장음표시 사용
221쪽
a. 1669 invidiam, voto expedivit conlilium, ne ingenio, di inventione suspecto populo esset: ut modus aliquis libertati minime noxius, tranquillitati publicae
lalutaris, tranquille imposterum agendarum electionum praetcriberetur. Tum suaviter inflexo sermone ad ministros status, quos vitales esse Reipube spiritus appellavit, invitabat in speciem, re vero monebat, ut honestis se monibus, atque consillijs erincipis aures imbuerent. Rex propria prudentia in administrando regno uteretur, illud addens, Rex velit honesta , ne ismo non eadem volet. De remedijs monetae agendo diligentiam imprimis Thesaurari j necessarium esse medium ad extirpationem adulterinae moneistae, ill6sque offieij sui quondam parum memores, nune vigilantiores optabat, eum ab anno io aimo, ad 36- septuagintae Suecia Solidorum milis me . liones in regnum nostrum introducti essent, pro quibus in argento oc auis
ro evecti milliones, quibus hostes aucti, sequente deinde bello nos, de Reis pube exercitum oppugnaturi, opibus nostris in militaria stipendia valebant.. Ad praesens etiam praeter r6. milliones, quos Boratinius se ingenue fatetur, tam in regno, quam in Magno Dueatu Lilvaniae excussisse, quot annis in Poloniam leto. millia solidorum Riga, di e domini js Regis Sueciae introduci asseruit. Id patere ex eo, quod accepta plena manu solidorum, videre est inter alios. qui recenter malleum effugerunt. Rebelles Cosaeos mitioribus medijs in officio retinendos suadebat. Bello Turuico ingruente securita tem Reipub in armis quaerendam esse. Ex mantis deducendos in subsidiisum patriae milites non probabat, elim id militiae senus, jam semel Rei pube nullo pene successsi irritum fuisset, solam, di unicam vim in communi motu nobilitatis esse confidenter asserebat. Illud quoque e Repub: esse, ut PD atini suis quisque conventibus interessent, Princeps ad comitiola nobilitatis non viles, ut olim, sed honoratiissimas personas mitteret, qui sua auth ritate precibus, promissis, rationibus demum flecterent contumaces, si periculum disturbandi conventus immineret. Ad extremum ne justitia sist retur, di iudiciorum tempora in comitijs a privatis eluderentur; posse haeoccurri ratione professus est . ut post principis propositionem secundum legis exigentiam; sexta die judicia inehoarentur. Quod dissiculter eveni ro posse sperandum est; nisi post Senatorum vota equestris Ordo ad vaeantiarum rationes accedat, finivit eo verbo qubd non vult committere, ut
nimia longitudine aut Regi molestum sit, aut alijs qui post se loqui debselmpedimento, Regi precatus ut omnia, quae votis homines communibus optant, contingant uni, nam non modo longiori vita, sed prope immortalitate dignus videtur; utinam se gloriosum, di nos felices reddat.
Finito voto procancellarius Regni a Sede principis sequenti die publicani Nunti j Apostolici a Summo Pontifice ad Rempub: Legati audien- intimavit. Verum dato tempore, cum gradus sibi in Cone lavi Se-δε .a M. Mare sebaleos eXtrui Balde&in unaq; appendi ambitiosi, pre-
avia,c cibus Postularet, idq; contra Patrium morem sibi denegatum acerbe ser- . . ret, cum non nisi contecta in honorem legationis tapete terra, ct posito edili usitatum sit lexternorum principum Ministros exeipere, non obiturum se legationem respondit, donec Roma informationem et imperium aceepisset. Sed paucos deinde intra dies quem speraverat honorem, recollectus aceeptavit. Uota:interim in Senatu continuabantur. Palatinus Bgkovius, cum multa de juritim confirmatione Civitatum dixisset.
- . elapsumq; ex Regni Caneeli κria Majoris sigilli cum notabili diminutione, di infamia jurium Majestatis Regum Poloniae Civitati Gedanensi callide quaesitum super Bona Caduca privilegium asserere rationibus conten aleret, addidit, non quod ante dictis communicari posset, sed quod asse Hazae contumaciae palatum satiaret. Jam Rex Serenissime facti sumus,
222쪽
ut pareamus, nondum assueti, ut serviamus. Quarta Novembris, vota Senatus ad Regni Officiales devenerant. QMorum Regni Thesaurarius, cui haeo laus tribui potest, quod rationes thesauri publica famae voce administrat tam abstinenter quam alienas, i tam diligenter, quam suas, tam religiose, quam publicas, ille ergo Senerosa voce' multa de publica conquestus egeitate, quantos Sereret i piritui, patefecit, his Principem allocutus verbis: Communis egestas cum univeribs involvat,etiam te Princeps Seren . quem e Sremio Civlum extu lisse ipsa fatetur fortuna, publica indiget tia complestitur. Neque enor-msbus expensis, innumeris largitionibus sufficere posse aerar ij rationes: Ad extraoruinarios deinde versus contributiones, egregium suppeditavit consilium, quod ii Equestris Ordo agrariae contributionis onere in perpetuum liberari velit, nihilominus exolutioni publicorum debitorum, ac communibus nece istatibus Regni sufficienter prospectum esse vellet, non gravatim eo deveniri posse, si ad morem statuum Hollandiae tributum a comestibilibus nimirum Datiam vulis aecisam per universas Regni provincias instituat, modo id moderate fiat, quod sepe faciendum est, nam nulli parcendum est rei magis quam huic cu)us tam frequens ulus est. Ea methodo omnes publicae egestatis di ficultates non mouo evitari, sed superari possunt. In atrio libertatis rursum, ita non semper bona principia pari exitu coronantur, atroces exhilum aestuabant querelae S. quia i ohiberi Jum Praegnans malitia non poterat, in scelus erupit . Expolito enim ad commiserationem omnium dolore, solenni facta protest itione e .XCeilerunt.
