Gabrielis Naudaei Bibliographia politica, & Casparis Scioppii Pædia politices, ut & eiusdem argumenti alia, noua editio, reliqvis omnibus emendatior curâ Hermanni Conringii

201쪽

. DE STUDIO POLITICo. IIsti aliis laudati fuere,& certe fuere. Neci Varronis silmmo studio frui nobis licet, qui rerum Humanarum di Divinarum

libros xLI. conscripserat.

Illorum exemplum ausi etiam nostri homines caput adtollere, & de Rei publica commcntari: Aniseas Patriis: cius, 'hannes Bodinm , Gregorim Tholo. senuo Iustm L. - , & ante illos iam MachiaυHλι. Patricivi ita quidem, ut facile obtrectatoribus careat. Magis ardua & erudita tractatio Bodixi. Non

caret carptoribus. Mihi quoq; nimisse diffundere videtur. Sed faeile est in operosa libro quod reprehendas venire. Tu tales eo cautiuS lege, quo magis ab aliis notari intelliges. De Machiavelli Principe in medio est censura Lipsit. Lipsit inquam, cuius cave tu jU-dicium temere spernas. Mirifice recta linea peragitur. Et tu nunc etiam Mus Politica legis, uti spero, magno tuo bΘ-no. Ad istas Notas quas ire ine addidit identidem mihi respice. Scin quid ante te monuerim de talibus viris' Tu vider

ct si qui avocant aut obstringillat i H-

de δ

202쪽

EpIs T O L A COLERIde,aut refuta. Tholosanus varius est de ' eruditus; sed do strinae is tuae magis contulerit, quam prudentiae. .

In HIS T O RI A legenda ordinem diligenter observabis. Ad seri em

ae vi cuiusque te voco. Reimstilara illa via. Res Judaicae, AE2yptiacae, Persicae, lMedicae, Graecorum. Atheniensiunassia vid temoniorum Romanorum suos auctores habeant. Isto modo &recentiores constitues,qui Cotthorum Son sobardoeum, Francorum, Hispano - rum Germanorum, Turcarum , PoIo- nouim , Ungarorum , Britannorum

aliorumque populorum res scripsere.. Hi omnes si legi non possunt i comparandi tamen sunt,ut si qua inquirmida, in promptu sint. Sed verus Historiale praecipue ducat , instruat, dirigat: novo oblectet aut erudiat. rique illi prisci prudentes sunt, acuti , eloquentes. Nostri pleriquc Vantum ab illis tribus absint, non ignorio. ense tu istos veteres hos novitios scripsisse. At nullus veterum est, quem-non insigni cum fructu l

203쪽

DE STunso POLITICO I9I fructu cognostes. DupIex corum genus est, Alii gesta in rep est, exunum p . scripsc t e. I ljorum materia bella sunt: hi etiam mores civitatum & au-Jae tangunt pontissiimus ill priam est Thuydides , & prieter Herodotum etiam primus. Thucydides Historiam consummavit,c um Herodotus prior .exorna Gset. Volube,volve,& in sinu gesta ma-: gnum illum thesaurum. Bellum Pele-

ponesiacum descripsit , vidit , & partim etiam adtigit. Et tu illud apud eum

non legere , sed spectare videare. Praeterea apud eundem tantum verborum gravi fluxiorum , quantum sentiarum reperias. Res explicat prudenter,severe,

graviter. Unde planum fit , quantum homini Politico conferre possit in id de bello & pace deliberant ,hunc arctissimo sibi nexu devinciat consiliarium,& Omne punctum serat Thucydides. Hoc, ut dixi prior vixit Herod vir in quo plus demulceat te sua viloquentia , terumque varietas capiat ovam tractatio doceat. Vitiositas enim Hist

