Praxis medica cum theoria. [Tomus primus]

321쪽

19o Praxeos Medicae, Lib. III.

faciunt anodynum ; laaec enim animalia eximiam libent vim dolorem sedandi , eaque ratione in d6l6il' dentium, haemorrhoidum aliisque usurpantur. Vehi dii aselli vivi capiuntur,& in oleis cum aqua decoquun itur ad aquae consumptionem.

Si ardor sit valde intensius , succi restigerantes olei, praedictis admisceri poterunt, in hunc modum. V. Ol.nymph.& ronac.ana j j. Dicci solani& plantast.

ana I.si.M.instillentur in aurem. Oxyrrhodinum a Practicis non paucis usurpatur,ex olei ros acet partibus duabus, & aceti parte Vna compo situm, quod tamen suspectunt esse debet, quemadmo

dum omnia Fae potenter repellunt. Periculum enim est, ne humor dequens in cerebrum vicinum re trocedat. Estque praeceptum generale perpetuo obseuellandum,ne inflammationibus , quae partibus nobilibus proxime sunt , repellentia moueantur. Admisceri ta men possunt leuiora repellentia cum anodynis & rela xantibus.Sic enim fluxionem moderate reprimunt, nec ltamen eam longius propellunt, cuiusmodi sunt antea lproposita ; quibus etiam sequens commode addi po- lxerit. lOL rosec. & nymph. ana j. g. aquae rosar. 2 lplantag. ana j. g. lactis muliebrn j. mucilag. semin psyllij & cydon. extractae cum aqua rosar. ana 3. yj M. iniice in aures guttulas aliquot huius livbris te

pentis, & circum aures,lintea in eo liquore macerat iappone. lla dolore vehementissimo ad narcotica interdussi lconfugere eogimur ; sed raro ea userpanda sum,&Jp- lxima cautione adhibit1,quia cerebro insensa sunx et lve iam sinquit Gal. 3. de comp. med. sic. ἰρ - lusum Vistis locem ct sensum avo ademisse; ut v ' quidam, aut aliis inlatilis calefacientibin a

322쪽

Cap. II De ἀρlore aurium. 29 risum restitui potuerit, si igixur magna urgeat necetatas, in hunc modum praescribenda sunt. v. I.de se n.P4 ueris S j. s.c melior Ee,opij , am

'.Winstillentur in aurem.

supra.

Iu topicorum administratione diligenter obseruan ἐum est Galeni praeceptum,quod habetur lio, 3 de com-ρs medic. loc. cap. I. Vt scilicet auri. ii famin tione affecta non attingatur, sed medicament in eam

instillentur per auricularium specillum lana molliissima

obuolutum , & in iis intinctum ; tum aeger interrogetur, num medicamentum tepidum ei videatur ; & num

calidius ipsum ferre possit, &ad tantam caliditatem procedatur, ut ipsum non offendat. Tinctum itaque pharmaco specillum ad principium meatus auditorij

moderate imponendum est, ut ex eo in altum medica. mentum defluat: idque toties iterandum , donec me ius impleatur ; mox lana eodem medicamento imbuta, tum meatus osculo, tum auri uniuersae imponen

da est. . t L

In statu morbi olea laniter es tuentia cum nodynis permiscenda sunt in hunc modum. V. ol chamaemel.amygdal. dulc.& violac, n. j a lilior.J.si M. Sed sementa de suffumigia potentius resol nt, quae exdecocto sequenti parari poterunt. V.Rad alth.J.j. l.maluaesolani , hyperici; ana Mij semin. lini semin. maluae, alth.& papau.albi . m. 3. . r.chamom. aneth. & rosar. an. P. . Fiat decoctio qua , vel lacte, pro fotu vel sustu. Aqu e stipitib Mxim edina, in aurem instillata mirifice dolorem se- yt, eiusque causam resoluit. Stipites fraxim virides

323쪽

29t. Praxeos Medicae, LibI I I

igni admouendi, & aqua ab eorum extremitatibue mi

lans usui reservanda. Si tumor resolui non possit, sed ad suppuration xendere videatur ; quod ex doloris ii sic mento bul x1one maiore, & febre intensiore dignoscitur: natui motus adiuuandus erit,& cataplasma sequens adinciti ri poterit. 'Residentiam praedicti decoeti , pro sotu&sus fitu descripti, cui adde adipis anseris , gallinae, medullae vituli, mucilagin. semin. psyllij & foenugr. ana et.jolei chamom. violac: an. J j. butyri recentis j.j.fi. cro 3. si Fiat cataplas a. Cataplasma de mica panis hic etiam erit contatanientissimum, dolorem enim sedat,&suppurationem leniter sine calefactione iuuat, eaque ratione in omniphlegmone faeliciter usurpatur. Illius compositio talia est. Medullae panis albissimi B. j. Coquatur in lacla caprino ad pultis consistentiam , deinde adde vitellos

