장음표시 사용
431쪽
.ac appetentiam caninam: cluse licentem, seu leuitas intestinorum conituisti: unde cibi nihil, aut parum immutati, dc incocti per aluum ejiciuntur. Tali ter affecti, quamuis plerumque commoriantur, tamen, ne omnino despera re videamur, aliquid tentandum est potius, quam nihil. si forte natura be nignior, adiuta autem blandis medicamentis exterius, ines resumens, ex desperato sanabile ficiat malum. Temperate itaque cesidis,anodynisque, moderateque, citra insignem calorem de obstruentibus utemur. Talia sunt decoct: & condita ex seminibus Anis. scenicul. Carui, & reliquis carminati liis supra relatis. Praeterea crescit hic quoddam gramen, cuius nomen ,ac des criptionem videre est apud Prosterum Alpinum, libro de lamis capite x L. quod merito gramen crucis Vocatur, quia quattuor spicas edum mitate caulis emittit, quae perfecte crucem Armant. Radix huius graminis quae tantum in usu est, odorem habet aromaticum , & proxime ad Cario-phyliatae radicis accedentem, gestin quoque id est, e dulei amara. Huius radicis decocta mirabiles effectus expertus sum , es calculo Renum ac aliis longioribus obstructionibus, qualis haec est de qua loquimur. Confert quo piae Anagillis aquatica, seu Becabunga quae cum elegan . tissimis Eosculis sim ah is in ripis fluuiorum hic crescit. Vestatur aeger carnibusTurtutum, ac Fringuillarum, quas milites Mauri scio petis occisas quotidie venales in ciuitatem serunt. Lac quoque caprillum mirifice prodest, dum nitrostate sua, quae sero inest, venas me araicas detergit, ac obstructio ne liberat. Abstiirendum denique a purgantibus medicamentis,ne, dum hu-
. morem violenter conamur reuellere, obstructiones per acrem calorem, qui
violet pharmaca ista comitari, ad augeamus. Adde quod in hoc casu, propter alimoniae defectum, vires sempur summe imbecilles sunt.
De quibustam Pulmonum 3itiis , qua hic grassantur s ac primum,
seu Vicere Pulmonum. CAP. XII. DEbuissem quidem hos Thoracis affectus praemisisse secundum ordi
nein, qui in scholii obseruatur tamen ego, qui non umbras rerum, sed res ipsas, tanquam practicus sector pthitad curam referre arbitratussum, vinim id prius, an posterius agam. i l . oniata itaque, ut & si ira retuli , aEris constitutio hie est calida & hu- mida, saepe fit, ut acrissius catharris caput oneretur; unde hic etiam grauedi nes tam frequentes, &saepe diuturniores quam in patria oriuntur. tum m lites & socij nauales, bene poti humi sine stragulis dormiturientes, Vapori bus e terra ascendentibus & rors hachelo radente opiniuntur: unde hoc no
Nndum est otiter,habitationes in superibui aedium parte longe esse salubri, t
432쪽
ie; qnam in inferiori,quq prQptςr humiditatem soli formicis, Scorpionibus, ae scarabaeis i quos Caecarlacca voc Πῖ scatent: sed haec parergice : ad rem veniamus. Hi catharri sepe ad subieci Q pulmones e cerebro praecipitantur, ipsosque salse dine oc acrimonia sua erodunt,unde Haemoptosis, hinc Tabes,& dein Empyema, seu suppuratio. Assiduam tussim, dissicilem anhelitum,
febrem tandem hecticam hic lubens praetereo, tanquam nota practicis, Miam ad curam me accingo. Et quia, in his regionibus, affectus hi a cathariaris, ac distillationibus ytplurimum oriuntur, isti per commodas purgatio nes diuertendi sunt. Eius ergo fiat catapotiorum massa. hoc modo.
