장음표시 사용
81쪽
. Verum facila corruunt hujusmodi argumenta tiones ex iismet rationibus, quibus praefati innituntur Scriptores: Ultro enim illis assentimur, quod sphaerica sema eo tempore Ecclesiae non fabricarentur, ultro etiam concedimus, Constantia Ecclesiam aliud extitisse, priusquam Deo in ejus honorem, ut modo est, dicata fuerit ; immo mendi arguimus allata Consantia Uallicellana Acta, quae referunt, eidem a patre, & fratribus Ecclesiam fabricatam I nam revera Mausoleum Constantiae in Ecclesiam consecratum non fuit, nisi ab Alexandro IV. anno Redemptionis nostrae I 236. , sed tamen ex his praemissis deduci non posse, quod fuerit Taptistarium, constanteratamamus: quamvis ctenim ut supponunt r tunda forma Ecclesiae tunc non extollerentur, hinc tamen non sequitur, quod QIam riseria rotundosthemate fuerint edita ; nam pari forma erecta quO-que fuisse Mausolea, quae sepra de Mausoleo Helenae a Constantino excitato diximus, satis declarant. Cum igitur haec S-Conflantia Ecclesia, priusquam ut talis consecraretur , Mausoleum ipsius esset, ruit
procul dubio, quod laudati Scriptores opinati sunt, nempe suilla antea quia rotunda serma fabricata
ipsiusmet Sapiserium 3 nam. cum eadem archite- Aonica figura consentanea fuerit Mausoleo, Ma
fleum potius Ecclesiam hanc, quam Sapiserium
extitisse, ducere oportet. Quod si adhuc urgeant, emendicato exemplo a Tviserio.prope Lateranum constructo, Constam
82쪽
tinum prope Agnetis Basilicam Taptisterium aliud pro filia extulisse; & nos fatemur in hoc loco Taptiasterium erectum , sed ejusdem Augusti validiori innixi exemplo, eodem tempore testamur, quod Mas
soleum filiae rotundi schematis evehere a fundamentis debuit juxta Si. Agnetis Basilicam, qui juxta eam M. MARCELLINI , & PETRI Helene matri aliud erexit ;de quod sicut id, Helenae Saptisterium non fuit, priusquam illius evaderet Mausoleum, ita Constantiae Mausoleum nunquam ejus extiterit Taptisserium. Et ubinam in Ecclesiasticis illius aevi monumentiu reperiri unquam contigerit, Saptisteria in Mausolea conversa, aut in Taptisteriis defunctorum corpora sepulturae tradita fuisse i Si igitur nec unico exemplo rem hanc testari queunt, fateantur necessὸ erit, Constantie Ecclesiam nil aliud antea extitisse , quam ipsius Mausoleum, quod juxta Agnetis Basilicam Constantinus extrui voluit, eo ipso consilio, quo juxta SS. MARCELLiNi , & PETRI Tasilicam aliud Helena matri, ut diximus, evehi mandavit.
83쪽
. Constantiae Mausoleum , non ex eUnico sacrum , sed a fundamentis excitatum contra nonnulias ostenditur. II Odem pene modo etiam sententiae reiiciuntur i, illorum, qui ejusdem Constantiae Mausoleum non a fundamentis, ut illud Helenae, a Constantino aedificatum, sed tantum ex ethnico ritu ad Christianum translatum abi ipso Principe arbitrati sunt, inter quos praecipuus enumeratur supra laudatus Clampinius, cujus opinationibus nunc respoudere pro viribus aggredimur. cu-ῖα Ac Qx siquidem ipse, ut Lector audisti) quod
sacrisdisciti in Constantia Ma oleo structura, columnae, capi--.1si. tura, α bases perelegantis architecturae arvo Constantini repugnent, eo quia ea tempestate plurimum Veteris decoris , ac venustatis architecturae perierat, ut fabricae ipsius tempore excitatae sat docent.
