장음표시 사용
241쪽
a io Praxeos Medicae, Li II. pit; ideo in iis , qui hoc vitio laborant, viso imminui
est. Illi tamen in loco valde lucido recte visionem eYei cent,quia sussiciens lumen tunc temporis per anetustui soranien ingreditur, nisi alij oculorum morbi cum affectu coniungantur. Fit autem pupillae angustia,Vel ab ortu & prima con formatione,& tunc parum nocet:si enim ea affecti minus fvident in loco obscuro , aut mediocriter lucido, quam mediocri pupillae latitudine praediti ; in loco tamen tu cido melius & perspicacius vident.Vnde dixit Gal. i .ri r t.causis, cap.2. eos, qui a natiuitate pupillam mou stam habent,acutius videre. ' lVel fit angustia pupillae a causis praeternaturalibus, nempe nimia humiditate , siccitate , defectu humori, aquei,&spirituum inopia. Ab humiditate sit angustia pupillae, quando ab eadς' 'runica vvea relaxatur, & relaxata foramen angustius ef- iscit. Licet enim ab eadem humiditate fiat pupillae dii, iratio,non tamen contrarij effectus ab eadem causastunt quia ut causa eadem dici possit, debet eodem modo se habere ad suum effectum at non eodem modo se habet humiditas, quando facit dilatationem ;. earn siquidemessicit replendo & distendendo membranam,angustiam vero essicit relaxando: distendit,quando in illius capa' lcitare inntinetur;relaxat,quando substantiae illius imbb
De siccitate eadem est dissicultas quandoquidem illa inter causas dilatationis pupillae recensita est. Haec autem est differentia. QΗρndo vuea tunica exsiccatur humoribui in debita quantitate perma tigritibus, tunc liacit pupillae dilatationem ; quandoquidem tensipuerastam, quam antea habebat , non amittit, quemadmo
dum, s Vt superiori capite dic uno est,ὶ coria tensa να
exsiccantur , for Pina sua anipliora reddunt. Si vero
242쪽
udea tunica dum exsiccatur corrugetur & COIIcidat,ten sionemque priorem amittar, pro Pter detectum aut ii minutionem humorum Ocali, unc pupilla foramen an
Et sic constrictio pupilla a liccitate eadem ferme erit, quae a defectu humoris aquei conringit,quamuis etiam e possit fieri sine exsiccatioiκ, dum humore aqueo effosio
Denique ex spirituum desectu vel paucitate lit angustia pupilla , quando propter obstructionem nerui optici, lit aliam causam, spiritus villulas non potest confluere ad oculum,qui eo repletus tunicarum suarum tensionem conseruat, eoque deficiente illae laxantur & concidunt; unde pupillae constrictio euenire solet. Hoc apparet ii, valde senissus, in quibus pupilla angustior efficitur pro pter spirituum defectum. Hic affectus ex se facile dis scitur,& sensui patet Saenim unus tantum oculus afficiatur, alterius comparastione angustia pupilia dignoscitur.Si vero uterque oc ius laboret,aliorum hominum recte se habentium octi tos inspiciendo labor latis pupilla angustiores compe
Quo ad prognosim spectat pupilta angustia,quae ab
humoris aquei iactura procedit, incurabilis est quando' quidem ille se et effulus regenerari sequit,praecipue iragrandioribus.In pueris tamen' aliquando per vulnuS enfulus humor aqueus reparatus atque regeneratus est. Aa producta pupilia constrictio, vix aut dif-ncillime saltem curari potest. Illa vero quae ab humidi rate sit, in suo princ1pio, & adhuc recens ; facile curari potest,inueterara verb difficillime. Curatio huius affectus a praecedente non Vari x v ndoquidem ab iisdem causis producuntur , nimi Vm reccitate vel humiditate,qtia intemperies,quamuis
243쪽
contrarios effectus pariant,modo ante explicato si A
gmen remediis aufer ae sunt. ' '
ribus mutatis. NAturalis corneae constitutise euertitur , cidandreperspicuitatem saaman Attit, Vel s*lore glieno in
Perspiciamatem suam amittit, quando gr asita eua dit. Crastescit autem cornea tunica pey exsiccationein, ut in senibus , quae affectio irrep/rabilisses vel ab humoribus crassis in eam impactis , quo 1 contingit fretaquenter in ophthalmia , quando Vel animio resolvemtium medicamentorum Usu tenuioros humoris partes cutiuntur , cras, verb remanent i My cum impontum refrigeramum usu humores ii crastriatur: & honsolam crates evadit cornea tunica , in e parte , cui humor ille impactus est , sed etiam album caelorem frontrahit , unde Leucom* , seu Albugo nominatur. Fit etiam talis affectus is cicatrice ex vicere relicti, in qua corneg densior redditur , & diaphaneitatem suam
