Gabrielis Naudaei Bibliographia politica, & Casparis Scioppii Pædia politices, ut & eiusdem argumenti alia, noua editio, reliqvis omnibus emendatior curâ Hermanni Conringii

61쪽

48 GABanras NAut ASI in hanc censiuram, velut in Scyllam ac syrtes periculosissimas,impingere;dum titulo tenus magnifica de se multi ja-Hitant & promittunt. Amphora coepit

Institui, cumme rota cur urceus exit' Politicin vero Florentinus licet axiomata

ferme omnia istius admi ni strationis, . coclusiones i, praecipuas suis in operihus passim disseminarit;quia tamen sub' tilioresPhilosophos imitatus es ,qui imiter disputandu plura supponunt quam' probent; astuti & temerarii fama poli', quam prudentis sibi conciliavit: mul-itorumque δdversus suam doctrinam

pennis acuit , quarum acumen retundere non ita forsan incassum GUρον ivpius proximis anΠis conatus est , edito Romae de Paedia Politica cultism' mo doctissimoque libello. cui mi plus inesse bonae mentis ae iudicii ,

quam reliquis eius operibus, aequissi- .ani certe librorum censores haud immersto existimavere. Quare cum idemptorias iudicium de Cardam Sapimita

62쪽

serendum sit; neminem profecto laudare possum, qui de hac administratione quidquam rationibus Philosophicis innixum, Politicisque regnorum ae Principum exemplis illustratum scriptis confignarit, praeter Federicum Bonaventuram nobilem Urbinatum. Quinu' vam exhaustus, tot ingentium vo- Iuminum de Ventis & Octimestri pis- tu compositione, Politicam etiam, aut verius publicae administrationis rationem,typis edendam curavit. In qua,ut nihil dicam de maximo eius ingenii a cumine,& singulari rerum cognitione, quib' inchoatae scriptionis dignitate- mirifice sustinuit. Certe validissimis rationibus ostedere conatus est, Rationem illam Bxtraordinariam publicae administrationis non aliter definiri posse aut debere: quam Consilium optimum de rebus ad maiorem reipublicae utilitatum spectantibus, absque alterius rationis consideratione.Ex illa siquide definitione, quam variis postea argumentis confirmami eiusde Bona-

63쪽

tione quae Urbini cum invitis aliis codicibus manu exartis studiose conservatur. 9 Ex hac, inquam, definitione ,& auctor ipse campum sibi aperuit amplissim uiris ut de variis rebus dissereret, quae ad secretiorem illam Politices caediam spectare videntur; & unusquisque tantum ex illo sumere potest , quantum illi opus erit ad tutius εἰ copiosius philosophandum de veris rerum publicarum arcanis. De quibusti, contractionem illam anno superiore accuravimus , quam aliquando Politicae doctrinae studiosis haud ingratam foreIniucundamve confido. ΡERCEPTIS autem communiobus istis cujuslibet Status administrandia egibus,ad illas continuo deveniendum est, quibus Reges ipsi ac Principes terrae,gentes inter ac rationes, quibus imperio praesunt,divinitatis cultum a-

64쪽

liquem stabilire di merito quidem

conati sunt. Cum hoc unum ab omni temporis memoria persuasum hominibus fuerit,do minos esse omnium rerum ac moderatores, Deos; & quae ge runtur, eorum geri ditione atque mimine eosque time de genere hominum meriti, & qualis quisque sit , quid agat, quid in se admittat , qua mente, qua pietate colat .religionem , intueri , piorumque di impiorum ha- re rationem. At vero, cum eiusmodi leges & divinarum rerum constitutiones, variae semper in variis mundi partibus, de antiqvitus quidem xxtiterint , ε nunc etiam non magis quam oliui inter se conveniant; non raro etiam ac cidit, ut Zelo ac aemulatione pietatis , dissidia quaedam & internecinae quae-3stiones de illis exoriantur.

. . ossit uter Dra , dum seias credit habendos

. - - . in

65쪽

32 GABRIηLIs NAuDA inibus certe compescendis dirigendisque ad finem, religionis Christianae

praeceptis ac iustituto consentaneum ,

sanὰ haud necesse erit diversas inter se

religiones committere. Quemadmodum non sine dispendio verae pietatis, superioribus anis fecere, Petri e Alliaci Cardinalis & Episcopus Cameracen- sis,in opusculo quodam Astrologico de tribus sectis; meron mus Cardanus it. 'Ii- ibris suis de Subtilitate; &Joannes Bodi-n- composito, sed nondum edito atq3 utinam nunquam edatur de Rerum sublimium arcanis ingenti volumine ,

quod equidem, Jesultam Possevinum non perperam de ipso iudieium tulisse, iargumento esse potest valedissimoque. Versim oportet religionum omnium, principia communia & fingularum in ter se persuasiones proprias, apprime intelligere. Ut cum nostra quibusdam in locis stabilienda aut confirmanda venit, aliarumque cognitio necessaria esse quacunque tandem de causa

