장음표시 사용
411쪽
Deoliribus uel uminibus in In illis, me.
quarum saporem li: e radices sub cineribus tostae, vel etiam elixae cum carni. bus plane referunt, nisi quod sint humidiores, ac molliores paululum : sed si . sale, oleo, pipere, ac aceto perfundantur,betae rubrae coctae nobis loco sunt in acetariis. D v R A v s. Raphanos hic plurimos satiuos habemus, quid tu de iis sentis 3 Bosetius. Horum ut scis habemus hic duo genera, primum breue, ac rotundum, vel cylindri saliem formam referens: hi cocti loco ra parum nobis in familiari sunt cibo ; secundum est oblongum, ac teres ut Hollandicus raphanus, quod cum pane,butyro, ac sale crudum more patrio , comeditur. Caeterum longe praestant hic raphani patriis, quod non sint tam lignos, nec a teredine ita perforentur, sed hic esculentiores, ac sapidiores sint. D v R. Quid Indi de oleribus sentiunt BONT. Illi ista, & omnes herbas edules in magno pretio habent ; nam qui a Sirate, lic ora Chormandet huc adueniunt plerique ferme solis vegetatiuis vescuntur, sequuti tha
Cunctu animalibus abstinuit, Tanquam homini, ae ventri indulsit non omne legumen. Iuuenalis, Satyr. I 6. Ita hi homines etiamnum abstinent fabis rubris, ac quicquid inter herbas μrubrum colorem obtinet. Hinc etiam fit quod homines in caeteris rebus, idiotae tam exactam herbarum, ac stirpium nanciscantur scientiam, ut si velldoctissimus nostri aeui Bolanicorum princeps emortuis resurgens huc veniret , miraretur se ab his hominibus barbaris doceri posse. Caeterum olera omnia, ac mansites herbas Malail generali vocabulo Seir vocant, ut
contra herbas medicamentosas,ac venena quoque Obbat indigetant, Vt rem 'in pauca contraham, dc ne tractatus modum excedam, enumerabo reliqua
olera hic in nutrimentum hominum nascentium V habemus hic utramque betam rubram ac albam; petroselinum quoque hic luxuriat. Lactucarum omnes species. Anethum quoque. habemus, ac foeniculum, tum asparagos quoque non infeliciter hic serere incepimus.Tum fructus terrestres quoque hic proueniunt, ut sunt melonos aquatici, pepones, cucumeres, citrulli; sed . cum haec omnia in patria abundent, de iis ad fastidium nolo dicere, ac semina horum fructuum eundem usum hic in medicina praestant, quem apud iBatavos antiquos. Legumina hic non solum in sarmentis, sed in praealtis arboribus ut alibi diximus nascuntur sapore bonoo nutrimenti eiusdem Vt apud nos flatulenti, &c. Habemus praeterea fructum quendam, quem soc- qui Malati indigetant cubitali sepe magnitudine, brachium humaniam , cramite saepe aequans ac teres. Hic eodem modo quo cynara coctus cum vino ac pipere & butyro ei sipore non cedit: figuram in Exoticis meis Indi cis videre est ac descriptionem quae proximo anno faxo habeatis. Sed haec de oleribus sufficiant, transeamus ad exercitia, ac animi Dasi hemata, V x xδR dena optatum portum attingamus .
412쪽
De nerchiis,somno, cc Nigilia, finguinis missione: c. a.
