장음표시 사용
521쪽
talem expultricem acrius stimulax ; sed etiam quia emaciatis solidis partibus , thorax quoad cauitat amplior factus est,unde fit tussis quaedam rauza,& re Ionans, ut in illis rebus contingit quae ex cauo & re condito loco resonant. Quartum signum est, inedia seu inappetentia, quae
aegrotantes vexat, & maiorem corporis extenuatione
inducit. Fit autem illa inappetentia ex eo quod diastillatio a capite defluens, non solum ad spiritualia .membra descendit,sed etiam naturalibus partibus c5- municatur , ventriculo praesertim, cuius orificium inde Iabefactatum , functionem propriam nimirum lappetentiam amittit. Adde quod ex putridis exhalationibus , quas partim ratione febrium putridarum, partim ratione putridae pulmonum affectionis, ori lVentriculi communicax ir , appetitricis facultatis ro- lbur destruitur. lQuintum & vltimuni signunt est alui fluxus , qui ipituita ex capite defluente producitur , unde saccessu temporis v entriculus,& intestina labefactantur,ac facultas retentrix debilitatur,hincque alui fluxus ex imbtur,qui ad interitum aegrotantem deducit ut in prog, nostico fusius dicetur.
His signis ab Hippocrate propositis adiungena
sunt alia.Primum est inmma totius corporiS extenua tio , ita ut in illo statu caro musculosa uniuersa ab' sumpta sit,& ossa omnia se prodant, sola cute con tecta.Hinc ungues incuruantur absumpta carne , Myin summis digitis existebat unguesque fulciebar. His etiam addenda est respiratio dissicilis,lum qR, facultas est debilis , tuni quia bronchia pulmoni γ λmateria putrida & purulenta obstruuntur; tum qοψ ipsum Viscus maiori parte consumptum& putrefact
522쪽
item suscientem non trahit ad cordis refrigerium; iiivi quod unica respiratio praestare non potest,pluri bus iique iteratis perficere conetur. Αe denique addendum zst, quod in phthisi confirmata, & interitum Vergente capilli defluunt ; mala liuescunt,nisi quod post cibum aeuatis sursum vaporibus rubescunt; peAculi magna copia generantur, &pe8es intumescunt. Neque tamen in eo statu tanta fgnorum speculatio ne opus est. Si quis enim vel plebeius inquit Aretaeus)homine viderit palletem,imbecillam tussientem, m cie confectum,hunc vera phthoe laborare pronutiat. Aduertendum tamen est diligenter, quod in praxi maximi est mometi,catarrhum cotumacem in pulmo nem defluetem saepe vera phthissim ementiri; siquidepituita putrida puris aemula per tussim excernitur,hinc ex putredine fiunt febres,ac corporis extenuatio cosequitur:attamen ita affecti diligenti curatione adhibita facile liberatur. Ideo attete distinguedus est hic af eius a vera phthisi,quod fit praecipue distinctione pi xuitae putridae a vero pure. Quae distinctio his praeci pue smis perficitur, quod videlicet pus coloris est cineriti; & minus albu quam pituita,& interdu varij coloris,& in aqua tepidam proiecis,funda petiein eaque
dissoluitur Pituita vero aquae imatat,& propter Visci, ditate coli rei ac minime dissoluitur; si voxo sputi por tio dissoluatur alia vero minime,late sputu sit ex puἔζεο pituita mixto,quod uiplurimu in phthis . cotingit. quod ad progno sim attinet recentis viceris pulmo'nis sanatio dissicillima est, inueterati omnino impos tibilisa quia vicus continuo pulmonis motu , & rus
si magis laceratur , tantum abest ut coalescere valeat. Tum, medicamentorum vis longo tractu fere exoles cit
523쪽
49i Praxens Medisae Lib. PII. .& deperdita pulmonum substantia nulla arte resar Uri potest. Adde quod ulcus , sputum, febris &cies contraria remedia exposcunt. Illa enim quae vicus exsiccant, sputum imperemi, febrem augent, & ma
ciem; humestantia vero quae febri & maciei obsistini vicit; sordidius eseciunt. Interdsim tamen quibusdam ulcus sanatum videtvh i. cfusta superinducta , quaeia
men leui occasione decidens 9 mozbum renovat ψὰ grumque ad priorem statum reducit: Phthisis quae ab ulcere paruo & non diuturno pro uenit; licet euratu dissicillima sit , non est tamen omnin' thcurabilis, si curatio idonea mature adhibenov& no pauca curatorum phthisicoru exempla apudobseruatiotium collectores reperiuntur.Spem autemali quam curationis praebere possint, vires robustae, tum album,aequale, unius coloris, & P0d facile ex-lpectoratur. Si hum0r a capite defluens ad nares comuertatur; indeque febris remittatur ; si appetitus vigeat; sitis ; absit; aluusque quotidie conteacta; & ast sumptis conuenientia deponat. si aeger sono habitu praeditus sit,iti aetate puerit1 i aut pectus habeat am 'plum & hirsuturii. Quibus phthisicis sputuni auiter olet,aut alui fluxus superuenit,aut sputum supprimitur,aut faciesHi pocratica apparet, mors in propinquo est , docenῖς Hip. I. rognosti ct h. i s.ct Aph. 16s t.' Phthisis acuto morbo siperueniens bretui interimit.