videtur ; habeat in promptu Poli-

66쪽

BIRMOGRAPH. POLITICA ticus nonnullus auctores, quorum latactione de singulis informatus, omni DPostmodum, quae in tali casu fieri debent, sapientius praescribat; consiliumque lumat rebus ipsis ac intentioni suae convenlantissimum. Tales igitur esse possunt quatuor libri de Orbis terrae concordia Guillelmi Postelli Barentonii. In quibus ferme solis , nihil ineptum aut quod ridiculum non esset immisiscuit, sed universam reli*ionum omnium informationem instituit; nos ramque praesertim,rationibus tam propriis, quam ex aliarum consutatione desumtis , valde quidem acute subtiliterque' confirmat N

abilit dem Auctor in tribus libris de

Republica Turcarum, quos nondum pariter luxata mente composivit, Rel gionis Mahometicae Summam , ni hilqui Um vel minutissimarum eius .eeremoniarum praetermittens, com

plexus est. Quemadmodum etiam

67쪽

' magno quidem politioris linguar lao-firae apparatu, ac IeJionis varietate , peculiariter destinato. Ut ex ipsi ita ac gemino postelli volumine, promptum sit omnibus, qui propter Ecclesiae cen suras ipsiusmet MultamessisAlcoranu mac Sunam legere non possunt , quicquid ad ineptas Musulmanorum super- stitiones attinet, facili negotio percipere. Quamvis multum' praeterea

iuvari possint relationibus epistolicis praeclarissimi viri Augerii Binbequii , N libellis Ricbidi seu Richardi Monachi, ac 'annu cuiusdam Andreae; qui propterea in omnes lingvas habentur aranStati: quoniam .vel ipsiua Postellii Iudieis eaeteris omnibus praeserri debent, quicunque conati sunt Turcicae Religionis fundamenta validissimis tationibus convellere.

Iudaicae vero notitia quoniam . ex veteri Τestamento divertasque eius ilibrorum interpretibus nobis abunde

suppeditatur hoo unum solummo- do

68쪽

do requirit, ut quoties eius refellendae isese offeret occasio, & antiqvi Ecclesiae Patres quorum multi praeclare ad- modum in hoc negotio versati siunt in consilium advocentiar, &praeter illos Lyranm, Samues Ricciin, & Hicronymmde NanἱIa Fide. ini omnes lingvae sanctae cognitionem ab ipcunabiliSac, . inter Judaeos ipsos viventes edocti, diversaque Rabbinorum lectionednsor mali ,.non mediocrem lane gloriam , licet ex mediocribus libris retulere. Non secus profecto quam ex maioris bus postea fecerunt Philippus Zomauctor alioqkin caeteris in operibus Ie

ctionis improbatae; ac cistis & Deo o

omnium t ut maiori conatu etiam feliciori eventu, Petrus Galatinio M

nachus ex ordine Sancti Francisci; aut potius Ralmam ι Sinonduin proseSliO- . ne Medicus , cuius praeter libros de Theologia naturali, duo insuper volUmina. ingentia ita Collegio Funensi 'Tholosano . etiamnum hodie - sub titulo Pugionis fidei conservantur.

69쪽

Ex quibus si Josepho Scaligero fides est habenda omnia sua hausit &transcripsit Galatinus , dissimulato ipsius

Sebondi nomine; non tam propter acerrimum, quod semper extitit inter Dominicanam familiam & Franciscanam odium, quemadmodum maligne cavillatur Scaliger, & fortassis etiam imperito quam ut eruditum istud Dpus Accessione quadam augeret & sibi vendicaret locupletatum ita atque expolitum. Quod equidem utrum a Galatino factum fuerit, & an illa, aut alia ratione, tuum est omnino statuere, eruditissime GHarelle r qui lingvae sanctae dissicultates omnes grallatoria passu superasti, & plures ac meliores in ea libros evolvisti, quam quivis alius eorum, qui nunc sint, non dicam taneum aetate tibi similes, sed etiam prc ses

. Iudaicae vero religic ni ac Ma-hometicae Christiana succedit , aetate quidem inter illas media , sed no- , M.

70쪽

- maEwGMPΗά POLIτicA FIMlitate dogmatum, ac eorundem certitudine ,. longὰ omnium, praestantissi- ma, &QIaac unica de cuius veritate dubitare non liceat absve sagitio. Verumenimvero cum infidelibus ac ' Paganis eadem lex lata non fuerit , arbitror ego hanc ipsis non incommo-

M, quoties opus erit, suaderi posse , varionibus quas habent Cicero Chri- . sianus, seu mavis Lacta in in libris Divinarum institutionum, Tertullia-πών in Apologetico, Misutilo Felix in Octavio Arnobius adversus gentes , Theodomin de Gracanicis affe- . Hiemibus, Misianis in libris vere au-xeis de Providentia, &Doctor Ange-EC Sanctin Thomauin Summa contra

gentes; quae omnium instar iure mellito haberetposset: Adeo serax est sen- Hum, rationum, subtilitatiis, & do fui- me. Nec minimum quoque auxilii repositum est , in libris de Providentia Thomae t Brad ravata .

Quoniam in illis pari serme cum Divo Thomasiibtilitate di rationum s Pon