Antonii Goueani iureconsulti De iurisdictione libri 2. Aduersus Eguinarium Baronem iureconsultum. ..

41쪽

DE IV ISTHCT. LIB. II. . Ismerbi, male colligunt interpretes nostri,a legato proconsilem appellarionestam quidem a legato incipio legis dicit Venuleius. uis autem appellitur,lege proxima superiore Ad tu ueratrinceps Helicet. Hoc addit praeterea Venuleius. Si legatus multam duxerit, non quidem ab eo appellari ,sed de legati' iniquitate pro- ω ulem cogniturum. Laeterum in multis tuidem appellari ceres i. or in multis.Qde appelusi qua.de merb . si uuia in

par secus est,a qua non apperatur eaael. siquata incipio. um enim legibus simparnae constituo qui a poena appellare de legum iniquitate queri mideretur. Uer m a multa ita appellatur, si is dica qui dicende ius habet.Neque enim appellatione opus est ad ea reuocanda , rescindenda, quae nunquam constiterunt l.certa. Pande uoc. non est necf. C. stu l.si qua,iam citata. Γωm ergo legatis im hoc no habeat dicendae multae, ab eo, si multa dicat, nouappellabitur ed de eius iniquitate procos. cognoscet. Varro de lingua larimultam, pecuniam quae a magistratu dicitur, appellatam ait Aedilem plebeia scribit GelLlib.ro.cap. 6. multam. as. mi aeris grauis dixisse s laudiae. φ .rs.cap. r. multae dicendae magistratibus pop. Romani more maiorum iussu se, , ijs merbis dicisolitam. Μ.T erctio quonia citat necti respodit, ne 3 excui at' est, ego ei Vnu oue multa stico. NH u fuisse multa nisi in qua oui genere masiculino diceretur.. Multa aut est hoc obiter dica-- Sabinu esse merbia ex Varronescribit JAP. Vramaticis autequi post Varrora cripsim per antiphrasim incia Dideri. Id quod libros Varronis de lingua larina madde si 'ediosfari qua μ possiti iij sint, Varroni in quibus multa per antiphrasim dicita legimus Giamaticis qui post Varronesicripserui sum est GH. scribit No igitur a legato oco 'ut appellatur, cuius micarius legatris est,ne ii G diximus, si a se procos. appellari mideatur.Nes ex eo quo cribit Vlpiaan l olet. s. legatos de Osf. procos. legatos E iij non

42쪽

non principem Uprocon sedem confulere oportere, pellari etiam.

a legato proconsilem dictam. Euid enim habet simile legati de

iure dubitantis consulturio cum appentione Nec ex eo item, quo o delegato iudice ad delegantem appellatur Limperatores. de ρο- l. 6 V l. i quis , a quo ric. procon*lem etiam a legato dicemus appellari. Non enim datus ὰ magistratuitaex,magistratus exercet iurisdidtione is legatusaproconsilis in i cognitio de offf. eius. cui stri Habemus quis nam ius Alientis appestatione continea ramideamus eius ospicium quamobrem latismum dicatur. Et constat tui dicentem potestate interdum siua ac propria ri, interdum Oduentitia tranque hampotestatem cum ius dicentis ospicium complectatur,merito lati mum appellatur. Aduentia ius iacensis potesta est y ecialiter im dicenti tribuitur. Versatur autem in js rebus quae ausiura iurisictionem fiunt,aut quae priuatorum hominum,non magistratuum officium respiciat. Supra praesidum iurisidictionem est,iudices dare.itaque oconsuli lege id concedatur l.cum praetor de iussici'. 'aprae sidum iurisidictionem est nulla dicere itaque id VAbin principes permittunt l.aliud est fraus Ae Derb lan. Ad priuati huminis cura magis quam magistratus, illa pertinent, tutela,alienatio praedij minoris ansactio de alimotis eruI minoris manumisio in quibus men omnibus qui im dia ti interuenitiare ei stetialiter tributo. Neque existimandum est