204쪽

t 2 EPISTOLA COLLRI. Historiae olim notata fuit. Primus Phinlosophorum more, Monarchiar,oligar chiae, Democratiae G κυσὶν quandam Ita mίηται , ut lqquitur Plutarchus. memophontem magis amplectere. Primus hic Philosophorum inamoenum illum Historiae campum processit. Facundiae facilitas non tantum par illicum Herodoto, sed major : inde Attica Musia et Apis dictus. Thucydidis monumenta huius viri beneficio constervata aiunt. Unde de ipsius prudentia non invitus coniecturam facio. Ea certe in eius scriptis ante, caeteras virtutes palmam obtinet. Elucet ex Cyri In- istitutione & Expeditione illa in Arta-eterxen; in qua etiam patefecit,quantus ipse imperator esset. Regibus itaque &Principibus εσοπὶρον : ImperatoribUS, ut Alexandro Homerus, εφοδιον sit Xenophon. Fuit magno illi Lucullo utrumque; qui cum rudis imperandi contra Mithridatem peritissimum in Asiam profectus esset, tantum Xenophontis lectione prosecit, ut cum calli-

dissimo hoste lacile aequa, saepe etiam

205쪽

sineriori, manu puagnaverit. Simile

in Xenophontis libris studium fuit Cornelio scipioni Africano. Habebit igitur in illis Politicus quoque foecundam distendi materiam. Aulico forsan

non parum intersit scire-, uvae Xenophon de Re equestri de Hyatione scripsit: quos elegantissimos libellos Laistinis versibus prope illustravi nuper. , . Polybim magnificus & diffusus scri- Yptore & de eo recte& ordine Lipsius

censuit. Sed is hoc etiam habuit pecu Ear ut ' νγροφικα reIigione quadam persequeretur, exemplo Ephori & Erathosthenis. Nec mirum. Terras enim S maria omnia permensus fuerat γ ut de ipso Epigrammata cantarunt. Sed bona pars ipsius scriptorum communi

illo naufragio pesium ivit Legito hunc. serio, & varia illa prudentiae documen. ta imbibe. Tantus iIle Politicus fuit, ut tota Achaia civitatum suarum auctorem & ν μοθέτην eum habuerit. Tan- tus,utsecundum ejus consilia secunda omnia gesseritει senserit Africanus, ille: contra, linitia ...

206쪽

EpisTOLA COGRI Alexandri in res Arriamin Graece Q. Curtius Latine exposuit. Finridus uterque , sed nitidior Curtius & quovis melle dulcior. Lectorem citius M.

fatigatum quam satiatum dimittat. Sententiae passim directae & obliquae, quibus mire illustretur vita humana. Videris quomodo illas notes , & exce ras; & alias etiam non poenitendam messem ex hac segete colligas monitionum aulicarum.

Res Romanas duo praecipui auctores scripsere ad JuIium. usque & Augustum Caseres, Sallustitu. & Livius. Co gita in Sallustio omnia suisse , quae inperfectum Historicum cadunt vel antiqvorum testimonior .& quae de Thucydidis verbis ac sentiis iam cognovisti, eadem illa in Sallustio recognosce. Historia eius tota periit , pessimo generis humani. Cernis quam pie.& industrie ipse Donnunquam istas saltim naufragii

tabulas minutas colligam, conseram siponglutinem. Bellum Catilinarium memoriter tenes: sed frustra nisi,consideras profundam illius viri reip. sciem

trinia

207쪽

ia o

Da Munio poLmCo. fiam,quam ille veI breviculo illo libello prodidit. Non minori arte Bellum Iugurthinum confecit. Duae illae Epistolete De rep. di .ad Caesarem,nonne coelo delapsae videntur e . .