Instabat equi dem Mareschaleus Equestris precibus, aecedente Lotius Collegij consensu, ut De putatione ex singulis gentibus tantisper delinirent
eorum Rnimos, quae instantaneam urgent satisfactionem. Id medium ni- si succederet, tum demum eis licitum esset, ad praerupta animum con-Vertere . De putationem, multorum Vocesi impedivere, quorum nonnulli arrepta voce, vacantias sibi debere conferri a data Diplomatis contendebant, id se nulla ratione remissuros asseverantes, eum de legis auth ritate ageretur. Interim unus exulum lamentabili usus voce, importunus sum, sed habeo excusationem, tanquam summum facinus sine gemitu, re lacrymis rite peragi non posset, denub se protestari exclamans erupit ex atrio libertatis. Equestris Mareschalcus moesta quidem voce , grandiq; moeroris ostentatione obviam ivit invidiae, caeterv in procinctu funestae vocis proletarij hominis pro munere suo inputatos e medio or' dinis ad principem expedire potuit; quos nemo ituros impedivisset, cum Umnium consensus intercessisset, inutili mora corrupit agendi tempora. Accepta talium moesta relatione, princeps quoq; Sessioni finem impos it. Digrediens in penetralia Palatij paululum in Antica mera subsistens, quasi per familiarem sermonem a primate compellatus est, nusiquam se tam marcida, veri9 putresuentia comitia vidisse eum mori sit grave, .sed gravius tabe cere, & languere, non solum jus o multoruluctu, verum e iam magno fortunarum dispendio, eum privatus qui'; proprio substEntiarum detrimento, publieis commodis indulgeat, non alieno suffultus subsidio, opibusq; adjutus , nulla solicitudine, pari inertia rerum, tem- Porumq; momenta terat. Unicum ex praesentibus Comitiis sese sentire commodum, quod Majestatem Vestram Corona insigniverim: Reliqua for
tunae benefleta, quamvis ad manum sita, repelli. phira lymphatico spiritu addens , proloqui parabat, omnia se in hoc Regno pereuritis Reip: manifeste speciare sisna. Cum Princeps non quia non posset responde
223쪽
A. C. OD .re, sed quia nolebat. fraterat enim non ex vano dicere quod coneti pilastatu videi is ques concupiveris certo habetur, sed exhibita veneratione, intentus illantio, cic protundae qu si abstraetus meditationi ad ulteri
Clim vero aliquot diebus Olizarius Subjudex Κijoriensis, qui nudius
tertius cum protestatione eruperat, non compareret, poli senatus consiliis
iam secretius Rege prie sente . Senatus, Patres, di supremi regni Ossiciales invitato equestri ordine divisis per nationes sessionibus deliberabant, quid in praesenti Reipub: necessit te agendum esset. In conlilio Majoris Pol .. oiae Primas magna doloris apparentia conquestus est de libertatis licentia , - nec laudari posse impium Nuntij facinus: nihilominus sphaeram comitialisaimvitatis fixam oc interruptam esse, non polle dissiteri. Jacturam porro praesentium comitiorum nullo remedio, nisi aliorum indimone comitiorum reparari pota, quae non sex septimatialia essent, sed convocationis nomine, di temporis compendio insignirentur, ae pro asta, aut 6- Februarij de terminarentur. Egregium consilium, sed virea convocationis comitia inerat secretioris ingenij temperamentum. Pro-Cancellarius pro debito omincij rupta comitia legitimare contendebat, restituta Nuntiorum collegio a m vitate. sed varijs oppugnatua tententiis, null6qne adjutus suffragio: sententiam pariter, primamque serviiij stationem deseruit. insolitum his diebus in atrio libertatis silentium, eum alias illud ple nis buccis laudare soleant, vix ullus observet, quod tamen iudex Sen domu is dae β- rientis reeonciliata libi apud universos audientia nam directori equestri a MNU . de impia jure vetandi distribuendarum vocum potestate, sola tantum inerat orbata decore authoritas multarum rerum eruditam de libertatis origine X elegantiam praemiiit. Quomodo olim Majores nostri stante ex adverso hoste, ae eincti praelijs in acie leges, di libertatis praerogativas, quibus nune beata Respubl: consequebantur: illas sellieet: neminem captivabimus, nisi jure victum. De nemine vindictam sumemus. Caeteriique insignia liberi status. Quomodo prineipes Poloniae, quod sedisse traditur Calimirus III. sciscendorum comitiorum causa distri Aus, terrasque regni sui peragraro neuesse habuerint, adesse nobilitatis conventibus, unius, saepe duarum se timanarum spatio immorari consilijs, donee nobilitas in tributa consensi taset. Cujus negotii absolvendi ratio, cum ingenti temporis in universo regno constaret dispendio, non omnibus annis omnia conveniunt, res priatis apta nocet. lnvitatus postea a Principibus ad consiliorum