Variae sint illius disserentiae 4 prout alia magis, minus fraga est; alia corneae super iciem tanthm occupat , alia in profundo consistit& iptam corneam pen trat alia in ior est & totam pupillam obstare , vel maximam illius partem; alia minor S: exiguum pupillae jatium comprehendit . tuncque proprie macula no minaruris Colore etiam alieno inficitur cornea, quansi sim
244쪽
quis in eam effuditur, qui affectus Suggillatio nominat ,de tunc omnia obiect rubra apparent, vel quando bilis sese in eam mi inuat, quod in ictericis contingit, &hune bbiecta flava parere solent iuxta Gal.doctrinam. Quod tamen intelligendane est de magna bilis effusio itan corneam. Si enim leuiter tantum tincta fuerit cor nea,quod plerumque contingit maior enim bilis rece ptio in tunica addata fit quam in cornea, tunc obiecta lore flavo minime4nfecta, sed prout naturaliter se ha bent etaspicit Er. . . Hi affectus peculiari non indigent diagholi,quia sensibus conspicui sunt,speciatimveris albugo,quae crassior est,magis albicat;& m in visum offendit;lic etiam quae magis seperficiaria est , maegis albicat: quae autem profundior , ad nigredinem declinat, utpote v χ tunicae propior,M2 cum nigra sit, aliquid sui coloris illi com municat. Causae eam producentes,ex iis quae praecesserunt facile dignoscuntur, si nempe ophthalma, vulnus, aut ulcus praecesserit
d ad prunosim spectatruis o mi , pituita fit,
humoreve crasso ex ophthalinia relictos Resib eura. etur, raesertim si inueterata non siti a bicatrice
relicta, dissicillime: quandoquidem in paria ex Disita
sensu donata, remedia acriora cicatrici 1do . mea vix tolerari possime.
Curatio albuginis ab humore pituitoso m cornea con- Ereto:productae, emolliincitas, attenuantibus & viscutientibus remediis tut rynnsiis tamen inruersalibus', quae causae anxeradentis sublationem respieiune& n um Mitiorum infimum ad oculos prohibent qui Deile proritaxi posset topicis remedia praeeipuε iis ae acrimonia quadam , aut calefaciendi ur praedira sunt,nisi illius materia prius m uerellitii aque primum uniuersales- Θύ- 4
245쪽
2. I praxeos GMedicae I I. stitit,tum etiam reuulliolaes & derivationes, quae incursustiisionis & guttae serenae traditae sunt.
Postmoduni vero ad materiam concretam emollien
clam, tus admouendus est,cum spongiis mollioribus ei decocto foenugraeci,meliloti,chelidoniae,& sceniculi pa
Vel eiusdem decocti vapor oculis excipiatur , &llunc finem sequens etiam decoctum parari poterit. V.Rad.at h. j j. l.maluae,euphras .chelid.mai. analis j.s0m.lini & foenugr.ana 3.iij.for. melilot.P.j.Fiat deco ctio in aqua fontis , cuius vapor recipiatur in oculurumane de sero. Mox discatientia remedia ustirpanda sunt, qualia in suffusionis curatione descripta fuerunt et illa enim hic etiam plurimum conferre poterunt, atque ita collyria attenuantia, &huniorem oculo impactum resiluentia, inde erunt desumenda,& praecipue ea quae ex melle cutyoxydorcicis remediis distillato componuntur. Aqua enim mellis destillata,etiam sola usurpata,multum pr stat ad omnes oculorum maculas extergendas, si illiusvsus diu continuetur. Ad idem praestat laccharum candum,in aqua euphrasiae helidoniae,aut foeniculi dissetutum. Tum etiam valde conferet,si oculus lingua pueri vel puellae, quae foeniculum masticauerit, frequenter lam
Amatus Lusitanus nubeculas crassas in puell duci decim annos nata, se curasse refert, post decqcti salis parillae exhibitionem per viginti dies , sequenti cov
U.Mellis in ipse fauo m' summitatum foeniculisor.
fambuci euphrasanaΡ.ij.sacchari candi J.ii .Destillen rur in B.M.& aqua instilletur in oculos.
246쪽
gu oculum a sordibus,eumque abstergit,ssicque albugianis curationi conducit.
