Gabrielis Naudaei Bibliographia politica, & Casparis Scioppii Pædia politices, ut & eiusdem argumenti alia, noua editio, reliqvis omnibus emendatior curâ Hermanni Conringii

51쪽

Licet autem de Commentatoribuὐ P . titisorum Aristotelu sPlatonis nondum'

quidquam dixerimus, ipsi tamen in eorundem librorum lectione diligen- lter evolvendi sunt,ut Iebrae, si quae in illis reperiantur , festinantibus minus ossiciant, omniaque facilius & clarius perspicianturiobseuritatis depulsa cal, gine. Exc antiquis tamen neminem laudare postlim, qui hoc munere d functus sit;, cum praeterquam Unius DiviThom nullius u nqu am vetustioris libros prae manibus habuerim .: Ipse vero ut in caeteris operibus Aristotelis . sic praesertim in istis more suo secit ex interpretatione nequC vera , bo- nam tamen & veram sententiam elicuit. successit illi in eodem Θpere eXpOliendo Nicolam Oresim M Archiepiscopus Baiocensis: qui illud una cum libris Ethicorum , discipuli sui Caroli . Quinti,cognomine Sapientis, votis Obtemperans, in Gallicum sermonem eodem modo transtulit: quae multa, ni- iis &

ipsius Ebri

Ominus continent & recond. doctrinae Ambo tamen

52쪽

sto APA..pora ncx Dridi Gillimi sunt inventu, ptemzcuriosis plurimi nunc aestimam. tur: quia ame centum δε viginti annos Parisiis editi fuerunt, citaractere LO gobardico,& fudi prorsus atq3 incon dito sermone. Paulo post etiamJohan nes quadain Buradanus celeberrimi nominis Sophista suas in libros Politico . quaestiones evulgavit, sed nugaces ac ineptas,ut sunt ejusmodi Scholasti- eorum sex meo ira ni a. Vuletavit &.Faser MapulensisCommentarium similem omnino huic alteri,quem ipsum in Li bros Ethicorum composuisse supra diximus. Sed vix ad ne vix quidem ipso rum Gnatibus' quidquam promo e batur, nisi suppetias Aristoteli venis-

sent celeberrn i interpretes supra iam assignati, & Gme si spumida Hispanus. Cuius versionem ait Notas ut quisq; . erit ingeni*iqr; sta pluris semper restimabit. Nec non etiam, eommentatO-

qui nihil unquam inepa moliti sunt a qui, parum dissicediit Antonis Gainst Salodlanctu & Tarquisim Gaium-

53쪽

4o GABMILI NAuDAEI Societatis Jesu Presbyter eloquentissimus. Qui tamen erudite priores quinque libros Politicorum interpretat est,ut polymathia caeteros omnes facile vincat atque exuperet. Sed qui Danielis missi paraphrasin una cum editis e regione Minreri m Petri Victoris

Commentariis sibi ad distendum &evolvendum proponet, is recte , meo

quidem iudicio, & doctrinae sacilitati videbitur & studiorum pranerea suorum utilitati consuluisse. - Ad Platonem vero quod attinet,

tres, quOS noverim,commentatores sio Iummodo nactus est,intonium nempὰ

Montecatinum, qyi libros de Republica platonis & Aristotelis diexodicis notis,tabulis,distinctionibus, explicare conatus , nunquam neque sibi neque lectori suo satisfecit; & Gιastianum Fo-xium Mortilium ,qui multa paucis; ac Pompeium Garriglianum , qui pauca multis complexi sunt. Utriusque vero

Edios,Platorus videlicet & Aristotelis,

54쪽

BIBLIO GRAPH. POLITICA. ILudovicus Re - , Henrici Secundi Galliarum Regis aulicus,Graece ac Latine eruditissimus , ornate primum iri lingvam nostram translatos appareresecit; eosdemque demum tanta doctrinae copii xemplorum apparatu nobilissimo illustravit , ut licet gravitate exteris sit inferior , varietate tamen atque uberrimo fructu qui ex ipsius Iectione percipitur , veniat in primis

commendandus

ATQUE HAEC EST AUCTORUM PALAESTRA; haec Schola , in

qua tyrocinium situm ponere debent, quicunque praesidiis universalibus de maximopere necessariis suffulti , ad penitioris doctrinae Politicae intelligentiam pervenire student.Omnia siquidem in illis habentur fuse ac distincte pertractata,quae de fundamentis ac princinpiis communib' mei etatis humanae, de rerumpublicarum speciebus legitimis, ac singulis ipsaruin depravationibus, dempuli seu Democratiae,Optimatum, seu Aristocratiae, unius , seu Monar- .

55쪽

rum ortu, incremento, conversione ,

, tuteritu, de ossicio Principis & subditorum, de jure belli ac pacis, de magistratuum electione, vectigalium impolitione,& rebus denique caeteris, quarum iugi & continua meditatione viam sibi ad reliquas dissicultates munire debent, qui serio desiderant in pu - blica rerum administratione versar,

ubi verbistis pro Eeptis plenὸ imbuti atque instructi fuerint Politicae doctri nae studiosi ; debent omnino, si facilius

velint reliquas e)us dissicultates em tiri, quaedam sibi velut summa rςrum capita constituere, ad quae postea caete- fra omnia referre possint, quae in tanta diversorum auctorum confusione azincredibili propemodum quantitate s' huc Se illuc dispersae continentur : EO quidem fine, ut cum istorum aliquod magis cognitu necessarium se offeret , indicem simul habeant librorum & au - , ctorum , quos plenioris doctrisue ac insormationis gratia, operae tuc preci uerit diligςnter cosulere. Ejusmodi aute

