장음표시 사용
511쪽
tum internit,tum externae, quae haemopto en inducris leni,cum ea plerumque in phthisim degeneret. Inter causas antecedentes praecipuae recensentur humores vitiosi in soto corpore collecti, qui ubi icausis externis commouentur, ad cerebrum transmit tuntur,& inde in pulmonem confluunt. Huc pertinet mensium, harmorrhoidum, aut lxerius euacuationi; constetae suppressio , quae materiam catarrhis S: fis
xionibus suppeditat. Praedictη causaehunc asse mindu euut, praecipuella dispostis qui sΘινωδώs & π'ερυγώδειs ab Hipp.nominantur, quinabent pectus angustum & deprellam, collum oblongum, scapulas alatas , quibus si pulmonis mollities, haereditaria dispositio accedat; in ἐuitabili sat eqs ex liqcmoxbs conciderς necessarium
in Sunt etiam ad p hthuim di siti qui caput habent debile, quod facilesiperfluis humoribus iispletur, eosque ad n ritus orgam demittit. Verae & pro te distae phthiseos ditarentiae aliae
non sunt, quam quae a causarum varietat esemun
lux.Hipp. tamen blures tabis species proponi oratu. ilignissi nas , quae non ad veram phini sim , sea ad tabem gener liter sempiam reduci debent, & sine pulmonis exulceratione coxingunt Ac primum lik6 epitfect. 8. tem -7. tabem exsonorsiim im in histo'ria sequenti. Satyrus in Thaso cognomento grIpssi' cum e set annorum ci sere quinque, semen per se' num e dis ripe, interdiu quoquespe I prodibat:c- autem ad trigesimum perueniset, tabum flebat, se Φηρ tuus est. Ex continua autem , superflua semit . fusione corporis alimentum surripitur,unde partes 0 lidae ab muhtur & exsicc*ntur , ac tandem in tabem
512쪽
tibis species proponitur ab Hippocr. 2 moralis, tabes dorsalis appellata, quae fit ex nimia venereretporis habitum Vniuersum absumente, solidisque butibus alimentum subripiente, haec recenter sponsis iismatae libidini deditis solet contingere , & est praecipua tabis dorsalis species; quatuor enim illius hecies in Hipp. scriptis reperiuntur. Prima est iam
descripta ex immodica venere oriunda. Secunda de serib r lib. a. de internis a sectionibus text. 13. pendens a nimia sanguinis , & nutrimenti copia in metadullam spinalem irruente, ex qua calor eius innatus, ac facultates omnes obxuuntur, ac suffocantur. Asanguinis autem copia emaciari corpus docuit Hipp. stan storia viri in Oeneade , qui cum ab alimentis non restauraretur, sed in dies magis contabesceret, vena secta in uti aque manu, sanguineque extracto quousque Oxanguis redderetur,hoc solo remedio per secte liberatus est, cum omnia incassum antea tent ra fuissent. Tertia species loco citato proposita est, quando spinalis medulla resiccatur,& inde totum corpus arescit & contabescit. Huius autem exsiccationis causae in Hippocratis doctrina duae inueni ututaVna est obstructio venaru,quae ad spinam tendunt,quarum humore nutritur,eoq; deficiente,resiccatur.Altera est bilis influxus a capite in pinam,quem Hipp. lib. de locis m homine proponit. Quarta describitur in libro de locis in homine , quaent ex distillatione in medullam spinalem irruente, tu Verbis. Porro ckm retro in spinam fluxio processerit, Mei fit huiusmodi : Iambos dolat interiores capitis pqrara vacua videntur ipsi esse. In eodem etiam ιibro
mero Ι 8.haec habentur. Cum Uero in medullam 'xis gerit, tales occulta ac in onmcua exorituria Occul
513쪽
morbi causa non ita facile patet. Inconspicuam au tem , quia nec destillationis , nec tabis nocumenta destillatione in medulla spinesi firmata , & non ultri progrediente sensibus clare deprehenduntur. Desinit tamen esse occulta & inconspicua , si fluxio non in
sola Ginali medulla firmetur , sed ultri progredient
in os 1acrum , & coxendicem irruat, Tum enim euita dentior apparet distillatio,& dolores,ac motus impe dimata cum summa animi demissione prodeunt. Haec ab eodem Hippocrate clarius explicatur glanculis numero to. his verbis : Atius morbus oritur Masurione capitis per venas in f,nalem medullam, inde
autem in os era impetum facit medulla ipsa furio