Potenter etiam albuginem diicutit succus sceniculi recenter extractus, cui balsami Peruviani gutta una ad
'''tem piaestat oleum ex linteis combustis, cum saliua
pueri mixtum,& penna illitum Elicitur hoc oleum,lin . leo accendendo,& in es duas patinas suffocandomate ria restigerata,ghritae illius olei patinae adhaerentes inue
Albugo vero seu macula a cicatrice producta, cura
tur iis remediis , quae cicatricem emollire, attenuare,ac ditatuere possunt; cum autem ea,quae cicatricem conterunt,acrimonia non careant, maiori cura uniuersales evacuationes ac revulsiones praemittendae sunt, ne fit
xio humorum attrahatur ad partem. Illis igitur, ut si pra dictum est , usurpatis , primum fotus emollientes, aut suffumigia adhibere conuenit, quae sipra proposita sunt. Deinde abstergentia & discutientia remedia admouenda sunt. Primbleniorae . qualia sunt supra pro posita, praesertim aqua mellis composita. Postea vero ad fortiora veniendum est, qualia sunt sella piscium vi: vra scopi, hastinacae , lucij y tum etiam aliorum animalium, ut perdicis galli , anseris , bouis & aliorum: Eodem modo usurpari poterunt o succi chelidon. mai centaur.minor.anagallidis& similium, quae melli per miseenda sunt,tum quod mel abstergendi & discutiendi vi praeditum est ; tum etiam quia liquores in oculum infus1,diffluunt ad canthos, nec in pupilla morata ius, in qua eorum actio desideratur; sed cum melle in spissato facile pupillae adhaerendi Si tamen eorum mor-d citas tolerari nequeat , dicti succia nila inspitari poterunt inuci lagine gummi tragacaustri Geydoniorunt , extractae cum aqua ceniculi , euphrasi
247쪽
a I 6 Praxeos Medicae, Lib. I l. lia ophthalmica. Formula collyrij ex succis talis ese
Si cum albugine adsit oculorum rubor, Vtile erit colly Iium ex vino albo ,sale & tritico paratum in ophthal mia descriptum.Vel sequens. Aloes &agarici,ana B.j. Pulverentur,& includan - Tur nodulo, qui maceretur in aqua euphrasiae,vel foeni culi, & confricentur oculi mane &seris. Aloe abster git, roborat & fluxionem sistit, agaricus potenter abstergit.
Suggillatio seu color oculi rubeus exsanguine in eum effuso productus,si recens adhuc fuerit, optime curatur sanguine columbino in eum instillato. In illius veris de secta lac muliebre instillari poterit cum pauco thure& croco, vel oui vitellus cum vino admouebitur,quod remedium a Galen.laudatur. .de c-p-M.' loc. VI. Si vero contumax fuerit affectus , fouendus erit oculus decocto foenugr. althaeae, foeniculi, rutae, chelidon. vel
illius decocti fumus oculo excipiendus est. Ac denique ea omnia, quae pro stiffusione descripta sent, ad huius
assectus curationem poterunt esse idonea. Speciatim veru, in maloinueterato, quando rubor admigredinem declinaria Galen. commendatur hFOpi coma tritarum te inclusa, in aquam sementem demersa , & oculo admota. Ex docet experientia , hoc remedium tantae esse essicaciae ,m cruor insibiliter attrahamr, & linteo ad
Ac denique ces sinus inericorum qui in oculis ma rime apparet malo morbo sponte ditastitur. Si tamen
illius dirupationem accelerare lubrat,sessitu aceti oculii excepto idi estari poterit
248쪽
TVilica adnata ita corneae coniuncta est, ut quam a plurimi affectus utramque tunicam occupem. Sic que liculorum instam tio , licet tunicae adnath propria si ad corneam i mei, non raro extenditur,in eaque varios affectus producit dulcera nimiram hypopyon, albuginem & alia. Sic etiam pustulae aliique tumores, vulnera & ulcera vir e tunicae communia sunt. Ita ut omnes harum tunicarum et mis seorsim , tracturi nequeant. Ideo nos ustriat2 4 inicae ustectus aggressico mur , priusquaru colit e morbos ulterses perse