At, pace tanti viri, licet generaliter de illius aevi operibus judicium hoc statui possit, tamen de singulari opere, regia munificentia constructo, uti istud fuit Maus eum, & illud Hennae, aliud procul dubio decernendum est; quamvis enim deperditae artes fuerint tempore Constantini, nihilominus cum Caesarum ille Maximus universum pene Orbem subiImperio suo redegerit, mirum dictu, si inter tot mil-
84쪽
lia millium hominum aliquos asseratur haud habuisse optimos artifices, quorum potissimum ope ii in tot
construendis aedificiis uteretur ; unde etiam optimos istos in eis praecipue elaborandis, quorum maxima cura cordi Principis erat, omnem movere Iapidem,
omne adhibere studium, ut undique perfectissimo
evaderent, neglexisse credatur.
Nec obstant e Sessoriana Basilica, & Arcu ipsi eώ-; in Constantino dicato ab eodem Clampinio petitia s exempla; quia nempe in illa columnae, capitula, & bases dispares sent, cujus causa suit, piissimurn
Principem prophana aedificia demolitum, ex eorum ruinis nova, veroquo Deo dedicanda Templa excitasse; & in Arcu triumphali ovehendo ipsi Imper tori, elegantiores statuas, similiaque anaglyphica opera e Trajani Arcu desumpta fuisse; ex quibus egregius idem Scriptor inferre conatur, saeculo illo
plurimum veteris decoris, ac venustatis periisse, ac per consequons elegantiam Mavolei Constantiae rudi illius temporis ingenio repugnare. Haec, inquam, nihil ossicere compertum est; nam relictis innumeris, quas ad rem afferre possemus, rationibus ex eo quod Sessoriana, & aliae Basilicae a Constantino constructae ex prophanorum aedificiorum fragmentis eductae fuerint, non bene insertur, omnia aedifici , a Constantino excitata, ex prophanorum demolitione prodiisse, quasi ex novo aliquid nunquam aedificaverit Ex antiquis utique nova produxit, sed nequaquam omnia; nam Sc ipse idem multa fecit noVa, quae
85쪽
.quae ex antiquis non eduxit. Arcus vero ille triumphi Constantino dicatus, Constantini opus non fuit, ted Populi, Senatusque Romani, qui prae temporiSangustia novis statuis, anaglyphicisque operibus nequiens , post mortem Maxentii tyranni, qui innumeris crudelitatibus Romam vastaverat, novo Urbis statim occurrere liberatori, ut Arcum illum triumphi excitaret, e Trajani Arcu statuas, de alia mutuari, aut decerpere coactus fuit. A musivorum operum diversitate, quae in Constantiae Mausoleo inspicitur, in priori sua sententia
claris..., si confirmatum suisse testatur insuper Ciampinius; DI nam cum operum ipsorum pars pereleganti minerva compacta sit, secus altera; haec varietas, inquit, temporum etiam varietatem designat. Existimat igiatur Tomplum hoc potius, sive Baccho, sive alii falso Numini sacrum olim fuisse, postea vero a Constantino in Taptiserium , ac deinde in filiae sepulcrum conversum. Sed cx hujusmodi diversitate haud imnui , quod ipse existimat, experientia teste docemur;
nam uno , eodemque tempore opus item unum elaboratum esse potest, sed ab impari artifice, cum artifex unus in eodem opere, altero praestantior passim reperiatur ; illatio iccirco Clampinii non sequitur: musivum opus Mausolei diversum est, igitur diverso tempore elaboratum,Bacchi igitur Templum postmodum constantia Taptisterium , Sc sepulcrum: ex tali antecedenti quaenam est ista consequentia Ut data Dpera etiam praetereamus, musivum idem opus it
86쪽
