장음표시 사용
581쪽
ina sed ibus cordi propositus est. 'Ex alimentis sim appetentiam plurimiim excitant Imo & acida usurpari poterunt in parua quantitate,cum aliis permixta,ne ventriculum refrigerent. Exterius v o admoueantur fomenta,linimenta, &e ustra insequentem modum composita Rad. cyperi , galangae , ireos Florent. & cori. citri sicci, ana Vnc. ij. fol. mentitae, hysopi, saluta. ro ismar. , maioran. ana M. j. sem. anisi, baccar. lauri, nucis ino har. caryophall. & cinnam.an.D ach.iis.
uncludantur duobus iacculis interpunctis, qui ma--entur in vino genems , dc applicentur regibui stomachi calide v1cissim. V.Ol de absinthio dementita,& nardini, ana j. R. oh nucis inoschat. S. ij . ligni aloes,macis,cinnam. ana Certe pes um , fiat linimentum. Quod praestantius euadet, si addideris olei caryophyll. gutt. vj m0schi & ambrae gristae, ana gr. Vij. Linimentum ex OL nucis moschat. & balsamo Peruviano ; vel ex oleo absinth. inastic. & balsamo Pe
Massae eriplastri demastiche J j. piau. aromat. Tobat. 33 j. M nucis moscitat. q. s Fiat emplastr. scutiforme'; plicandum regioniaiomachi. Crato sequens emplastrum miris laudibus effert. ψ Ladani f. ij. cerae J. iv. olei nucis moschat. 5. iij, si ei gastri massa ad usum. - Admonet Galen. . meth. huiusinodi emplastr*diutius non esse in parte detinenda , quia tandese ca
. . Multi tractici huiusmodi re edi, admouent , non tum parti anteriori serra cartilaginem riphesdemi
582쪽
segetiam posteriori supra Iy.vertebram,quia orificium .entriculi superius ad posteriora fertur. Attame tanta est crastities vertebrarum,& musculorum eis subiectorum , ut vireS medicamentorum eas partes penetraro nequeant, & ad ventriculum deferri. - M. Rad. galaygae, Sc calami aromat. aha Draetidi, mastiches & caryophyll. an Drach.ij. nuc. mos char n.j.cort.citri sicci Vnc. f.sem. anisi Drach j si . Ex his contusis fiat sacculus interpunctus cum sindone rubra,& cotone moschato, perpetud gestandus supra regionem stomachi. Ad idem valde laudantur pelles vulturis praeparaistae,& supra regionem ventriculi gestatae:earum des
cto pellis leporis, aut pannus scarlatioux usurpari po
CVm superiori capite de appetentia imminuta,
abolita actum sit,ordinis ratio postulat,ut deprauata explicetur. Deprauatur autem appetentia duobus modise,quando scilicet vel qualitate,vel qualitate peccat. Quanxitare peccat dum maiori copia alimenta ex peruntur quam naturalis ordo requirit,& ille affectus λουλιμ.:α seu fames canina nominatur,qualitate verbicucibi absurdi, aut ea quae extra rationem alim&i sunt, expetuntur; & pica seu appelIatur. De priori hoc capite, de altero vero capite sequenti agendum est. Nomen igitur m λιμου deducitur, quis εου particula aliis vocibus addita significatio -nsin auget,ac si bovis magnitassini coferatur.Vocatur
583쪽
etiamφαγεδαινα, quod nomen Vlceribus quoque tri buitur,quae carnem exedunt, & continuut incrementatum capiunt ue eaque ideo autore S Vlcera φαγέο αν ι, id est depascentia nominant. Fames etiam canina nominatur, quoniam sic affecti vehementi appetitu canuin more in cibm feruntur. Notandum autem est haec duo nomina nempe bou limiam, & famem caninam interdum confundi,& pro uno& eodem usurpari interdum Vero disti ut,& se mes canina dicatur, quando post nimium assumptu alimentum vomitus consequitur & ita aegroti canum. more assiciatur,qui cibos nimia quantitate assumptos, vomitu reiicere solent. Quibusdam tamen afui fluxus potius quam vomitus accidit, natura copiam illa ali
menti, quam ventriculus concoquere non potest, per 'aluum detrudente. In boulimia vero VomituS non accidit, sed eam interdum lypotlaymia comitatur. Sunt etiam quidam , qui insatiabili illo cdmedendi deside.