Duor. num. ij. ol. rosac ij, croci j. Fiat cataplasma. Maximo etiam commendatur cataplasma ex caepa Victorij Fauestini, quod in hunC modum compo nitur. Caepamnum. j. butyri recentis L.h. Ol.chamori.& rosac. an.J.j, croci B.j. Fiat cataplasina, quod modo rate calidum parti applicetur. Facta seppuratione abscessiis rumpitur, & pus egre dii ur per auris membranam ruefactam , aut emtam Tumque aeger in aurem affectam decumbere debet , yipus commode effluat; δc in aurem infundenda,quae PgΤeluere, & abstergere valent.

Decocti hordei J iiij. mellis rosae. ἶ.j.M. insta

lentur tepide in aurem.

324쪽

ωρ. XIL De dolore aurium. 2 93si a puris acrimonia Vlci s gQneretur, peculiaris curasgi adlubenda est, quae etiam conueniat videri ab hu morum influxu oriundo. Ae primum, quia in sententia Gal. . compos med. ριund. lac. topica alicui membro adhibere non debetit his prius toto corpore repurgasO : EUacuationes se lenites instituendae sunt per psilebotomiam , & ca thusim , aegrotantis naturae , & temperamento ap propriatam i eaeque per curationis decursum repectendae , quoties opus videbitur. Mox topica abster genua dc exsiccantia usurpanda, a mitioribus ad vatalidiora progrediendo. inorum empla talia esse po

y. Melius optimi, x vini albi antiqui an.J.iij. Hulaliant ad despumationem, & instillentur in aurem, cotone postmodum eodem liquore imbuto 5bturandam. Deinde, ut medicamentum potentius esticiatur , succum marrubij, apij , absinthis, centauri, minoris , aut claminis cum melle admisce, leuiter decoque, & in aurem instilla. Vel

Fortiusinedicamentum ita parabitur. V. Succi cyclaminis j j. myrrhae 3.j. croci thuim si j. viridis aeris A. g. vini antiqui Bulliant leuiter ad vini consumptionem ; liquor bis, aut ter in die insendatur. Nota , antequamlibet liquoris infusionem aurem Oile abluendam hydromelyte tepido, probeque abster Undam penicillis, est mundis linteis consectis, Vel spes illo auriculario cotone obuoluto. 1 T

Detersum ulcus sussicienter, ad cicatricem perdu'ςζndum est medicaementis epultaticis, in linc modumvlurpatis. F

325쪽

296 Praxeos lodicae, Lib. III. . Aristolochiae rotundae , corvc. gr M. & stullat. an si . Coquantur in aequis partibus vini & aui, ferratae ad ib. f. Colai. adde succi plantag. & po jni ian. j. j. mellis rosit. 5. h. M. instillentur in aurei, Thuris, myr inae,ana 3. j, g mini iuniperi s. g. sarcocollae, ladani, an. 9.j. Fiat puluis, qui excipjatui terebinthina,& fiant pastilli, supra carbones inliciendi,

quorum furnum recipiat aeger in aurem per infundibu

lum,

Vel pului, iste misceatur cum aliquo sex succis pret.

dictis, & auri instilletur. Vel alumen ustum cum vino mixtum in aurem inlaudatur; potentissimam enim ex siccandi vim obtinet. Si ulcus contumax fuerit , & vetustam con traxerit ; a fluxione foueri necessis est , cuius ren10-tioni incumbendum est purgationibus usualibus, diceti ex guaiaco , & falsa parilla, errhinis , masticatoriis , cauteriis , aliique remediis fluxionem auertentibus. Mox ulceris exsiccationi incumben. dum est remediis fortioribus , quale est antea prascriptum , ex succo cyclaminis , myrrha, viridi artis, alii e compositum. Vel sequens Vale i , quo si aurium ulcere laborantem Presbyterum ab octo annis, laurasse refert l

ima, deinde adde viris aeris 3. j.M. lHaec remedia mane & sero in aurem infundend fiant, & antequam instillentur, auris abluenda est sinquenti decocto. l

decoctio in aequis partibus aquae sontis &ivini es' lbi sub finem additi ad di. si. In colatura dis lueoq mel. simpl. j. f. sum. puluerat. 3. j. M. ablM M

