장음표시 사용
71쪽
A brum construxisse, ex praecitatis verbis: Un ejus is honorem fabricata est J ; sed Grammaticorum esstri usus vocibus tenaciter adhaerere; at mitius cum
se Oratoribus, Historicisque agendum; quandoque is enim isti figurate loquuntur, ut ostendimus in
is nostro opere de Veter. Monum. par. I. cap. a. T. sis ubi vox fecit frequens in Pontificali libro, pro A edificare semper accipienda minime est; immori saepe pro restaurare, vel dedicare intelligenda
,, venit. In praesenti enim casu vocem fabricata ,, pro resaurata sumendam arbitror iasi Quoniam istius Ecclesiae nuper interiores, deis scripsimus ornatus, sub sileruio praeterire minime,, censemus alios amoribiles ornatus in eadem olim ,, extantes, nempe quaedam marmorea candelabra ,
is quae Martiuellus in sua Roma Sacra, occasione, se qua S. Agnetis describit Ecclesiam, sex fitisse affe- iis rit, & hac in eadem Ecclesia extitisse, deinde adis dictam S. Agnotis Ecclesiam filisse translata , quo- rum bases trigonales erant, in quibus aves sub ,, facie humana , puerique uvas decerpentes, & ariem tum capita iviculpta cernebantur. Hodie tamenis ex his quinque tantum extant, tria videlicet in ,, Ecclesia S. Agnetis quorum altitudo est palm. 9.m cum I. quartis I bc duo in praefata S. Constantiae; is horum altitudo est palm. 8. cum dimidio . Deis iisdem candelabris meminit etiam Philandor in ,, annotat ad Uitruvium lib. 3. cap. 2. , & ob ornari tum admodum pulchra sunt. Quare cum fatendum sit
72쪽
i si sit, eandelabra ista ex anaglyphicis operibus uni-l ,, semitatem cum tota fabrica habere, fatendum l se etiam est eodem tempore, de in ejusdem fabricael ,, usum fuisse constructa. Si igitur pro dictae fabricae
se usu elaborata esse concedatur, videtur etiam diari cendum, quod Templum hoc non ad 'Baptisterii. ,, in quo candelabra minime requiruntur, sed ad ,, Templi usum fabricatum. At veritatem hancis accuratius indagemus.
D Narratum hucusque est de interioribus hujusis Ecclesiae partibus, atque ornatibus, modo superestes pauca de exterioribus indicare; quamobrem extiam mam quoque partem delineandam curavimus ,s is putantes, antiquitus quartam fuisse januam in .se loculamento, ubi nunc praedicta Arca est locata , i ,, Urbemque respicit. Hanc deducimus conjecturamis ex eo quod in exteriori ejusdem loculamenti parte ,, aedificium quoddam quadratum attollitur, idem- is que in januae tympano superinstructum existimari bamus. At aliter se res habet, nam ne minimum se quidem januae vestigium invenimus, immo no D vum, quod modo iere dirutum est, muro antia D quo, veluti tunica, superaedificatum fuisse obseris vavimus. Id autem qua de causa factum fuerit, is indagare haud potuimus, cum veterem murum is nulla reparatione indigere exploraverimus. Ulterius Lucius Faunus in suis Antiq. Urbis , se structuram Ecclesiae describens, praeter vigintiqua- ,, tuor columnas, interiorem porticum, sive navem
73쪽
,, formantes, alias exteriores fuisse numero quadra se ginta narrat Corinthii ordinis, quae aequaliter ,, dispositae circumambientem porticum sustenta- se bant, ac unicam tantum suo tempore erectam se stetisse, cum aliarum praeter vestigia nihil relidi, quum esset. - Haec autem exterior porticus meam etiam fir-
D mat conjecturam scilicet quod aedificium hoc ,, alicui falso Numini dicatum esset, proptereaque is repugnat, quod pro Taptisterio constructum fueri rit, cum nullum Taptisterium similem porticum se habens, descriptum Inveniam J. Tandem ad explorandam Nausilet hujus Comsantiae antiquitatem, resert Ciampinius, se ad ipsum contulisse, tectumque ascendendo diligenter omnes antiquissimas ipsius tegulas perquisisse , quarum quamplurimas, ex inscriptionibus, tomporibus Constantini antiquiores reperiit; quapropter demur concludit: somnes istae tegulae tempora Constamis tino anteriora sapiunt ,. at cum amoribiles sint,
,, obiici valet, in tecti resectionibus ex aliis locisse desumptas, tunc fuisse positas, ideo exam* p is nes Lectorena esto J.
