장음표시 사용
311쪽
euiusdam lenioris imaginem. Si paucus siti,tenuis,& celeriter moueatur;tinnitum excitat. Si multus sit,iassu & lente morreatur,murmura quaedam excitire solet. Sipamus sit,crassus,& lente moueanturi susurrum reprὰ lentat. Si multus sit, tenuis,& lente moueatur; sibiluin reinissiorem xefert. Ac denique cum gradus innumeri
dari possint crassitiei & tenuitatis, multitudinis & pau.
citatis, motus celeris & tardi:pro eorum ratione, innumeri propemodum senorum modi in auribus produci poterunt;prout magis, vel minus;ad hanc, vel ad illam
accedere videbuntur. Diagnosis praedictarum causarum certa haberi non potest, docente Gal. 3. de comp. meil. se .loc. cap. I. artificialem tamen coniecturam ex causis progressis, alii que circunstantiis elicere possiimus. A flatuoso spiritu fieri sonitum aurium, inde colligi potest; quod interdum cesset & interuallo posito reuertatur: tum etiam si praecesserint cibi fiatibus generam dis id ei. Per consensum ab aliis partibus fieri ostendunt, si aliqua alia pars affectu peculiari laboret,& assectus per interualla repetat. A cerebro praesertim fieri testatur dolor capitis praece dens ut grauitas eiusdem;& utplurimum nocumentum aliis sensibus communicatur. In ipsis auribus vitium esse testatur sonitus continuuh& sine ulla intermissione infestans. A materia frigida affectum produci cognoscimus; si aeger a calidis medicamentis iuuetur,& si sanitatis rem pore omnes strepitus facila praeferat. A vaporibus crassis et tenuibus; paucis et copios , affectum produci ostendunt senorum differentiae, νη in aure percipiuntur, supra propositae.
imbecil tale oriri , facile patebit ex ib
312쪽
Cap. IL De Sonitu aurium. 28 Iuuae praeceller xi Vxpoῖς morbis praecedentibus, exuuibus vix dum aegri conualescere incipiuiit.' Α ealida intemperie,& exquisiviori sensu inde oborto
fieri coniicimus;dum aeger percipit caliditatem in capitate circaauresicausae calefacientes praecesserunt,& flatus discutientia medicamenta malum augent: tum etiam quod aeger sanitati S rempore magnos stiepitus, propter sensum exquisitum, perferre non potest. Quod ad prognossim spectat, recens aurium timnitus facile curatur , chronicus vero dissicile, eoque magis, si a lue Venerea ortum duxerit. Qui a causa calida ortum ducit, facilius curatur ; qui a frigida, difficiliuS. Diuturnus aurium tinnitus, a materia pituitosa in aure coluenta oriundusiin surditatem degenerat: aucta enim materiae illius copia, meatus auditorius obstruitur , spiritus influxus ad aurem inhibethir. Curatio huius affectus pr0 varietate causarum aria esse debet. . Ac primum curatio sonitus aurium, qui per conse sum aliarum partium generatur, a curatione affectuum
illarum partium dependet ; & ideo ex propriis cuiusque
capitibus erit desumenda. ivero ab aure primario affecta exoritur,peculiarem curationem desiderat ; & s a frigida intemperie, cras. sorique flatu generetur, eandem curationem desiderat, quae in graui auditu descripta est: consimiles enim sent sectus, qui saepe simul complicantur,aut unus in alium degenerat;tinnitus enim non rub grauis auditus,& sudiditatis prodromus esse consileuit.kOmnia igitur remedia,tum uniuersali tum particul xi auperiori capite ad surditatis, ic grauis auditus cur donem proposita,huc transferri poterunt Si ab aurium ulcere tinnitus p uenat, non tam
313쪽
postulat curationem, quam quae Vlceri debetur nis,hi
capite sequenti proponetur. 'Si a sentius debilitate procedat,Vt in conualescentibob aliquo morbo grauioris instauratione ac refectio
totius corporis sponte affectus evanescit , 'poteruntii men interim olea quaedam temperata in aurem infundi ad symptoma demulcendum i ut chamaemelinum,in thinum, amygdalar. dulc. Ac denique , si a calida intemperie, vel exquisiti fisensi ducat originem; victus refrigerans & humectans praescribendus est, tum etiam refrigerantia in aureui immittenda, a mitioribus ad fortiora progrediendo. Ac primum instillari poterit decoctum hordei, violaurum, lactucae, nymphaeae , quibus ad penetrationem aliquid melis , aut chamaemeli addi poterit. Quibus non conserentibus, succi lactucae, portulacae, hyoscytami usurpandi sunt; imo ad papaueris succumin ipsum Upium confugit Gal. quibus tamen parce & summa
cum cautione utendum est, ne calore natiuum partis
debilitando, auditum nimis haberent.
