장음표시 사용
191쪽
a. l669 sum nune ego superstes Laeto, aliquando, ae brevi sortIter moriturus, gra vioremque improvisa morte facerem, neo mihi tam grave linquere solium. quam solum natale hoe meum, atque haee verba luctus Regis praeciderat, sed modico iterum intervallo orationem ad finem perduxit, memorans,quae Pater suus, quae Majores praeclara oc benefica , quaeque ipse bello de tria ardua fealilei. tulissetque, postremb dedit spatium unius diei, ut re deliberata quem modum, de sormam abdicandi servari oporteat, consulant, res rant postera luee, Senatus Primatem Regni in aedibus propriis adiit, nemo sententiam proferre, sed velut ex composito in id omnes ivere, ut Rex M-ε- h praecipiti consilio avocetur, datumque negotium publico nomine, orandi, obtestandi, facta, di fas omne appellandi, ae si frustra verba caderent, postremd declarandi, non posse, neque velle Senatum, quia facto modus co suleret, quod omnimode insuctum cupiat, curetque ae si nec flecti, nec expugnari Rex valeat, rem universi populi ad populum seu Ordinum comitia referri oportet, eadem mox die Rex voeatis Principum Legatis, illi Maordine admissis, propositi sui de addicatione certos est jussit scribique lit ras ad Summum Pontificem, principesque Christianos mandavit. Discessu Senatorum ex consilio Variaviensi deliberatum a Rege, an per Instructi nem publieam, ut solet, propositio abdicationis manu Regia subscripta, mgilloque Regni munita, conventibus Palatinatuum , terrarum ante-Com tialibus exponi deberet, an per Archi-Epistopi circularem epistolam reser ri sufficeret, Cancellarius primae sententiae Author fuit, sed vicit posterior Pro-Caneellario suadente, suffecturas Archi-Episcopi literas, sive non licere putabat, ut Electionis materia, quocunque colore adstruente fidem, ec robur, sigillo Regni agitaretur, multi enim Senatorum Cancellarios, de Pro-Canuellarios poloniae, Lilvaniaeq; praemonebant, alienum legibus essa ut talis propositio publici sigilli sorma consignaretur, sive, qubd Pr Caniseellarius spem fovebat, posse Regem a proposito dimoveri, remque integram fore nutanti consilio, mansurumque poenitentiae de mutandi consilij locum, quod Regia manu, de publico sigillo firmantibus integrum non esset, sive ne offensis plerisque, dc Regi, parum aequo duriores articuli, Nuntijs terram. sed mandata comitterentur, interdicto praesertim, ne provisioni Regiae post abdicationem assensum praeberent, neve in re nova modus aliquis, dc so ma praeseriberetur de legibus, ae libertate electionis vel minimii deliberandia advenere eodem temporis litterae, a Clemente IX Pontifiee Maximo, aliae aliaeque, quibus solicite . paterneque Regem in throno attinere nitebatur. Super haec secretiori epistola manu propria Italice scripta pontifex m nebat, ut si internis conscientiae stimulis, scrupulisque premeretur, Conses.sarium Romam ablegaret, qui pontifieis Divina authoritate medicinam facturus, vulnus, seu morbos mentis detegeret, adjecit momentum Marest tus Nuntius Apostolleus Regi, qua voce, qua scripto summa contentionesvadens, ut gradum a tam praeeipiti, di Christianae Reipublieae, populisque hDEO ereditis gradu revocaret, nequo abludebat spes mutationis Regiae, quhd solith laetior ageret, negothi. de judicijs dies impenderet de aedificia se
liquot locis aut nova strueret, aut labentia restauraret, Palatium Regium exornaret, rem Oeconomicain diligentὶus, de tanquam in longum ordina ret; praetorianum militem augeret, suppleretque, celebrandis epulis, dc nuptiarum sestis intentus, atque ad hilaritatem propensior occuparetur, ae mnlta alia tanquam regnaturus, imitatione regnandi usurparet, populoque deo imponeret, ut in spem non abdicandi Regni, propitis adduceret, comi-lijs in Augusto inceptis, non modicum certamen fui , an Mares alcum seu Directorem eligi deceat, an comitia, vel quonam alio nomine dici mereanis