De Exercitiis, somno, ac stilia,sangui is missone, purgatione,
DURAE v s. Quid dereliqua diaetae parte censes, quae in exercitiis seu
motu ac quiete consistit Z B o N T I v s. Vt haec obiter percurramus, Exercitia hic extra controuersiam moderata esse debent: nam propter humidam ac calidam aeris temperiem corpora hic fluxa esse extra controuersam est. Et haec quidem matutino vel vespertino tempore institui debent, cum sol mon ita feruidus est , itaque commoda deambulatio, iis temporibus sanitati conducit, tum equitatio modesta , ut hic ditioribus mos est, &vectatio per fluuium cum nauicula, ut amoenissimas sylvas, ac fluminum oras transvehamur, quae floribus ac herbis consitae perpetuo virent. DUR. Quid de somno, ac eum capiendi tempore autumas λ Bo NT. De somno nil habeo, quod addam, nisi istud antiquum ut moderatus sit. Sed vereor ne hic Apocryphus sim, s somnum meridianum hic sanitati conducere diu cam : sed ut res cassera est, ego ab ista opinione non recedam, nisi melius edoctus: & certe si in memoriam reuocare velis, quae ante dicta si1nt, quod mane propter ea quod post no cturnu stigus concoctioni ventriculi hic magis apti sint,quapropter etiam largius jentandum praecepi.Meridianus somnus hic nonsolum utilis, sed & necessarius ferme censebitur. Praesertim cum
hoc tempore tantus calor aerem occupet, ut vel leuissimus motus te defatiget, ac sudore dissiuere faciat, quid obstat quominus lectione jucunda, seu leui somno curas diluas 3 Nam & illi qui Hispanias, Italiam, ac Gallias frequentavere, hoc in iis locis solitum esse assirmabunt, cum tamen nullo modo calor ibi tantus fit ut in his locis. Secus habet in locis Septentrionem versus sitis, ubi semper largius prandemus, & digestioni ciborum motus leuior, vel deambulatio conducit, sed hic parce prandendum cum sic,
somnus concoctioni ciborum nullo modo ossicit: sed eam magis promouet. D v R. Quid censes de retentione ac vacuatione humorumὸ BONT. Non est quod hoc a me expectes, purgationem, aut venae sectionem eam, quae in morbis adhiberi solet; sed eam, quae pro seruandae valetudinis gratia contra affectus non naturales instituitur. Ergo si aluus solito astrictior fuerit, eam commode solvemus praestantissimis hic nas ntibus laxatiuis, th marindis nimirum, ac medulla Cassiae fistulae: vel si paulo validius medicamentum desideres, addatur his Rhabarbari extractiun vel rupus eius. Si
porro sanguis mittendus, ratio hic etiam talis est habenda, qualis in patria, plenitudinis nimirum vocatae ad vasa , ac ad vires, prior si adsit pleth ra, secundum Hippoerarem lubro primo Aphoris large aliquando sanguis mittendus ; altera ad vires , si adsit ventilandis visceribus praesertim he
413쪽
pati ae cordi, secundum iudicium sanguis mittendus vel semel, vel iterat δ: si porro aluus sit solutior, ac inde dysenteria&diarrhaea metuatur; Syru pus sumatur ἡ succo granatorum, vel decoct, e corticibus eorum. Sed quia haec magis ad morborum curam attinent, illa in aliud commodius tempus rejiciamus. D VRavs. Restat parmis scrupulus de animi affectibus aeperturbationibus intempestiuis. B o N et I V s. De iis Medici multa ac varia scripsere, quomodo domari vel temperari debeant. Vertim cum motus animi vix sint in potestate nostra: Egoillis illud objicio : quod ani mus qui nisi seruit Imperat; tu brae faenu , hanc tu eo esse catenis. Quod uni facile, alteri dissicile factu esse pro diuerso temperamento quis non fatebitur 3 ideoque de affectibus ac pathematis animi certam regulam velle ferre, nugatoris magis puto esse quam Philosophi naturalis: ac etiam
hoc cogitandum nobis, ut ieiunium nostrum soluamus, ne nobis Plauti num istud eueniat, dum deserenandis animi passionibus disputamus, fames & mora bilem in nasum conciat : itaque suadeam, dum sol nondum radios in verticem nostrum dimittat jentatum eamus. D V R. Opportune mones, nam & gula me monet ventrem famelicum carere auribus. Ergo, si placet, in urbem nos recipiamus. B o N T. me lubente fiet
414쪽
Medici Methodus Medendi qua in Indiis Orienta
libus oportet Vii, in cura morborum illic vulgo ac populariter grassantium. Additae quoque ad finem sunt Obseruationes aliquot nobiles , praecipue ex accadaueribus dissectis.