74쪽
Aliud Baptisterium Constantiae aliud quero ipsius Mausoleum fuisse resolvitur.' Erum haec & his similia tum supra la
dati viri Ioannis Clampinii, tum aliorum argumenta facile solvuntur, si illud in primis expendatur, quod aliud Constantiae 'Baptisterium , aliud ipsimet erectum a Constantino, fuerit Maus eum. Saptisterium siquidem Constantiae Constantinum ipsum evexisse, testatur Anastasius in Silvestro hoc modo: f Eodem tempore subintel- Ω Iige Constantinus) secit Basilicam S. Martyris ' et se Agnetis ex rogatu Constantiae filiae suae , & Τυ-- tisterium in eodem loco, ubi & baptizata estri soror ejus Constantia cum filia Augusti a Silv stro Episcopo, &c-J- s Ubinam autem inquit Clampinius ipsa cum is da,, Basilica , Agnetis fuerit, in dubium revocari
,, minime potest , cum adhuc extet. Oritur tamense dubium de Tapti terio,. ad quod decidendum ci se cumvicina aedificia lustrare oportet. Nam cum se antiquitus Taptisteria seorsim aedificarentur ab ,, Ecclesiis, nullum aedificium profecto in veniemus , se quod aptius ad Taptisterii usum inservire potueris rit, quam S.. Constantiae Ecclesiam, eidem Basiis licae proximam J- ic Ciampintra . .
75쪽
υ-κ.--Nardinus suere; primus enim: s Rectius
serie ς -7. B proinde , inquit, Sacrarium hoc rotundum Tap-- tiserium Constantia Constantini sororis initiose fuisse aestimatur Anastasio, ω postea ejusdem se- is pulcrum, ut ex Marcellino colligi videtur, &c. JFais. Nardinus vero: f Templum ideo S. Constantiae a ,, fundamentis erectum, rotundum illud aedificium aliqui censuerunt; at Ecclesias sphaerico schemate a Basilicis diversas eo iaculo construere mos non fuit, nec absque locis distinctis, Sc si non pro quinque hominum generibus, saltem certe pro Clero et quapropter dissicile est, aedificium illud, is aliquid aliud non fuisse, priusquam Ecclesia Chi,, stianorum dicaretur. Aperid in Anastasio me nasus ubi is comperisse arbitror , quod fuerat; in Silvestro is enim sic scribite Γ Eodem tempore fecit Basilicam ,, S. Martyris Agnetis ex rogatu filiae sua: J ; dc sta- ,, tim subjungit: f dc 'Baptisterium in eodem loco, ubi de baptizata est soror ejus Constantia cum filia Augusti a Silvestro Episcopo J; unde dedu- ,, citur, Constantinum eo prope consilio, quo juxta ,, S. Joannis Laterani Basilicam Saptiserium, in is quo ipse baptizatus fuerat, construxerat, hoc ,, quoque , ubi duae Constantia baptiZarentur , ,, prope S. Agnetis Basilicam fabricaste J. His non obstantibus aliud Constantia Tutia serium , aliud vero fuisse Mausoleum constanter assirmamus ; S: quod extat Constantia Mausoleum ,
76쪽
ipsius nunquam Ta serium fuisse decernimus. Hoc enim in primis elici posse cognoscitur, vel ex Actis S. Agnetis Divo Ambrosio attributis ; in his
enim legitur, ubi de Constantia: f Interea patrem, Apus S e ,, de fratres Augustos rogat, ut Basilica B. Agnetis ai. ytiistiaν ,, construeretur, Sc sibi illic Mausoleum collocari ,, praecepit J ; vel ex aliis toties allatis S. Constantiae ex nostra Vallicellana Bibliotheca, in quibus dici- My. cod.tur, quod ipsa mortua Corpus ejus in pretiose labro V-- μ porphyretico sepultum est M. ibidem ipsa a patre , ω fratribus Ecclesia columnis, & musivo de lapidibus decorata, in ejus