ur, plerique Mareschalcum qui anteriora comitia ultimus direxisset, deis
192쪽
langi munere pertendebant, nulla ad praesens, dicendi, tractandIque inlite. A.C. itasmes, nisi Rex propolita abdicatione abstineret, vel, si nihil momenti preces habuerint apud obfirmatum animum, auspicante primate Archi- Episcopo
Gnesnensi omnia in interregno solita,ex legibus praescripta exercerentur; de cesserat etiam ambitio honoris recusantibus Maresonalcatum, qui potiores videbantur. De uomine Comitiorum an conventus mota quaestio brevi con- sedit, , c in eventum relaca est, obtinuit tamen sententia pro eligendo, ad hunc actum, Mareschalco, censentium, ea praecipue causa, ne in Lituant directionem, magnus Electionis actus incideret, moderante enim comitijsistis Majore Polono Ordine, successurus erat convocationi dirigendae Litu aisnus, Electioni, e minore Polonia Mareschalcus Sarnovius Succamerarius . Lqnuicientis par muneri visus, electusque. Prima lalutatio Maresuli let. αresponsum Regium mutua dissicivitatione, mentione abdicationis omissa, admissique pro more ad osculum dexterae Regiae Nuntij, di benigne ae- oepti, mox pro Cancellarius nomine Regio monuit Nuntios, postera die venirent, di propositionem Regiam exciperent, cunctati aliquot clies, attameflexi in venerationem Regis, orandum Regem statuerunt, ut regnare ad vitam non dubitaret, quod Sarnovius Mareschalcus naturali eloquentia proposuit. Finita oratione Rex vocato Pro-Cancellario, diem unum di alterum M PUEMAin deliberatione insumpsit; ad interim solitaComitiis negotia curare, ad conis rus omisnsultandum excipere admonuit, digressi Nuntij otio agere dc Reipublicae curas omnes omittere malue. um, donee Rex abdieationem in nihilo. vel in. rto collocavit.Tertia dein die, cum omnes spe vel metu ambiguos teneret,
tandem Rex ero-Cancellario, cui parandus, habendusque pudiiuge tantae expectationis sermo erat, mentem aperuit, imperans, ut leeretum religia me coleret, neque cuipiam nisi a throno Regio palam faceret, excitat ad famam non tantum Nuntios; sed ingens multitudo omnis status, de ordiis vis millia ferme hominum aedem Senatus complevere, defixi in vultum, de sermonem pro-Cancellarij, qui verborum ambiguo, modb spem, modo meo tum ad libitum intendebat, sed tamen omnino constantem in proposito a diuationis esse conclusit. Vario affectu, di multa cogitatione exoepta oratio, nee quisquam aut durior aut de Rege male sentiens fuit, quem non reverentia in principem,
inceror, admiratio, amaritudo misceret, confunderet; multis videbatur, negata provisione Regem attinere, specioso juris praetextu, restrictam sibi potestatem concedendi ea, quae per Conventus Palatinatuum requisita non suissent,sed Rege tam abrupide loquente,sibi decretum esse abdieare se Regno, vel nulla provisione inopem, de mendieam vitam toleraturo, urgenteque, venirent, solennia Legationis accepturi, auditurique destitere omni cura, qui Regis commodiu nitebantur, provisionem, aliaque emolumenta non uruir urgentes, modicae summae trecentis milli florenorum, quinquaginta ex Lilvaniae aerario acquievere, ita composito negotio, paratisque diplomati-hus, dies abdicationi dicta Dominica erat, decima sexta Septembris. De - liberatum non nihil de modo, suggerentibus alijs, Basilicam Resiam S. Jo- . . , annis, dignum tanto spectaculo theatrum, ut quo loco prima auspicia Kegni ecepi ut, sacramque ad aram, Reipublicae more Majorum jurasset, e dem quasi duraret, fascesque deponeret, placitum tamen Regi in sonat ria potius eamera, saero Comitiorum loco, extremum actum claudere, de throno Regio decedere, ergo solenni saerorum praxi operanta divinis reis hus Stephano Niera vio Episcopo Posnaniensi,omnibusque Regium in mo- rem observatis ceremonijs, Rex inter moerentium, de stupentium objecto. vultus firmo animo, nee mutato quidquam vultu progrediens recta ad Senatoriam aedem ivit, paulumque moratus, donec diplomata, per Senatores.