nem producit, ct in coxendicum acetabula, me iuncturus triponit π se tabem fecerit, homo marcescit, atque hoc modo contabes it 2 inurare non expetit. Statim en scapula desene amboque pedes , ac crura tan sequuntur, es semper tandem pereunt matto te ore curati. Sic defloresit hune, ac moritur. Haec tabis species a Medicis obseruanda
est, quia aliquariiuo in praxi occurrit, & iis praecipue contingit, quibus nexui languidi & tabefacti, huiusmodi fluxiones facile recipiunt. Ad tabis species etiam referri potest tabes ex inedia & fame; cuius mentionem facit Gil. lib. de -- raseno , c. deficiente nutrimento corpus absumj-tur,& contabe*it. Deficit autem nutrimentum in selidis partibus , nun solum ob ciborum penuriam iquos ventriculis concoquit , & ad hepar genesin do sanguini , totius corporis alimento , transmii
tit. Sed etiam quando chylus in ventriculo ses, leienter concoctus venas masaraicas peruadere Rop lpotest , propter graues earum obstructiones 3 linstrumis laborantibus saepissime contingit, q*ρ lTum mesenterium utplurimum glandulis rese Wi l
514쪽
est ; a quibus Venα l cheae comprimuntut , unde totum corpus contabescix , & oli tabidi moriun priuantur etiam partes solidae necessario al1mento, quando singuis salsuginosus,& parum nutritioni ido neus in venis congeritur , qui nisi per epicrasim eu rentur, ut docuit Gal. f. meth. omnino insanabiles sunt , & ineuitabiliter tabidi evadunt. Ac denique Gai. I l. ae Marasmo , decimo methodi , & aliis in locis tabem proponit ex inflammatione manifesta, vel occulta, ex syncope cardiaca , vel stomachica , Malias minus frequentes , quae dictis locis videri pos
Veia phthiseos signa diagnostica, alia imminentem , alia incipientem, alita vero confirmatum affectum ostendunt. pmnia graphice describuntur
Imminentis phthiseossigna proponuntur ab Hipp. Iib. praedicto text. 9. his verbis. Hi autem ct suppuratos ό si pituita a capite inpiam.-nem destillet. Et primhm quidem Viplurimum latenter δε- fuit , tussimque tenuem exhibet, oesputum paulo amarius solito es aliquando tenuis adest calor. In hac sententia quatuor signa continentur phthisis immita
Primum signum est, quod fluxio , principio latenter defluat ad pulmonem. Quia tunc temporis male ria destillans quantitate est pauca , quia tenui*r humoris portio quae defluit per parietes asperae arteriae, non irritat pulmonem, qui alioqui a principio magis luctatur , nondum a morbo labefactatus ; unde fit victim ex his minima sequatur laesio , haec mareria dicatur latenter defluere. Secundum signum est, quod humor ille defluens H h L tussim
515쪽
tenuem excitat. Cum enim in principio discus sit , & tenuis , leuem tantum tussim excitare debet. Tertiuin signum est , quod sputum amarius seli id appareat. Quia humor defluens pulinoni exulce arando idoneus dulcedinis acrimoniae , vel salse dinis particeps esse necessario debet quae qualitate, ulteriori calore , & praeti natui si alteratae in amaram qualitatem degenerant ; notum enim est dullata es salsa dum praetermo um coquuntur , amaritudinem contrahere. Cum autem iam. ille praeternaturali,' in principio non sit valde intensus , ideo sputum ieciuem tantum prae se fert amarorem, & subamarum trix efficitur .Qu- quod aliquando tenui, adest calor ; id est quandoque illis aliquae accetant febres , leuiores tamen ς di non vehementes. Cum enim, materia non sit c culcata , sed potius ex diuturna mora , & ex loci tauri nil calore praeternaturali aliquam concipiat putredinem , hinc febris non potest esse intensii ; habet enim materia putrescens
multa spiracula, per quae dissiari potest : quare non est mirum Mod a principio febres non urgeant, & sint
His signis ab Hippocrate propositis adiungere pse
sumus visam thoracis conforesatipnem , & aeta tem iuuenilem. Si enim illa duo cum praedictis c0Π- currant phthisim in procinctu esse, certo pronum tiare possismus. Praua thoracis conformatio in iis reperitur qssi habent thoracem angustum & scapulas prommento alarum modo , dc in similitudinem au1um , pari thoracis anteriorem angustam , posteriorem autenilatam habent , quare & paruitatem & malam con
