Commentarius pro. re. domestica et nummaria saluteque. animarum in primis. conseruanda ad Christiani orbis vniuersitatem a Fr. Angelo. Roccha episcopo. Tagastensi ... directus contra. ludum. alearium chartarum scilicet ac taxillorum ..

31쪽

ao Commentarius

In Canone Quadragesimo tertio ita legitur:

segregerire, idest, Cominmunione priuetur.

m diaconus hoc est Subdiacon et Lector, et Et Cantor similia faciens , et et cesset, et Asegregetur. Itidem , Laicus; Idesheodem modo Laicus .

Deo. P. 1. Distas. c. I.

Idem legitur in prima Decreti parte Dist. 33.

cap. I. hisce verbis:

Epimpus,aut Presbyter, aut Diaconus, Aleae,atque ebrietati desieruiens, Aut desinat,aut certe damnetur. Subdiaconus,aut Lector,aut Cantor Similia faciens, aut desinat , Aut communione metur id imilis r etiam Laicus. με.

Idem quoque de Aleis sub iisdem serὸ ver

bis vetitum reperitur in sexta Synodo generali,ac tertia Constantinopolitana,in qua haec leguntur verba:Nullum omnino siue Clericum siue Laicum ab hoe deinceps tempore Alea ludere de reat: siquis autem hoc deinceps facere ab hoc rem

ore aggressus seri it ,ssit chidem Clericus deponatur, hoc eri, ab of cio, mel kneficio; si Laicus Are

getur,

32쪽

In Concilio Elibertino Prouinciali circa tempora Siluestri Papae Primi , & Nicaeni Concilij celebrato, cap. 79. ita legitur: Si quis fritis Alia deri, Tabula luserit,placuit, eum abrimere; st si emendatus cessauerit, post Annum

poterit communione conciliari.

In Concilio Lateranensi sub Innocentio Tertio cap. 16. & in lib. 3. Decretalium haec leguntur: Ad selias, mel Taxillos Clerici non ludant,nee huiusinodi ludis ini Viat. Tridentina item Synodus, quae sub Paulo Tertio Anno Christi Dom. I qa. inchoatae, sub Iulio Tertio continuata, ac denique sub Pio Quarto absoluta suit,in Sestone vigesima secunda cap. I. de Reformatione, dum de vetito Alearum ludo, necnon de rebus, quae viris Ecclesiasticis prohibitae sunt, sermonem

habet, in hanc loquitur verborum sermam et Statuit sentita donodus, et i quae adias ἀ Summis Pontificibus ,-ἀ Sacris Concilijs de Clericorum ita,hone tale, cultu, dominaque retinenda,ac simul de luxu, commorationibus,choreis, fleis, lusibus,ac quibusiumque reminibus, necnonsecularibus negotist fugiendis copiose, ac salubriter sancitaserunt , eadem in posterum Urim poenis, mel maioribus arsitrio Ord nariν imponendis, obstruentur , nec

segregetur, idest, excommunicetur Coneniunt Elibertinum.

Concit. Trident.sessa a. cap. t. de Re forma

Summorum Pontificum , di Concili rum Decryta confirma

tur.

33쪽

Decreta d sueta invium reuocanda iri t. Tridentina Synodus.

22 Commentarius

appellatio eaequutionem hanc , quae ad morum com rectionempertimnt, Auspendat. Siqua mero ex his in desuetudinem ab se compererit, ea quam priamum in Musium reuocati, ab omnibus accuraia curiodiri nudeat, non os tantibus consuetudinibus quibuscumque s nesubditorum neglilia emendatio nis ipse condignas, DEO vindice,poenaspersoluat.

Haec dicto in loco Tridentina Synodus, quae confirmat illa omnia,qus a Summis Pontificibus , & a Sacris Concilijs olim sancita

fuerunt circa Clericorum reformationem ' , praesertim verb circa vetitos Alearum ludos,

dum illa omnia olim sancita sub ij silena, vel etiam maioribus poenis, Ordinarii arbitrio imponendis, obseruanda omnino esse decernit ; ita vel b,ut siqua ex illis in desuetudinem abijsse ordinarius inueniat,ea quam primum in usum reuocare diligenter studeat absque ulla interpellatione, nulla scilicet appellatione admissa,quae ipsam exequutionem impedire queat, non obstantibus consuetudinibus quibuscumque. Quamuis enim huius generas consuetudo, quae potius corruptela, quam Consu do consuetudo vocitari deber,a Superioribus re-

ludendi non ε . . .

racusatam center non prohibita,a poena temporali excu-η-gςhςRR- , a poena tamen gehennali non excusat, tum propter prohibitionem antiquitus factam