193쪽
vi. Nuntios subseriberentur. Pro-Cancellario decretorium ultimae abdi cationis sermonem facere mandavit. At ille iii lachrymas susus sieni b que Regis acclinis c observatum id sol tam lino die vestem mutasse dam nata infelicitate sua, qubd in eum tristis, ec deplorandi Ministerij necessitas caderet, tandem benisnis verbis a Rege ipso firmatus, collectaque voee loqui debuit eadem, quae prius, hoc est, quia Rex statuerit ea, quae mutare nee vult, nee potest. Miseranda haec facies, de imago stibi prae morientis Regis, neminem non in lachrymas resolvit, comploravere grandes aevo, re dignitate Episcopi, Palatini, caeterique Senatus, de Equites, veris omnino lachrymis cum jam caua omnis adulandi finivis.set, Archi-Episcopus ultimum nomine Senatus valedixit. Secuta post ultima valedictio nomine Nuntiorum terrestrium , trisque limul respondit Pro-Caneellarius. His dictis factisque E Rex servata omni Majestate regnantis, flexa pompa, de dignitate praeeuntibus, scipionesque insignia Miis altum ferentibus Mareschalcis, ad extremos palatij gradus, ascensisque mox rhe dis, ocequis ad suburbanum palatium omni honore deductus, Mareschalet in ea mera Regia demissis tandem Seipionibus a Rege digressi, simulq; eomitatus omnis Senatorum, ec aulae bene Regi precati, domos quisq; abierunt. Postquam ita ad vice-Regem Archi-Episcopum . Senatumq;redijt Reipublicae cura, deliberatum, multis adhue Nunti, praesentibus de tempore convocationis, de securitate limitum praecustodienda, ec Tartari, de Moschi legationibus dimittendis, placuit convoeationis Cruinum dies decimaquinta Novembris,moniti rerum edicto primatiali, Praefecti provinetarum, aratumque, omni diligentia fines Regni, ec e ternorum ingressus observarunt, neque tardarunt denuntiare Archi-Episcopo, si quid easus aut periculi in Rempublicam advertissent, Tartaro donativum, an stipendium solvi mandatum est, ex thesauro Regni, quinque per annos retentum, dimidia parte decisa, quM violata fide incursionibus Rempublicam offendissent, vastitatem provinciae fecissent; Moschorum Ablegatus eum se ad Regem missium, neque nisi a Rege cum responso dimitti posse, neque commercia, aut negotij quidpiam cum Archi-Episeopo de ianatu habere impudenter, magna tamen pertinacia certasset, ad oppidum Ravam duode ei m milliaribus Uarsavia sabmotus, exeusato cum Principum omnium Legatis, tum timet residendi Varia- Viae immunes; acceptum id fuit Magno Moschoviae Duei, re laudi Ab
tegato, quem admisi im ad E regem literae ab eodem aeceptae conten tum missumque Reerant, de me , prout gesta sunt, compendia narran te, jam res, tempusqile monet, ut oecasionem, causamque abdicati Regni noscere ex fundamento haec curans edoceam; ea fide, quam ab his,
qui id ab ore ipsius Regis, vel veris relationibus acceperunt, habui. Remgina adhue superstes tanto favori in Condaeum, de ambitioni solij poloni ad Gallos transserendi, indulsit, ut decedere ipsa Regno, Regemque ad privati sortem deducere consilijs duxerit, quo vacuum thronum Sue ensori Gndaeo aperiret, tuereturque; inde frequens in ore habere publi cas zuras sibi jam taedio, nee facile aegro eorpore sustinere; claustrum palatio adsitum Galli earum virginum, vel secretum aliud sibi eordi savcuris, sat molest ijs datum, quae in deterius raderent, vel a minus gna ψris, gratisque aeciperentur eadem Regi paulatim innuere,atque potens, de invicta svadendo animum Mariti ita mollire, flectereque, ut Regis laboribus )udiciorum, comitiorum sessionibus , aerumnisque non rarb in onaret, ec irasci audiretur; addidit stimulum Lesatus Gallicus, promo
194쪽
De actis eirca abdicationem Regis. . HI
movendo Condaeo properus, a Gallia liberalem pecuniam, α quamcunque sedem privata: vitae delegerit, ostentans, pactoque sed reto, pen- .sionum, super certis Abbatiis nomine Regis Galliae ad promittens. Turisbaverat etiam non mediocriter Regem irrita nominatio ad Ronuinam
purpuram Petri Bonsij Epilcopi Biterreniis I.egati Gallici, Alexander Vll .