56쪽

BIELIOSRApu. POOTICA Usumma capita, tis negotiorum esse posisunt de quibus in administratione politica siaepius, pertractatur; vel pessenae rrim, quibus illa committuntar vel, tandem auxiliorum,queis si gula me lius ad facilius perficiuntur. Negotia

ipsa,aut sunt de reipubli in administra

tione tam ordinaria, quam extraordi naria aut de religione. . aut de con

foederationibus 5 aut de bello do pace ; aut de praerogativis δέ cςremoniis Principum inter se; de commercio, vectigalium impositione , T civitatum incrementis,& dissidiorum, quae inter nobiles oriuntur, compositio .. Ista enim sunt qua potissimum legibus P liticis administrantur. Reliqua,vel mi. nug digna censientur consideratione , vel Juris prudentibus, aut aliis magistratibus, relinquuntur pertractanda, Personae vero non possimi esse nisi Principis Consiliarii, Legati; aut eius, qu illis omnibus in servit abEpistolis secretioribus , quem propterea Scribae via Secretarii nomine vulgo appellant.. Amraba demum via unicuique eivsi

57쪽

44 GABRIELrs NAuDAM modi personarii determinatὸ conveniunt vel omnib'simul possunt esse utilia. OMNIS igitur Regnorum ac Statuum administratio Politica quam ordinariam merito dicere possumus, quamdiu ipsa vel aequitatem prae se seri, vel aequitatis ac iustitiae speciem saltem aliquam praetendit,quo facilius Lavernae in sta r Horati ante noctem peccatis, ac fraudibus nudem obiiciat tria sibi Proponit , ad quae caetera omnia eius placita & statuta, tanquam ex destinam,collineent nempe satum nascentem exorientemque firmare stabilitum con/servare,& labentem sustinere ac deficere. Queis tribus arte ingenioque absolvendis varii auctores auxilio esse possunt. Ac primo quidem de ultimo , duo nostrates , Lusiuein s Duretvi 'qui proprio idiomate multa & egregia dixerunt de ortu imperiorum, ac eo runde ruinis & interitu; nec non etiani Ludovicus Regim in libro Ilio itemGal-. BCO , qvo rerum omnium vicissitudines , ac aetatum & regnorum con

58쪽

BintroGRApH. POLITIeA,arietate prosequitur. Superioribus quoque annis prodiit Venetiis cuius dam Itali liber eadem de. re suse per tractantis e verum avo Genio, aliorum testo iudicium, quibus ille notior est, quam mihi. Sed neque contemnendidunt Methodivi qui de ortu & occata Imperii Romani eleganti libello sapio aenter admodum disseruit. Nec etiam Larius ac B U-' quorum hic de ruse nis gentium ille vero de populorum Maigrationibus,prolixas commentatio nes edidere : ex quibus diversia simulieonstitutionis ac destructionis regno-irum exempla holeti possum '

-Conservandae autem seu admi nistrandae reipublicae praecepta,'risii iquidem in oratione ad Arcadium Im peratorem: Isocrates in ea quam scri- psit ad Nicoclem : Agapetus Diacomis

in libello ad Justinianum ; Dio Cis se-

--,Herodes Sophista, emistitia, Aria fides Rethor , & Maximus Tyrtus, pas- '

sim in suis orationibus complexi sunt.

59쪽

46 , GAARisias NAunAMSed omnes tanta fide atq; integritate istud praestiterunt, ut eorum monita , Legibus Plutonis citius , quam seculii noli ri moribus c formia videri possint. Quare rationi magis consentaneum erit , Italos quosdam recentiores consulere, qui libros de Ratione status

ut isthaec illorum verba Raggion diStato eommodius exprimam, non invitis equidem Musis aut Apolline nullo cornposuere. Inter-quos, oan/restio- tersu & ingenio fuit admodum facili, &ad Politieas dissertationes nato, rem Ο-

mnem primus, quod sciam, ordine &methodo praeclarissimi distinxit. Quam postinodum Hieronymin. Fra et ta nimia sua diligentia ac collectionum ole ferme obruit. Medium vero te nuere Gabriel Zinarm & D domicis Septatim' quorum hic licet professione Medicus,nihil tame depoliticaὰ -ο διονυσον scripsisse iure merito censeti potest. Adeo cuncta quae dicit, ab exquisito iudicio, de . absoIuta civilis administrationsis cognitione , vi dentur Proiecta. Q aod unum etiam speran-

60쪽

BIELmGRAPH. POLITICA 47 dum esse moneo de Politica doctrina o quam nuper accepi Scipionem CD

montium typis penes se praeparatam habere: quandoquidem h6mo ipse est dolidae eruditionis , ac magnae di ple- rumque pertinacis suis in composi- conis diligentiata Utcunque autem Reipublieae adimianistratio EXTRAORDINARI A totidem pariter capitibus absolvatur; pauci tamen hactenus reperti sunt, quibus robur & aes triplex circa pe5us esset ut de praeceptis ac mediis legitimis . 'quibus unumquodque illorum adnem perducatur,aliquid memoriae publicaeque hominum luci cum ratione

di methodo committerent. Quamvis enim Clumarius libro suo de Arcanis . εImperiorum' onus istud lubens in se irreeperit; nihil minus tamen, quam quod ipse praemiserat, exequitur; dum solius tantum administrationis ordinariae leges in medium adducit. Adeo proelive est li-urarium Pelagus Hemetientibus , In