De dolore aurium. AVrium dolor ωταλγia Graecis nominatur, estque
grauissimus assectus , tum propter partemctam,membranam puta interiorem auris cauitatem ambientem , tum propter cerebri vicinam, cuius ratione illud non raro in consensum trahi M. Cum autem omnis dolor a selutione continui ori 'tur , quaecumque partium illarum sensibilium auris cyhptatem ambientium continuitatem soluere possumi
314쪽
Cap. VI. De dotire aurium. χ83 istium dolorem e citare solentiquorum praecipua sunt
temperies,tum immarerialis, tum humoralis, seu cuminateria coisiuncta, Vulnera , Vlcera , & res externae in
istis ciuitatem illapsae,vel immisia Algida intemperies sepe aurium dolorem excitat, i induciturque a Veruis frigidioribus, balneo aquae fri-eidae, aliisque causis impensitis refrigerantibus. Calida temperies sine materia , rard aut nunquam aurium desorem producit, quemadmodum iugida, nam frigia dum partibus hisce neruosis& membranosis inimicum
est, calidum Vero amicum: neque dolorem in auribus escere potest, quin multum excedat, sicque humorum defluxum ad partem alliciat ; unde materialis imi peries producitur. Hac de causa nec Galenus , neque alius Graecorum, calidae intemperiei mentionem fecerunt,quamuis Avicenna & Arabes fere omnea eam
Materia verb frigida dolorem aurium efficiens , esti pituitosa, vel serosa inaures a cerebro defluens: veli flatus ab eodem cerebro , aut partibus inferioribus
Materia vero calida , vel biliosa est, ex venis &arteriis in praedictas partes illapa : vel sanguinea, peri dictas etiam vias effusa , a qua inflammatio. gen
praedictae causae solutionem continui occultam pro-l ducunt , a qua dolor excitatur. Solutiones Veiam uisestae , ut vulnera & ulcera , non est dubium, Din dolorem etiam inferre possint. Vulnera fiunt; c usis externis pung tibus, incidentibus, &co xRndentibus , ita ut contusio ad hanc classem ref ratur. Vlcera vero fiunt, vel post inflammationem
hiςςTu rupto , vel ab humoribus acribus partem erex
315쪽
Denique res externae in aurem immisi ae, si arae, acutae, aut alio quouis modo mordentes , aut llicantes sint, dolorem procul dubio efficere coris
Diagnosis harum omnium causarum ita instituenti est. Si intemperies immaterialis sit , nulla sentitui grauitas in aure, neque Vlla tensio , & nullus tumes apparebit. Frigidam autem esse intemperiem cognos Ces ex eo, quod causae refrigerantes praecesserum, V peregrinatio tempore hyberno, a frigore externo do lor intenditur, & admotis calefacientibus lenitur. lidam vero intemperiem indicabunt externae calefa cientes; ut insolatio, vel aer calidior, & noxa ais mediis calidis in aurem iiiiectis leuamen Vero a resti
Si ab humore pituitose dolor excitetur,grauitas qumdam in aure & iflo capite percipitur i tum fluxio pitui. tosa interdum aliquam aliam partem insestabit. Praeterea causae refrigerantes praecesserunt,ut adi frigidus &aquilonius, alimenta frigidiora:adestque tempestas hy, malis, inas senilis,&similia. Si a flvu oriatur, dolor erit vehemens sine pondere
aut grauitate ; interpolatus,non continuus, & cum timnitu coniunctus. γA serose humore fieri ostendunt, alii affectus ab eodem prodicii,& simul aegrum insistantes ; ut fluxionta
acres & tenues in dentes, oculos,aures, pectus, aliasquς partes , 6c serosi humoris per vomitum, aluum, nimi,
Si ab humore bilioso diura originem,dolor erit p 'gens & acutus, cum caloris tensa adiuncto ν , refrige rantibus iuuabitur, & biliose quaedam humiditates in lterdum e capite manabunt: quibus accedunt calid ο& biliosim temperamentum , aetas iuuenilis, tempη l
316쪽