Poriti sex proposuit, honoriq; aliorum Regum, de Ducis Venetiarum Cardinales tribuens, Poloniae Candidatum exclulit, quod tanta indignatione . di amaritudine Rex tulit, ut vocatis Episeopis remedium dolori, S. injuriae potueret, Nuntioq, Apostolico pinatello aula re alloquio suo interdiceret, ibatq; in praeceps famosae ultioriis, ni Nuntius mortis Pontifidiae, deterioribus consiliis opportunam medicinam feci ilat. Sunt tamen qui meminerunt contemptu suo ad Gentem , Regem id maximε interpretatum, atq; inter caulas abdicandi Imperii retulille, obtentus erat Pontifici non recte, re contra stylum fastam, neq; jus nominandi, quod Re-Ses ta 2 rigidum, α omnino obligatorium haberi, neq; externas Nationes protendi, quin potius Nationis suae Eminentes viros, aut personas Pontilici gratas commendare teneantur. Laboravit ingenio Secretarius Italus M iZyni, pro Rege, exemplis, N. rationibus certans, copiamq; si'milem , quando ReX Petrum Uidonum Cardinalem nominaverat, verbo ' . 'ad Verbum respondentem producens, neq; Eminentia Uestra, ut sum informatus, tanquam proletior Poloniae. in urbe, suo defuit ossicio, memorans nihil Pontilicem contra personam Episcopi Biterrensis opposuis- se, sed mors interim Pontilicis litem omnem in dies magis gliscentem diremit, ae Suecesser CLEMENS IX. comiter excusans, alieno faeto se non ' teneri, firmamq; promotionem sibi integram esse, ubi primum nomina- . - . tioni principum locus detur, Regis Candidati re Poloniae ejus ratione se habituru, securum Regem poloniae fecit, ipsis porro comitiis gravi in Legatum Galliae odio, α verborum acerbitate Regis animum Nunti, terrestres irritavere, nee sine vulnere fuit OZgi Suecamerarii Leo poliensis temulenta dicacitas; triste ejus imperium, nec nisi fine regnandi malorum finem, ac boni publiei principium fore in faciem jactavit; sub Divo Augusto nondum hominibus verba sua periculosa erant, sed molasta. Cumulavit offensionem, re dedignatione regnandi, exercitus per Palatinatus distributio, ne stipendia, ne tributa thesiuro inserrentur,neve aliquid miles nisi apud Nobilitate per Palati natus di terras spectaret,quo consilio e amplum Regi jus militiae, redactamq; ad ordine potestatem armoru Germani praecipue Colonelli interdicebant, dolore, aboliti moris, cum Regis nomine dc literaruCaneellariae praesidio, impune ad hunc diem tota polonia obserraret, pecunia corraderet, quidvis impune faceret, licentia pro jure erat, ao primi numerandis stipendijs Regis favore imperio per dona, di corruptelas adnitebantur, nec multo temporis excrescentibus stipendijs,fraudatoque gre- 'gario milite Colonelli ingentes summas lueri faciebant; constat Collonelli Bulleri Successeres ultra millionem praetensione, alios paulo minoribus summis thesaurum exhausisse, tantumque abusus profecisse, ut neminem Suecis militantem serviiij polonici mercedem apcepisse inter exempla suerit, dolo ri Regi fuit, legiones ejus praetorianas peditum, velitumque Germanie
rum quanquam aere suo ad minorem,oc aequalem numerum contractas com
missione Leopoliensi fuisse, caetera comitiorum turbida, de irreverenter acta. dictaque ruperunt patientiam Regis, ut justo silentio inaudito exemplo mos enim per Cancellarium, aut vice-Cancellarium loqui in haec verba proruis perit: domini sermonibus ego vestris hactenus aurem praebui, juvat, ut vos quoquo verba mea audiatis, video vos consultd aegre mihi, simul ad Reis
195쪽
A. 1669 publieae facere; si vos regnante me. taedio afficimini, mula maψέ me reis gnandi vobis taedet, pigeriue; profertis in publieum, quod rumpere comitia vultis si abrumpere vobis illa libet, ocius rumpite, meque mea jam cura Dpsa, ae sedentaria servitute ex lvite, haec impetu, ec ira locutus molliora precantibus Senatoribus, modum posuit, rumpendi tamen altero die comitia oecasionem dedit, animumque a Republica projmisse visus est, sunt qui languido otio mollitum corruptumque existimant ι nam a prandio clausis palatio prohibitisque omnibu, negotijs, in horto vel vicina domo, oblect mentis, vel ludo, dies, noctesque deterebat, atque ea dulcedine captus procul publico agere, di secreto clausus ibiliarius 'Avere in animum inducebat, auditum id quoque,quod destinatus primum sacerdotio .mox Cardinalis, scena peracta epilogum vitae Sacerdotio elaudere, in destinato habet, alij dicunt, ut irretitam conscientiam quietam redderet de securoboeo firmaret, sicuti voce, de seripto iactavit. αα
COPIALITERARUM REGIARUM, AD SERENIM: PRIN
PEM BRANDEBURGICUM Variaviae 29 Augusti. Humanisti uenopense erga nos Serem VesIra studio, trilistumhn G, quod in praeinctu discessu. fui ex Prusia in Mares amcertio res nos facere ea de re Serem I ma operae pretium dux rit'. re ondemus pari benevolentia nostra assectu Seren: PFstra, eui pro 'erum iter apprecantes sinceram pariter amicitiam, bonam viri ' nitatem, faederumh nobis S Reipub, eum derem intercedemtium, illibatam obf rvantiam, ex parte nostra adpromittimus. Cum
vero non ignoxum sit Serem Vestra ordines Regni Polonia in proxiamὸ praeteritis Elecῖoralibus Comitiis itasanxisse nobisis inter pacta ta menta proposuisse, ut exorta Es qua adhue exoriri possunt disserentia,
ae mutuae pratensiones, nos inter ae Serenit: Vemam, amicabilibus
mediis sopiantur, et determinentur. Damus id libenter populorum n strorum desiderio, simias retinenda ae magis promomenta cum Sens estra bona amicitia, ae mutua eonfidentia studio, ut ad peragen id negotium Serem Vestram invitemu , nes millimamns eommodisorem locum, ad tempus proponi posse, quam craeovia sub felisem eo. ronationem nostram, eui solenm ritu relebranda diem et . Septembris indiximus. Gissi e sumus Serre: Gliram singulari erga nos propensioris ammi documento per legationem suam, eundem Coronatio ' nis actum exornaturam, quod pergrati habituri paribus Uieiis viris. Ita rependemus. Ae tuterim Lem 'Era bonam valetudinem Nproh cras rerum successus ex animo precamur. Datum ut supra.