rum, atque iterum restauratum esse potuisse longe post Constantinum , dc per consequenS per alium artificem ab eo, qui primum id elaboraverat ; nam diversitas haec aeque post Constantini tempora eveniri; potuit, ac antea, immo Verisimilius Constantino po-1terior habenda est. Opinationes deinde secutus Aringitii Ciampi- G-ῖ-nius, eadem tum musiva opera Mausolei, phyreticae Urna: Constantiae aliud non exhibereo, quam Gentilium Genios asserit, aut quid simileia , Idololatriam redolens. Sed facile olaus Borrichius,& Raphael Fabretius suppositiones hujusmodi refellunt 3 primus enim, ubi de uvis, quae in musivo
Mausolei, vel in sarcophago porphyretico sculptae cernuntur, disserit : f Quid uvis pressis, inquit, otiis,
se obducet aliquis, cum nomine Christiano Immo se hoc, velut sacro hieroglyphico docebant, se in iniri morte quidem, ad instar uvarum calcari, alteri, 'e 7',, abiici, sed ex attritis tamen , consumptisque suis ,, corporibus immortalem prodire animam , sicut ex is attritis , pressuque exhaustis uvis vina generosis. M sima solent prolectari. Videas Sc frequenter Chri- ,, stianorum sepulcris insculptum cum balena Jo-M nam, in spem cum Jona olim superas in aurasse evadendi. Quin & Aquisgrani cum marmoreo es monumento Caroli Magni Principis utique, siquis ,, unquam, Christiani, raptum Proserpinae affabrὰ is insculptum conspicarer J . Et vir rerum Romanarum peritissimus Fa- I bret-
87쪽
bretius, cui eruditissimus Joannes Mabillonius adhinsisse Ciampinii opinioni visus est, de his ipsis musia vis operibus, de sculptis in Urna porphyretica Con-R h.6ιν. stantiae imaginibus, sic loquitur : At postquam det. T. ,, Optimo, mihique pluribus titulis venerando Pa- se tre Mabillonio querimoniam habere coactus sum,
D eodem. animo erga tantum virum benigno, Mis miti conqueri adhuc opus est, quod nimium saneis promptus sit, ut Paganici ritus suspicionem inveri niat, ibi quoque, ubi nonnisi per vim ut sicis loquar res ad Paganisi num detorqueri possit . . se Exemplum porro in Templo S. Constantiae seu se Constantinae illud dici debeat) post primum la- is pidem Viae Nomentanae ponit, de quo haec ait 7-M .ci pag. 84. Qi Ιtiner. Italici: Vas ingens porphy-
,, reticum, quod pene Altare in angulo modo cer- ,, nitur, Olim .in medio erat, continebatque Corpus,, S. Constantiae. Octo. pedes longitudinis, plures.se altitudinis habet. In ipso vase, atque in fornice se ex musivo passim exhibentur Genii uvas deme- , , tenteS, ferentes, & calcantes; unde Bacchi sepulis crum, de Fanum esse, plerisque persuasum est J ; in I D pauloque post et O Itaque Constantiae, seu Constan-- tinae Mausoleum illud ipsum est, quod hodie con- ,, spicitur ad Basilicam S. Agnctis, quod cum a Pa- ,, ganis sorte Architectis constructum fuerit, non se mirum, si quid Paganici ritus in fabricae orna- , mentum admiserint J. D Atqui memineris, P. Religiosissime, vitem,
88쪽
se vindemiamque ipsam inter praecipua , & frequen-- tiora Christianorum monumentorum ornamenta se locum habere, ut P. Aringilius lib. G. cap. sis.,, plenissime admonet. Quodquo rem conficit, ad
,, latus dexterum sarcophagi Junii Bassi, quod in ,, cryptis Vaticanis custoditur, Novi, ac Ueterisse Tettamenti Mysteriis referti, in cujus labro unica si linea hac inscriptio legitur:
IUN. BASSUS, QVI VIXIT ANNIS XLIL IN IPSA PRAEFECTURA URBI NEOPHYTUS IIT AD DEUM VIII. KALEM SEPT. , EVSEBIO, ET YPATIO COSS.
