De sacris Basilicis SS. Martyrum Marcellini presbyteri, et Petri exorcistae de urbe dissertatio historica Jacobi Laderchii Congregationis Oratorii ejusdem urbis presbyteri

발행: 1705년

분량: 453페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

61쪽

4o Dissertat. Histor.

ethnico tantum filiae dicatum crediderit; dicit enim r,, Ut autem communis omnium opinio fert, hoc ,, apud Gentiles olim Bacchi Templum fuit, ut exsista es, ipsis etiam rerum antiquarum Scriptoribus Mar-M His liano, Andrea Fulvio, Lucio Fauno, & aliis e Gar. Fiau. M liquido comprobatur , qui id ex pictis ejusdem his I se Bacchi imaginibus ; hoc est ex taratis uva refert ' ψ- tis, ac id genus aliis ejuscemodi vindemiales Fe- ,, storum dies indicantibus, quae alicubi in Templo se passim suspiciuntur . Neque vero quid minus se probabilo quis dixerit, in hac olim regione, ubi ,, frequens Vinearum numerus, ac vini optimi co- is pia suppetebat, Bacchi quoque vini, ac vinde- D miarum Patroni Templum extitisse, ut a nobis D supra enarratum est. Hoc autem subinde ab ipse semet Constantino Magno instauratum, facrisse que in per imaginibus exornatum, quaI mu-D , o, in elegansi opere contextas in ipsius Templiri fornice oBm intueri licebat, si ad pium Christianaeis religionis usum , Sc Christi cultum sapienti ejus-ri dem Imperatoris consilio redactum, necnon in D Beatae ejusdem virginis Constantiae honorem Deo se immortali rite dicatum fuisse quis asserat, haudis absurdum, & a veritate alienum pronunciandum se est J . Ita Aringilius. Sed tales ejus, aliorumque opinationes nulliu4iere ponderis esse, evidenter apparet; ex Imaginibus siquidem Bacchi petita argumenta cito corruunt, si perpendatur, Tirota uvis reserta, aliaqus hujusmodi

62쪽

Pars I. Cap. IX. 4

vindemiales festorum dies indicantia , nimis improprie ab Aringitio Bacchi imagines censeri; dicit enim, ut supra : s Id ex pictis ejusdem Bacchi ima- -... sis ginibus, hoc est ex Tirotis uva refertis, ac id supra. ,, genus aliis, &c. comprobari Js Imagines siquidem Bacchi Adolescentem Letum repraesentabant, ac nudum, pellem lyncis humeris sustinente

hederacea redimitum corona, Tyrsumque dextera manu regentem, hederae item frondibus intertextum ; eminebatque ipse in curru vitibus undequaque, flavisque, ac purpureis uvis ornato, currusque

Pantheris, ac Tigribus subvehebatur. Sirota verotivis referta, ac id genus alia, licci aliquo modo ad Bacchum spectantia, Bacchi tamen imagines dici non poterant, quia nempe aliter Bacchum ethnici repraesentare solebant I & cum illa, ut infra ostendetur, antiquitus apud Christianos aliud significarent; nimis ergo improprie, ut apparet, ab Arin-ghio, qui vulgi opinionem secutus est, imagines

Bacchi nuncupantur, quae Bacchum non exhibenteo modo, quo exprimere Idololatrae consueverant

praecipitique per consequens judicio , quod aeque poterat ad Christianos, vel ad Gentiles attinere , Centilibus adjudicavit. Sed hoc insuper, pace tanti Uiri, certe admiratione dignissimum est, quod secum ipse in hae sua ententia pugnavit ; nam alibi de iisdem symbolicis uvarum, ac vitium disserens signis, aliud procul dubio de ipsis aperte se censuisse prosessus, haec scripssit:

63쪽

42 Dissertat. Histor.

Uerum ut nunc a prophanis ad secra, de a mili- , .., is taribus rebus ad Cinmeteriales stylum converta-ι m. a. is mus, antiqui Christianorum praeter jam descri-- ptas, ac enarrataS symbolicarum rerum imagiis nes, vites pariter uvis refertas in abditis Coeme- . is teriorum cubiculis frequenter pingere consueveri runt i neque vero Ornamenti dumtaxat conciliandiis gratia, sed Mysteriorum quoque adumbrando,, rum causa id ab iisdem praestitum fuisse dixerimus. ri Vites quippe, ἐκ uva, quae iisdem subterraneaeis Romae tabulis inseruntur, Israeliticum populum se ac Synagogam designant, quae in compluribus,, quidem sacrarum paginarum locis haud alio, quamis electo titulo Uineae commendatur: id autem prae-- cipue ex cap. 2. ΙIeremiae constat, ubi ipsemetri Deus acceptum sibi populum, quem singulariteris excoluerat, hac potissimum similitudine compel-- lat: ego autem plantavi te Vineam electam, &c. iri quod PuL item 79. repetitur: Vineam de Rigy-

Et inferius: C Quapropter ut res, cujus sermo ., recurrit, oculis comprobetur, sapienti quidem se consilio ipsi mei Christi Salvatoris Imago ari Christianis olim, ut in Coemeterialibus tabulisse videre est, sub titis, ac racemorum uvae symis bolis contemplanda proponebatur; quinimo in is ipsismet fictilibus lucernis Christi imaginem utari rum racemis ad innuenda symboli ejusdem my-ι steria

64쪽

Pars I. Cap. IX. 63

steria iidom eleganter excultam delineabant J. Haec ille. At quaenam quaese argumenta contra

Aringitium validiora produci potiunt, quam ista

Nihilominus ut insuper confirmet idem erudiistissimus Scriptor, Mausotium hoc Confantia non a fundamentis a Magno Constantino erectum, scd tantum Chridiano ritui dicatum: Haud absurdum, D & a Veritate alienum pronunciandum esse, dicitiis Templum id Bacchi subinde ab ipsemet Constan- ,, tino Magno instauratum, sacrisque insuper imam ginibus exornatum, quas musivo, & elagantiis opere contextas in ipsius Templi fornice olim ,, intueri licebat J. Verum si ex prophano sacrum Templum hoc Constantinus effecit, quomodo in ipso Idolorum.imagines adhuc immorari permisit lSi sacris imaginibus semicem exornavit, cur non ctiam superstitiosas e toto Templo ablegasse censendum est Credendumne erit, piissimum Principem una stare posse Sanctorum , Deorumque inanium figuras existimasse ' At crimen hoc nefas esset Constantino impingere, qui tot vel evertit, Vel everti consi permisit Idolorum simulacra. Sicut igitur alias alibi γ' destruendas duxit falserum Numinum imagines, ita in hoc Templo, quod sacris imaginibus decorare voluit, intactas reliquisse , absurdum omnino est judicandum Sed cum insuper adnotaverit idem Aringlitus , temporis injuria labefactatas imagines sacras, quibus

65쪽

- Dissertat. Histor.

musivo, & eleganti opere expressis ejusdem Templi fornicem Constantinus illustravit , procul dubio ineptum videtur arbitrari , ethnicas ante Constantinum elaboratas imagines sacris superstites extitisse, nec temporum edacitate fuisse consumptas. UndE quae demum ad suam statuendam sententiam Aringilius ipse, Beatae constantiae , ex MSS. Cod. Uallicellanis nostris, Acta produxit, contra ipsum consistere co- otia in gnoscuntur: s Ibidem Actorum sunt verba ipsa aia ' ,, patre, & fratribus Ecclesia columnis, & musivo is de lapidibus decorata, in ejus honorem fabricata se est J; nam ubinam hic vel verbum de Bacchi Templo, vel quod ex prophanis ritibus ad Christi nos translatum suerit Dum ergo fabricatum prΟ- nunciant Mausoleum hoc , non a Gentilitate avulsum, sed a fundamentis erectum jure optimo Acta ipsa manifestant. Et ideo existimandum est, eundem Augustum juxta Agnetis Basilicam Mausoleum de novo Constantiae erexisse, sicut Helena matri juxta Basilicam SS. Minc mi , & PETRI aliud exta

66쪽

. Pars I. Cap. X.