AD CARDINALEM URSINI, A PROCANCELLARIO REGNI
Post multas tribulusones taniam pes ν et μου est obtinenda nominationἰ ὰ S. R. M. ad Cardinalitiam dignitatem Musi: ErRn m D. Petrus Bonsi Episcopus Biterrensis, qui legatione Gallis Extraordinaria binis viribus in Poloma fungebatur. Concessum
196쪽
ti, quo cum bona eorrespondentia, es' amicitia veteris eonservatio Rogi Potoma, Regnose huic sepius mammis casibus laboranti Turriea
potentia exposito, nec fruct lpost tristem Candia deditionem sibi in
tuenti perutilis videretur. Dignabitur E. Iribtra validam manum, Eroperam admovere, ut nominationis Regia idem D. Episcopus. B
terrensis quam primum essectu potiaturigaudeate actori puriorum S benemolentia A. Vestra Geumento.Non repeto ea ,quaRegiis literis expressa fiunt, addo duntaxat ealculum sicis, is devotionis mea eroga dieitum Rius: Episeopum Nominatum Regium, ast meorum promin 'ptitudinem obsequiorum Eminen. Vetira dico, es addita.
CONSIDERATIONES CIRCA MATRIMONIO REGIUM
ANDREAE OLSZONSKI EPISCOPI CULMENSIS PROCANCELLARII REGNI.
Considerandum est, utrum inire expediat matrimonium utrum in
domo Austriaca utrum accelerare, an procrastinare Expedit Relinpub: ut tandetur Regnatrix domus, ctim nihil perieulosius sit,prim, cipum orbitate: summorum discriminum, motuum, turbinum,ec fam , num externarum oecasto est, improlis princeps; qui non habens quem, relinquat solii successerem, remissior est in amore dc cura Reipub: Reis, gem v lauislaum ab intentione belli urci ei abduxit respectus filii, obi , statio Mareschalci, ob spem regnaturae prolis, amor ejusdem, de metuso, ne illi per hoc, ad Coronam post sera sua fata esset impedimento. Vtile, est pro bono Reipub: cum nihil solidius firmet securitatem Regnorum, ,ec Regnantium, quam sacra Matrimonii laedera: Per haeo securam h , mus pacem ab Austriacis limitibus, quod Reges Poloniae Domui hulo, ea sint affinitate colligati, hie respestus sanguinis inter alias causas mor, tivo fuit; ut nobis in extremo casu suppeditarent Austriaci subsidia, upa nos e faucibus Solici leonis, aliorumq; hostium eriperent, ec in liberinstatem assererent; redderentq; Craeoulam. bverti Regi suis collimam, dum sit intentionibus inter parea dissicilis communites electio est, at, ubi deest paritas concurrentiae, ibi nulla dissicultas in eligendo. Per , gratis mente omnibus Prineipum Domibus, aut nulla penitus occurrius candidata, aut nulla parAustriaeae, si quando,nune vel maximh neeeia, saria est amicitia, de strista colligatio eumDomo Austriata; hine enim, auxilia esse poterunt,eontra belliTureici perieula;hino favorabilis m , diatio ad perpetuum tractatum pacis cum Caro Moschoviae. Non me, mini ullis historiis, math memoratam sceminam Austriaeam, innatam h, bonitatem, pietatem elementiam,praesertim Caeciliae omnes celebranti, Haec vero Arelli ducissa prima in Europa Herois, omnium ore laudatur, eui ipse legatus GalIiae. digna in literis expressit elogia. Rex Galliae au- , di in Vestrae Majestatis inclinatione ad Domum Austriaeam, contentu, se ostendit; ut id deelaravit Minister ejus in AulaCaesarea.Non promis, nil ullam Gallam, ut id sine sundamento veritatis asseritur. Iudico ervim nullum illustrius oc fortunatius esse posse matrimonium. Quo ad de- , terminationem temporis, id est in pleno arbitrio Majestatis vestrae: nee, pertinet ad nsilium Senatus;Utrum, ec quandoMatrimonium sit in is eundum solum; tatione Personae ducendae meonnubiu Lex vult,
197쪽
. consulatur Senaim: meo tame a sentu, quo eicius id fiet, eo melius: Tam, augustum iI atrimonium, majorem conuiuabit reipectu tam domi.quam apb id Externos, praesertim apud portam Othonaanicam, ec CarumM , lulio viae, cui nomen imperatorium in reverentia est,ec veneratione. Non est ergo inter principes Europae uua similis foemina, quae a Manitate Vestra in tori di throni consortium expeti possit. De Filia Cari, inanis foret cogitatio, utpote effestum non tortitura: Id enim Carus,hactenus dit simulat, tamdiuq; Ablegatum Vestrae Majestatis detinet, , quem citius procul dubio expediret, ii de tradenda nuptui Filia eosi, taret: Vana est spes re opinio, restituendi in vim dotis Smolenset, oc, Cis-Boristenensium, si enim ad Coronam tanto prctim concurrere noluit,