ρ mis , Magnificis, ac Prudenti si Vim,
NEGOTIORUM IN IN DIIS ORIENTALIBUS
Dominis meis mihi summa obseruantia colendis. N NI iam fere tres elapsi sunt Viri iampli smi quo
verum in re medica meam , V. A. addixi: quam, cum
primum in Indiaου estras eni, non Iterilem iacere passM sum: sed Ilxenue in actum traducere coepi. Ut eo ostenderem, me non este, It seu Obis in me cο uti, frustranei essem: Itaque , quoὸ interdiu in praxi medita notatu dignum menti reponebam , nocte a curis aliquantum Meam chartae concredidi, quod iam in lucem protrudere libet. Vt saltem ex purie debitae mee, erga V. Obseruantiae satisfacerem : nam in solidum siluendo imparem mἀGe reperio. Em iis igitur qus praecipue obseerumi debere putaui Methο- ὰum Meiandi hunc concinnavi. Eψque morbos descripsi, quos Endemios esse , ac populariter hicgrassari animaduerti. Neque in cura quicquam addidi, quod non solida prius experientia comprobatum esse: Obis a Frma re ausim. Scribant at', quibos ista mens est, miracula ex auditu : Ego, quod hisce oculu , ω qualicium 3κe meo sudicio percepi , χο bu flectandum propono. Quod eum nemo ex νο stris Bataui credo assequut sit : im mo, ne tentaverit quidem ante me sileoque cηm ego, qui primus in han ο
415쪽
dpenam Iscenio , non sine causa, male Arηm tela metuam, parracinium mihi V. A. quaerendum erat, quo aduersis eorum ictM,Pelut chρ ibae contegerentur. Quos autem ια istum patronos me inuenire posse conf-derem, quam Pos Viri Ampli'mi 3 ii me baciisηM fauore destro ρνο- sequuti estu, quem sit sensero erga me γηtiosari, animum mihi, ac di-gorem auetu, hisce maiora, se auribus inestris digniora tentandi' ερ sit 3ita illatiam Mihi seversiit, ostendam me non indignum, cui haec sacpa medica concredita 1sint. Interea Viri A lj imi chartaceum hoc mu nusculum, quo solvi alio , eo animo accipere dignemini, quo ego T. A. inscripsi, o quo albuc me issem, qaicquid' me est sincere χολι ero. QEod V. A. nolim reddam, )bi qua te stirpibus, arboribus, ac herbis,
inraua crescentibus, commentari coepi absoluero, oe demonstrauero alios, quorum nomen tamen celebre inter doctos est , hoc negotium nimis leui pede transcurrisse. Valete, Viri Allifimi: ego interim D. O. M.supplex
Peneror, di, ad crescentu Pest rae Batauia,'rerum porro DAcarum augmentum, Pos nobis diu incolumes conseruet. Datum Glonia Bataura μ- c, in regno DCatrensi Anno I 529. Nouembris 19.
De Re medica: l. Cap. 26. Consilium Practicum: hoc nobile medicis νeliquit. S prudentis hominis ; primum, eum, qui seruari non, attingere; nec subire suspitionem eius, ut quem sors sua peremit. Dein ubi grauis metus, sine certa tamen desperatione, indicare necessariis periclitantis in dissicili rem esse, ne, si victa ars malo fuerit, vel ignorasse vel fefellisse videatur: Sed,ut haec prudenti viro conueniunt, sic rursus histrionis est: paruam rem attollere, quo plus pinstitisse videatur ; obligarique aequius est, confessione promptae rei, quo .curiosius etiam circumspiciat ne, quod per se exiguum est, malum maius curantis negligentia fiat. Inviti quid ten abrodere mordicus)nstues. Vel mea ne carpes scripta, Peleia Tua.