honorem fabricata est. Namsi Ecclesia haec ut Actorum verbis utamur ut Conflantiae sepulturae inserviret, post mortem ipsius constructa est , certe Tutissenum illius esse haud potuit ;sin autem, ut verisimilius , ante Constantia mortem simul cum B. Agnetis Basilica fabricata fuit, ut allata Agnetis Acta testari videntur; hinc tamen non sequitur, eandem fuisse, ac illius Sapiserium, quia juxta ipsam, quam erigi a patre. fecit, S. Agnetis Basilicam , non tantum, quod memoratur , Mauso-υωω, sed plures alias aedes constrisi voluit, inter
quas existere potuit Taptisterium , licet de Ui, ut
de caeteris aedibus, nulla prorsus mentio facta in iisdem Actis reperiatur ..Haec tamen in eis Lectori occurrunt e s Perse- ut .veravit autem Constantia Augum filia in virginitate , per quam multae virgines, δc mediocres , de nobiles, de illustres sacra velamina susceperunt.
77쪽
ἡ Et quia fides mortis damna non patitur, usque
,, in hodiernum diem multae virgines Romanae se Agnen Beatissimam, quasi in corpore manen- tem, attendunt, Sc ejus exemplo agentes viri- ,, liter, integrae perseverant, credentes sine dubio , ,, quod perseverantes perpetuae victoriae palmamri acquirantJ.. Ex quibus certo comperimus, juxta ingnetis Basilicam alias quoque aedes a Constantino aedificatas fuisse, ut eas, virgines Constantiae vestigia legentes in proposito virginitatis incolerent: cum tamen, ut diximus, earum haud penitus Anastasius Bibliothecarius praecitato loco, nec allata Agnetis
Bibliothecarius tamen, qui prius in Silvestro tradidit, 'Bapti flerium tantum juxta Basilicam Samctae Agnetis constructum, in Liberio reticens Ea L sterii nomen, apud eandem Basilicam aedes alias, in Ἀ-stas. p. quibuS Constantia habitabat, commemorat: s Re-ι ' ,, diens autem, inquit, Liberius de exilio, habi- ,, lavit in Coemeterio S. Agnetis apud germanam ,, Constantii, ut quasi per ejus interventionem, autri rogatum rediret Liberius in Civitatem J. Cui t Da u. erudirissimus Ioannes Mabillonius se
Dineri Daι. reperisse consonum Codicem quendam fatetur Ab-
... batis Noalis, in quo nimirum allata S. Agnetis recensentur Actorum verba, sed aliter quam quae
typis edita leguntur; nam ubi de Constantia spros Mausoleum collocari praecepit J, in Codice legitur, MansionemAbi collocare voluissed Ex quibus omni
78쪽
bus recte deducitur, non tantum Taptisterium, sed α Mansionem regali ea , quae tantum Principem decebat, munificentia, Constantie a Constantino
At ubinam, inquies, Taptis rii monumenta tic ubinam, inquam, ea Imperialis aedificii, in quo habitavit Constantia Sicut edax rerum tempus haec abstulit, ita & illa, solum reliquum fuit, quod Omnibus posterius, sepulcrum, Constantiae Corpori deservivit; Sapiserium, ac aedes, quas habuit antEmortem, post ipsam, ac ii ossicio suo sat functae essent, primo pederunt. Nec tamen inferendum est ex allato Codice, ubi pro Mausoleo Manseo legitur, vel nos inediti ejusdem Codicis auctoritatem iccirco' editorum Actorum lectioni praeferre voluisse, vel Constantinum extulisse quidem Constantiae Mansionem , non vero Mausetium 3 nam cum de hoc nulla dubitatio unquam fuerit, Sc cum adhuc extet, ambigendi sane omnis facultas adimitur, eam ipsam Constantiam , quae juxta S. Agnetis Basilicam Mansionem habuit, apud eandem etiam obtinuisse sepulcrum ue allata vero tantum protulimus, ut ostenderemus, Augustam illam juxta Agnetem non solum