34쪽

6ontra crudum tiarum 23ctam,tum etiam ob tanta mala,&scelera,quae ex tali corruptela nascuntur . In Concilio Mediolanensi Prouinciali , Conest. Me-

quod tempore Pij lv. Sanctus Karolus Bor- :Win ir

romaeus, tunc S. R. E. Presbyter Cardinalis Tit. Sanctae Praxedis , & LegatuS ad unitier- 16ο s. pag. sam italiam, necnon Archiepiscopus Medio m lani Anno Dom. I 16 .celebrauit; Principes,& Magistratus commonentur, ut Alearum, ac

Taxillorum ludos prohibeant. Hinc post multa a Finibus eorumdem propellenda, dα Alearum, ac Taxillorum ludis prohibendis,&expellendis loquitur in haec verba: Et quoniam is compertum est, ex Aleae ludo saepe furta , rapinas raudes, blasphemias, aliaque id genus sagitia proficisci, prohibeant Taxistis, aut Alea ludi ;t,grauiter in publicos Aleatores, , in eos, qui hu i modi ludis interμnt, quiue domum ad recipiendos ludentes expositam habent , animaduertant .

Haec dicto in Concilio de Taxillorum, & Alearum, siue Chartarum Iudis ad Principes , Magistratus. Quae cum ita sese habeant contra Laicos Aleatores, multo magis intelli genda sunt contra Clericos, & alios Viros Ecclesiasticos,qui,vel dictis ludis operam nauant, vel intersunt, cum tot flagitia, & calamitates ex iis oriantur.

-Alias,atidie. Animadue tant,idest puniant.

35쪽

1 Commentarius

in Concilio denique Aquileiensi, quod tempore Clementis Papae Octaui Anno Domini Is 96. celebratum fuit, Taxillorum , &Alearum ludi,praesertim vero Clericis,eorumdem lusorum calamitatibus, & flagitiis enarratis,& pensitatis, verbis hisce omnino mohibentur et Alearum, di Taxisiorum sem, quo tempus misera iucunditate teritur, sericis omnibus inhibemus:multo νυσὸ grauius,si non modo lustrint ipsi ed alijs ludendipote te cerint,parato loco, domestico diuerticulo.Epistopom merὸ mi lantia, rudentia,edictis,ae parnis propositis,o portunum erit remedium adhibendum, viperiis auertatur, qua mistrorum facultat suavi morbo exhauriuntur, blasphemia ,-rerum desperationes exta. tantum, cupiditatum intemperatiorum, di fraudum oblectamenta aluntur,denique ipse DEI Clementia assidue ostenditur: qui tanto periculosior morbus in , quanto ardentius interdum animos clericorum occupat, in Ecessariisas opes. Haec dicto in Concilio. Nunc reliquum est, ut Videamus, quid a Scriptoribus Sanctis, & alijs hac de re scriptum reperiatur.

36쪽

Contra Ludum Alearum . 23

Scriptores Sancti,-Hij contra Ludum

learum.

E Alea & Aleatoribus loquitur Sanctus Cyprianus Episcopus Carthaginesis & Martyr,multisque argumentis, Ales ludum pulchre impugnat,& Christia. no homine minime dignum , ex eo probat, quod Diaboli cum Idololatria institutum sit,

multoque magis in Presbyteris vituperandum . Et post multa inter alia mala in Tractatu de Aleatoribus, haec recenset dicens: Alea es, quam lex odit: Alea es, quam sequitur crimen ignobile, ibi manifesta tentatis , cypoena occulta. Alia est Alaeus mali , Iupplantatis amici, quae nec lucrum consertim totum consumit. Hine deinde pauperes fiunt, hinc opes suas perdunt, hine iam conseumptis omnibus suis mutuis pecunijssi subruunt. Hinc patrimonium fine ita fori calumnia amittunt . Et infra: lea ne lustris, Mi lusus nocivus est, es crimen mortale; bi de mentia sine consideratione ; ibi nulla meritas , sed mendaciorum mandra . Haec Sanctus Cyprianus in Tractatu de Aleatoribus.

Sanctus item Basilius Magnus de Tesseris,D & aleis

vide inta in Epilogo,

Diaboli insti

tutum .

Alea est alueus mali. Mortale erimen est Aleatis Iudus. Mendaci rum madra.

37쪽

s. Basilius in Homilia g. Hexaemero. B. Maximus in Clicto ovide infra in Quaesito I. sisidorini Notandum .

26 Commentarius& Aleis ita loquitur: Iuramenta sunt in Tesseris, est i liis , contentionesque pergraues, auaritiae partus. Spiritus malignus o lit, furorem puntas ossibus illis ludentium, insania que accendens, easdem in pecunias nunc ad hunc, nunc ad alterum transfert. Atque modo hunc victoria usertissum mictum moestitiapremit: modo contra,illum

elatum, hunc demissium ossendit. Haec Sanctus Bassilius de Tesserarum, Alearumque ludis. Beatus denique Maximus , ut Clictoueus de vera nobilitate ait, postquam ad mentem redijt saniorem, nihil magis, quam sese Alea lusisse deplorabat. Vt autem multa uno sere

verbo complectamur; omnia iura diuina , &humana ludos Alearum mirum in modum,

execrantur.