moderati nem equester ordo, iisque Generalium regni comitiorum ortus fuit, quae paucis ab initio diebus, deinde aededentibus in dies publicis negotijs, di ais dolescente libertate in sex septimanarum spatium praescripto legis abierunt. Non videmus veteres leges, aut ipsas sua vetustate consenuisse, aut novis 4egibus esse sublatas, nam modica deinde interjecta aetate cum consiliorum modum, de titulum Alexander, α Albertus Reges poloniae statutis, hoe est primitivis juribus auxissent, firmassentque, lata scilicet lege, ut comitia regni nonnisi universorum di silagulorum consensia coalescerent: Si quis Nuntiorum terrestrium publico consensui adversus intercessisset, pro irri tis haberentur. Iis inerementis, de fatorum benevolentia 4ibertas polona, cum Majestatis occuplivit gradum, qui cunctis non modo in Europa populis, regnis, di imperiis, sed universo orbi . di quas mundi oculus vix inspicit nationes, gent que non modb stupori, sed oc invidiae esset, ac proinde venit mihi in montem Augustus Caesar Galbae, cujus consorme gibbo erat corpus agenti apud se causam, di frequenter dicenti: corrige in me,s quid reprehendis, ego te monere possum, corrigere non postiam, nam timeo, ne diolutio imperi subsequatur, si fructus, quibus Respub: sustine.
224쪽
tur, diminuerentur abolitis paulatim antiquis moribus tunditiis everti pol- se Rempublicam. Quare cum Nuntius protestatione facta excesserit, aequamvis sub temerario ausu Rempublicam magnis calibus, di atrocibus p riculis involverit, attamen si pereunoum; vita, salusque potius, quam libertas tanto Majorum sanguinis impendio parta porhenda est. De terere sese Reipublicae securitatem non suadere, quinimo fulciendae integritatis
patriae modum arripiendum et te; ut nimirum, quantocius Princeps in tuis universalibus literis au partieulares equestris Ordinis conventus mittendisi utique Nunt ijs de more ad conventus adlegandis, tu pobissimum insin et, ac reeommendatum esse velit, ut nobilitas cujusque Palatinatus conice derationem plebiscitis firmatam, pro retinenda Reipub: securitate inter se inire non negligat, ac vinculo nexus fraterni ab emergentibus per fraude, aut proditionem periculis, reddere velit Rempublicam ab hostibus tutio rem; finivit eb, qubd praesentem infelicitatem melioris olim fortuna: ipe levabat. In eam ab omnibus, velut omnium ore louutus fuisset, itum est sententiam. Interrogatus deinde, an post factam a Nuntio protestatione,
Iegitima essent judicata principis di Senatus prilea recte sentiendi de Republica libertate addidit, cum legitima potellas sit Nuntio, qui pei si me fa
Cit fateor, dc nos interea patimur, sed quoties praeiudicium legibus ingruat, facta protestatione in facie equestris Urdinis comitia disturbandi, quam in vis ei satis adhuc temporis suppetat, quando primum ultimis comitiorum diebus, in Senatu coram principe leges scribuntur. Multo magis protestationem virium habere, di justiori titulo insigniri, dum agitur de judici js, nequis equestri praerogativa gaudens injuria opprimatur, cum laetione sundamentalis Reipublicae nostrae juris, neminem captivabimus, nisi jure victum. Quocirca existimare judicata, quaecunque post protestationem Nunti j lata sunt, utpote sublata comitiorum activitate in irritum recidere; finivit eum exhortatione, qubo illi inficiant, ae interficiant lethali lamum patriae dolore, qui non tantum augere, verum di conservare anci quas leges negli unt. Finsta voto Maresehalcus equestris, facta solenni imprecatione, utina bscindantur qui nos conturbant , dc post demissa equitum coronae gra tiarum actio ς, qudd ei liberarum vocum suarum regimen, inaesturiabile fraternae benevolentiae pignuA concredidissent, ad Senatum cum univeri. Sperrexit, ubi in moestitiam compositus fatalem Reipubl casum sola Prino pis fortuna corrigi posse disseruit. Tandem ad osculum manus moestum equestrem ordinem admitti postuIavit, explevi officio venerationis. Senatus-Consiliuni subsecutum, in eo consilio triginta sex Senatores erant inter eos, qui speciem non rem amoris in Regno habebant, di-Xere sententias egregio in publicum Zelo, aut circumspecta simulatione
insignes, quas primb Praesules, tum palatini, oc qui Senatorum voeabulo insigniuntur, expedivere. Tandem supremi Regni Oificiales, nimirum Regni Marese haleus, apprimὶ expensis, suspensi'. verbis, vitatis iis ma- Uriis, quibus aut contradicendum esset, vel si de iis disquireret, sulpicio laesionis in animo principis sperabatur, in eo solum non ambiguus, quidde)us sincera in patriam, ec Rempubl: obsequia, sinistre aures frincipis