Ab ophthalmia igitur incipitates,dicimus,lllam, uae, ut verbum s at nihil ad es , quam oculi insarnmatio,in omnibus auctoribus pro iudieae adnata seu 26niunctivae inflammatione esurpari. Lippytudou LMinis post Cornelium Celsum nominatur. Haec autem inflammatio, prolit maior vel minor est, triplkem differentiam soluta est Prima ἀραξο Graece, Latinis conturbatio dintun ledirita Pauli sectena musa extrinseri oritur aes se, lam'puluere,ol& smilibus. Sed nihil iri est fieri etiam a Mussi imrema, vitio stilicet intriculi pest 'vini putationem, vel alios errores j estque leuis icturuinatio seis pias sis, Lum exiguo rubore & dolore miti, quae tamen In Ve-xλm ophthalmiam non raris destinerat Scis illius in-
Vera autem ophthalmia 4 eausa interna perpetuo ροψducitur, estque vera inflammatio cum tumore, Ea
249쪽
i8 Praxeos Medicas , Lib. I ibore & dolore , lippitudo a Celso nominatur, quia u
ea crassum excrementum, quod lippa Vocatur, oculi
Tertiaχημωα. Graece,Latine etiam chemosis appet llata ; est quando inflammatio ita ingrauescitot mare, si cum dolore vehementi, & utraque palpebra inuersa lsit,ut vix ab eis oculi contegantur; & album oculi subli mius euaserit, rubrumque magna ex parte iridem oceu pet.In pueris oculos prominenteshabentibusin,ius con
tigit,fitque a magna plethora & pituitosis humoribus. Alia desumitur differentia ophthalmiae ex Hipp. Aph. I .sect. 3. qua nimirum ophthalmia diuiditur inlitu dam,& siccam.Humida illa est quae iam fuit pro posita, & lacrymarum effusionem secum habet con
iunctam. Sicca verb,quae ex eodem
nominatur,& in sicciori aestate & autumno contingit; sit a bile aut melancholia exassata, cuius pars h mida & aquosa absumpta est , ideo nullas humiditate; laut lachrymas emittit. Alias etiam patitur subdiuisio nes ab adiunistis. Si enim fit cum pruritu, fυροφθαλμυdicitur ; si cum duritie palpebrae: o-n0ῶ-
Alia etiam desumi pQtest differentia ophthalmiae ex Gal. a. de Q. febrium cap. i I.Vbi quandam dicit opiis thalmiam esse poriodicam, quae scilicet per interualla repetit in iis , qui illi valde ψbnoxii sunt, & qui cap. habent calidum & humidum culosque debiles lutio
ait recipiendae idoneos. In iis autem , postquam fi quenter per multos annos ophthalmiaZaffecti sun , , oculi tandem contabescunt, & visus prorsus amittium, lunde tabida ophthalmia nominatur ; vel potius lihahmia in oculi tabem degenerat. lAlia denique desumitur Θifferentia a causa proxim l& immediata, quae est fluxio, vel congestio. Pet fluxist
250쪽
, plurutam fieri solet ophthalmia. Aliquando
umen per congestionem generatur , si ny immatiua intemperiesuu imbecillitas coniunctivae acciderit, ev oua in parte recte non exercetur ; sed multae,c;ementa in ea congerqntur , a quibus pars sese exi me e sifficienter non potest , unde inflammatio lucis
Caussa ophthalmiae coniuncta est sanguis biliosus,pituitosus aut melancholiciis,in oculos defluens et in iis per congestionem cumulatus. Fluxionis causae sunt multiplices,tum externae,tum in ternae,etiam vulgo notissimae.
Congestionis vero causae sunt illae omnes, quae oculos intemperie aut imbecillitate afficiunt; ita ut, quae a sola fluxione initium duxerat,successu temporis partem debulitans , illius coctionem vitiet, & ophthalmia sartim a fluxione, partim a congestione fiat, quod in chronica ophthalmia plerumque solet contingere. Cunt autem ophthalmia per viam fluxionis gen *atur, a capite , ut plurimum fluxionem eam derivari certum est,& orrines prope dum authores hanc unicam fluxionis originem .agnoscunt. Verum docet expe dentia contumaces ophthalmias ab hepate non raro exoriri , & humoribus ab eo in oculos confluentibus; ita ut tunc temporis cauteriam ccipitio admosa , morbum foueant , quae alioqui fluxiostsi a capite oriundae
maxime conducunt : tunc enim humorum motum
in rartes superiores magis promouent. Et Vidi Siaepe Veteres ophthalmiis, nullisque cedentes remediis, clause fonticulo , qui diu in occipitio gestatus fuerat, x ii& sponte desiisse , cessante nimirum humorum m0tu a partibus inferioribus ad superiores, qui a mu'xorio continub fouebatur , naxura humores amandan