416쪽
De parabi eos quadam fles, quam Indigenae
F p g c T v s quidam admodum molestiis, hic homines infestat, qui ab incolis Beriberi quod ovemsbnat vocatur. Credo 'quia quos malum ii iid inuasit nictando genibus, ac eleuando crura, tanquam Oves ingrediantur. Estque species Paralyseos,seu po dius Tremoris: Nam motum,seniumque manuum, , ac pedum , immo vero aliquando totius corporis deprauat,
ac tremere facit. Causa huius morbi praecipua est crassius ac lentus humorpi tui tosus,qui nocturnis temporibus, praesertim pluuio coelo plitulae autem assiduae cadunt ab initio Nouembr. Vsque ad Maij initium )neruos corripit, , dum nimirum homines diurnis caloribus defatigati, noctu omne tegmen aclodices a se reiiciunt, unde facillime , iam in cerebro praecipue genitus, neruos iste humor phlegmaticus invadit. Nam noctes, in his locis, compar tione caloris diurni, frigidae appellari possunt. In hoc casu artus prolongantur, non contrahuntur, insinuante se inter iuncturas phlegmate , ita ut nerui ac ligamenta inde laxentur. Qiramuis autem hoc malum plerumque per gradus, ac pedetentim homines inuadat, tamen aliquando valde subitum est, dum nimirum homines aestu defatigati, potum ex Palma Indica copiose ac confestim ingerunti, non secus ac, in patria ς diebus canicularibus aliquando vidimus fieri, cum quis cursu, aut aliquo alio vehementi motu calefactus, potum ceruis te aut lactis pressi,nimis avide haurit,ita ut inde saepe summum vitae discrimen,immo ipsam mortem iucurrat.Porro signa huius mali aspectu obuia sunt. Adest enim spontanea uniuersi corporis lassitudo; motus ac sensus, praecipue manuum ac pedum deprauatur,ac hebescit ;ac in iis senti vix plerumque titillatio talis quaedam, qualis in patria frigida, ac hyemali tempestate manuum, ac pedum digitos corripit,nisi, quod hic tantus dolon non adsit. Tum etiam vox aliquando ita impeditur, ut aeger vix articulate loqui possit: quod mihi ipsi accidit, dum hoc morbo laboranti vocis sonus,per'integrum mensem tam exilis esset, ut me vel proxime assidentes vix intelligerent. Adsunt,praeter haec,aliqssando multo plura signa, ac Symplomata,quae tamen omnia tenacem, ac frigidum humorem sapiunt : sed praecipua enarrasse sussiciat. Accingamur ad curationem itaque, quae plerumque hic in longum trahitur; dum nempe humor iste lentus, ac frigidus aegre discutitur: per se tamen ut plurimum) lethalis non est: nisi musculos pectoris, ac thora cis inuaserit, &, hoc modo, spiritus, ac vocis viam intercludat. Sed hoc imo
primis curandum est ne si ullo modo fieri possit in te lecto assigas decumben do: Sed vel ambulando, vel equitando,vel smili aliquo motu validiore on
417쪽
ni conatu te exerceas: currere quidem impossibile est. Frictiones qu6que sortes, ac dolorificae hic stun me necessariae sunt, quas commode hic serui Bengalenses , ac mulieres Malaycae adhibent. Nam nostra gens tali exerci tio non assueuit, ut nec balneis, quae hic frequentia simi, Fomenta, ac In se sones hic conficiunt ex herba nobili Lagondidi Gra, quae folio quidem Persi cariam refert, estque odoris suauis , ac aromatici. Certe nobis non tantum usum Chamo meli. ac Meliloti praebet, sed discutiendi, ac resoluendi viribu, iis,in eo quidem iudicio, praestat i, Pedes, ac manus praeterea inungendi sunt oleis Cariopbyllorum, ac Macis: sed mixtis ol. rosaceo : nam sola adhibita nimis caustica sunt, ὁ cutem facillime eroderent. Habemus praeter haec nobilem Naphiae speciem,allatam ex Sumatra, Iauae regno e regione in conspe ctu sita. Quam Minjac Tannali Indi vocant, quod oleum terrae significat, quod, non secus, ac nobis cognita Naphia, quod Oleum petrae vocamus, e terra erumpat r, vel ex rupibus , in subiecta flumina praecipitetur. Hoc oleum a Barbaris in tanto pretio habetur,ut rex Achinensis qui potentissimus istius insulae est Tyrannus, sub capitali poena istud evehi inde prohibeat: ita ut incolae, nocte intempesta, si quae nostra, aut Anglorum nauis eorum littoribus adpellat, ad nos istud furtim deferant. Hoc oleum, partibus affectis illitum, miraculi instar aegros consolatur. Odore est porro graui: sed tamen non fastidioso. Sed cum hic morbus sit chronicus,aclongi temporis,nihil aeque prodest, quam decocta ex radicibus Chinae, Salsae parillae, ac Ligno Gualaco; quae blando , ac amico nostro corpori calore, frigidos istos, ac crassos humores per sudoresi, ac urinas egregie discutiunt,ac euacuant. Interpositis tamen subinde commodis per alitum euacuationibus, inter quas principem locum obtinet Extractum, quod hic conficimus ex aloe, & gutta Cambodja dicta vulgo corrupte apud nos gutta gambal cuius descriptionem inferius videbitis. Sanguinem hic mittere nefas: non enim plet hora , sed caeochymia in vitio est: & quis sanguinem fontem caloris, ac thesaurum vitae non esse intelligit 3 Huius affectus reliquiae porro commode discutiuntur Theriaca, Mithrid
eatio,&c. sudorem, ac urinam mouentibus, ac neruos roborantibus medica
mentis. Reliquas huius mali molestias opportuna exercitvio, ac valida Naturae vis sanabunt.
liaris est affectus, ut merito inter Eudemios, ac populares morbo
418쪽
Tam repentinus, ac subitus est aliquando eius impetus, ut, dicto citius,
homines rigidi non secus ac statuae permaneant dum vel in anteriorem, vel posteriorem corporis partem, musculi, inuoluntario motu, versus principium suum trahuntur: Crudele me Hercules) malum, quod sanis partibus vitalibus, ac naturalibus cum summo cruciatu miseros mortales, intra breuissimum temporis spatium, E vivis ad mortem rapit γdum nihil, nec esse lenti, nec poculenti per oesophagum in ventriculum deducere queunt. Sunt& alij palliculares,crurum, ac surarum spasmi: Sed de his quia leuiores sunt,& per se transeunt, hic non agimus. Porro hoc malo affecti truculepte admodum astantes intuentur , praesertim quod saepe fit in interuenientespasmo Cynico, seu conuulsione canina cum virauis maxilla aures versus trahitur. Ruber ac viridis color ex oculis, di facie oritur ; dentibus stridenti ac murmur inconditum, vice vocis humanae, edunt Itanquam ij, qui a cella subterranea loquuntur : ita ut imperitis vere daemoniaci appareant. Cura in hoc asse liu e copiosa sanguinis missione inchoanda est. Tum frictiones, ac ligaturae validae adhibendiae. In unctiones quoque fiant oleis macis cario phyllorum permixtis oleo Anethi,aut rosarum. Tum ol. Therebi rhinae ac Spicae Indicae,quam Iaua copiose sert. Cucurbitae quoque Vitreae,ac amplae,cum multa samma , sinescarificatione affigendae ceruici, lumbis, humeris,ac mammillis. , ita enim, serosus iste, ac biliosus humor, commode a neruis, & musculis reuelletur.