Transactia Senatorum sententiis princeps congrua tempori praesatus indolens satis Reipub, et suae infelieitati, quam quidem α Senatum pro se sentire non ambigebat, eum unus sit cui multiplex incumbu tri-itandi ratio, utpote pro omnibus, cum illum necesie lit assici euiis pro cunctis quotquot sunt, di singulorum quo rursus supplere abstinentiam, vertere pericula, tandem singulas materias compendiore percurrit, itasOMI
225쪽
composito sermone, ut non tam de iis consulere, quam eas determina re videretur. Ad extremum per speciem comitatis addidit . quo priora mollius aeciperetitur, ut quomodo liberis sese suis agiis in throno collovassent, ita se in eodem cootervare dignarentur. a9. Octob. Epithala inicum Prineipis conlilium in Palatio semotis aris hi tris celebrarum est. Ad quod quamvis universi Senatores a Principe invitarentur, non omnes affuere, praesentes nihilominus quotquot erant in Austriae a domo connubium Principi optabant, suadebantq; , pauoi benatorum dirca circumstantias temporis solum discrepantibus, cum praevenienda alij, nonnulli expectarida Comitia contenderent, validisq; , dc speciosis rationibus insinuarent,quib9 tamen eoi radici non posset. Sed Princeps moram metuens , dc quia suspesia apparebant coiasilia, integrufuat deliberationi reliquit negotium. Pari fato, re fortuna secutus Regis ossi ad illai lv. cujus non meminisse non licet, quoties ad gloriam, ec selicitatis mentionem devenitur, prosperam inventionem, qui cum auditis Senatorum sentent ijs se deliberatione egere, prolato ingenio respondisset, nam finitis comit ijs Anno Domini i637. statim legatos expedierat ad heruiliandum Ill. imperatorem pro conducenda Constantia Austiaua. igitur consilium silentio finem ac pit, frustratique voto, quibus praecipua, di maligna, morare cunctatione impediendi principis in domoCaesaris matrimoni) cura. Timetur magna inde offensio, de ne arrepta occasione per turbas, dc conspirationes populi a Prinei Pe sequatur aliena tio, civiliumq; discordiarum, ae belli semina superveniant. Sed meo; diuio ob manifesta multa commoda, proximae quoq; vieinitatis non temnunda commoditas cum Austriaca domo amnitas in animo Principis,
vi amatu praeponderavit. Regis Franeiae legatus, re benevolentia Galliae domus jusia est valere. Procatus provincia ad Caesarem Procancellario obtigit. In eodem quoq; eonsilio aliter suadentibus rerum, temporumq; momentis immutata est praefixio generalium Regni Comitiorum a dieia in proximiores dies sui licet Tinam Mariij destinata est, Haec igitur habui, quanquam a fideli manu mihi ac aeir, qudd non omnia mihi signi fidentur, nam quae digna celatu videbantui silentio praeis termissa, quae nec ego scribere potium, cum longe abs. ni, audiam sero P. S. Ex oecati he intervenientis ditarentiae inter Arehi-Episcopum Cnes ensem dc Episcopum Cracciviensem cirea Ponti fiealia exercenda iamronatione re funere Regum nitisa mihi sunt satis curiosa scripta, quiae
Eminentissime es Re verendi bisne Domine.
FRustra praetendit D. Arehl-Episcopus Gnesne ii sis se tueri in si
printensa veritate, et jurisdictione legati nati in Regno Poloniae, ex quo in Synodo celebrata iub Archi-Episcopo Joanne Lascio de Arimo iuei 3 permistum fuerit, qubd Arta Episcopus Ctie mensis uti possit omseio legati Nati in ea Provincia secundum privilegium eidem concessim, a Leone X. eodem anno.
Quia privilegium praetensiim duo continet. Altarum, quod Arah Episcopus possit uti facultatibus a jure communi legatis natis concenas. Alterum, quod praesertim valeat uti facultatibus, quas habet Episeopua Cantuariensis in sua provincia legatus natus. Quoad primum replicam . mod licet antiquitus magna esset a thoria
226쪽
thoritas legatorum natorum, illa tamen tuu cessivis temporibus adeo restricta fuit, re usu antiquata. ut nillil penitus de jure communi Legatus Natus habeat, quam solam dignitatem, quae omni caret jurisdictione, ut ex Anastalio Germonio de legato lib. o. c. II. N. per additos apud Pariliude Religi actone S.I. q. l3. n. ι, dc per Calia butium in notitia Conciliorum mihi Pag. i66. vers. vero Legati, jam probRvimus. Quoad auum. Non pote it D. Archi-Episeopus te juvare, vel tueri, nisi otiendat privilegium, α f eultates, quas habebat eb temporis Archi- Epit copus Cantuariensis. Cum enim limul in privilegio concessis ad initae nihil val: t, nisi eo nitet de relato juxta Text. in l. ii hc, S. l, oc ibi Dinusci Bart. fide legat. primo: melitis in Authen. Si quis in aliquo C. de eden. Cabed. de eis. 93. n. p. p. a. Cocliter de jurisdictione in eXemptoi P. q. q.