6, eaedem puerorum in Operibus vindemiae varie la- ,, borantium figurae sculptae sunt, eademque ferme, ,, ac in alio constantiae sarcophago, aetato nam nonis majori, quam 22. annorum intervallo distat obi-
tus Constantini, qui Constantiae filiae Templum ,, aedificavit, a Junii Bassi Praesectura, & morte , se de proinde, quae in Bassi sepulcro Christianae pi
is tali consona nemo negaverit, eadem in contem-M poraneo Constantia conditorio ad Paganismum ,, amandari non convenit J.
Et alibi idipsum confirmans: s Anchora ex uno M latere, dicit, quam esse Christianae fiduciae signum ,, supra ad Inscriptionem T. Fl. Senilis ostendimus, is exposcit, ut Vitis ex opposita parte non inaniter, M sed mysteriorum adumbrandorum causa sit efficta
89쪽
- ut Aringitii verba usurpem, apud quem pluribus
es rem probatam invenies lib. G. cap. 63.) ; unde se miror iterum, virum insigni non minus doctrina, is quam pietate, eo erroris dilapsum, ut ornamenta se Templi Constantiae, seu Constantinae Via No- is mentana aliquid Paganici ritus praeseserre dixerit, ,, eo quia in admiranda illa porphyretica Urna, Sc,, in fornice arcuato vites racemiferae, quali, corbes, is aliaque vindemiae instrumenta exprimantur J. Sic Fabretius jure arguit asserentes tam musiva opera, quam sculptas in sepulcro Constantiae imagines Gentilitatis plurimum sapere. Caeterum hujuS- modi quaestiones, quas Christianam antiquitatem perlustrantes passim agitare consuevere, symbolicas figura& Fidelium, Martyrum sepulturis ita sculptas, Gentilitati adscribentes, sutiles csse,
Vanas, unico tandem irrefragabili teste evincere
sussiciat, isque sit nobilissima ,. de inclyta Virgo, Martyr Caecilia. In Actis siquidem ejus omni fide dignissimis, ubi de Sancti Maximi Cubicularii. , dc Martyris sepultura sermo incidit: O Quem Sancta
se dicitur Christi Martyr Caecilia, cum posuisset
is proxime Sanctos Dei Martyres Tiburtium, Sc Va- D lerianum, deposuit in Arca, de jussit, ut in Arcam ejus insculperetur Pboenix, ad ostendendam ejus se fidem, qui se inventurum esse resurrectionem, is Phoenicis exemplo admiserat J. Quid praestantius pro veterum Christianorum symboloruin desensione excogitari potest, quam Martyris ,& tantae Marty-
90쪽
ris exemplum i Quod vero Pboenix celeberrimus fuerit resurrectionis typus, eoque ad resurrectioncm probandam uterentur antiquissimi Patres, testatur Spondan. de Coemeter. libro I. parte 3. cap. 3.
Nihilominus adhuc urget Clampinius, &existimans Baccho dicatum Templum ab aliquo ex Proceribus, suam hanc conjecturam confirmari declarat ex quibusdam Bullis e collo pendentibus puerorum , qui in fornice, vel in Arca Constantiae expressi conspiciuntur; nam cum Bullae har insisne Nobilitatis essent, indicant iccirco pro Proceribus locum con structum fuisse . Sed ex hoc quid infert Ciampinius Locus pro Proceribus aedificatus , pro Proceribus igitur Gentilibus Absit. Cum enim Bullae essent insigne civile Nobilitatis, non ideo erant & religionis ; nam aliud erat in ipsis Paganis, quod religionem exhibebat, aliud, quod sanguinis Nobilitatem, aut statum, aut praerogativas exprimebat. Cum igitur civile id insigne esset non superstitionis, sed conditionis, aeque usurpari potuit, ut a Gentilibus, etiam a Christianis; & merito usurpari debuit inornatu, vel sepulcri, vel Mausolei nobilissimae Virginis , uti fuit Constantia , a Magno patre ejus Com
Pari ratione resellenda est etiam conjec rara alia, ab ipso Auiatore expistata ex ollis, quas se observasse dicit in porphyretica Urna ipsiusmet Cousantiae , nam eaedem ollae, inquit, nil aliud denota