516쪽
justia penuriam caloris natiui , nata conformatiosiusdem imbecillitatem significat. Si enim calidum
insitum plurimum ac Vegetum fuisset, thorax - plus&mainus, extensa ab eo Valide materi 1 fosmatus fuisset i tanta autem es tilis est tac dispositatio ad tabem I ut eam Hinocrates natiuam taben appellauerit, quod ab intimis ortus primordiis , Milaturae principiis concepta sit. .am iam neceCasarium fere videtur ita affectos in phthisi tandetii incidere, hi si ab stis grauioribus morbis praeuenian- tur. Notandum enim est obiter eos qui tilem habent dispositi hem , ii gi aut aliquo & acuto ino
corripiantur, utplurimum interimi. Cum enim in his calor nativus existat pausus in quantit te, & debilis in virtute; causis morbificis vehementibus facile succumbit. Ideo cautiores Medici in huius nodi naturig& habitibus, si graui aliquo morbo corripiatitur,m
rem potius quam salutini,auciarem graue periculini
asitas vero iuuenilis in dispositis ad hunc mo bum producen m maxime est idbnea , quam defi nix Hipp. Aph.9' I. s. a decimo octauo anno ad 3 3 . in illa enim aetate adest maxima saliguinis copia ruptioni venaruni essiciendae idonea : adest etiam eius dem languitiis tenuitas, & acrimonia, apertionii alieerosioni vasorum producendae disposita. Contra vero in pueris dat rrhi humido multo hebetatitur; iti sellibus stigore torpent ;clim in inedia aetate propter rationes dictas , stequentiui exulcerent. Adde quod in adolescentia & iuuenture sucinii errores com n ittuntur in victu, a quibus praubrum sum um
pia cumulari solat, & praua quesitas ψaisae san Fili guinis
517쪽
guinis ita duci ; tum etiam ob Vehementiora exercitia in cursu , lutio saltu , armis , & insolatu, ru ptio vasorum in pulmone, & ab ea phthisis exciti potest. Incipientis phthiseos signa proponuntur ab eo
dem Hippocr. de morbis antea citato textu IO. his verbis: Temporis autem progressu exclyspera tur pVlmo , oetus ulceratur a pituita inhaerente , ct putrescente, o mi nitatem exhibet pectoris, ct dolorem acutum ante, retra calore ue acutiores in corpus incidunt , pulmo a calore adse trahit pituitam ex toto corpore, ct maxime ex capite, caput vero calefactum ex corpore, ct hanc putrefitentem
seber assam me. In hoc contextu sex signa continen tur phthiseos incipientis. Primum signum est, quod temporis progressu, exasperatur pulmo ; hoc est tussis vehementior, & molestior essicitur , procedente enini morbo destillatio inuilescit , ab eaque pulmo lancinatur , atque irritatur ad expulsionem rei noxiae. Qiare, quidem tussis non solum a materia fluente excitatur sed etiam ab ea quae antea fluxa est Cum enim illa sussicienter non expri getur, diuturna mora putredinem conjtrahit, &prauam concipit qualitatem , a qua pulmo magis irritatur ad Qxpulsonem , unde tussis vehementior exorituri
Secundum incipientis atque finientis phthiseos signum est grauitas thoracis es quae ex materia in pulmmone congesta exorituri Licet enim pulmo ex se pareruies aut ni hil sentiat, & doloriste s affectus in se ipso
non percipiat . quia tamen othoraci per membranas allisatur , ideo illi grauitatis sensum communi at, . quando a maiore Copia grauatur. Tertium signum est dolor acutus ante & rerro. Ma
518쪽
letia enim in pulmone contenta etiam praua qualitate grauitatis sensum infert, sed non solum quanti tute & putredine , pulmonis membranas pungit, Muellicat , unde acutus dolor exoritur ἱ dolor enim membranis propriis , pungitiuus est. Percipitur in tem ille dolor ante & retr 'quoniam hae membranae sterno alligantur ex parte anteriorς , & dorso ex parte posteriore. Infertur etiam talis dolor a mula-kssima tussi,quae tussis , ratione ingentis molestiae deturbationis quam infert , in lignλ & ferinaab Hi