, onge minus possessa dimittet, in gratia Matrimonij Filiae. Prodidisset iu, verbo aliquo coram Commissariis,nec tam duia cum illis egisset intra- .ctando. Non deest exemplum in Helena Cari Filia, quae Religionem. Catholicam suscipere notuit, α in spem obtinendae cum Caro pacis in, Matrimonium ducta, nihil profuit; adeoq; ipsa ab hoc deterret Religio., Carus aliquot cum habeat Filios, de conservando eis, augendoq; Impe- ,rio cogitat, Filias vero minoris aestimat, quae subditis, ec Bojaris traduis, tur nuptui, nee ullius apud eum vinculum affectus est, etiam ex pro-,xima colligatione, cum etiam paraemia sonet Mosellovitica: Carum α. Deum nullam habere eonsanguinitatem. Suadeo itaq; , ut MaJestas Ve-
, stra determinet, publicetq; ex hoc Consilio, a se Arelli ducissam hane, non aliam dueend im esse in Matrimonium. Ego de statione mea tan- , tam sortunam gratulor, qua tam augustum, facile, de opulentum con- ,etingit connubium, quod omnino videtur non differendum, ne succede, te aliqua minus fausta in Repub temporum revolutione, interveniant, diffieultates ex parte Imperatoris,si Majestatem Vestram aliquibus exin, positam periculis in lubrico fortunae gradu viderit consistere.Nemo ad nari, turam, non ad opinionem res penetrans, non videt omnes Reipub: corruis, ptelas, pejoraq; interna' mala, quae ad interitum ducunt, di truduntRe-,gna, etiam florentissima. Melius itaq; motus, metusq; praevenire, ac res in , tuto sine mora collocare.
SERENISSIMO MCHAELI REGI POLONIARUM ANDREASOLSZOωSKIPROCANCELLARIUS REGNI SUE MMIESTATIS LEGATUS EXTRAORDINARIUS Vienna
Ioma Decembris. I On meurrebat quidquam dignum ad deserendum Majestati Vestraei in via, ae proinde bis tantum scripsi Abbati SZeZuha, Nunc post expeditam publicam audientiam desero eodem ipso momento fidelem sub temonem, et devotissima mea Majestati Vestrae obsequia, cujus auspieijs tribuo, quM haec Legatio mea cum magno gaudio est aeceptata, de supra Dem meam grata in oculis Aulae hujus apparet. Mensiura laetitiae de magnitudine negotij venit, di tanta fit alaeritas animi, quanta fuerit de
Imperator ante ingressum meum ad privatam admisit me audientiam, sol 'honor ram aliis indulgetur Legatis. Post hane primam audientiam immediate sin apud Imperatricem Viduam, de Archidueissae me inclinavi. Inis gressum publicum in curribus, di equis insigni pompa plus quam ipse credidissem absolui. dnua horam post ingressium meum visitavit me ineognito
198쪽
De legatione ad donasm Caesaream. Hς
prinoem Lophovicius, ego etiam in crastino noctu circa septimam paromatum retuli. Ceremonialia receptionis meae, de acta omnia ex dignitate Miis Vestrae Gentisque meae describet Abbas ZebrZydovius, Κ chanovius Gubernator Radomiensis. Cras conserentia instat cum Principe LophowicZ α Imperij procancellario. Dum mihi quatuor milliaribus ante Vienna occurrerat Chimenes, illud mihi insinuavit in discursu. quod Imperatrix Mater matrimoniale actum libenter videret aeceleratuetiam ante Comitia, di quod ipsa mei reducere filiam intendat CZest choviam, sed ego sensum meum super id nec verbo uno, neq; Chimenes, neq; Patri Sylvano aperui, sed me ex integro referebam ad conferen- tiam publieam cum Delegatis Imperatoriis, colloquium cum ipsa
imperatrice. Hoc momento redeo ab Imperatrice, cogitabam, recogitabam mecum diligenter, quid in hae materia expedirct dicere, tandem apudine conclusi, quod hoc sit ex ignitate summa, di commodo Miis V, u Mater Filiam in limina Mii Vestrae reducat. Alios Legatos hiu in ulterioribus Ceremoniis non optant, parcendo iumptibus, ec tempori, credo proinde sic concludendum, ut Imperatrix cum Archidueissa moveandversus poloniam Vienna ultimis diebus Januarij, tres septimanas itine ri dabunt, CZestoehoviae pro i8 Februaria circiter comparebunt, pro qua die commodum credo fore Mii Vestrae iter ad excipiendam sponsam.