Sanctus Raymundus de Penia sori ordinis Praedicatorum, dissusE scripsit contra Ludum Alearum vetitum , ut infra in primo videbimus Quaesito, in quo multa, & scitu quidem

digna enarrantur

S.Isidorus Episcopus Hispalensis lib. I9.Etymologiarum cap. 6q. ita de Aleae ludo in.

periurium numquam alest: 'Hremo, odium, , damna rerum . Unde,'aliquando propter hae furea interdicta legibus fuit.

38쪽

loannes item Sares beriensis, & Episcopus Carnotensis in libro, qui inscribitur Polycraticus, vel de Nugis Curialium , & vestigijs Philosophorum,dum in primo libro cap. . de

usu , & ab usu Alearum loquitur, eum multorum malorum esse causam affirmat in hanc verborum sormam : Euis enim non erube tinsertissuaeratiam non mirtuti dιbeat sed Taxillis rQiis fritilli cautelam suae prudentiae non doleat anteferri r Nonne satis improbata es cui ue artis exercitatis , qua quanto qui ue doctior , tanto nequior ' Aleator quidem omnis hic est , Asenda ciorumsiquidem, Q periuriorum mater es Alea, J ex aliena concupissentia , sua prodigit, nullam habens Patrimoni, reuerentiam; cum illud es erit, 'sim in furta delabitur, , rapinas. Haec Ioannes Sares beriensis . Hisce igitur de causis , hoc est, sub relatis malis circustantijs huius generis Ludi, Artem, aut fortunam sibi vendicantes, euitandi omnino sunt, ac detestandi, tam a Laicis, quam a Clericis, hoc est, aliquo Clericali ordine insignitis, praesertim vero ab ijs, qui aliquod beneficium Ecclesiasticum habent. Hi en iij Iudis operam dantes, reditus in usum pium, dicatos, in usum prophanum , & vetitum quidem conuertunt. Dicendum est ergo cum, D a

Io.sares, Notandum. Alea est me-daciorum,&periuriorum

mater.

tur.1

39쪽

mmentarius

Catonis dbctiuna

Catone et Aleas fuge , laoc est, Ludum omnem fortunae damnosum, in quo pecunia perditur, visus caligatur, cupiditas excitatur, iracundia prohocatur, homicidium perpetratur, sicut ex ijs, quae a nobis hucusque scripta sunt, & stri. bentur, iuxta horrendorum eventuum exempla, quae ex ludis Alearum suborta fuerunt,ut infra videre licet.

Ecclesia s. Mariae de Pace.

Exempla horrendorum eventuum ex ludis Alearum suborta . INC interdum Alearum lusores ob deperditam pecunia post horrendas blasphemias adducti fuerunt,ut sacras Ima gines etiam blasphemadopercusserint , nonnullique violentam mortem fuerint consecuti. Huiusce desperationis, &impietatis exempla diuersis in locis euenisse constat. Romae namque Porticus erat ad eam partem , in qua nunc est Ecclesia, quae Sancta Maria de pace nuncupatur. In eadem porticu, muro picta extabat sacra Beatae Mariae semper Virginis Imago, quae a quodam Aleatore , pecunia in Aleae ludo deperdita, post bla L

40쪽

Contra Ludum Alearum . 29

blasphemias horrendas, ac Daemonis inuocationem, quater saxo percussa,ter videlicet in facie,ac semel in pectore, sanguine ex ijsdem locis emisit, ut in eadem cernitur Imagine, quae asseruatur dicta in Ecclesia, olim sub nomine Parochialis Ecclesiae Sancti Andreae, ante scilicet innovationem, & amplificationem,Vocitata,quam Sixtus Quartus mandauit aedificandam, S Beatae Mariae semper Virgini, quae prius S. Maria et istutum, vel de et istutibus, vocitabatur ; ob pacem multis Principibus tunc temporis, DEI Genitricis intercessione impetratam, sub nomine Pacis dedicauit, & curae Canonicorum Regularium Lateranensium, ordinis Sancti Patris Augustini commendauit, siue commisit, sicut legitur in Diplomate ipsius,qui dictam Imaginem transtulit in eamdem Ecclesiam, in qua Innocentius Octauus Altare maius dictae imagini cum ornamento eiusdem construendum curauit ;& super ipsum Altare Tabulam marmoream, quam vulg6 Conam vocant, ante hominum, conspectum erigendam quoque mandauit, intra quam dicta Imago, lateritio muro picta ,

eiusdem Innocentij iussit reposita fuit cum, Inscriptione, quae infra legitur hisce verbis:

tor a