Si remediis istis paroxismus paulo mitior euaserit, ac aeger aliquo modo iam deglutire incipiat, Antidota aduersus hanc pestem, in forma liquida,
Qxhibenda sent, quae venenosam hanc, viplurimum materiam,impugnando, per sudores,ac urinas celeriter ejiciant. Talia sunt Lapis Begoar,rasura cortata Rhinocerotis, cum Theriaca, ac Mithridatio mixta, &c quae in progressa videbitis. Tum vomitoria ex Infusione guttae Cambodja, ac Hepate Antimonij seu Croco Metallorum, deglutienda sunt: In hoc porro affectu nil procrastinandum; cum sit morbus acutissimus, qui, si quis alius vehementer, cito, & cum periculo mouetur. Si autem malum inualuerit, & aeger deglutire non valeat per acerrimos clysteres aluus eluenda est. Quorum hoc sit
3μ. Herbae Lagondi dictae, Abutili Avicennae, Bismaluae, quae omnia hic
crescunt an. m j.sem. Anis scenicvl.Cumini Anethi an. dra. ij. COq in S. atq. Fluvij Colatur. lib.j add. puluer. Colocynthi d. hic crescentis,draeth. sem. Salis Armoniaci, vel Salis nitri dra.j. Electuarij fratris mei R. BoNT II, cuius descriptionem mox dabo vnc. I. sem. Ol. anethi unc. iij. M. F.
Dein aeger a capite ad calcem inunga tur oleis supradictis, ac Naphta S matrensi seu Minjac Tannali. Balnea quoque ac solus fiant ex Herba L, gondi, & foliis fruticis cuiustam Davullonias incolis dicti, qui frutex inhumanam altitudinem assurgit folio ad marginem dissecto, BaIsaminae cunis odorem etiam proxime resert. Specifica quadam vi haecialia crudelissim aEe e
419쪽
hoc malum impugnant, & sunt anodyna doloremque sed 1nt, qui in libemalo, ex contractione neruorum, violentissimis est. Lapis, ac sal prunellae per os sumptum peculiare hic est remedium,ac materiam biliosam per urinas copiose excernit, febris adsit,cor ac arterias refrigerat benigne. Imprimis vero habenda est ratio, saeuissimi symptomatis doloris nimirum , citi, omissi tantisper causa principali , saepe cogimur occurrere. Q d commode fiet Laudano QErcetani, Philonio siue Euphorbio, sed precipue Extracto . Croci, quod infra describemus. Fortassis sciolus quispiam, negabit his remediis, propter vim stupefactitiam, ac narcoticam, neruisque inimicam,ese utendum: Speciosa haec quidem prima fronte videntur,sed tamen vana sunt: nam praeterquam, quod calidissima huius clymatis temperies hoc requirit, certissimum est, in tali necessitate, sine his aegrum euadere non posse. Adde quod nos tam rite Opium hic praeparamus, ut vel infanti innoxie detur: dc sane ut verbo absoluam si optata hic nobis deessent, in morbis calidis, hic grassantibus , frustra remedia adhiberemus, quod, etsi imperitis durum , ex progressit tamen me nihil temere dixisse patebi . Circa victus rationem hic non admodum curios semus quia vehementia, celeritasque mali , ac atrocitas, inobis hic longiorem deliberationem eripiunt inclis nante tamen morbo gallinis, ac haedina , & vitulina carne Vtendum, . cuius iusculis incoctum sit Cardamomum , ac Thamarindi , quae duo sinplicia Iaua copiose seri , ut medicamenti simul ac alimenti vicem sup- pleant.