326쪽

cit AI I dolore aurium. 29sis, calide, & postea eXsiccetur specillo cotone obuo..

si dolor excitetur a remediorum acrimonia, immittatatur ol. a Ual.dulc. Vel amarar.cum myrrha,aloe,&eioco ; & si maior sis dolo misceatur parum opij; vel instilletur oleum ex Vitellis Ouorum in mortario plum beo subactum. Si Vleus valde serdidum appareat, Unguentum civgyptiacum in succis praedictis dissolutum, usirpandum

erit.

Denique plurimum commendatur a Galen. Aetio, aliisque , tum Graecis , tum Arabibus, tum neoreticis, scoria ferri, ad vidus aurium potenter exsiccandum. Galen. 3. de oo . med.sec. loc. 1coriam ferri cum aceto acerrimo tritam, vel decoctam usurpat. Hollerius in c-mentario illitis capitis,Mabum praeparatione magis probat, qui scoriam cum aceto terunt, & postea exsi cant ; idque septies repetunt, postea in pollinem redigunt,dc cum aceto acerrimo coquunt longa . coctione, dum mellis crassitudinem acquisierit; atque ita siccant,& in usum reuocant,cum melle aliisque liquoribus dis, solatam. Si auris dolor excitetur ab aliquo corpusculo in aurem immisse , ut lapillo, nucle cerasi, aut aliis huiusmodi,quae intensum dolorem parere consueuerunt,& interdum inflammationem,convulsiones,ac mortem accersere, ut refert Matthaeus de Gradi, puero cuidam decem annorum , nucleum cerasi in aurem immissum,& male a chirurgo tractatum, insignem dolorem, a mortem intulisse. Eorum corpusculorum extractio sic molienda est.

Primlim aduertendum est, an auriculario speculo xpuscula illa extrahi possint ; quod caute admodum δῖςndum est, nc ab eodem specillo penitius immiti

327쪽

1us Praxeos Medicae, LiA III. I

xantur, quod non raro solet contingere. Ided si ibi, laurem immisia totum foramen impleat, satius est iu l,su specilli omnino abstinere, & reliqua auxiha tentare. lquae in hunc modum administrandassent. ' Paulus specillum lana inuolutum in retinam, seu lterebinthinam, aut gummi, aut aliud quoddam gluti nans medicamentum demittendum esse scribit ; ibi

que vertendum, donec sensim res in aure contenta ex trahatur.

Si hoc modo nihil efficitur , oleum calens meatui continuo instillato, ut pars illa relaxetur, & res in aure contenta lubrica fiat ό sic enim Acilius excidere,aut ex trahi poterit. Adhibeantur sternutamenta naribus, naresque clam dantur , & os comprimatur ; ita enim a vehementi spiritus explosione, id quod in aure continetur, exye,

Haec auxilia indesinenter vserpanda sunt , donec aeger liberetur. Si enim res in aurem immissa diutiti perstiterit, inflammatio orietur, & postmodum tio ldissicilior erit corpusculi extractin, & graue impendebis l

periculum.

Arculanus in non m Rhasis affert, caput lacerta lauri admorum , corpuscula illa extrahere , η' lpria experientia confirmat his verbis. De expertis pir lme in extractione rerum in si arum in aurem est,m lcerta vina , aut Minter mortua applicetur cum cap lfo auri, ct ligetur , si per tres horas retenta, ct η' eam amouebis , inurities rem insaeam adhaerentem capi lacertae. Et hoc valet in extractione cuiusiamque re pri

Denique , si praedicta remedia non siliciant , extractionem veniendum est, quae fit per a clarurgica 3 quae fuse & eleganter docetur Fabiis'