CAPUT X.

Aliae eontra nostram sententiam de Mauseloo Constantiae, de ejusdem porphyretica Urna Objectiones proponuntur. N Ihilominus contra nostram opinionem , Ioannis Clampinii modo urgent argumenta . Relatis siquidem hinc inde Antiquariorum sententiis, tum de hoc, de quo agimus, Mausoleo , tum etiam de porphyretica Urna Conflantiae , quam nos aeque ac illam Helenae , Constam tini jussu elaboratam decernimus, proprium sensum his prodit verbis: Γ In hac opinionum varietate quid 'b.ciamρῖα se sentiam , si proferre opus sit, Ionge a recentiorum se sententiis seror. Nam si ejusdem Templi deia se Mausoleo constantiae loquitur structura, co ''is lumnae , eapitula , de bases sedulo observentur ,

is perelegam reperietur Architectura, columnae, is aliaque cum marmore, tum symmetria uniformia, is quod aevo Constantini repugnat, eo quia ea tem- is pestate plurimum veteris decoris, ac venustatis ,, Architecturae perierat, ut Fabricae ipsius tempore se excitatae sat docent. Etenim si supramemoratam

is Sotarianam ab ipsis Constantino constructam imis spiciamus, columnae , opitula , & bases dispares,, sunt. Hujus causa fuit, quia Constantinus profi phana aedificia demolitus , qx eorum ruiniS nova ,

67쪽

46 Dissertat. Histor.

M veroque Deo dedicanda Templa excitavit. Id se etiam in aedificatione triumphalis Arcus eidemis Imperatori dicati , cujus elegantiores statuae , se similiaque anaglyphica opera E Trajani Arcu si desumpta fuisse fama est, factaque inter ea col- ,, latione , temporis diversitas evidentissime ap-Μ paret.

M Quod voro de Sessoriana Basilica, deque Arcu se dictum est, etiam dicendum videtur de Basilicisse S. Pauli in Via Ostiensi, de S. Laurentii in Agrois Uerano , quae licet hodie caedem non sint, quae a ,, Constantino aedificatae fuere, attamen longe ma-- jorem ex eorundem caementis partem, in novam ,, fabricam fuisse conversam credibile est, Sc columis nas praecipue, quae inter se, ut in Seoriana Basiis lica, dispares sunt.

Praeterea a recentiorum sententia etiam ma-D X e me avertit operum musivorum diversitas.

is Ea enim, quae in fornice conspiciuntur, perele- ,, ganti minerva compacta sunt, alia vero, quae inis januarum lunulis extant, plane rudi opere suntis elaborata. Quapropter quam apertissime haec ope-D .rum musivorum varietas, temporum diversitatem

se ostendit. Puto igitur Templum hoc, sive Bacri cho, sive alii salso Numini sacrum olim suisse, , postea vero a Constantino in Taptisterium, ac si deinde in ipsius filiae sepulcrum conversum. ,, Variae sunt conjectura', quae me ad hoc creri dendum inducunt. Prima est, quod animadverto

68쪽

si non casu, sed in alicujus rei symbolum figuras a ,, constructore delineatas fuisse. Nam ibi varii pueri ,, alati cernuntur, qui nil aliud repraesentant, nisiis Genios, pro Numinibus a caeca Gentilitate habi-

,, tos, quorum Geniorum infinitus erat numerus se ut narravimus in nostro opere de Veteri Monum.

D par. I. cap.9., ibique etiam ostendimus quod pro,, secunda conjectura sit Proceres, & Magnates se Templis pro recondendis cadaveribus uses fuisse. D Quare a veritate alienum esse minime censeo, si se hoc nobile Templum ab aliquo Imperatore in suo is praedio constructum, locique Genio, scilicet Bac- ,, cho dicatum fuisse asseram, quia ibi sertasse vineaeis erant, sicque ad bonum vinum, bonamque colli-- gendam vindemiam, Genii uvas, racemosque, ruis similia manu tenentes fuere expressi, quorum ,, nonnulli e collo pendulam habent bullam, quae se puerilis nobilitatis Insigne erat, ut docet Plinius

D lib. 3 3. cap. I. Quapropter meam confirmat con-

jecturam, quod pro Proceribus, Magnatibusque si locus iste constructus fuerit. Itidem in eadem is porphyretica arca observo, quod ibi tres suntis ollae, quae nil aliud denotant, nisi ollas illas, se quae Ossuariae appellabantur, in quibus cineres,

is & cadaverum crematorum olla repo bantur.