I. n. 6. Barbos. Claus. 5. n. T.
Et propterea illustrissimi Domini praesules, qui in ea Synodo inter-
'fuerunt, hanc conditione adjecerunt. Ut Archi- Episcopus Gnelnensis non possit uti facultatibus condem, Archi-Episcopo Cantuarienti, nisi prilis inin notesceret, quas facultates haberet idem Archi. Episcopus Cantuariensis, quae hactenus ignotae sunt in regno Poloniae, di certum est per nussionem
aetam cum aliqua conditione, nihil operari, nisi verificata conditione. Mantis decis. 346. n. 6. Rot. decis. l 9. n. aa. pie. 13. recent.
Nec facultates Archi Episcopi Cantuariensis probantur ex asserto testimonio S. Anselmi relato a patre Alfrido in Annalibus Angliae. aula, eum iste Sant tus esset Archi- Episcopus Cantuarientis, di Legatus nutus, si tanquam Legatus natus testatur, in toto regno posse exercere pontificalia, ei non est credendum, cum non credatur Legato facultates libi elis concessas, nisi ostendat literas suarum saeuitatum. Specul. in S luperest n. i6. de legat. patian. de probat. lib. Im O. cap M. n. PS. Prael urtim, si ejus attestatio tendat in praejudicium Terti j, Abb. in cap. uiam Olivi. n.
5. de dolo, & cor tum. Jas. in l. Admonendi in ado licet ri. i56. T de Jure Jur. Angeli. O s. i8a. col. fin. Villadi M. de Legato quaest. 6. n. i6.
Maxime quando tractatur de Legato in partibus remotis a curia existente, quia tunc etiamsi esset Cardinalis, ei non creclitur, nisi literas luas ostendat, Felin: in cap. quod super his n. io. vers. non a conclus. de fide Instrum. Anear: in Clemon, prima de probat. Albeta in leg. Prim. n. 3. Q. de mandato principum. Praeterea, etsi esset credendum sancto Anselmo, ejus assertio proba rei tunc temporis Archi Episcopum Cantuariensem habuisse facultatem e- xercendi Pontificalia in tota ejus provincia, secus hodiernis temporibus h
jusmodi facultas a Saeri Concilij Tridentini primatibus,di Legatis natis tu lata est, ut ostensum fuit in informationibus Et ideo eum Concilium Tridentinum receptum sit in Polonia, ut conis stat ex cap. primo lib. s. Constit. Synodalium, provinciae Gnesnen. debet, D. Archi. Episcopus suam authoritatem limitare, ad dispositionem decretorum dict. Sae. Cone. quod optime statutiam fuit, in Synodo habita anno i6ai. ab Archi Episeopo Gnesnensi cap 3. ibi. Proinde haec requirit Synodus, ut qua animorum alacritate Sacrum Concilium Tridenti n. a Majoribus nostris est receptum, eodem studio religionis, atque publicae hone- statis, illustrissimi de Reverendissimi DD. Archi- misi sopi di Episcopi, ad . ejusdem Concilij rescripti , suas Episcopales sunctiones di munia perage. tes, in suis dioecesibus ab omnibus subditis, illud, quam maxime fieri potest, observari procurent. Nec D. Episcopus Craeoviensis fundat suam inten
227쪽
a i , fundat in revoeatione hujusmodi facultatum facta a Sae. Con. Tridente Aliud enim est, facultates non esse in usu: aliud fuisse revoeatas. Reme tio enim perinde fieri debet; aesi nunquam fuissent concessae I. cum quis in prine. N S de solui. Boer: deuis a74. n. 6. Rot. deci 469. n. I. parta
Ejusdem sancti Anselmi secundum testimonium, quod desumitur ex ejus epistola io. lib. II. ubi, quod Archi-Episcopus Cantuariensis in omni Episeopatu habebat villam, seu Ecclesiam, quae proprij juris erat, di in ea exercebat, quidquid ad Episcopale officium pertinebat, nihil detrahit Juri Episeoporum, nam illa Ecclesia reputabatur proprium territorium Archi-Episeopi, sicuti dicimus de Archl-Episcopo Montis Regalis, qui habet Ee- Uesiam proprii juris, in civitate Florentiae, in quibus Archi- Episcopus, de
Epilaopus possunt exercere Pontificalia jure ordinario, tanquam in Ecclesiis suarum dioecesium, Abb. in cap. Super eo de Parochis n. 6. Gemin. in cap. Statutumo non vero de rescripsis in 6. Rot. aecis. n. 7. n. s. par. a. diverL Sed non inde insertur, quod possit exercere Archiis Episeop. Pontifidalia in Eccletiis Cathedralibus, vel alijs Ecclesiis suorum Suffragane
