & senat ribiis quibusdam ad Iadonem Rochellae vicum colloquutus fuisset: proxima nocte dum in hos itio securus quiescit,subornati quidam Ochellensium milites hospitij portas eseg

runt,quosdam eius famulos occiderunt, legatum ipsum in lecto iacentem vulnerauerunt, equos, pecuniam, omnemque eius suppellectilem aspori runt. ique hoc iniquissimum scelus perpetiam upud Rochellenses de eo tanquam pulcherrimo &maximὰ Euangelicin gloriati sunt , maximamque propterea famam & popularem plausum sunt consequuti. Qudd si Gentiles bellum iustutia esse negaverun quod non esset indictum antea & denunciatum, isti qui in alta pace clarissimas totius regni v bes occuparunt vel per insignes fraudes vel impu- dentissimam regia authoritatis simulationem, uti de Rothom ago, Aurelijs, Pictavio, Turonibus, Biturigibus, Lugduno & reliquis omnibus diuitati s ς' sus quas prima rebellione inuaseriant notissimum

est,qui postea Meldis sub specie supplices libello:

offerendi

439쪽

s elicis concedenda operam suam qu in maxime impendcbat Mares challus Sactandrae anus inter principes Gallicani registbellatores numeratus,& ψptoribus externis plurimiam propter insignes victo- diaa. rias commea datu uemadmodu cit in bello Dreu Leti 'sio interfectusὶ Num in ipso prelij ardore pugnansi nequaquam, sed postquam fide data&accepta se capiendum praebuisset , quomodo s egissent cimi

Condaeo Catholici nunquam is alteram in Gallijsirebellionem contra resem excitasset. Moriegondrinus in Delphinatu praefectus generalis, quam barabare a Caluinitiis occisus est, & ignominiose per totam Valentiam tiactus, & deinceps ad senestram domus suae suspensus,postquam Euangelica hoc est Satanica fide omnem ei benignitatem sutile t policiti, si se inermem eo um fidei velletcommitterer Charrius Chiliarcha vetcrantis Gallorum qui in Italia contra Hispanos militauerant,qudd esset Hugonotis infensus eu Catholicae religionis itudiosus, quemadmodum occubilitὶMedia luce, media fere

ciuitate Patisiens , , Briquem altio cum armata Hugo notarum cohorte derepente invaditur,& nautris vulneribus perimitur; fremente non sine causa tota ci Late Patisiensi, & clamante ruituram ne lario rempub. Gallicanam si ita nequissimis re-

bellibus fas esset sertissimos regis δc regni pr fectos

militares occidere, ipsis autem interdiuum es :siampris armis tam luculentas iniurias vindicare. Eo enim tempore arma Parisiensibus fuerant iussis , regis adempta. Terridas regis in Nauarra exercitus. dux primarius,Sancolumbus,Ba lallon,alisque permulti partim equites Ordisis, partim clarissami mi litum praesecti, quit post certas compositionis leges se Mongomerio dedidissent, contra leges & fide da-ις, tam obtruncati sunt de ignominiosissime per com-

' pita

440쪽

hic ror iT L E sE GALLos asi regis securitate1nspecta tes . altera continc bat cibi rates si id se miluaribus uberatra pristino esse lates re caltera Admiralium debere ab omnibus extra, ct intra Galliam faederibus di edere. Hu ic pacificationi iterutra atque iterum iuramentis confisinatae tu mreligiose id quandiu stctit Adnairalius i Eo ipso nimirum mense quo pax confecta .est, misit suos oactores in Gormaniam , qui eosdem Germanos au- io, j. ro Gallicano iam ante sibi devinctos, nouis rursus pretem ijs&maioribus ad aliud bellum breui inchoandum obstringeient; ministris, consistorijs&synodis praecipit, ut in praedicando selcia ne suum tenerent, videlicet quum fratres ad audicia luna vcr bum Euangelicum vel coena m peragendam conuenirent, eos contra regem ut infidelem , i contra cattholicos tanquam Cananaeos & Iebusaeos totis ingenij viribus incenderent. Sancersas, Momalbanu in aliaque loca re ciuitates multas,in Prouincia, Delphinatu La aguedoca,quas belli tempore inuaserat,hoc paci, tempore contra edictu piaei id ijs suis . Hugonoticis tenuit. Rochellenses ab eo instructi, non modo ordinaria regi sublid ' pendere noluerunt, nec modo gubernatore veterem regia cu au ilioritate venientem repulerunt, nea modo Cath licos incolas ex edicto in suas domos & bona reueianire prohibuerunt, sed etiam quae priore bello fi grante,contra rege instituerunt noua urbis suae prO- . pugnacula, moles,aggeres, re munitiones,ea nunc quam acerrime continuariant,&terra latrocinium; mali piraticam effuse exercuerunt. Adini ratius intearim Euari gelica libertate edictum regis interpretatns, quasi S sederibis omnibus extra ct intra transean discedasiidem valeret atque quari pit rima poset intra extra Galliam foedera coire, ubi in Germania quod