cap. dolore aurium. 18soalim,victus ratio calidior, aliaeque causae calefacien tes, a quibus laedi aeger consueuit. inflammatio cognoscitur ex dolore intenso & pulsati ii cum calore insigni,& rubore, interdum ad malas, &l tempora sese extendente: quibus febris adiuncta esti hontinua & intensa, necnon aliquando delirium, con uulsio, syncope, & frigiditas extremorum ' vulnus ex sanguine ab aure profluente cognosci- erb a pure vel sanie. Sed quia puris em xus interdum a cerem fit per aureἰ , distinctione opus est. Si uin procedat a cerebro, dolor capitis apostematis cerebri signa praecesserunt ; & pri-mb lanies magna copia effunditur ; deinde sensim minuitur , donec ex toto consumpta sit. Potest quidem magna copia effundi ex abseellu auris ; sed inflammationis inaure conceptae signa praecesserunt. Huic post ea ulciri succedit, quod postmodum, siue ab abscessis, siue a fluxione humoris acris duxerit originem, s aventibus signis innotescit. Pauca puris, aut saniel quantitas sensim & continuo profluit; dolor, ardor& punctionis sensus in ipsa aure percipitur, praecipue dum auriscalpium immittitur. Imo vero ulceris differentias coniectura quadam assequi poterimus. Si enim ulcus sit in osse, cognoscitur ex sanie tenui ad citrinum colorem vergente, & ex affectus longitudine. Si sit profundum, ex puris multitudine: si mundum sit ,: ex pure laudabili: si sordidum, ex crassitie & copia eiu dem: si virulentum,ex sanie tenui: si putridum, ex foetore puris : si corrosiuum, ex eo quod post saniena sanel Dis egreditur: fistulosum , ex vetustate viceris, saniel ryψlenta, & carne callosa ac duriori. Denique extrinql Vcus in aurem immissa, vel illapsa, aut sensibus perci
piuntur in auris cauitate contenta, aut ex relatu aegroetrum addiscuntur.
317쪽
Prognosis doloris aurium varia est pro varietatolarum. Qui a nuda intemperie ducit originem .cnrabilis est. Qui a materia f. igida,pituitos serose , isatuosa producitur , non est quidem valdὸ perieri 1ed chronicus viplurimum esse consueuit. Qui ea calidis hunioribus , & praesertim inflamn 6hdeficientibus exoritur admodum periculosus est; 'brum enim propter viciniam trahitur in consilisci unde delirium, dc conuulsio subsequi consueuit tu uenes in hoc morbo magis periclitantur. Cum enim calidiori temperie praediti sint, & sanguini calidiori intensior fit inflammatio, quae calorem natiuum ce'rebri distatuit, prorsusque hominem extinguit I ridesit, ut aegri plerumque intra septimum diem inter
eam. Senes vero , cum humores habeant Egidioreue, minoreingammatione assiciuntur, sicque mini, per clitantur. Vlceis influribus dificile curantur , quia ceriamin uicinussi ad eas partes excrementa deponit , ea tamen quae abscessus consectaria sunt, facilius curantur, tum etiam ea,quae plus laudabile generant. Vbi vero sanies lvirulenta , foetida , aut alia praua qualitate praedita fuerit, dissicillimam curationem arguit; idque magis, s vicus fistulosum , aut cum ossis carie copulatum
Curatio,non secus ac diagnosis & prognosis, serta
varietatem causerum varianda est.
. Si enim I frigida intemperie nuda producatur , cale' lfacientia remedia auri admota ad illius curationem seὐ lficiunt, qualia in surditatis curatione fuere proposi h lr ac praecipue solus & suffitus, tum etiam olea cale lesentia ibidem deseripta.ealida vero intemperies,si ali quando sine materia contingat,t picis refrigerantium
quae pauid inferius proponentur ; edomari potorii i l
318쪽
in aurea, instill . SI aTrigida intemperie cum materia conium fa,pituiti scilicet aut flaῖu, aut serosa materia.; eadem curatio erit administranda, quae ad surditatis curationem fuit
proposita.Vt primum totum corpus evacuetur, cerebri intemperies corrigatur,& topica remedia calefacientia, ediscurientia auri admoueantur , a curatione praedicta desumenda.