γ cunque ius dictori nomina tim mandantur,aguentitiae se potestatis. uaedam enim eo mandantur nominatim. t ea ipsi magistratus exequantur,alijsnon mandent qualessiunt cognitiones de

statu L placet de ped.iudicibus Cl.non distinguemus s. Iulianus. de recepi. ad. qualis etiam est cognitio de sustecto tutore l.i.ύ. Fusspecti.ad sinatumnis Turp.l i. s. damus. Asius' tui. quades sunt

omnes populares actiones si Iulianus ia citato Palessiunt extra-ar in i omnes cognitiones, te luibus titulum habemus. Omnes

43쪽

RE IURISDICT. LIB. II. r

hae cognitiones nominatim mandantur ius dicenti, non quia eiuι

non sim fleri mii iam diximus, ne ab eo mandari delegarii possint. Sed de si 'Uti cognitione considerandum est, transeat ne mandata generali iurisistione. Et dicendum est transire, ex opiano ita des 'eci tui. s. damus: Hi iureco ultus ait, mandata generali iurisdictione , eo cognscere legatum desus dio tutore posse, quia totum ossicium iurisdicundi transeat mandata iuris

dititione . De quo cum antea dubitaretur, Seueri, Antonini constitutio eam si ubi dubitationem, cuius merba refert Macer

in l. cognitio de oss. Em 6 Q. Neque ob stat l.i. g. si 'Ub.a enat cons Turp. mbifim praesis desius ecto cognoscere dicitur. Nam si prora proprie Fumitur eo loco, hoc est, pro eo qui proconsul non est, certum est in ea prouincia cui is praeest, eum duntaxat de sest dis cognoscere, quia praeter eum nemo pro Tribunasi cognoscit, cum,mri iam docuimus, legatum praestes non habeat. Si autem etiam proconsitilem praesidem accipimus, cum legatus de

suspecto cognsiit, reproconfulis cognoscit, ipse , adeo procos.

eo sere midetur. Seueri igituro tantonini constitutione nullum nouum ius legatis tribuitur Ued dubitatio de eorum iure ac potestate tollitur, quil us a proconsili propria mandata est iurisidistis. Nam quemadmodum iam antea docuimus, legati iurisidi tionem non habent ,sed exercent mandatam. Dubium autem antea erat, possent ne legari desul edio cognoscere, quia fauor pupillorum merebatur, mi hanc cognitionem maiores iudices susciperent, mi popularia omnia iudicia l. non distinguo s. s. Iulianus. de recepi. arb. in quibuι cognitio haec de si specto tutore et detur numeranda, quam Vlpianub mi. i. a F constequens

44쪽

consili mi. de fus'. tui. quasi tublicam iocat. GPublicam non esse ex eo intelligi potest, quod ab hac accusatione qui desint non impetrata abolitione, tu Turpil. non incidit i. is demum C. ad senatuscons. Turpil. Nec ex eo quod accusatio appetiatur , publicum esse hoc iudicium dicemus , cum neque ex lege publicorum iudiciorum oriatur, neque m& accusatio est,

ibi publicum iudicium esse sit necesse l. stellionatus . de crimi. μία l. i. de pub. iud. in qua publica omnia iudicia enumerantur , de quibus dicemus adi si quis id quod . Neque mero existimandum est populare iudicium esse siu ecti a flationem,

cum in ea neque de re, neque de iure populi agatur. Ea autem

authore CPaulo in l. i. de popul . actio. popularis acitio est, quae suum ius populo tuetur. IVnde si , t in aritione populi, ' curator dari non post l. qui popularis. de popul . actio. Ilicet de procuratorib. nisi forte actoris causa coniuncta si cum publica. d. I licet. Diximus de aduentitia potestate ius dicenti, mi L. mus de propria. Et propria ea esse midetur , quae iure competit magistratus,quaei ab eo aut sterialiter mandatur, tin l. cognitio. deos fetus cui πc.aut mandata iura ictione transit generaliter uuod enim ipsius est magistratus,quin ab eo mandari, n prohibeatur,pos nulla dubitatio est. Huius potestatis illa siunt, dare bonorumpos ione mittere inpossessonem, dare actiones, interdicere,in integrum restituere huius generis caetera. re i ,-gantibus iudices, praetoriae quidem proprium est potestati cui propter mim imperis more maiorum dare iudices licet , mri non antea docui 3 ex V iam in l. cum praetor. de iud. Sed eo rum qui prouincias regum,propriam hanc potestatem non puto,quam a lege eos habere si ibat in l. cum praetor, iam citata, iureconfidius