Mausoleum post obitum habuisse, sed dum in vivis
ageret, a Mausoleo insuper regalem sejunctam Mansionem, & per consequens etiam , ut par erat tanta
Heroinae dignitati, a Mauseleo , & Mansione soν satum Baptiserium. Anastasius Bibliothecarius igitur, dum in Sibo hi vestro
79쪽
vestro Sapiserium tantum memoravit , non ideo Mausoleum distinctum non extitisse asseruit, sed tam tummodo. reticuit; sicut a pari cum in Liberio Consantiae Augustae aedes innuit, non tamen Sapis pium ibidem, εc Mausoleum negavit. Pro temporis , & historiae, quam prae manibus habuit, qualitate
continenter ea tantum recoluit, quae in praesentia,
necessitate cogente, scribere debuit: In Silvestro, ubi de Constantini Baptismate tam fuse disseruerat, absurdum fuisset, quae item ad filiae, vel sororis Baptisma spectabant, silentio praeterire ; alibi ubi nihil de eodem Baptismate, & ipse nihil agit de Tapti- serio; de sic in reliquis ..
Ceterum reculatiorum, quas adduximus, rationes , quibus in Taptiserio Constantiae, ipsius Mausoleum statuere conantur, facile diluuntur; Ciam-pinius enim dicit, cum antiquitus Baptisserta seorsim ab Ecclesiiis aedificarentur, nullum aliud aedificium se reperire potuisse, quod aptius ad usum Taptisserit esset, quam Constantiae Ecclesiam ;& ideo eam primum ejusdem Sapiserium, postmodum Mausoleum extitisse, se existimare profitetur . Verum licet & nos fateamur, antiquitus Taptisteria seorsim ab Ecclesiis aedificari conste-visso, & insuper nullum aliud. modo extare aedificium, quod aptius ad usum Taptisserit conspiciatur, quam Ecclesiam Constantia ; nihilominus negamus, quod infert, nimirum prius suisse ipsius Taptisserium, deinde Mausoleum; nam aptitudo ad aliquid
80쪽
non essest, ut aliquid sit id, ad quod est aptum,
quia secundum Philosophum, a potentia ad acti
non valet argumentum λ quapropter non bene d
ducitur, quia Gnstantiae Mausoleum est aptum ad Baptisterium , ergo scit 'Ea serium , nam quod ex hoc elici potest, est, quod modo Sapiserium
istud non extet, quia nimirum non reperitur, non vero oppositum, quod scilicet non reperiatur, quia non extiterit ue quamobrem, cum existere potuerit Baptisterium idem, licet modo non reperiatur, frustra ideo educitur, Mausoleum fuisse 'Baptisserium, quia nempe Taptisterio aptum modo tantum Mamsoleam invenitur .
Quaenam vero fuerit ista aptitudo Mausolei ad Taptisterii usum, pluribus ostendere videntur Olaus Borrichius, & Famianus Nardinus super allatis verbis, quibus demonstrant, sphaericam esse, seu rotundam ipsius Ecclesiae S. Constantiae formam. Nam quod ipsa ad usum Ecclesiae constructa non fuerit, aperte prodit sinquiunt ejus temporis proris, quae fuit, ut minime sphaeriteo schemate Ecclesiae eveherentur; Constantia igitur Ecclesia, priusquam vere Ecclesia Christianorum esset, addunt fuit aliquid aliud; at nil melius esse potuit, quam Tapti- Iurium , de quo ut supra Anastasius; sicut enim Ma gnus Constantivus prope Lateranum suum sibi excitavit 'Ea serium, ita profecto de aliud, in quo sa, cris undis expiaretur Constanιia filia , juxta S. Agn