Si a calida intemperie, cum bilios humoris affluxu,
aurium dolor producam qui chronicus sit, aut per i terualla recurrat. Primum humor ad partem assiuens reuellendus erit phlebotomia, qua etiam calida intemperies totius corporis,nedum ipsius hepatis, in quo humor biliosus generatur , emendari poterit. Deinde hu- motis peccantis euacuatio fiet purgationibus idoneis. Dicta hepatis intemperies calidior emendabitur ies pis, aut iustulis refrigerantibus , sero lacti s caprino, aquis mineralibus & acidalis 3c vitriolatis , balneim l quae tepidae,& similibus. Ac denique ea omnia conuenient,quae in doloris capitis a calida intemperie oriun- idi curatione fuere proposita.Dolor vero ipse demul iabitur topici, refrigerantibus & anodynis, pro infammatione infra desermendis. Inflammatio auris curabitur , mita prius sangui-nst, ea quantitate , quae tum plenitudini satisfaciat
tum humorem ad aurem affectam confluentem reuel
kre possit, idque praemissis clystere emolliente , refrigerante & laxante, Debet autem sanguis detrahil Iggna copia , iteratis saltem vicibus , id enim pol ymiat morbi magnil do & acuties. Secanda est a l 'ςm vena cephalica e directo auris affectar. Si a stip-pyζssione mensium , aut haemorrhoidum affectus ori-PRςm durisse videatur , venae inferiores aperiendx
319쪽
188 Praxeos edisae, Li III. sunt, dempta prius plenitudine per venam brach,
Imo & abscentibus huiusmodi causis, veharum inserirum apertio optimam revulsionem praestabit ad ὀfisitae distantissima, cui etiam usui conferent hirudiu' ano asexar. ἈReuulsiones etiam commode fient per fricti nes , & ligaturas brachiorum & crurum i cucurbi. tulas scapulis & dorso admotas, tum siccas, tum sca
Interdum etiam ad derivandum, cucurbitula sca rificata pone aures apposita, mUltum iuuat ; ut d6 cetur historia luculenta a Zacuto Lusitano proposita, obsim. 6 . lib. i. praxis admira 'dae his verbis. Dia
nus senex lib. 2. epidem. secl. 6. post medium sic pia
fatur. Ad amis dolorem , cucurbitam alito. Hae memorandassententia summam ait lit opem misero cui dam , qui ex dolore auris atroc; male habens , omni
AH praesidiis destitutus , vigiliis debilis , ct amens factus, continuo febriens , in horas moriturus sperabsti Hic cunis ex venae sectione , cucurbitulis costis, humisis , collo oris ; reuellentibus clysteribus , en pu gatibus, caeteri que reuulseriis auxiliis , sicut ct a monis intra aurem inditis nullam sentiret vessitarem, cucurbitula sacrificata , iuxta aurisam glandulas applicata, leuatus es t extracto enim copiosa sanguine ἱnflammari lneque reselum , huius au 3 beneficio omnino sanus per
Idem Zacums Lusitanus , in pruris ad histori , laudat hirudines pone aures admotas quaternarios m mero , quas maximum leuamen attulisse refert lveni cuidam , tauissima auris inflammatione labo rami. l Mirandum etiam interdum effectum profert arx riotomia in temporibus celebrata, ad aurium dolor l
320쪽
Cap. II De dolore auνium. 2 8'umcissimum compescendum , sanguinem feruidum A spirituosum educendo, qui symptoma illud grauissimum producebat. Operandi modus a nobis expo situs est; in curarione doloris capiti, a materia calida oriundi. purgatio etiam in hoc affectu utilissima est, eqstolagogis compostra ; humores enim biliosi sanguitani permixti, eique fluxibilitatem , & anthirropiam conciliantes, ad inferiora retrahuntur , & foras ed
Postmodum vero tulepis refrigerantibus, tota h morum massa contemperanda est; qui fiunt ex deco cto lactiacae, portulacae, plantaginis , acetois, & similium , cum syrup. limon granat. aut papaueris rhoea-
laterim vero, dum praedicta remedia Usurpantur, to-- pica continuo administranda sunt, quae perpetuo anodyna esse debent propter doloris vehementiam , cuius mitigatio reliquas indicationes superat; quarum tamen ratio haberi poterit, si praedictis anodynis, in principio& augmento, leniter rimellentia admisceantur ; in statu vero & declinatione resoluentia; quorum exempla talia
. Lactis muliebris recenter mulini ij. album. oui gitati, ut in liquorem abeat J.6. M.instillentur tepidὸ
Vel lac selum ab ubere in aurem instillatum , valde dolorem lenit. v.Fol. plantag.&solani, ana.M.j flor. Chamomit.&melil. ana P.j. Fiat decoctio , cuius sumum aeger exciapiat in aurem per infundi lum. V. O viol. nymphaeae & rosac.ana j.j.M.instillantur in aurem tepide suishmigium.
Aselli in praedictiἡ oleis intasi & expressi, praestantius T