Confirmatio verb Synodorum facta a Gregorio XIII. gratis asseritur, cum Gregorius Xlli. confirmavit solum acta Synodi, convocatae de anno i 37 , in qua nullum verbum de auctoritate Legati nati, ut patet ex ejus Brevi directo Jacobo Arelli Episcopo Gnementi, de ex Brevi directo Steph no Poloniae Rcgi dato ap. Decembris anni is 8. di ex alio Brevi directo Nuntio Sedis Apostolicae in regno poloniae, ae Archi-Episcopo Gneinensi, di Episcopo Cracoviensi dato S. Aprilis is 8. de quibus in lin. lib. I. Constitui. Synodal. Provinciae Cnemen. Confirmationes vera Gregorij XV. α Urbani Ulll. cadunt super Synodis convocatis. tempore suorum Pontili Catuum, ut patet ex eodem libro. Praeterea etsi confirmata esset Synodus Archi Episcopi Lascij, fuisset confirmata cum conditionibus insertis in capitulis Synodi, licet enim confirmatio addat robur actui, non ulterat La men conditiones in eo actu insertas l. Aurelius I lsamentum T de liberti Legat. Sesse. in eap. I de eonfirmat. utili vel inutil. Rot deuic aio. n. 33. Oc
Quod postrem. dicitur, quod ad Archi Episeopum Cnemen. spectat
dueere funus Regum, dc coronare Reges, nihil facit ad rem, quia hoc ad eum potuit pertinere in sua dioecesi; si verb praetendat, ad eu spessare, in dioecesi aliena, absque licentia Diomesani, hoc debuit probare, quod minime praestitit, imb totum contrarium apparet, ex testibus pro D. Episcopo Crae viensi examinatis, qui habet allistentiam Sacri Cone. Trid. sess 6. e. 5. de reformatione Barbos. in summa Apostolicari decis verbo Pontificalia n. q. Ad Textum in Clemen. Archi-Episcopo de privilegijs circa elevatio nem crueis, dicimus: non posse Archi Episcopum Gnesnen. ante se portaro erucem, in regno Poloniae, cum ibi adsit Nuntius Apostolicus cum facuuia tale Legati a latere Barbos. de jure Melesiastico lib. I. cap. I. n. 25. cum M .lijs per Ventrigliam de jurisdibrione Archi-Epycopi hib. i. cap. 8. n. q. ubi, quod ita fuit deeisum per Sae. Congreg. Rituum in una Taurinen. 9nAMartij i593. refert.
Quod verb ad exercenda pontificalia, post dispositionem Sacri Con eiiij Tridentini, non habet loeum dicta Clementina Archi- Episcopo do privilegijs imb secundum jus commune. quidquid sit, quando Archi-Epia scopus velit exercere Pontificalia, sine jurisdictione; si vellet exercere cum iurisdictione, hoe ei non licet, sine liuentia Episcopi Diomesani, ut ben
distinavit Glossi in dicta Clemen. Archi-Episcopo, etsi celebret sine tali licentia,
228쪽
centia, incideret in poenas, a Sacro Cocellio Tridentino inflictas. ven- A. Ciωρ tris. in dicto Tractata di cap. n. . di 13. Quare salvo di
LEgatio irem natam in Regno poloniae impetraverat ab In noeentio
Ill. Henricus Arehi-Epis copus G ne itientis Ι heodorici Ducis Bern: ex Eudoxia Polona filius, sub tempus Concilij Lazer. inerti .s illai lai 5 Cromor. de rebus Polonicis I. 7. pag. l94. Pacificana hujUs pris roba tivae possessionem D. Archi-Episcopi Gneinenses continub retan lauta ita L,
ita stricte , ut Vl ad ista us Archi-Episcopus S bigneo Cardinali Epi copo
Cracoviensi primum loeum in Senatu, ec in lenisntia danda non eo il)rit, atq; cum Ma)oribus Polonis a Crimitiis petricovientibus recesserit, anno i 49 Cromer. lib. aa pag. sio, pariter oc in Pontificalibus exercendis Joannes de Sprowa OdrowgZ Archi-Episcopus Gnesnensis induitu pr. eminentiae suae primatialis, ec Legationis natae eiuεSbignaeo Cardinali innuptiis Casi miri Ill, eu Elisabetha Alberti Caesaris filia Craeoviae cele-hratis anno ι 54 non cessit, sed mediatione Joannis Capistrant Nunt ij Apostoliet, Cardinalis Neo sponsbs benedixit; Archi-Episoopus vero
Sacris, in ipsius Ecclesia operatus, Reginam inunxit, e coronavit. Mie ehovit t. q. e. 49 in lin. Cromerus lib. citato pag. 5a3 α seq. Cum verb anno i si lex sanciretur, ut D. Archi EpiscopusGnelae n. Craeoviae , ubi insignia Regni servantur, Regem coronaret, quae cere monia absq; Pontificalibus exerceri non potest, Episcopus Cracovientis non contradixit, ae proinde in hujusmodi ceremoniae exercendae pauitica possessione fuerunt, ec sunt hue usq; DD. Archi-Episcopi Cnescienses a tanto temporis tractu, quo legitime etiam quoad jurisdictionem in alterius Dioecesi exercendam praescribituro. i. de praescriptione in 6to. Panormitanus in Capitulo super eo, de Parochis n. 6. Labar ibidem inoe avo q. cle parochis, Roc. Rom. decis: a , n. 5. pari. a. divers. Anehar. in Cap. Com contingat, in 6. n. de soro com p.