328쪽

dolore a rium. . 29 Hildano cent. I . obser . q. S. 6. & ab Aquapendente hi operationibus chirurgicis , Capite de aurium Oh- pulices aliquando in aurem sese insinuant, & in illius cauitate sese commouentes magnam mole stiam pariunt. Ad illarum extractionem globulus exsilis caninis compbiItus in aurem demittatur , & p lex sese in eum inferet , ob sympathiam quam habent pulices cum canibus. Ves ex lana molli compressa pessiillam componito, & in au infrequenter dimimit tiQ.Vel dictum pessulum terebinthina illinito,& altius in aurem demittito. . Aqua in aurem introducta natando, aut caput infigando, cepissime molesta esse consueuit , 3c dolor omessicere. illa utplurimum factu excutitur , si quis alteripedi innixus eiusdem lateris cum aurea secta , capite parumper decliui saliat. Si hoc non siissiciat, extractio molienda est exsuctione facta per fistulam , aut arundinem peritissime in aurem immissam ; aut folle paruo in eamdem introducto, & postea dilatato. Extremitas autem fistulae quae in aurem dimittitur, cotone obuoluatur,ut soramini auris arctius uniatur, neve aer externuqmgrediatur,qui attractionem impediret. Galenus , & Aetius assidue oleum infundunt , & aurem irrigant,mollique lana fouent ; deinde molli etiam lana extergunt;rursasque infundunt, idem Opius repe

tendo.

Ac denique spongiae mollissimae , & siccissimae fru-Ma in aurem de tiantur, donec sicca, nec amplius numida extrahantur.

329쪽

Praxeos infericae, Lib. III.

De exeuntibus praeter naturam ab aurium, cauitantibus. EX auriaus multa praeter naturam egrediuntur, quae sigillatim commemoranda sunt: iisque propria re media sigillatim adscribenda. . Primo igitur rupto abscessu , post inflammationem

senito , aut ek ulcere ab humorum acrimonia, pus aut lsanies solet effluere ; cuius curatio a praedictorum a sectuum curatione dependet, quae superiori capite fuit prope sita. Sanguis etiam aliquando ex auribus profluit , vi in vulneribus capitis, ac percussionibus , in quibus venae aurium rumpi, aut lacerari possunt. Si autem modicussit ille fluxus, cohibendus nqn est, quia intus retentus inflammationem efficeret. Si vero immoderatus sit aut diuturnior , cohibendus est venae sectione in brachio celebrata, & cucurbitulis scapulis affixis cum scarificatione. Deinde astringentia & refrigerantia in aurem instillantuh, qualia sunt siccus plantaginis, polygoni vel decoctum rubi, rosar rub.mastiches. acaciis, hyp0- lcistidis,balaustiorum,sumach.& simil. in vino & aceto, laut aqua ferrata. Aquosis humor per aures e cerebro nomaunquam

effluit, idque pueris plerumque selet contingeret Pi humor cohibendus non est: nam importune suppresi epilepsiam , aut grauem alium cerebri affectum p rit 3 natura enim per hanc viam lices minus idoneam, excremenis deponit ; nimiaque humiditas in capiti bus puerorum luxurians , non solum per vias ordir

330쪽

exeunti praeter 299nutias , Eula Vsui naxura destinatas , nares seu heet , & palatum ; sed Oxi m per aures , oculos, totam capitis superficiem , unde ulcera & achoά ita capitis θ expurgatur. Cum tamen ista euacua. i. symptomatica sit , & humor ad aures profluent, eas tandem exulcerare , & auditum laedere valeat , illius curationi conuenienti methodo incumbendum

est.

Ae primis humores superqui in cerebro redun

iantes , educendi sunt blandis,& frequenter repetiti purgationibus;thm etiam derivationibus , per velicatotaria posteriori parti ceruicis admota, causticum occipit

inustum.

Poste meatus aurium detergendus , & exsiccandis est tali medicamento. V.Succi agrim.& absinthian.I. iiij. vini Libi de mel. rosac.an. J.j. Bulliant parum, de in aurem instillentur, sordibus prilis abfstersis, postea vero aures cotone obturentur eodem liquore imbuto.Vely.Vini albi 1.iii .succor.agrimon.absinth.& centaurimi r.an.J.l.Bulliant simul,& in aurem instillentur. In adultoribus verδ , si aquos is humor per aures effluat, & diu perseueret, totum c8rpus,& ipsism ce rebrum euacuandum & a zema cephalico εί purgante. Postmodiim humiditas superflua ab mei ea diaeta sudorifica ; derivanda vesicatoriis , Cauteriis , & cucurbitulis; caeteraque remedia administranda, quae in frigidae cerebri intemperiei curatione proposita suri. Vermes genique in auribus aliquando generantur,ra putridis ulceribus,& ex iis emanare solent; qui Ci1-x iis quidem ulceribus cessant. Quia tamen viceris se u tua non ita breui tempore obtineri potest, ver virum extinctio inrerim molienda est remediis con