Guttae Cambodja. Colocysithidos pultieri satae. Sdammonete elact. an. partes aequalis: infunde in aceto, vel Spiritu vini,m6-ido iam saepius dicio, & sole evaporentur in massam pillularum: dosis estἰ se .had dra. sem. vel in valentioribus ad dra. j. Nam hoc in genere sciendum est, quod vi fluores alui sui Celsus vocat) hic sunt violentiores, ita quoque
e contra obstructiones validae, ac pertinaces sunt : quae non nisi valentiorisbus catharticis cedunt. Electuarium supra dictum fratris mei, hic etiam maximum emolumentum adfert. Auersa iam per aluum materia, reliquiae particularibus remediis tollendar. Caputpurgiis nimirum , Errhinis, ac Masticatoriis, e Pyrethro, Staphide agria, semine raphani, nasturtij, pipere, di caeteris notis. Praeter hoc peculiare hic habemus nobile medicamentum quod conficitur ex Arecca de Betele, &calce viva ex ost eorum conchiliis usta, quod masticando pituitam e capite elicit, eamque, quae in ventriculo est, consumit,ac prohibet, ne vaporibus caput impleat, unde hi catharri nascuntur. Medicamenin in hoc,Malaice vocatur Sirij Pinang. Eius descriptionem, dc reliquas inssnes virtutes, quibus sine dubio praeditum est; vide apud Garciam historia Aromatum caprie de Est quoddam gelatis istius Piliano quod Mabock Indi vocant, tanquam ebrium dicas, qui pauco tempore cerebrum eo modo , quo potio vini nimia, assicit. Sed manso paulo salis, statim vertigo ista evanescit: Cum iam isti catharri, aut neglecti, aut non bene auers, per salsuginem suam, qua praediti sunt, aut pulmonum venas eroserint, aut acrimonia sua per anastomasinora vasculorum reseraverint,&: aeger in haemoptosin, seu copiosam sanguinis excreationem inciderit, cum tussi valida praesertim, statim sanguis ad reuolsionem copiose detrahendus est. Post pectoralibus incrassantibus, ac sanguinem sistentibus,utendum, quorum descriptionem inferius dabimus, ne necesse sit ista repetere. Si patientes contingat euadere tantisper sanguinis sputun hiaeque tamen tussis minuatur, per eam pus exspuatur, signum est. affectrina hunc iam in tabesD seu vicus Pulmonum transisse cui, si superuenit febris hectica,sequiturmarasmus,quem dein comitatur certissima mors. In his duobus morbis, quia agnati sunt, & alter ex altero saepissime oritur, eandem , vel perquain similem medendi rationem sequimur. Vtendum est igitur in principio Diair gacantho frigido , cui optime conficiendo hic nascuntur semina Cucum
433쪽
tum, Cucurbitarum, M elonum, & caetera: tum E Suratte Amygdala suppestunt,&Papaueris semen; tum cium aliis speciebus, quas hic etiam abunde hibemus, in formam liquidam Electuarij, aut etiam in tabulas concinnat, ad usum seruantur. Sed nihil aeque prodest, quam toties commemoratum Extractum Croci, quod non tantum sanguinis spiritum sistit, sed & Tussiri sedat pus incrassando habilius ad expesta rationem reddit; quinetiam pul mones iam exulceratos consolidat, ac Ad cicatricem perducit. Eo quesbio remedio plurimos iam desperatos sanaui. sumant praeterea aegisi, ad minimum ter quotidie, hau stum decocti iam describendi. . Scabio L morsus diaboli ; Linguae Ceruinae an. m.j.
Capitum papauer. demptis summitatibus num .Iv. Glycirritae rasunc. j.coq. in sq.aq. comm . Colatur. lib.ij. sim .adde ol. Subphur. q. ad gratum acorem. m.f. ApoZema. . si in Tabe, seu Phlisi pulmones paulo magis mundare velis, add. huic decoct. unc. ij. mellis rosacei, tum ad eundem effectum, d faciliorem expectorationem hac conserua utamur.31. Conseruar rosarum e Persia antiquae unc. . Sem. papauer. albi contusi, unc. sem. Flor. Sulphur. drach. .j.sem.
Puluer. Solidaginis Saracenicae, &pulueris scisisse,an .dra. j. Ol. Sulphu . q. sad gratum acorem M. f. Conditum. Pro potu communi .utatur de cocto. secundo super ius Chinae, aut Salsar re.