. Anno postmodum i 3is stub tempus Cone illi Lateranensis firmavit ius suum Joannes de Laseo Aruhi-Episcopus Gnesnensis obtento a Leone X. novo legationis natae, α Primatialis dignitatis privilegio, quod in Syn do publicatum, ec Constitui. Provinciae insertum l. i. sub tit. de omelo Ordinari j. Bul Iam hane pars impugnans quibusdam rationibus aggreditur, anserens, Legatorum natorum authoritatem successivis temporibus restri nam , dc usu antiquatam esse, sed contrarium notorium , di euidens
est. Manet enim sua iurisdictio, de authoritas legationis natae Archiis Episcopo Salisburgensi in Germania, Toletano in Hispania, Remensi in Callia, Gnemen: sine contradictione, ut dicit Amrius, in Polonia. AZOPInstit: Moral. pari. a. lib. s. cap. 27. Henricus l. lo. cap. 28 n. 3. Barbost de Ois N potest: Episcopi p. i. tit. I. c. T. n. II. S. finali, verum Henricu α Canis. in summ: Jur. canon. l. i. tit. i . de offleg.-quλmvis in aliis Regnis, partim Infidelium, partim Haereticorum, vi re impetu sint exisPuncti, uti Cantuariensis, Eboraeensis, Vie mensis, Lugdunensis, Strig niensis & alij. Aetor loe . cit. Roderie. a Cunha in historia Eceles Episc
Pi Portusalensis p. i. c. 6. pag. ra in fine. Joannes Honor: in summo de Ra cretat:
229쪽
a. Ca669 Cretat. l. I. tit: 3o n. a. in line. Numerus igitur illorum, non authoritas restricta est, victi itudine L .nporum. ἐκ iniquitate. -ia vero privilegia Legatorsi natoria, favorabilia ium. proinde ampliandR, non restringenda. u. Odia de Reg. jur. in 6. imo latissime interpretanda. Rice . in praxi reruquotidianarum resbi. H8 nc 6. oc seq. Contendit pars impugnans teneri D. Archi-Epileopum ostendere Privilegium, oc facultates Archi-Episcopi Cantuariensis quas habebat eo temporis. Hoe ita quadrat, ae si diceret, teneri Summum ponti facem ostendere Cori stantini donationem Urbis Romae: Si triennalis posse iser non tenetur titulum praesentare possedionis suae, quanto magis immemorabilis.
Non sumus in Privilegio perib nati, sed in perpetuo dcreati cap. Cum olim i4 de Privilegiis c. i. ω seq. a5 quaest: a Dyn. in cap: privilegium n. 6 de Reg. Jur. in 6. Ubi non est opus, ut constet de relato, quia hoc nul- Iibi cavetur; in impetrationibus enim tantum Beneficiorum id cautum est propter odiosam pluralitatem, cap. Si motu proprio de Praeben. in 6.α . Cap. in nostra, de rescript. N. in personalibus. Sed ubi vertitur privi- Iegiu causae, non personae, non item: L. Privilegia i96 is de diu. Reg: jur. Sedi enim , di dignitati Archi-Episcopali data est legationis perpetuae praerogativa in Polonia, non Lascio , juxta prolata Alexand. IlI. in c. r. de ossi leg. Cum non ignoretis Archi-Episcopum Cantuar: Vobis non solum Metropolieo , sed etiam legationis jure praeelie Joann: Honor: in
Quod autem dicit pars impugnans priviligium a Leone X. datum fuisse ad instar Arehi-Episcopi Cantitariensis, hoc non cohaeret distis Bullae. Aliter enim contextus sonat, Concedentes, ut omnibus re singulta Privilegiis, libertatibus, praee minentiis, exemptionibus, immunitatibus, honoribus, de gratiis uti, & gaudere, ac quod omnia re singula facere , Moxercere, ac mandare, ordinare, & exequi, quae ad Legatos natos, de
ejusmodi legationis orietum habentes, quomodolibet pertinent qua alij Legati, praesertim vero Legatus Cantuariensis qui in provinciis suis, de Jure, Privilegio, ec consuetudine mandare, facere, α exequi γλsunt, libere, re licite valeant. Ex quo verborum contextu manifeste paetet Lascio facultates fuisse concessas, non solum, quae ad Archi-Episcopia Cantuariensem sed etiam, quae ad alios Legatos, re legationis officium habentes etiam hodie pertinent. Porro particula, sive distinctio, tim non restringit, sed ampliat concessionem, idem enim hic sonat,quoadictio praecipuἡ. Neque implicat, qubd Illustrissimi Praesules, qui eidem Synodo . interfuerunt, usi sint dictione, ad instar ut patet in constitui. Provin. lib. I. tit. de offi ordiriar. verbo Archi-Episcopus fungatur pag. 8i paritatem enim offieij, de facultatem exprimunt ampliando facultates legationis natae, non restringendo. Quamobrem ita statuunt: placuit enim, ut haec legatio in facultatibus amplioribus ultra jus commune augeatur, per summsi pontificem. Quamvis enim sciebant amplissimas esse facultates Archi Episcopi Cantuariensis majores adhuc impetrare cupiebant. Non igitur facta est ab ipsis permissio, ut opinatur pars impugnans oum conditione. Conditiones enim regulariter imponuntur per dictionem Si, veI per alias similes . de quibus DD. videndus B rt: in ii. r. S. finali se de conditionibus, di demonstrat: Suspensivam autem conditionem sola dictio Nisi importat, Rico. in praxi rerum quotidianarum, resol. 5oo. n. 3. Neque dicunt praesules Synodales. Non utatur, donec innotescat. Sed dixerunt affirmative: U-