Credo quod per id non laedam gratiam Miis Vestrae, quod audeam sine
. expresse ejus mandato, praesertim cum ad me concurrant literae ex rQ-
Ionia, soliditando me , ut id curem , quatenus nuptiae fieri possint ante Comitia. Optarem tamen, ec consulo, ut Majestas Vestra obviam in Silesia honoris causa Legatos expediat. Vidinum esset iter Episcopo, ocpalatino Cracoviensibus, possent hoc obsequium praestare ; in quantuverb se excusabant hi, oc alij, offero ego me ipsum ad ultimum hocce o sequium, quanquam libenti iis quieti me darem. Sed non puto ut aliquis
velit obtrectare tam honorificum, oc meritorium obsequium apud Miem V. de futuram Reginam. Tentatus ego hic fui, ut ex integro istud obsequium perficerem, hic diutius morarer, oc post Reginam conducerem. Faeile me excusavit ministerium meum, cujus praesenti in Regno desideratur praesertim sub tempus Comitiolorum. Relinquam tamen adobsequium Fratrem meum Hieronymum Ollaowski Uieiunensem Capiataneum, et jam stabuli Reginae Praesectum, oc ZebrZydovium tanquam Iegationis Secretarium, qui speciem habebunt ministrorum , usque ad illud tempus, quando Legati Extraordinarij Mtis U. occurrent.
Ego hine movebo vigesima tertia currentis, tres septimanas credo itineri impendam, quamvis cum non sit extra uiam, matrem meam Visitare vellem. Nescio qua iter meum promovere debeam, ec delibero per Vratissaviam, an per CZ stoelioviam post crastinam conserentiam roalem rerum conclusionem expediam Latim, veredariorum more ad M.
V. Dominum SYRI, aut Abbatem CAESARI. Imperatrix Vidua summi est judicij, de multum affecta reverensq;
Mtis Vestrae, cum Archiducissa in Poloniam non venient, nisi una Baronesia Mantuana MILIA sine ullo titulo, ec quatuor puellae,inter quasoria tantum insignis erit, Principissa Holstinensis annorum decem. Ex viris neminem habebit, quatuor tantum villoris serviiij, Cocus, Cr uentiarius, supellectilis Conservator ece. Omne servitium debet esse ex Polonis, ne oneri sit, re invidiae, nam qui genitalis soli relinquie dulce dinem, nobis voled inhaerere. Video, oc considero, qubd hic nolint impino A. icis
199쪽
A. i669 pingere in errores di diffidentias in populo importunas, qui eertati, tervitia quaerunt, expedit negative Imperatrix, Omnia reserendo ad v, Iuntatem Maiestatis Uestrae. Arehidue illae inlinita pulchritudo calamo exprimi nequit, omnes mecum Comites mei conveniunt, quod pulebriorem videre iit diffidite.
Dexteritas verb in moribus, prudentia in sermone, ec omnes qualitates ineomp irrabiles, in ore totius Viennae nomen α laus eius, nec eam satis depraedicare queunt.
Prineeps Autiapergenis sub meum adventum disgratiatus, causa in oeculto, ita hic servatur silentium, nam α Nuntius Pi NATELLI quanis quam petierit ab Imperatore, ut sciret, quid Pontifici nuntiare deberet, nihil expiseari potuit. In ore hominum est, quod ambitio pro nominat one ad Cardinatatum in hoc ipsum induxit praeeipitium. Eode in die tri- Ris ejus hinc egressus, ec meus triumphalis Viennam erat ingressus. Compatior ex corde casui tam magni viri, sed hie nee condolere licet, gravi ab Imperatore interdicto: dum illi denuntiatum est, ut exiret, audi-dSi haec propria verba milius, quod Sua Majestas gratiam ipti vitae fac ret. Apparet, quod ab Isola Brugellis, Itoma, ex Hungaria iiisimul planὶ
contra illum venerint documenta. Pluribus non moror, sed manum Ma-3eltatis Vestrae exos utor.