De Emnemate pum seper septum transiuersum C Ap. XIII
E pyematis quidem per eadem iam dicta medicamenta, sed longe tamen dissicilior est curatio; quod pus,ac sanies libere,ab alterutroq; vel etiam utroque latere,super diaphragma fluctuet & palmones;& quamuis eius portionem lape aliqua,tamen totam exsugere non valeat. Et tamen per alteram viam , quam per Tracheaeam arteriam purulentae isti materiae non est exitus,
quicquid illi dicant, qui ejici aliquando affirmant hoc pus pertinistru cordis ventriculum,ad maiores venas inde deferri& hinc ad Iecur & venas mesaraicas, & hinc per aluum exonerari, vel ad Renes deferri quoque, & critice p ervrinas euacuari. Eorum quidem fidem qui haec scripserunt ego non eleuo: sed nunquam tam fortunatus fui, quamuis in frequentissima praxi, ut talem excretionem mihi videre contigerit. Sed hoc quod iam praeponam, etiamsit anceps ac dubium sit remedium, tamen sine dubio nugacibus verbis, & loquacitate tam foeminarum futilium, quam virorum relicta, longe praestantis'mum est; supra diaphragma, inter quartam ac quintam costam, meseuli tho
Aaci iis custales, cauterio admoto potentiali adurendi sunt, donec sati . lia
434쪽
eschara oriatur; quod circiter spatio trium horarum plerumque fiet, dein istud satis lato vulnere pertundendum est,& ut hoc obiter dicam hoc eo opus est,ne si sine tali cauterio, incisio fiat, vulnus nimis cito coalescat & citius quam necesse est: sed oportet ut labiis longissime a se inuicem distanti bus quod in rotundo vulnere fieri certissimum est j facilior exitus puri, aeamurcae isti fiat: sed ante omnia curandum est, ne consertim pus, ac sanies unica vice: sed repetitis viribus emittatur, pro aegri viribus ; quarum in his regionibus maxima habenda est ratio. Hoc remedio miraculi instar aliquot curatos vidi: & inter plurimos viator quidam,& miles s Corporalem quem vocant hic in arce Batauica sunt; qui cum me vident, non ossiciose tantum salutant, sed pene importune adorant; sed de his in obseruationibus particularibus acturus sum. Si haec vobis placuisse intellexero, efficiam, ut non otiose tempus in Indiis me exegisse boni sciant. Nain de malevolis mihi nulla est cura, quoniam ego me sepra eorum inuidiam esse arbitior; dc abunde
mihi susscit, hic domino Generali ac Indiae Consiliariis non displiceam.
Febres, quae in Indiis nascuntur, pleraeque aut sunt sympromaticae, aut
continuae per se, ac visere semper)Synochi putridae. vero certam periodon seruarent, cum intermissione seu vix memini me vidisse; nisi unam ac alteram Prianam , eamque cum aegro e patria delatam, quae
hic miserrime in hydropem, & inde in certissimam mortem desere. Itaque erraticae plerumque hic febres sine certo ordine, quibus singulis, si nomina dare velis, Cedipo coniectore tibi opus erit. Non tamen Tertianas intemmittentes, hic aliquando oriri nega rim: sed hae tam rarae sunt,ut liceat hic dicere, quod in prouerbio est, quod hirundo unica non essicit ver. Praeterea propositum mihi est scribere de iis affectibus, qui v t plurimum, ac quotidie hic eueniunt. Hoc saltem in genere verum est, morbos quibus febris superuenit, hic magis periculosos esse, quam quos a principio comitatur febris. De cura igitur febrium, & symptomatibus earum, quia cum affectus prima-rij sanatione coniuncta est, supersedebimus actum agere. De continuis ergo aliquid agendum, quae plerumque cum tanto furore hic mortales inuadunt, Vt tanquam attoni os de ratione mentis istatim dejiciant, & saepe intra pau- .cissimos dies, imo , aliquando horas cum phrenitide, ac continuo delirio aegros e vita rapiant. Adsunt perpetuae vigiliae, vomitus varij coloris, praecipue viridis, ac aeruginosae bilis. Externa rigent. Calor interne cum ingentisti vitales ac naturales facultates depascitur. Cum sebris haec itaque sit synochi putridae species, ubi tangula tam qualitate, quam quantitate peccat, duo magna antiquitus decantata remedia hic necessaria esse quis dubitet:
Sed utriim illorum praemitti debeat, in quaestionem posset venire : Sed nos,
435쪽
subtilibus scolasticorum disputationibus, ac altercationibus omissis, purga tionem debere praecedere autumamus; ne invenis maior perturbatio fiat, quam emolumentum ex praemissa phlebotomia sperari potest. Et ne humo res isti mixti aliquam ex principibus partibus, per motum, Occupent, ac terribilissima symptomata excitent. Itaque in principio leniter,ut Thamari nilo rum & Cassiae pulpa aegri purgandi sunt.Inlacto quoq; Clystere communi,& adiecta Electuarij, supra descripti unc. j. His peractis, iam tuto vena copiose secabitur, vel etiam iteratis vicibus, quod iudicio medici relinquin res , tum unguento borbori uniuersum corpus inungendum. 4wd si vigiliae,ac phre nitis infestat , vena frontis recte secabitur; tum somnus omni modo conciliandus. Philon. sine Emphorbio , Requie Nicolai, Mithridatio hic confecto recenti, &c. Sed in periculis, i anquam ad sacram anchoram, ad L aud, num a ostrum ex croco confugiendum est, quod in his regionibus,nunquam satis laudabitur. Caeterae, quas dixi, erraticae Febres curandae sunt eo modo quo illae, quae certos paroxismos habent, & ad quorum naturam videbuntur proxime accedere. Quae quoniam notissima sunt ex aliorum scriptis,Ei
chiridi j huius ratio non patitur me longhis de iis agere. De Febribvi qui Asiam, quas incoia, Pocant 7 di morenses,
I Sti, qui nauigant in Insulas Solor ac Tymor, caedendarum Sampli arboc ru m gratia, corripiuntur febri quadam putrida, quae si continua sit, deli
rium ac Phrenitidem secum comitem etiam habet, si vero, per interualla ex asperetur nam remittit se aliquando haec: Febris : sed tu termittitur B quam) ea exacerbatio plerumque est circiter quatuor horarum, qua durante ridiculas admodum actiones aegri edunt imitantes ea opificia, quae sani exercuerunt, δc Omnia estu cientes temere, quae in vita, tacenda, loquenda que peregerunt, cum maximo astantium risu. Adest praeterea βουλιμος, seu Appetentia canina ita ut, dum in delirio sunt, omnia etiam sordissima deuorent, quae ipsis praebentur. Oritur haec Febris ex diuersis eatisis, quarum praecipuae hae sunt : Odor recenter caesarum arborum Santali; quae fatentibus ipsis incolis nescio quid viro sum, e cortice maxime,& cerebro inimicum ex Orant. Santali Histor. vid. apud Garc. ab Orta l. i. cap. 17. Ad hae caesis con stitimo est hic nebulosa, ac admodum grauis; nam habitacula incolarum sunt inluminas montibtis; ubi, propter aeris mediam regionem, nebulae ac pila uiosi vapo ssiunt; tum frigus aliquando tam violentum , quam in Hollat rdia Iolet esse , quae omnia non nisi crassos humores ac turbidos spiritus gi'gnunt. Addita fructus hic nascentes edendi libertate , qui , cum pistriqV unx horai ij , ct propter humiditatem putredini maxime obnoxij, in corpo
436쪽
De C tute, ac debilitate Uistus,
hi bius iam ante fastidio maris, laboribus, crassis cibis, tum aeris intemperie immittatis pessimos succos gignunt. Adde quod pene omiseram in mutationem subitam aeris, quam subeunt nostri dum descendunt ex montibus Diagidis ad littus, ac naues, ubi calor summus corpora urit : Namin sula haec sita est versus meridiem, circiter decem gradus, a linea aequinoctiali. Et ut Ouiditis ait.)Cum modo stigoribus, calido modo stringimur astu,