Titi quoque Livii nobilissima & amplissima instoria est. Tanta in eo eloquentiae vis, tanti verborum ac descri- ption uin nervi , ut lactorem saepe sistat

& obstupefaciae Olim quosdam ita

coeperativi-a Gadibus us6 Romam vi- . idediLivii causa properaverim,quo viso i eo unde venerat statim redirent quemadmodum S. Hieronymus an quadam Epistola refert. Res explicat diserte,Ornate, prudenter. orationes luc lentae sunt: quarum excerpas nonnutilas Ivadeo & ediscast quemadmodum te de aliquot Sallustianis fecisse meminiis et CumLivio sed diutius 'pinor,vixit Dimissi in Halicarnasin. Res ille scripsis,an Romanas Antiquitates, sep tangentorum annorum , id est ad primum belIum Punicum. Sacra' celemoniasque priscas nemo religiositis indagavit , nemo accuratius i de

208쪽

descripsit. Inculcat serio illud bis e D ν. Veritatem ita amavit, ut etia lam του λουου necessitatemHistoriographis inveheret. Statum, moreS, leges civitatis, proponit, considerat, expo- nit. Quid multa y Ipse aliquoties monet, se tam φιλοσοφον quam πολι κοννπι εχονb erudire. 'ulii Caesaru Commentaria Cic ro in Bruto laudavit, & vere laudavit. Sed mutatos aut corruptos hodie esse 'non parum, nostri Aristarchi censent. Sunt etiam postrema illa non Caesaris, sed Oppii an Hirtii , teste Sueto nio. lla de bello Africano caeteris ommnibus excellere videntur. Ita non lan guine & colore tantum, sed robore ae' nervis ea eommentatio praestat.Habent certe Principes & militares viri, quod legant & imitentur, aut mirentur potius. Quis enim Caesarem imitetur λΑjunt tamen id ausum esse Selimum Turcarum Imperatorem et qyi Commetaria haec assiduo circumtulerit,uerinia in vernaculam lingvam.

Merito quis

209쪽

arguat, inde documenta Iumsse rerum postea felicissime gestarum.

In Romana Historia pauca noε fugerent, si Dio Cassius totus extaret. Sed accidi illi, quod iis, quibus reliqua membra violata quidem & truncata sunt, sed intacta & honesta facies permansit. Ita illasa & invioleta est illae Dionis Historiae pars , quae de rebus pulcherrimae Se forentissimae Romae agit. Tacitum tu & Suetonium vis rectius intelligere ' Dionem obduci ito Illud scire te velim,unam Εἰam Maecenatis Orationem ad Augustum iniqgnem ac Politicam reliquorum omnium ilistar esse. Est & Agrippa: illa satis splendida. In ceteris rebus ac narrationibus suspicionem

non effugit. Sicut- nec Appianus Alexandrinus vitio caruit . Libros ille suos non .umero, sed ad bellorum discrimina distinxit : ut in capitibus Florus fecit. Ille ordo te ducat & non in delectet.Ju- , dicio necvulgari est, nec recti pravique

210쪽

fontemnendus arbiteria Fortuita. non Fortunae, ut carieti , sed Deo tribuit βλαπτον , ipse loquitur τους γισ-

'' Philosophus Plistare inest, sed quia Vitas illas scripsit merito, etiam Historicis accenseatur. Qrippini Histori . cis' omnibus numeris inibi Iegps Historiae abisivit, magis quam Suetonius aut aliustalis. Sicut & Corn.Nepos εο 'Tacitus in Agricola In Po ilicis autem, nulli veterumphilosophorum secundus, est: imo sortasse maior. Nam sic sait. M tantae prudentiae existima. E se,ut in magno Illyrico magistratus. α publica officia ab eo decernerentur 1. Poscente ita: Traiano. Diffusa fuit illius vi cientia.' Libri Ipsius CC. amplius, ire Catalogo nuper . vulgato cit tur. Restant adhuc Ethici, Physici, politici , Historici,septuaginta & quod exeuTriti,

Pudet me commendare tibi tantum virum orbosiHS. . N Suetonim Trana villus Vitas duo,

decim C fartim priorum confecit. Oratio, risis brevis S nervosa est. Νe-