Tio premuntur,non tamen vomunt, nec alui fluxu to.
nentur;sed omnes cibos ingestos probe concoquut,& nis nox alium sumant,male habent. Quemadmodum narrat Sennertus de quodam studioso,nigro corporis habitu praedito,qui non solum de die,sed noctu etiam comedebat;cibum tamen quem sumebat, sine vomitu concoquebat; imo vero cibis delicatis satiarimo pote Xat,sed cratas expetebat,unde nec panem a pistoribus confectum . sed a rusticis in vicinis pagis emptum,Vt solidiorem Comedebat ; cepe mane tempore aestiuo pastinacae satiuae radices tot quot sex nummis emun- Iur, crudas sine damno comedebat. Ex his patet hunc affectum eme symptoma aestionis
deprauatae respectu quantitatis,quae actio aucta nomi- . natur,nempe appetentia modum naturalem excedenS.
Pars affecta praecipua est os ventriculi superius Causa
584쪽
cap. II. De Fame camna. - 's erastinens est sensus suctionis & vellicationis vehemens dc immodicus, appetitum subinde irritans. Galenus 2. deo t. cos cap. 7. Causas huius asse ctus proxin as ad duo genera reducit, his verbis
iisse anetentia, muri m in quam it te excedunt, etjo
canturque a quibusam canina tam existum, cum vel acia dis quis im Ohio θccus ventriculum mordet, vel totam corpus immodice aegestam inops alimentἱ redditur.
marsum infert;appetentirem vero proritat naturalis affectusflmilitudine. Causa igitur proxima auctae praeter nat turam appetentiae iuxta Galeni mentem, est primo humor vitiosus & frigidus in ventriculo hae rens, secundo silenti indigentia ob nimiam 'dige-sionem. 4 'Humores vitiosi in ventriculo haerentes famem immodicam excitat, quatenlis nimia sua frigiditate, acciditate & austetitate orificium ventriculi constri gunt, corrugant ac vellicant, adeoque sensum naturali suctioni similem , & spuriam famem inferunt. Talis humor est, vel pituita acida in ventriculo resta gn ns, vel vialurimum melancholia a liene in ventri culum transma, quae in statu naturali existens, μmoderata quantitate, & qualitate praedita, naturalem& moderatam excitat appetentiam; si vero praeter na-xuram se habeat,& in praedictis excedat, eam intensio'
rem ac praeternaturalem essicit. Alimenti indigentia, ob quam venae continuo ex Ventriculo sugunt, vel a nimiis oritur euacuationibus, per haemorrhagiam, alui iluxum, vomitum , sudo' m & similia ; vel ex nimia substantiae alimentariae ςOniumptione , ob calorem partium immoderarum, Ut humorum tenuitatem, corporis raritatem , dc P0mrum laxitatem . vigilias, balnea, exercitia imm
585쪽
modica, venerem effraenatam; quae omnia humidita ltem 1ubstantificam maxime dissoluunt;ab iisque fata linanitione, & alimenti penuria, cibus citius quam de bebat a ventriculo abripitur. A lumbricis etiam chylum depascentibus potest fieri isames canina3 quemadmodum refert Trallianu, l 7. de quadam muliere boulimia laborante, quae ab usu hierae vermem duodecim cubitos longum lexcreuit, & liberata est. lHermetici aliam huius stupendi appetitus causam lstatuunt ue nempe spiritum quemdam di luentem in lcorpore genitum, qui insita proprietate quidquid ci. lborum ingeritur , tum prompte coiisumit , α re- lseluit, ut legitimum dc necessarium nutritioni terminum naturae non concedat. Hunc spiritum vocant famelicum , esurinum, voracem , silinum , acidum,& vitriolatum. Quemadmodum enim , inquiunt, ex variis salibus, vitriolo, sale communi, ammoniaco , & similibus, spiritus seu liquores , quos aquas fortes vocant, arte chymica eliciuntur, qui
lapides durissimos, durissima metalla, breui temporis ripatio.in liquorem resoluunt ; aurum, quod ne igne quidem fortissimo intra mensis spatium dissolui potest, attamen intra horae quadrantem in aqua regia soluatur inin liquorem aquae ipsi pessi'