Ab aliis veris causis genita chronica interdum euadit, & ad multos annos perseuerat. Refertque Avicenna spmulierem phthisicam vidisse quae per Σ3.annos vi rix Et Matthaeus de Gradi dicit aliam muliere phthisicam quae Circa furnum drignem quoti dieciccupabatur,pinviginti octo annis vixisse. εο curatio
524쪽
Curatio huius affectus, x antea dictum est, pluri inuin impossibilis est. Si nimirum affectus altiores egetam radices: quia tamqn incipiens affectus interdum eu
iuri potest,&mulio Acilius mminens in iis scilicet hi ei dispositione haereditaria in phthisim incidere prolainues sint ; nondum ramen in eam inciderunt; Idect ophylactica curatio prius proponenda est, postea vetato affectus iam geniti cura erit instituenda: 'Ad corrigendam igitur prauam illam in tabem pro
pensionem, conuenit Victus refrigerans & humectans.& ea omnia quae anguinem corrigere eumque mitem. ac blandum reddere possunt , o aemque illius acritamoniam dc salsedinem corrigere, qualia sunt aquarum dulcium balnea,lactis usus & cibaria similis naturae Tum etiam decoctum radicis chinae in potu ordinario exhibitum. Sed multo efficacius erit decoctum santa lorum , quod non selum in curatione tabis instantis,
ves incipientis;sed etiam in distillationibus sal sis, prae
cipue autem requibus,in diuturnis sanguinis fluxibus, ab illius ardore productis,instanda praestat fit siti iali omnino ration qua guaiaci ducoctum componi so letadque vel in aquis stillatitiis, 'do addita portioni
vini, vel albi, vel rubri, pro ratione affectus. Paratur autem decoctum santalorum uti guaiaci decoctum, cum primarium , tum secundarium, & eodem modo exhibetur: His addenda est mutatio aeris , quae ad imminentis affectus praecautionem , & incipientis cura-xionem plurimum potest. Ac denique illa Conuenient remedia quae in morbi iam facti curatione primo loco usurpanda proponere aggredimur. Tota igitur iam factae & confirmatae phthiseos cura tὶoMersatur in viceris abstersione & conglutinatione, Musarum producentium, vel fouentium ablatione, fe-hIis lentae & hecticae oppugnation ac consumptioni&
525쪽
restauratione Primo igitur,quia cacochymia redund8ns in corpo re ulcus pulmonis seuere,& augere solet, blandis νοῦ g ntibus auferenda est. per interualla repetitis, quali diu corpus non est valde consumptum. Eaeque purgationes componantur ex rhab. manna, Crassia, aut sy rup.rosac. in hunc modum.
V. Hordei integri P. s.liquirit sae & passul munia
aqua scabios cum santalo citrino infuli scrupesis mali
nae J. i.*rup.rosac. 3. semis. Fiat potio. Vel mannae ij. cum iustulo pulli, aut communi exhiberi poterunt.