Quartum signum est , quod calores acutiores iii corpus incidunt, hoc est, febres insignes vel, mentes superueniunt. Cum enimin progressu morbi maior ex diuturniori mora materiae morbifica H p tredo inducatur , maiores inde febres enicitari necesse est. Quamuis enim in solo pulmone ab initio materiada putrescati, attamen ex suppuratione in thorace facta , dc ulcere superinducto , putredo humoribus in venis existentibus communicatur; qui bus putrescentibus, varia putridarum febrium gerinera exoriuntur , & hae febres de putridarum genero sunt , toto genere diuersae a febricula illa , quae ab Vlcere pulmoni excitatur putridis ex vaporibus ab eo in cor transatis , quae febricula cum temporis
progressu in hecticam degenerat, & ideb in phthscis complicatio febris hecticae cum puῖrida pi unaquς,
Quintum signum est , quod magna pitvitae copia descendat, cerebro in pulmonem , quod indiri cauit Hippocr. causam reserens magni illius us , quoniam scilicet pulmo a calore ad se cra' hit pituitam ex toto corrore. Hinc patet humo res
519쪽
in totoicorpore contentos fieri materiam fluxi6ta continuae , & copiosae , quae phthisiicos infesti Pulmo ex putredine concepta caliditatem contrahis cuius ministerio pituitam attrahit a cerebro, cerebruci verb a Ioto corpore ; dc haec est Una ex praecipuis exte nuationis & consumptionis totiuS corporis causi; Humores enim omnes tum praui tum laudabile; at illas partes deseruntur , sicque totum coUuS exlia
Sextum signum est , quod aeger pituitam putrest
centem subcrassam expuit ; quandoquidem materia fluxa iam putredinem concipit , & superueniente vitacere , necessariin pus ex eo texcernitur I & id ed purulentum sputum screatur. Est autem pituita sub crassa id est inter crassam , & tenuem messio cris ; quia cum ex mora quam facit. in pulmone crassitiem acquisierit , admixtione laniet , quae exulcere pulmonis exudat , tenuior es Ituri; atque adeo mediocrem quandam crassitiem acquirit, cuius ratione subcrassa ab Hippocrate nomina
Praedictis signis ab Hippocr. propositis hoc tanquam certissimum adiungendum est , nempe corporis extenuatio cum febre lenta , Sc continua. Nam praeter febres putridas supra enumeratas , quae pervices accedunt , ω recedunt , & ex humoribus in Venis putrescentibus oriuntur , adest semper febris lenta , & assidua ex vaporibus ab vicere ad cor continuo translatis , quae nutinionem in toto cor' pore corrumpit , eique calidam siccamque intemperiem imprimit, unde extenuatio necessarib consequi'
etiam . adiungendi sunt sudores nocturni,
520쪽
est principium 8. y II. De Phthis. 489
quibus viplurimum phrhisici Vexari consueuerant simulatque somno corripiuntur. Per somnum enime or concentratur & pulmonis inflammationem a get'; ex calore autem intus augescente magnas fit maporatio qum: in cute condensetur , Sin sudorem
Addhetiam possunt rigores frequentes nullum typum seruantes qui ex puris acrimonia membranas vellicante oriuntur.
Ac denique addi potest spuri dulcedo , incipiente generari solet, siquidem illa es sal Ginis. Factae denique ac confirmatae phthiseos signa pro
ponuntur ab Hippocraxe. lib. I radicto textu unde ires. his verbis. uuanto vero magis tempus progreditur, tants metis pos sincerum expuit , ct febres acutiores Myt, ct isti frequens ac fortis , ct inedia vexat , or tamen aluus inferne thriatur r Tybatur autem a pituita , pituimia vero de capite defendit. Hic cum ad hoc peruenerit,
perit. His dictis quinque signa confirmatae phthiseos
Primum signum est, quod sputum redditur magis purulentum, imb pus sincerum expuitur. Secundum signum est , quod febres fiunt vehementiores , & acutiores , putredine semper ulterius p aedente , & vicere magis sanioso , ac purulento Tertium signum est , tusis frequens ac fortis ; id, frequentior ac fortior quam antea fuerit. Fremquζnxior quidem, quoniam plurima est irritatio,pa CR Vero expurgatio ; unde natura iteratis vicibus per'hς e conatur,quod unica non potest. Forpior aurem
ςst russis non solum quia maior puris acrimonia facul' Hii s tatem