Haec doctrina diligenti 'examine digna est, sicux enim digestio ventriculi naturaliter se habens sedulis
rerum naturalium indagatoribus quippia mirabile, stupendumostentare videtur: sic eadem immoderata in praeternaturalis reddita, quippiam habet admiration dignissimum. Hoc autem admirabile est in digestionς
Ventriculi narurali;qudd cibi durissimi in eo difflatu ii
586쪽
trium vel quatuor horarum spatio in liquoremii losum c5uertatur,ita tenuem,Vt per angustissimos uenarum lactearum ramos transeolari ac veluti silirari Valeant: quod canes ossa durissima in eundem liquo
rem conuertantilloc certe calori intensiori valide contaeoquenti tribui non potest,cum cibi in olla,igne qua inmuis luculeio,intra 24. horas ac plures dies in similem succum conuerti nequeant. Dicunt Galenici a facultate vetriculi illud depedere. Sed facultas non agit sine instrumento, quod etiam assignatut idiosyncrasia partis;quar tamen id sincrasia, si est certa primarum qualitatum proportio, Vt vulgo circumfertur, praecipua illius actio erit a calore, frigiditas enim , humiditas & siccitas,nihil iaciunt ad eximiam illam ciborum liquatione .calor autem,ut dictum est,non habet illamessicaciam. Est igitur illa idiosyncrasia, aliquid aliud
ignotum & inexplicabile. Liceat ergo illud inquirer per ea quae fiunt in macrosino , quorum analogia quaeda es e potest in microcosmo. Et ideo dicunt Hermetici acutiores,spirituum quemda seu liquorem aci dum transfundi a liene in ventriculum , qui solidiora limenta dissoluit , & in liquorem chylossim breuirempore conuertit ; ita ut spiritus ille seu liquor acidus sit praecipuum digestionis instrumentum.Ex quae dam huius rei coniectura ex eo elici potest,qubd aues,
quae durissima alimenta conficiunt, lienem habeant, Ventriculum undiquaque ambientem, caro enim illa quae ventriculis auium circumducta reperitur, Iienis sebstantiam omnino repraesentat ; unde nobilio lieni usum tribuunt,quam qui ab antiquis est traditus , qui eum solummodo limosae sanguinis Parii
ςXpurgandae dicatum censuerunt ; cum alimentorum ncoctioni, iuxta nouam hanc doctrinam , maXimς inseruiat.
587쪽
inseruiat. Si igitur spiritus aut liquor ille acidus 1 liene promanans naturaliter se habens digestionein naturalena & naoderatam perficiat s ille idem spiritu, a naturali statu deiectus, & vitiosus redditus , acuti6r inempe & nimia dissbluendi vi praeditus , solida si lmenta promptius liquabit & conficiet ; iisque diss6 Φlutis & a ventriculo confestim deturbatis , noua se mes, eaque immodica exurget. Nouam hanc doctri- lnam certam & indubiam nonsatu imis; sed eam tantatum proponimus, ut a solidioribus ingeniis sedulo eXaminetur.Eamque inferius iterum discutiemu dum, concoctionis causas inquiremus. Signa huius affectus diagnostica satis manifesta sunt. Per se enim aegrotantibus & astantibus apparet appe- ltentia deprauata & excedens,quae plures cibos asumere cogit; qui tamen postmodum nimium grauantes per Vomitum reiiciuntur,& est fames canina;vel si vomitus non subsequatur,animi deliquium adest cum extremorum refrigeratione, tunc est boulimia. Signa causarum ex antecedentibus , comitantibus,& consequentibus , facile desumi possunt. Frigidae ,
intemperiei & humorum acidorum in ventriculo rem stagnatium signa sunt , rvistus δc vomitus acidi desessiones crudae, sitis carentia, & cauta externae refrigerantes praegressae. Si a defectW alimenti depeΠ'deat, aegri emaciantur , dc causae humiditates cor poris diuoluentes adsunt, vel praecesserunt, ac deni que lumbricorum signa ex proprio capite erunt deis
. Prognosis huius affectus ita instituenda est, Vt na causis externis omnino dependeat, periculosus D Rsit;modo illae cito auferantur,a lumbricis etiam oriun
dus partim infert periculi, quia illis sublatis aesciss)etiam tollitur. .