Vel parari potest bolus ex castiae j. cum puluer. liquirit.scrup. j
In principio phthiseos valentiora etiam purgantia , vsurpari possunt, ad catarrhum acrem ες saliam, praecipuam viceris causam, potentius reuellendum: qualia in catharro calido proposita sunt. In eodem etiam phthiseos principio,antequam corpus sit emaciatum conuenit venae sectio , ad febrem temperandam, dc humoris acrimoniam demulcendam. Ab ipso etiam curationis initio catarrhus , si asectum istum foueat, sistendus, & a pectore auertendu est: alioqui frustra caeteris remediis pugnatur. Huic
autem negotio conferunt ea omnia, quae in catarrhi
calidi curatione proposita sunt. Ac praeter illa remedia seiaceum ceruici admotum summe est essicax. Refertque Fabricius Hildanus, sononnullos phthisicos hoc praecipue remedio curasse Tandem ad viceris ipsius curationem veniendum est. Cui usii maxime conferunt, quae abstergunt,con solidam dc expectorant. Ad hanc rem infinita ususIm
526쪽
solent medicamenta. Efficacissima vero sunt quae se ''sae omnes intentiones ad phthisicorum curationem propositas adimplet. Abstergit serosa sua parte
eonglutinat caseosa,corpus nurrit & reficit butyrosli. Cum autem varia sint lactis genera, omnibus prae a redum est muliebre , vrpore naturae nostrae magis sata miliare,utiliusque erit si ex ipse ubere fugatur. Huiugusu se aliquot 1estitutos vidisse testatur Platerus: ex iisque unum non solum conualuisse , sed etiam tantatas vires recepisse , ut ne lac sibi in posterum deficeret,nutricem de nouo impraegnarit. At quia multi ab eo lacte abhorrent, usitatiu9 est asininum. Quod quia valde serosum est, facile venas penetrat,& ulcus optime detergit.Huic vero succedit caprilium Asina nutriatur soliis plantag. rubi, vitis , polygoni,gramine, rdeo & secati.Lac autem recentissime mulctum, & adhuc calens hauriatur. Idcircbinducta prope cubiculu asina, in vas calefactum mulgeatur. Assiimatur primum in parua quantitate ad j iij. vel iiij. ut ventriculus illi auueseat,quantitatem illius sensim augendo usque ad. g. viij. x. & d. j. Ne verbMescat,aut coaguletur in ventriculo, utque pulmoni magis fiat amicum,saccharum rosaceum ei permisceatur ea proportione,ut ad lactisj. viij sit sacch ii Post assiimptu lac no dormiat aeger,sed leui deambulatione per cubiculum se exerceata Non pradeat donec lac bene coctum a ventriculo secesserit,& aeger seme prouocetur ad cibum. Vt denique lac commode Viurpari possit,non debet adesse magna febris aut do- 0r capitis,aut hypochondriorum tumor , aut biliosus alui fluxus,luxi Aphor.Hipp.6 ct F. Vulgo sumitur lac semel tantum in die;sed melius Rit bis in die sumere.Et adhuc melius, si aeger solo lacte
527쪽
cte nuiciatur. Nam praeter quam quod in maiori coeta sumptum, maiores exerit effectus, magnum vitatur commodum , , quod ex iustulis & carnibus cum lati permixtis exoritur, facile enim putrescunt. Si ergo in morbo desperato curatio tentanda sit , exhibeatur laepraemissa purgatione , sexta quaque hora addita manu Christi perlata, & corallata. Et ne vires deficiant, per interualla potionibus lactis intermedia capiat d1stilla tum restaurans ; & continuetur haec methodus , donec vires refici videantur. Saccharum rosatum phthisicis utilissimum est, tum etiam conserua rosar. . Cuius us1 refert Atticennaquan dam mulierem phthisicam, &desperatam is ita curatam fuisse , ut non solum sana, sed etiam pinguis red
Eadem testatur Me0ceus multos fuisse restitutos;
praecipitque , utconserua rosar. recenS sit, non exce denS Vnu ,annu magna quantitate, & frequenter assumatur , cum medicamentiS, cibis & potibus,tum etiam per se omni hora. Prius tamen mundificantia usurpentur, quia materiam purulentam ω excrementitiam in pulmonem retinet.
Quoties vero contingit restringi anhelitum, ut spu' tum supprimi, expectorantia vi syrup. de hyssopo , dς tussilag. eclegmata, & similia usurpentur. Si denique contingat calefactio propter desiccatio'nem , detur syrup. yiolac. ivlubinus , mucilago semi mis psyllij , cydoniorum & similia.
Saccharo rosic. se quosdam vidisse curatos, testan tur MotanuS,Vareriola,&Forestus,quo aegri in maxim*qnantitate Utebantur. Quidam Pharmacoporus phthi scus nobis notus , ingentem sacchari ros ei quanti talem sibi ipsi praeparabat; idque perpetuo comedis h& hoc solo remedio sanatus est.
528쪽
phthisicis etiam maxime confert infusium ex mille sol. torment. pimpineat. & conserua rosar. in B. M. pirarum, & in cap. de sputo sanguinis descriptum, si per xx. dies illius vias continuetur. Deeoctum bugulae in iusculo vervecis , phthisi Minternis ulceribus mire prodest ; parum & clementer
ventrem laxat,contra naturam consolidarum.