45쪽

iureco ultus. Itaque mἀdata ab ist iurisidictione non transit imdandi iudicis.Legato nanque lex hoc ius dat nominat .H autem cui in sese prator generalem iurisiaeditionem mandat, legis beneficio nihil est σω, o iudices dare possit. praetore nanque iuri dictionem habet, cuim haec propria est , non ad- uentitia potestas. Ossicium igitur ius ilicentis latismum est, quod etiam ad res a iurisidictione alienas pertineat, lati que pateat, quam iurisidicundi ossicium: quod mandata legato iurisdictione, mniuersium transireseribit Vlpia. Li.de sistat. tui

Iabolenus lib.Lex Γ io longino. C V I iurisdictio data est, ea quoque concessa esse videntur, sine quibus iurisdictio explicari non potest. G O V E AN V S. is aput hoc eo sicriptum est, cui mel a praetore, mel a proside mandatur iura dictio: cui , imperium quod non est merum mi letur mandatum l. mlti. de Q. eius cui stuc. Sine quo mana est, mani que iuri dictio. De iudice dato eo sicriptum non idetur, quia neque iurisidis Ilo,neque nono eius potestas appellarer, mi scribit Vlpia.m l.imperium: trahi tamen ad eum quos potest hoc modo, mi cui sententiae im datum est, ea quoque concessa videantur, sine qui , explicari expedirique negotium non potest: mi nihil posit iudex datus, nisi quia, mel aberuti datum mel tacite concessum sit. Concedi autem ea tacite F ij et identur

46쪽

identur, quae ad iudici, explicationem pertinent, quale issud est, iubere coram se adesse partes iubere te lium nomina edu dare dilationes ubere cauere stipulatione iudiciat quae ad merum iud cis Oscium dicitur, ab imperatore,,a iureconsilio pertinere:

aliάque innumerabilia,quae exsese iudex facit extra id ad quoddam, est: sine quibus tamen id ad quod datus est expedire nullo .

modo posset auod autem de partium citatione diximuι,lite coram iudice contestata intelligedum s.f. si mero. in nouel.de exhib. nestra misi. reis. Ante contestatione enim litis nulla iudicis potestas in partes est auod in magistratu sicus est,ad quem ex quacunque causa ocam, menire debet l.ex quacunquese quis in ius mocat. non ier. Secus item cui causam aliquam princeps delegat.s. omia mero.in nouel. de litigios hic enim plenam in causia delegata habet iurisdictionem: adeo, mi iudices etiam dare positi. mmcqui

Osiua iur dict. C. Cui igitur datum sententia seu est, ea quoque

concessa esse midentur, sine quibus explicaini non potest expedirique iurisdictio.βuod Gane intelligatur,tria quaerenda fiunt, a quoius sententiae detur,cui detur quando ea potestas matur.Et de eo quod primum proposivimus adl.eum qui iudicare. uui autem iudices daripsimbribit iurecobultus in l. cum praetor.de tu cistequi scilice neque lege,neque moribus,mque natura impediuntur. Lege impeditur,qui penatu motus est oribus,s in s siemis natura, surdus, murus, perpetuo furiosius, stu impubes,qui iudicio carent. Unde illudsequiturpulerem Voc est eum qui xiiij. annum compleui non impediri quominus iudex esepsit. Certe qui plena pubertatem attigere,iudices esse possunt l. quidem consilebant. δε reiud. Sat firmo nanque iudicio siunt s. it. qui etsi ex quibus caussin inst.Neque obstat l.cum lege. de recep. arb. Mi dicitur lege I lia cauetum esse, ne minor miginti quini annij iudicare cogatur. liud enim est iudicare minore noposse,aliud no coge tu iudica