588쪽
C . II. De Fame canina a Sy- Maxime autem periculosus est , si ingentes euatatuationes , aut colliquarioneS Corporis consequa iur; praecipuo si post ingestum alimentum , & veniatriculo Edhuc-pleno existente , animi deliquia coli fingant, quando enim ea quae maxime iuuare debent, inutilia existunt, magnam ificant ventriculi atota
Sic etiam critina appetentia , cum ornitu aut crebra deiection: perseverans 'pericvlbia est , in cachetaxiam Gim,'hγdmpem , lienteriam , marcesre alios
que t ales affectus degenerare solet. Quod ad curationem spectat , quia viplus imum
fames canina ab humoribus melancholicis aut pitui tosis, ventriculi tunicis impactis , & imbibitis,ducit originem' : ad eos praesertina remedia dirigenda sent, quae tum humoris peccantis euacuationem & alterationem 3 tum partis laboran is roborationem respi
Euacuatio instituenda est per vomitum , vel secensum,remediis supra iti curatione inappetentiae a frigida causa ortae propositis. Licet enim hi duo affectus inuicem contrarij sint, ab iisdem tamen humoribus, sed frigiditatis gradu & secundis qualitatibus admodum diuersis ac veniticulum diuersimode assicientibus produci solent. τRemedia etiam ventriculum calefacientia & roborantia , tam interna, quam externa , ibidem propo Conueniunt. Quae non solum conserunt frigidam intemperiem corrigendo , sed etiam exsic Vando & sitim inducendo. At urgente siti fames in
milutitur. Praeterea vinum meracum satis copiose sumptum seme potentissinae resoluit, icixta Aph.Hipp. I. I. ct.2.ὲ que potentius adhuc praestat illius spiritus,aqua Vi-
589쪽
tae Vulgo nuncupatus. lFamen illam peculiariter obtundunt, quae venu' lculum potenter humectant & relaxant , humoris. laciditatem leniunt. Quali unt pinguia omni
oleaginosa, ut adipes, olea, extremitates animalim Quemadmodum Villanouanus refert , quendam liceaffectu percitum, panem calentem , amurca olei im butum, comedisse: & mulierem bonis liquatum adi pem, cum pari calentis olei quantitate, duabus vici
bus bibissein in tantum cibi fastidium utrumque inci disse,ut nihil per quinque dies comederint, & a priori affectu liberati sint. lNarcotica medicamenta sensum ventriculi nimis lexquisitum obtundendo , famem illam caninam po sunt imminuere. Et inter alia theriaca recens magis ex usu est. Quia praeter vim narcoticam , humo . rum etiam malignam qualitatem , quae a nonnullis in hoc affectu subesse creditur, virtute sexiteria corrigere valet. Quia vero narcotica rub , & non nisi summa urgente necessitate usurpanda sunt aliis temporibus theriaca antiqua, propter rationem dictam,tum eum lroborationis causa erit usurpanda.
Ambi a grisea ad gr. v. vel vj cum ouo sorbili sum- lpta, non solum ventriculum roborat,sed etiam pro prietate specifica huic affinui prodesse creditur,
590쪽
plea es malacia est appetitus deprauatus quo aegro.
tantes res absurdas, 1nutiles , & noxias appetere
xi lis, siue pica nominatur , apὶca me, siue obvarietatem coloris quo donata est, sue quod terrae glo bos esitat ; mulieres autem hoc affectu laborantes, terram, i gypsem , & similia , plerumque comedere solent: Malacia etiam ex Ρlinio appellatur; quia mulieres huiusmodi , prae animi impotentia , &mollitatie,a recto & naturali alimentorum appetitu defi
Producitur hic affectus a prauis & certo modo coria ruptis humoribus , qui in ventriculo ob laesam illius coctiouem colliguntur , vel ab aliis Partibus in eum
Ad horum autem humorum productionem maxime disposita sunt corpra pituitosa, & melancholica , praesertim vero mulieres, quibus hic affectus proprius& peculiaris esse videtur ; quamuis pueri interdum, imo etiam viri, sed rarius , eo affligantur. Ad hanc rem maxime faciunt,prauorum eduliorum uius , suppressa aliqua euacuatio naturalis, praecipue menstruo, rum,animi moerores,hepatis & lienis intemperies, obstructiones & imbecillitates, uteri affectus varii & si miliaia Illi autem humores vitiosi pro variis intemperieru, aliaruntque dispositionum gradibus , variam &dissimilem naturam obtinent, unde variae rerum absurda rum appetentiae oriunt r. Cum aenim liniusmodi hu