Trallianus l. 7. c. I. se multos phthisicos curasse gloriatur usu lapidis haematitis. Cuius praeparationem & utendi modum proposaimus in curatione sputisainguiniS. Syrupus ex succo hederae terrestris commendaturi Quercetano , eiusque descriptio talis est. Succi hederae terrestris m. ij: g. Digeratur ut purificetur ad ignem B. M. Huic succo perfecte depurato adde sacchari rotat. m. j. penidiata iiii
Coquantur in syrapum , quo Vtatur aeger ex cochleari.
Huic etiam syrupo idem Quercetanus flores sulphuris admiscet, ad consistentiam looch , de quo exhibet quater in die , eoque se multo s phthisicos desperatos , & proclamatos restituisse gloriatur. Syrupus ex florib hyperici per infusionem prae
paratus in B. M. huic etiam affectui, quemadmodum omnibus ulceribus internis consolidandis conuenientissimus est. Syrupus de symphyto optimus : Nam detergit, Consolidat, & astringendo roborat 3 tum etiam i diStymphyti decocta in iusculo. Hydromelite sequenti quosdam phthisicos fuisse
curatos a nonnullis asseritur.
529쪽
pulmonariae, scabiosae totius , Veronicae utriusque. vlmariae , nummulariae, ana M. ij. capillar. omn1umana M j. summit. soridarum bugulae , betonicaeae6r herbae paralis eos, & veronicae Tubrae,ana P. iv. hede aeae terrestris totius M. iij. iuiubar. dactylor. sebesten Passies. mundat. ana Vnc. j. 6. liquirit. hispanicae i. g. Omnia debite concisa bulliant debito ordine in a quae fontis purissimae m.xxxij.ad mediae partiscosum ptionem, subdito calore lento. Colaturae clarificata, adde mellis Narbonensis 1 b. iiij. Coquantur iterum despumando ad supernatatis oui terminum.Colentur per manicam Hippocratis, ad dendo cinam. inter. J.g. Lem.coriandri Drach vj & sceniculi dulcis, aha Drach iij Ponatur liquor indolium satis capax ,αί- natur fermentari ; quod promptius fiet si doliumansole manserit , hoc enim modo intra o. dies satis erit fermentatum: alioqui multo longius, tempus necessa-Tium est. Semper autem vas apertum & plenum - seruari debet, ut optime despumetur. In hunc finem vitior quantitas hydromelytis conficienda est, quam quae in dolio contineri possit. Imo verδ si morbus W-geat , recens , & non fermentatum usurpari potest, dum aliud in dolJo sermentatur ; quod etiam dupla, vel tripla quantitate componi poterst , quia per pi res menses est usurpandum. Huius capiat aeger bonum haustum bis aut ter in die. 5yrupus sequens parata facilior eximi s habet
Succor. hederae terrestris, veronicae & carabe ned. depurat. an. Vnc. viij. in quibus bulliant lenitor fol.adiathi,polytricli,scabiosae,&lactucae,anMsera Τη
530쪽
ine eoctus,addendo in fine extracti iuniperi Praeli iij succi liquirit.&extracti card. bened. an. B.iv. C tapiat aeger cochl. l. hora Vn ante prandium , & ante coenam, & in ingressu lecti. Cardanus se multos phthisicos etiam desperatos m stituisse testatur sequenti regimine. Vt scilicet non v. latur aeger alio alimento, quam hordeato sine iustu lo carnium consecto. Potus sit aqua saccharata. Et sin viis diebus mane capiat Unc. iiij. decocti caudarum.& brachiorum cancrorum fluviatilium facti in aqua hordei cum sacchari Drach. ij. Admiratione dignum est, quod testantur Arcteus, Ingrassias. Fracastorius,& Erastus, se multos phthia scos curasse usu decocti ligni sancti , per longusti
tempus continuato, cumillud ratione causis antecedentis, humoris scilicet calidi & acris , maxime a
Refert Auenetois , ab auo sto quendam phthi
cum perfecte curatum fuisse, cibando eum pane bene fermentato cum oleo olivarum. Tum etiam seipsum alium aegrotantem eodem morbo , eadem ratione litaberasse. Pulvis sequens a Valesco de Tarania valde commendatur , & Haly Abbati tribuitur : ebque praecipue verum phthiscum se restituisse affirmat. Eodemque
Forestus fratrem proprium curasse testatur. Sem. papau. albi Drach. x gummi arab.amsi, tragacath.ana Draeh.iii.sem, portulac. sem maluae,s a