CAROLUS DEI GRATIA MAGNAE BRITANNIAE FRAMCIAE ET HIBERNI E REX, FIDEI DEFENSOR, SEREN: ΜICHAEU REGI POLONIA. 7. Februarii
EX Serenitatis Vestra literis ις die Ianuariν nisi me praeteriti
eripti, intelligimus Serenitatem taestra=n nuptias cum Serenissima Eleonora AretiDurissa is ustria contrax sse, easdems die secundo Martig jam appropinquantis Varsavia celebraturam esse, quod quidem singularis amicitia testimonium, a Serenitate Vestrapr fectum ea, qua potuit reciproci assectiss laetitia aecepimus. Utque ex publica ratione Serenitati Mestra gratulamur, quod hoe eonnubio is gustam Caesarea DomM a nitatem, Abi ae Regno Polonia adjunx rit, cujus auxilijs eommunem Christiani nominis hoBem mel utilius repellere, vel forrius JuHinere poseis; ita prisatim Serenitati Aestra suaque Serenysima θοεa, omnia Duna ac Jelicia, auguramur. D
Nm Optimum Maximum precantes, utrisque Serenitarib s MBris eum diutur prosperitate Regiam quoque prolem ex voto concedere
RESpONSU Μ variaviae. GRatularionem noviter delati nobis se H Polo nec a propensere fraterno Serenitatis Vestra affectu profectam laeti libentesque
aecepimus, qua decenter peracta simul , expeditis, qua in eo=mmissis habuerat serenitatis Vestra mandatis redux hine abdi Gen νομι μι-s I FM AElegarus Extraordinarius, eommodam grauanimi no mi significationem pro tam luculenta propense erga nos vo-Dntatis expulsione coram relaturms. Eris viri sim nobis cura Seor
200쪽
De actis poΗ eomhia eoronathnis is di ut mutua sereri animi S amicitiae nostra contesatione Ierenitasti Veina respondeamM. Porro proposita Nomine Serenitatis et fraois arctiori 1aedere eum Serenis o Rege Suecia ineundo negoth resolutio, eum praeter Comitiorum Regni nostri indeterminationem adpraesens subsequi non potuerit, necessarsi ad tempus magis opportunum disserri debuit. Mihilominus praefati Generosi Ablegati extraordina- νθ dexteritatem ae uti addecebat fidum es diligentem Ministrum probatam Iedulitatem is in tractando laudabilem conatum, nonps Ivmms non prosequi Retia nostia apud Serenitatem Vestram commendatione es benevolum ipsi eontiliare respectum. si usa reliquum est Serenitati Vestrae optimam maletudinem S lata quaque ex animo
COPIA LITERARUM AD LEGATUM C ESAMUM, A PROCANCELLARIO REGNI.
Boni aeturij duco, quod etia Polonia ibri pedem extuli via Silesiam fines Imperij Romani ingresus sum, lata, es amaena
his omnia Upexi. dot detersis nubibus pulchre lucere, terra lutus lenta glacie stringi, iter planum, pronumque expediri, nova quasi omnia feri coeperunt. Ruidni sperem augurer que negotium, quod ago laeto, S sereno eventu succesurum, humanitatem, es hospitalitatem nullis verbis possum exprimere, quibus in Domino, Et Pisce Hesrensi
Mitra meritum meum aincior, quo nomine ago, debeoque gratiam immortalem Excellentia mitra, atque utinam ea felicitas mihi obtingat, ut me mere es realiter gratum meta E. U. pro innumeris ejus Javoribus demon Arem. Sed interim prosteri rependere eΗ, quod tois Mnimo Jacio, ac me meorumque obstequiorum promptitudinem aternum
Cra via Ima Decembrix ST tueram, ut meministi, post peractam Electionem, nullis me imis
miscendo publieis, domi sortunam di fatum publicum, imo sorsan privatum brevi cum senecta imminens, expectare, cum persuaderi, nequeam, ex hujusmodi principiis optatum emersurum eventum: Uteri r,nim verum satear cardinalia libertatis nostrae sublata jura, quandoqui, dem non ratio sed impetus, non unanimis consensus, sed armata com fusio, non delectus. sed easus, Dominum nobis imposuit. Aequiescebam ego publicis acclamationibus, quae vocem populi pro voce DEi interpro, tabantur; fracta jura liberae contradictionis, solabar dignitate sinuas nobilitatis, qui videbatur Iicet longe aliud in re fuerat γ voeibus suis, ex suspecta Optimatum potentia triumphare, personam vero electam, intuens, olim nihil viderem, quod eam singularius supra alios commen, daret, judicavi instinctu quopiam Numinis, corda tantae multitudinis, uno, si credere fas est, momento ad eam directa esse; ut sine virtuti-- bus, sic extra vitia illam esse judicabam, utpote qui eam antea non D vera