Tempore non certo corpo= a languor habet
Praecipue quoque cauendi sunt venti ex montibus, post medium noctis, spitantes ut & in Iaua, & caeteris circumjacentibus insulis; non secus ac in quihusdam Galliae Narbonensis locis, ac Italiae,praecipue m regno N apolitano, ac Romae territorio , ventus frigidus e montibus spirans q iem Serenas vocant in Pleuritidem, Peripneumoniam, ac reliquos acutos morbos infert: um de Horatius; Matutina parim cautos iam frigora mordent. Cura consistit in purgatione leni, ac Clystere praemissio, in celeri sanguinis missione. eaque in plethoricis, ac constantibus viribus, usque ad animi defectum. Cucurbitae quoque assisantur ceruici, laapulis, ac, vertice raso capiti, incolae arterias crotaphουs, seu Temporales, lamina candenti, vel funes clopetario accenso, urunt, cum stupendo filictu, quod etiam faciunt in omnibus capitis longis doloribus. Purgatur quoque commode humor viatiosus Elect. fratris mei supra relato. Tum vomitoria e Croco metallorum. ac sale vitrioli praecipitato , utilissima in hoc casu esse experientia didici Vbgiliae squae sunt fomentum phrenitidos) si perpetuae adsint, utamur, praeter caetera narcotica, Extracto nostro Croci in pillulam formato , vel vino dissbluto. His omnibus generalibus remediis praemissis; intemperies cordi, Hepati, ac cerebro inusta, sudorificis, ac diu reri cist; Antidotis quoque, ut Bego ar, ac rasura cornR Rhinocerotis, commode discutitur. Et conseruis refrigerantibus, ac Syrupis, supra satis ad fastidium nomina
De Caecitate, ac debilitate, quae nauigantisin bonam,
ac Muluccas Persus, ac in circumjacentibin
QVi Amboynam, Bandam , ac Moluccas versus nauigant infestantur
saepe debilitate visus, immo totali caecitate, a crassis lentisque vaporibus caput, ac cerebrum Oppientibus neruosque opticos obstruentibus: quae tamen caecitas non semper permanet; sed alterius aeris mutatione, vel
437쪽
De Caecitate, ac debilitate iussis,
melioris Diaetae, saepe recedit. Incolae harum insularum originem inabere di cunt quod & experientia, cui contradici ViX potest, comprobatum est in e esu oryzae calidae. Hinc Iavani, ac Mala j oryzam, iam primum coctam, semper prius frigidiori aeri exponent , vel vanno calorem euentilabunt. Tum inautae nostri sociis suis naualibus line erant, sub poena aliqua, ne oryzam ea lefactam comedant. Q d si causam altius inquirere velimus, ratione eam , praedicta niti inueniemus: nam Oryga haec semper plantatur in locis udi, ac paludosis, unde nescio quid saeculenti . ac uliginosi contrahit: quod cali dum altius penetrat, quam frigidum: nam etiam siccae oryzae , crudaeque odor caput grauat, ac somnolentiam quandamintroducit. Communis in hoc affectu cura qua & ego utor, & plures ad pristinam sanitatem reduxi in haec est 1, Primum purgandum caput, ac ventriculus a crassis humoribus, qui hos vapores ad cerebrum mittunt: inod optime fiet per Pillulas panchy- magogas R ineri Boniij supra descriptas. Dein sternutatoriis e puluere Tabaci, &c. Tum Errhinis, ac Masticatoriis utendum est. Vena secta quoque fprodest. Sed in hoc malo quod postremo loco reseruaui) specificum, ac crebro usu comprobatum medicamentum est, iecur Lamiae piscis, crudum cum sale comestum, quem piscem een Hue Belgice vocantiis,quin Sc oleositas,ex