47쪽

rriauis ex eo quod lege Iulia cautum est,non cogendum iudicare, intelligimus posse iud care alioquin stra caueat lex ne cogatur, quod ommno non potest. uod ergo A.epitomat. i. cap. iiij. fribit Hermanopulus,minore viginti qui amis tu care no posse, sal sum es Neque eu quicquἀ iuuant ad remp.de m .in honor. 29

Inon tantu.de decuriis quibus dicitur minore miginti quiri annis decurione non creari.Decurio nanque lienator es municipalis, custos gubernator reipub seuere .autem adole sientibus committi est periculosum. uae ratio in dato iudice locum non habet, cui co vitio depriuata causa committitur si quidpecca appellatione corrigitur, ex formula iudicare cogitur. Finitur autem dati iudici potestassententi pronuntiatione Icum quaerebatur. de iudici Sententiae nanque executio eorum est,qui iudices dederunt l. a diuo Pio.de re.iud.Neque obstat l. si praetor.de iudic. bi iudex de iudicato cognostere dicitur.Ibi enim an iudicatum esset quaerebatur,

Ut in l. i. quae sentent sine app. resi .stonsioque hui modisiata

fera N i tu dicatum esset de qua qui cognsebat,no illud quaerent,rectenean'in iudicatum esse d illud duntaxat, an iudicatum esset.

Ad L. iij.

Vlpianus bb. singui de os quaestoris. IMperium, aut merum,aut mistum est. Merum imperiuest,habere gladij potestatem, ad animaduertendum in sicinorosos homines: quod etiam potestas appellatur. Mistum imperium est, cui etiam iurisdictio inest. Quod in danda bonorum possessione consistit,iurisdictio est. Iurisdictio est etiam,iudicis dandi licentia.

48쪽

IVNullum iuris ciuilis caput doctorum ingenia magis exercuit. uod sane mi inte statur,quaeri necesse est,quid merum sit imperium , sede dicatur, qui habeant: tum mero quid mistum imperiumsi quamobrem ita appelletur,qui habeant. po emo quaerendum de imperio est,quod iurisidietio dicitur. Omnis igiturgrauior

atrociorque animaduersio Ast coercitio,merum est imperium. Papinianus l.i.s qui mandatam.de Uf.eius cui Ocd i mandatam

ait) iurisidietionem sit cepit, proprium nihil habet: sed eius qui

mandavit iurisiictione et titur. Verius est eram more maiorum

iurisidictionem transferri, sed merum imperium, quod lege datur, non posse transire. uuare nemo dicit animaduersionem legatum procon ulis habere, mandata turisi Ictione.αuod nonsolum de capitali ammaduersione accipiendia est, sita de grauiore omni coerciatione enuleius m l. i quid erit. de offf. prces. Si quid erit quo

maiorem animaduersionem exiga remittere legatus ad procon μ-lem debet. Nec enim auimaduertendi,coercendi, mel atrociter me berandi ius habet. Cui congruit Vlpianus in l.Jole eod. tit. Nec

enimpotest quis a typotestatem sibi datam, mel cuiu quam al

terius coercitionis ad alium tran crre. Omnis igitur grauior lacrioris animaduersis merum imperium dicitur. m modica coercibo

ad publicam disiciplinam emendandam, sine qua ridicula e scimoque iuri Factio imperj non meri est,e'ue mandata iurisdi- Llione transire dicitur a Papiniano si.qui mandatam,tam citato. Taulus notat , imperium,quod iuri uictioni cohaeret, mandata iurisidictione transire: quod merius est. de qua coercitione id Paulus intelligit in I Leod.nt. andata inquit iurisidi bo- ne priuato,etram imperium, quod non est merum, mi etur man-υ dari yia iuriflictio sine modica coercitione nulla est. De hac lo-- luitur