,, Mos iste in aliqua magna arca varios desiinctori rum cineres, Variis in vasis positos recondendi, se satis elicitur ξ veterum Furiorum sepulcro ita is Monte Tusculano detecto anno IGs . , quod

69쪽

48 Dissertat. Histor.

is ipsemet oculariter vidi, in quibus diveris erant, , arcae, e lapide piperite constructae, quas intra aliaris parVae pariter erant. Has omnes descripsit, ac de- ,, lineavit Κircherus in suo Latio cap. 3. , ex quo colis ligo, quod magna arca non unum, sed plura se ejusdem familiae cremata cadavera in se contiis neret. Habebatque etiam idem Furiorum sepulis crum in januae summitate ipsius familiae Genios ,, expressos, ut laudatus Κircherus observavit, quae is omnia conjecturas nostras firmant. D Non obstat, quod ab aliquo rerum antiquarum is minus erudito asseri valeat, nonnullas cerni cruri ces, nam huic objectioni responderi posse autu- ,, mo, signum illud non crucem, sed quatuor deis notare elementa, quod apud AEgyptios frequensis symbolum erat, ut ostendit nuper citatus Κiris cherus in suo Oedipo AEgyptiaco tom. 2. par. 2. D cap. q. ω alibi. D Praeterea ut a recentiorum sententia declinem , is moveor , quia S. Constantia decessit anno 3 sq. , se Constantinus vero anno 337., & sic illa postri patris obitum annos septemdecim , quo anno imis perabat in Oriente Constantius. Unde inferre,, nec Se est, praedictam Arcam non selum paulo,, ante S. Constantiae obitum, sed longὸ interius

is fuisse sculptam, nempe iis in iaculis, in quibus

se bonae florebant artes, ut ipsa cavatura demon-- strat. ri Denique satis superque in mea firmor sententia

70쪽

Pars L Cap. X. M

D tia dum reputo, omnino eundem essὸ opificem ,, tam musivi operis, quam etiam Arcae marmoreae, , ut ex figurarum uniformitate deduco, qua de re se cum operis musivi, & Arcae imagines, utpotia ,, elegantiores, alia tempora sapiant, quam Con-M stantini, neque Templum, neque Arca Aucto- se rem Constantinum agnoscunt. Quibus omnibus M addo, quod si eodem elaborata suissent tempore , ,, a veritate alienum videretur, Constantinum, dum ,, fBaptisterium aedificaret, eodem tempore pro filiae si suae cadavere recondendo sarcophagum excitasse. -- Unde tam ipsum aedificium , quam arcam haud se unquam inter Constantini Cauaris opera repo-M nendam esse necessario fatendum est.

Hanc porphyreticam Arcam Mausoleum illud ,, insepulto, de quo in supradictis Actis B. Agnetisse a S. Ambrosio relatis fit mentio. In Actis vero MS. Cod. Valliceli., quae Aringhius refert in sua

se Roma Subterranea lib. q. cap. 23. tom. 2. haec habentur: f Porro Beata Constantia in sancta virginitate permanens, transacto tempore hyemis, bc inchoato tempore veris, hoc est xij. kal. ,, Martias, parata intravit ad nuptias; Corpus vero

ejus in pretioso labro porphyretico sepultum est , si de ibidem ipsa a patre, & fiatribus Ecclesia c se lumnis, & musivo de lapidibus decorata, in ejus

honorem fabricata estJ. Quae auctoritas mirum in is modum conduceret ad probandum,nostrum Imp

se ratorem eandem Ecclesiam, ac porphyreticum G brum

SEARCH

MENU NAVIGATION