QVoniam profluuiorum alui, hic sui & apud nos in variae sunt species, de
cingulis hic agemus, partesque affectas demonstrabimus, tum causas inuestigabimus,& symptomata denique obseruando,curam his annectemus, Et primum de Dysenteria vera loquemur, horribili isto , ac consuetissimo his regionibus malo, quod plures hic homines necat, quam affectus quispiam alius praeter naturam. Dysenteria igitur vera est Exulceratio intestinorum cnm assidua deiectione, mucosa' primum, cruenta dein, ae ultimo parulenta cum ramentis, ac ipsorum intestinorum substantia, cum dolore intolerabili, ac torminibus ventris: Hoc vitium partim contrahitur ex aere calido, ac humido di Falluntur enim lut hoc obiter quoque dicam qui, pro 'pter lineae aequinoctialis proximitatem, aeris temperiem hic siccam, ac cali ''dam esse putant. Cuius rei inuictissimum, inter alia, argumentum est, quod Chalybs, ste ferrum, tum a s quoque, ac ex his confecta instrumenta, rubigi nem citius, ac aeruginem contraiiant setiam siccissima anni tempestate, cum 'nullae pluuiae hic cadunt, quam, in patria autum uali tempore pluuiosissimo Praeterea fructus. hic nascentes maximum huic malo fomentum pr. ksΠ
420쪽
quibus, si quis cum semina cautione non vescatur, & cum oryza, vel pane &pauco tilis, vix unquam hoc malum effugiet, pon secus quam in Gallia, ac Hispania, qui uuas auidius sine pane vorant, statim diarrhaeam, vel Dysenteriam incurrunt. Tales hic fiunt fructus Indici: Ficus nempe Indicar ; quas
Bananas, ac Pisangincolae vocant ; Gamas ab Pro pe Alpinus Musam appellant. Duriones deinde, Iacas, ananas ; Adde his cucumeres & me-lones aquaticos, &c. Qtiorum descriptionem apud emdern Haresam , 6c Ioannem a Linschoten videte. Hi fructus praeterquam quod horarij sint, etiam humiditate sua, ac calore, temperamento. nostro infesti sint. Melones, ac Cucumeres excipio, qui praeter frigus, de humiditate non parum participant. Praecinua vero huius mali causa est, potus vini adusti, quod Arac vocatur, &quod Chinenses ex Oryga, admixtis holo thuriis, in mari fluctuantibus, coniiciunt, quae nos Belgice quaben & qua stem solemus vocare. Haec holo thuua tam acris sunt caloris, ut attactu cutem exulcerent, ac vesicas in-gucant, & utinam nostri nauales socij hoc potus genus non tam avide biberent,non tot funeribus extuberaret hic humus : QDntum ad curam, commune remedium est infusio Rhabarbari in decocto Thamarindorum, ad minuendum ut aiunt ac temperadam acrem hunc succum: Sed bene notadu in hic est,hoc remedium saepe non prodesse sed aliquando aegros in certam per niciem conjicere: dum nimirum bilis acerrima turget, ac orgasimo fertur: ac metus est, ne ex leuissimo laxatiuo, irritetur, ac maiore cum impetu, ad partem affectam feratur, cum incredibili aegri cruciatu, & certa saepe perni cie. Adde summam plerumque in hoc casu virium imbecillitatem, quae r stauratiui potius aliquid, quam purgatiui requirat. Itaque caute medico circumspiciendum hic est, quid agat. Ego, quod experientia longa Verum esse didici, ad aegrorum salutem libere in medium profero. Potus quotidi nus itaque sit decoctum oryzae, quod Caudgie Indi voeant; cum indiuia, ac Cichoreo, quod ex semine allato ex patria, hic in hortis luxuriat. His addatur Lingua ceruina, seu Phyllitis, quae hic circa fluenta copiose crescit, ac astrictoria sua vi, Hepar, ac intestina roborat, tam acrimoniam istius furentis humoris infringit. Si vero propter saeuitiam symptomatum, doloris praesertim acerbissimi
temporis angustia, tam longam in cura moram non patiatur, statim ad E tractum Croci deueniendum est,quo remedio ausim dicere)nullum hum na cura exquisitius excogitare potuit putoque verissimum huius morbi,s pe etiam venenati, Antidoton esse. Speciatim porro hic omnia remedia ad nunc affectum referre mei instituti non est,& ego tantum ea requiro, quae non primis modo qualitatibus,sed proprietate etiam substantiae ,huic morbo saeuissimo aduersentur. Et in hoc solo, maxime nascuntur. Fructus etiam illi, quosnangas vocamus, qui conditi, propter astringentiam, acaciditatem, hic summe utiles sunt. Immaturi quoque coquuntur cum ouis,ut apud
nos uuae crispa: neque facile quis , etiamsi exquisitissimi gustus , saporis dinferentiam cognoscet. Conficitur etiam ex iisdem fructibus Conditum se a
Mida, non secus ac caro coloniata in patria ex cydoniis malis, cuius viceni