eo in sole in dedistillans Traen Belgice,ac oculis inuncta pro praesentaneo est tremedio;quod procul dubio proprietate substantiae sit:Nam tantum abest ut aliorum piscium iecinora hoe praestent,utpotius praesentem noxam inserant. Notandum postremo est, quod, quamuis likc caecitas saepe transitoria sit,i, men neglecta, ac incommoda diaeta, maxime importuno usu Aracci, saepe ita iveram. visus orbitatem degenerat; quorum exempla hic passim obuia sunt.a
438쪽
Corporis Affectibus, in Indiis. D e Herpetis, seu Impetiginis Indiω Dcie , quam incola
X P o s 1 TIs morbis internis praecipuis, qui in hisce remotissimis a nostro coelo locis gras antur, omissis etiam leuioribus
affectibus, qui hic ut in patria quoque) quotidiani sunt, ad e
terna quaedam corporis vitia, in his regionibus familiaria, deuenire constitui. Inter haec principem locum obtinet Herpes, seta Impetigo quaedam molestissima, quae viplurimum alas, pectus, inguina, faciem , immo aliquando totum corpus occupat, cum pruritu intolerabili, adeo ut aegri a scalpendo,dies ac noctes manus abstinere nequeant: Sed statim istam voluptatem, quam ex unguium attritu homines sentiunt,acerba poenitentia sequitur: ingens nempe dolor, in crudis,&cuticula nudatis partibus, quas ungues aperuerunt, dum mordicans, ac nitro se siste humor peccans, partes affectas vellicat, α inde interulae, ac indusa, sine crustartim laceratione ; auelli nequeunt: Indigenae hunc affectum Courap-ε οχά appellant, quod alias omnem scabiem significat: Causa huius affectus culanei est salsa,ac nitrosa pituita, mixta bili ac melancholiae est : estq; affectus contagiosus,quia attactu ficillime in aliud subiectum transr: ita ut pauci hanc molestiam efflagian P. Quamuis autem hoc malum, scabram, ac deformem cutem reddat, cum furfuribus i tamen libc commodum secum fert , quod quamdiu quis taliter affectus est vix alio grauiori morbo corripiatur; tum urap subito evanesceps, maioris morbi superuenturi indicium solet esse: humore nimirum peccante, per metastasin, ad partem nobili orem aliquam delato. Ideo sunt hic qui per aliquot annos hoc malo affecti, non adeo solliciti sunt de eius cura. Sed nos qui no-' uimus sublata causa, etiam tolli effectum; quod vulgus sanum per se putat, per aceidens scimus euenire; quod hic nempe sit effectus bonus a mala causa. Non secus ac in Gbnorrhaea virulenta ac Venerea contingit, Hepate sc. expellente a se istud virus ad glandes parastatas, ac inde ad penem, quo miseri se 'eonsolantur: cum in consesso sit aliquo modo in re medica expertis , si isti in Moconuenientibus remediis non occurratur, ipsum morbum Venereu φ . i
439쪽
inde oriri. Sie hoc malum neglectum, praesertim in subiectis melancholici, ac atrabiliariis in Lepram Arabum, vel quod multo peius est) in ipsistimari Elephanti asin transit.Cura huius mali in principio praecipue constat in abistione cauta morbificae, quod per toties iam dictas pu' gationes optime fiet frustra enim, neglectis generalibus, ad particularia ac Topica medicament, deuenitur. Pulvis quoque praestantissimus ad hunc effectum, ut d ad reliquos melancholicos, a me conficitur hoc modo. Folior. Senae mundatorum Vnc. XIV. Rhabarbar. optimi. . Turbi thalbi an. unc. viij.
M. F. Pulvis subtilissimus. Dosis est in conuenienti liquore dra j. iam ad Topica deueniamus inter qu excellens est,quod mihi reuerendus ac doctissimus vir Dominus Iustus B ehrimus communicauit, vir in omni Scientiarum genere exercitatissimus. 'Ferruginis unc. j. ii Sulphur, dra. sem.. LSubtiliterin marmore fricentur, adde si ccum e foliis Basilici hic cresce tis,& hinc fiant pastilli, qui aceto distatuti dc vesperi Courapo illiti, mane ob deformitatem ablui possunt.: Hoc si minus essicax sit, .