statur postquam de issis eertior efficietur. Resolutive igitur non suspensivis
230쪽
determinant, prout distingvit Panormit: c. fin. de conditionib. apposit. n. a. Neque dicaendi sunt nune primum cum conditione permississe, quod an anno i ais ut lupra dictuni est, ultro ec benevola receperunt. Leo enim X. non coneeisit privilegium aliquod DD. Archi- Episcopis Gnesne n. de novo, sed innovavit antiquum ab Henrico an ea impetratum, quia ita privivilegia Sedis Apostolidae intelliguntur concedi, ut innoventur underiora. panormit. in cap. ex parte lib. i. n. 3. de privilegiis, Felin: in cap. fin. n. 3. de lid. instr: Joann: Honori: in iunim: decretal. lib. a Lit. 3o n. a. Neque Concilium Provino potuit quidquam statuere contrarium voluntati Summi Pontificis cap ' ex intinuat: de appellationibus c. nemini IT. q. q. Quod autem pars impugnans discurrit, non credendum esse testimonio S. Atiselmi, circa saeuitates Arehi-Episeopi Cantuarien . prolato. Creis
dat Summis Pontifidibus, in noeentio lil. di alijs, praesertim Alexandro III. Qui decretales di declaratoria, tuas de fit. presbyt. Ordi: vel non, de ostiiscio Legati, de alibi ad Archi-Episcopum Cantuariensem dc universos ipsius Suffraganeos direxit. Non enim ambigendum et , Summos Pontifices non latuisse, quas Archi-Episcopus Cantuariensis haberet facultates, cum eas ipsi uoneesserint. Neque, qui concessit, praesumitur nescire, quae concedit, praesumptione juris, di de jure, de quo hie passim DD. Neque succetares dici possunt, potuisse net ire, eum talia poli praestitam. obedientiam , statim Ecclesiarum suaruin Archivo Romano mos est di nunc inferri. Quod si partim iniquitate temporum, partim tempestate haereticorum postea peis rierunt, hoc non vitiat. Quia privilegia non inspecta non valent argui salia sitatis. Cap. accepimus de iid. Instrument: praesertim cum depolitionibus testium nitantur. Cap. Cum olim XII di sequen. de privit. Bald. in l. sin. n. XXl C. de edendo. Testantur vect illul res, di magnae authoritatis scriptores S. Anselmum amplissimas habuisse facultates in toto regno Angliae usque aded, ut etiam festorum celebritates indiceret, uti Melesiae Angliea nae Primas, di supremus in rebus sacris illius nationis arbiter, S . Iagar in defensione immaculatae Conceptionis cap. 35 l. 6. n. m. Qua Iem aiunt esse eum, qui regnum Siciliae possidet, quae Henriq. dicit. Hallucinatur vero plurimum pars impugnans, cum dicit, hodiernis teporibus ejusinossi facuItates a Conc. Trident. Primatibus, dc Legatis natis, sublatas esse, eum nullibi id reperiatur, imb papa, aut Concilium non intendit alicui praejudicare, prout deducitur, c. de Ecclesiali. 23 q. a. di septem alijs decretalibus. Tametsi nonnulla correxit Concilium Tridentinu. sed non sustulit. Necque diffitemur Archi Episcoporum potestatem in s os Suffraganeos restrictam esse per Concilium Tridentinum, uti accurate eollegit nassecius, in praxi Episcopali pari. a. c. 5: art. a. a II. Q. ad sosed non Primatum, de legatione perpetua fungentium. Cum vect Primas Archi-Episcopis 6c Episcopis praesit. AZor pari. I. I. 3. cap. s. circa fin. dc cedit ubique Archi-Episcopus primati Loter: de re Benem tit. l. lib. i. q. p. n.. 33. Proinde verba Innocenti j IV. sunt ponis cleranda. Cum suarum praetextu Eeclesiarum legationis sibi vendieant digni istatem, sicut honoris praerogativa laetantur, sic eos authoritate volumus fungi ampliori. Cap. i. de ossi leg. ln 6. c. exeommunicatis extr. eMem tit: Ecclesia vect hie venit nomine Provinciae cap. I. de authorltate di usu pall. Legatorum sorensem Jurisdictionem per Cone. Triden. restrictam quoque esse non ambigin'us. ut non procedat in causis, nisi Epi opo requisito. aut negligente, Conc. Triden. e. ao sessi a4 s legati, quod observant legati
Deeretum sessionis sextae cap. s. de resormat. Nulli Episcopo Ileeat in aeterius diaeueli pontificalia exercere, DD. trahunz. etiam ad Archi Ep