49쪽

DE IURISDICT L B. II. M

quitur idem Paulus lib., sententiaru fit.ad i. Iulia de mi pu lica rio priuata. Hic lege excipiuntur qui arte ludicra faciat: iudicati Metia dico est,qui ideo in carcere duci iubentur, quod ius dicenti Mnon o keperauerim,quidue cot disciplinἀ publica fecerint. V ic is

coercitione habet etiampraetor rianus. Vipsanusint. V. te in ius o ocan.In ius mocare non oportetn pse conside,neque in tum, inc luc aetore neque oco seriue caeteros magistratus qui imperiaι ,,

habensior qui coercere aliquem possunt,se iubere in carcere duci. υ. . Tullius in praetura mi bana a Verre praetore mirgis plebem Romanam concidi solit Ucribit. Nam etia ad merbera, coercitio haec modica porrigebatur,non atrocia,ex lini quid.de olfi procos ia .

citata et bi dicitur legam im atrociter merberandi non habere: leuiter igitur enerand habet.Omnis ergo grauis coercitio meri erit imperisnon modica, leui quae ita iurisidictioni cohaeresimi leo atus mandata iurisdictione tu, leuiter coercendi habeat. Girauioris aute huius coercitionisgenera maria sunt, i maria facinora qui

bus v gatur. uuaeda gladio, quaeda im, quaeda mctalli parva,

quaedam deportation quaedam merberibus coercentur. uuare a tem ius hoc atrociter coercendi merum imperium dicatur,non satis constat Et non a ui de omnino putet quis, quia et inementisi usi ci tineatque ad resgrauiores, merum dici. Marc.Tu .in orat. 1, pro ecinna. Ideo quod omnia iudicia aut distrahendarum con- , strouersiarum, aulpuniendorum maleficim um causa repertasium: ,, quorum alterum leuius est, propterea quod isnus laedite alterum is est mehement imumquod ad grauiores res pertinet, mim ,siulci meritatemque requirit. Itaque etiam merum hoc imp uri summa potestab appellatur ab CAurelio in l. ic. de o si. ,, pr ec praero. inqui cum apud meteres dictatoribuου ad tem- risu summa potesta rederetur. Pomponius in l.j. de orig.iun ,,

Itaque dictatores proditisun a quibus nec prouocandi ius fuit, , ,,

50쪽

υπιυ

quibus etiam capitis animaduersio data essume magi bratum, quiasivmm. potestatem habebat, non eratμου - sextum memsem retinere. Ita interdum iureco ubi meram rarionem interdum summam rationem Acunt . Theophilus summam potestatem α αν θυο λ mocat. deo autem fuem est mehemensi hoc in perium, is pliciter potestas appelletur.Lampridius in GAdro.Ego non patiar mercatores potestatum.Iureconfidi in Iiij.de

e prae si .imperiumsimpliciter o mero imperio dicit.' es inquit in siuaeprouincia homines imperiiι habet, is hoc dum in suincia est. nam si excesserit, priuatus est. Habet interdum imperium tui in extraneos homines fetis. Neque a uiae Q a Ta niuno in L i. de Us. Em cui dic. Hst a Paulo eadem i. stes i. it. eod.tiris, ab Ulpiano in nos, a l. imperium, pro θmmo 22 μhementi fima dicatur. Euae eram mera sunt, maiorem mim habent.Vcrius tamen puto ideo merum appellatum,quia iuri Mionem non comitetur, sit uti merbis itur) iurisdictioni nonoo eat. uod enim sequitur mandatam iurisdictionem non me-n m dici midemus, in s. qui mandatam,tam citato, di in L Ut eodem fit. Recte autem ex alterius contrarijde itione, alterius co igitur definitio : neque certim colligi illo modo potest. Tensemus duo genera coercitionum, alterum grauius gyarrocius, alterum lenim ac mitius illud mandata iurisdictione non transire,hoc posterius transire: eoque merum illud, quasi non cohaerens iurisdictioni, neque cum ea missum : hoc autem, quia ita iurisdictionicianeat, it ab ea diuelli separarique nonposit, non merum a

pessari . Euae omnia ita a nobis demonstrata uent, me negari nullo modo psint. Superest deamus, qui grauioris huius coercitionis ius habeant. Et dictatorem potestatem hanc olim habuisse constat ex eo CPomponii loco, quem antea citauimus l.j .de origisr. licet interdum syr quadrigis militondis, IV clauo figendo dictator creareetur,