opij scr.j.sem. ' i Calcis vivae ex conchiliis ustari cr. ij. Fricentur in marmore, cum succo Pomorum Amoris; usurus abra at crustam Herpetis, dein absterso ichore, illinat. Ad eadem confert Oleum e gummi Benjuin adiecto nitro, vel sale pruneulae, vel momento Mercurij sublimati. Commode his quoque miscetur suoicus Limonum. Cum tutia praeparata, aut Cerussa, quo solo remedio topico, praemissa unica purgatione, me ipsum curaui, cum sub alis, ac in pectore hac colluvie infestarer. Diaeta ut in omnibus cacochymicis affectibus hic moderata, & boni succi esse debet. Mod curantis prudentiae relinquo, ne frustra
De Papulis rubenti,M , seu sudaminibvi, quae )Ego nostrates laet
CAp. XVIII. O Vas Latinus Hippocrates Comelius Celseus papulas, Plinius sudamina
vocat nostrates Belgae Roο tuom l hic ita crebra sunt, ut ego adhuc his se in locis ne niuem nouerim, qui mole stias has effugerit, non magis, qu M
440쪽
istorsus cIlicvin , quos Lusitani Mosti litas vocant. Sunt autem liae papulae rubentes: ac aspei ae aliquantum , per sudorem in cutem eiectae, plerumque a capite ad calcemus hie, cum summo pruritu , ac assiduo scalpendi desiderio erumpentes. Haec exanthemata magis assciunt recens aduenientes , ut δίMos uitarum puncturae, quam eos, qui aliquamdiu hic morati sunt :ata ut, deridiculi ergo,hic inter nostrates dicterium enatum sit. Eum qui hoc modo affectus sit, esse Ora Naris, quod nouitium hominem significat& pro pterea culices, ac papulas sibi tributum, e lacte, e butyro, quo dieium deuoratauerint petere: nam qui hic diutius haeserunt, se Oran Lamme , id est vetetanos gloriose nominant. Haec porro molestia, cum a natura expellente sat inter affectus culaneos tantum recensenda venit: sed tamen temere habita, ut & morsitis ςulicum, Unguibus si ilicet cute aperta , Vlcera sepe cacoet hea,
ac maligna ori tur, difficilia fine sanatu. e . t iSio neglecta sient iileendia sium erevires. Vt itaque pruritus isti molestissimo occurramus, acetum cum aqua misce ri iubeo, addito Nitro, seu sale Prunenae, eoque corpus linteolo immerso tingi Lvel, si acrius desideres, addendus semonum succus tacenter expressus .
Que quamuis primo acrem dolorein inferant,tamenis cito evanescit,&mul to magis tolerabilis est,quam pruritus iste insignis. Hoc denique medicos, ac chirurgos obiter monitos volo, ne in his papulis purgationes, quantumuis leues, instituant, ne materia acris, ac biliosa, ad intes in adelata Dysenteriam re et : sed vel potius naturae haec sananda relinquant vel sudorificis excretionem hanc adiuuent: Nam ego,per incuriam, ac imprudentiam quorundanhh aec infortunia euenire non semel vidi.
De Tophis, gummatis , ac ῬlcerationibM Endemiis in insula Ambo dina, ac Moluccis praecipue; qui is nostrates, d 'Amboynsepochen docant.
ΕNdemius. seu popularis quidam morbus in Amboyna, ac Moluccis insimiis praecipue oritur,qui symptomatis sitis admodum similis est morbo venereo. Sed in his inter se differunt, quod hic sine congressit venereo quoque
nasci solet. Erum purit in facie,' brachiis, ac cruribus Tophi, seu Tumores,duri primum ac schirro , ac tam crebri per uniuersiam corpus, quam claui ac verrucae oriuntur in manibus, ac pedibus in patria ; si v eio eos ulcerari comtingat, materiam lentara, ac plammosam a se redἡunt, attamen tam acrem, ac mordacem, ut profunda, a*hrysce itide oriantur, cum labiis callosis,ac in uersis; foedum, ac deforme malum, & cum lue venerea conueniens, nisi quod hic tanti dolbres non adsint, nec caries in ossibus tam facile ori tur , nisi per curantis incuriam. Hic affectus originem trahit, primum expeculiari coeli ac soli istius genio; tum ex aere , vaporibua sals5, e mari