장음표시 사용
341쪽
A. C. ι6PI tam parva Exercitus manu, tantas civitates, di fortalitia, sine caede dcianguine, incruenta victoria obtineres, occupata praesertim, stratagemate Bractavia, grandi in acie aequiparanda triumpho: quae omnia cedant ad numinis laudem, eum immortali tui nominis, ad posteros gloria, di debita a Repudi gratitudine. Verum non minor labor eli, parca tueri, cum
praesertim nulla hine tibi speranda subsidia. Expediti e palatinatibus quidam, rediere domum, ut 6 vexilla Pod lachiae; alij non habentes constitutum pro altero trimestri stipendium, ex aut horationem meditantur, ut Bel-Zenses, & Lublinenses; de expeditione quoque ex Russia dubitandum. tamanarunt universalia ad propiores palatinatus in quibus jam sunt pserati homines ut pro altero trimestri constituerent stipendium, indicta in eum solum finem pro tertia Novembris Comitiola, spes tamen effectus modica. In majore polonia sexcentorum non nisi per laudum constituta expeditio, qui lustrabuntur Qb Caligio prima Novembris; Chiliarchus eorum Capitaneus Mied ZyrZecensis, Lilvanus Exercitus, unica spes de robur nostrum, summe nos fefellit, sine ulla causa exauthoratus. Prineeps Radivilius, ut ex ejus intellexi literis, suorum hominum habetiaoo, cui dedi consilium, ut eos authoraret proportionaliter, juxta capitulationem statutam cum toto Exercitu, opera Palatini Culmensis. Candide ergo in his omnibus te praemoneo, ut extra spem suppetiarum constitutus, conservationi servientis Exercitus providere velis: Expediret sor. sit an non procedendo ulterius, subsistere sub Bractavia, Exercitumque in ejus ditionidus, de super Tyram locare, ae interim sub tempus hyemis reliqua cirea recuperationem totius Uerainae consilio moliri: interea Comitia imminebunt in Januario, in quibus tota Reipub. ulteriorem modum eorum, qu E belli vel paeis sunt, constituet. Et quia attrita tantis labori-hus valetudo; non sinet te hybernare in Uerai na, judicarem pro sensu meo, ut prineeps Campi Dux in Exercitu, aut saltem in non nimium distante loeo resideat; ipsa enim authoritas Ducis tam nostrum militem, quam Cosaecos in offieio continere, ae Uerainam conservare, di pacificare poterita alias sine capite Dueis, aut saltem alicuous Palatini, timenda magna in- eonvenientia , dc usitatae toties revolutiones. Hoe agendum, ut recuperaata, sine irritatione Cosaecorum, dc ruina Exercitus, conservemus, di stabili, ac secura a parte illa pace gaudeamus: pecunia pro sustentatione non fallet Exercitum,sed in currenti moneta, cum melior acquiri nequeat. Commissarijs ad portiones repetendas designatis, molesta est residentia Leois poliensis, sine reali ex aerario sumptu; mitto tibi formulam eorum juramenti: civitates praeeipuae privilegiatae, di bona Ecclesiastica non subsunt ordinationi eorum, adeoque ad tuam pertinent dispositionem. Mille a reos a me misses, praevenerunt, non dubito, geminae meae literae; in tuost arbitrio eorum distributio, data parte Hanenho, Syrho, alijsque senioribus, reliquum Cosaecis Hanenei cedat: Sed quid haec inter tantos Panni forsan haberi non poterunt, nisi ex Comitijs; rescripsit enim mihi Thesaurarius, penitus negative: adeoque non nisi promissione di spe sunt alendi NiZani; ego interim omnibus adlaborabo viribus, ut evincatu data fides a Palatino Bediensi, meisque confirmata literis per ultimos
ad Hanenko Legatos; Rex lane alia Novembris movebit Variaviam.
342쪽
ANDREAE OLSZOOSKI PROCANCELLARII REGNI AD SUPREMUM REGNI MARESCHALCUM
Varsaviae 2o NovembrIS. V At condignὶ nequeo celebrare, pleno licet ore dc affectu praediis,ae adnitrabundus veneror heroicos tuos in hae belliea expeditione actus, in quibus plane superavit vota felicitas: quando non solum conflictu, di propulsatione ex acie hostis, verum etiam recuperatione civitatum di amplarum, inter Hypanim di Tyram Regionum, magnum fundamentum recuperaridae totius Ucrainae, de securitatis limitum ab hostilitate Barbarorum, non minus fortunate, quam gloriois posuisti. Satisfactum antiquo.& flagranti desiderio Reipub. per locationem Exercitus pro hybernis in Braelaviensibus ditionibus, per quod magnum levamen Poloniae, sceni praesertim pro hae hyeme penuria laboranti, pro quo non jam gementis, sed laeti de triumphantis populi suspiria eomitabuntur, di superna, super te,
domumque tuam benedictio: superest tantum, quam citissime pecuniaria nervo supplementare milites, quos vastatum illud hosticum, di consis entiarum angustiae sine provisione a nobis subministranda sustentare non poterunt. Expectamus universales ad acta castrensia dandas, quibus monita quaevis castrensia bona, juxta laxam pro posse suo, contribuant, pro conrueto tamen genti nostrae ineltamento, expedit ordinare ad Palatinatus Deputatos, si non a quovis vexillo, saltem a Legionibus, ne alienatione Commilitonum, extenuentur vexilla: in Comit ijs vero pro asi lanuarij indictis, certior quam praesenti aestate desensio, de subsidia a. Repub.
statuenda erunt. Utvanus Exercitus summe injurius est Reipublicae, cum in spem illius remissius Palatinatus suas curaverint expeditiones, Litvanis confisi suppetijs, de quibus per magnificas pollicitationes certificabantur. t inauditum, di dedeeoris plenum est, quod ingressus serviiij trimestris medium, evicta a Rege pecunia, jamque ad manum habita, capitulatisorie facta, acceptis ordinationibus, di universalibus, incertum quanam de causa, sit exauthoratus. Impudenter allegabatur Branichi Nuntius seu P ria nili ex Exercitu Polono Lilvanos ad id coneltasse. Universalibus etiaex Cancellaria mea datis, ae si eum restrictione essent, praetendebatur praetextus. quod aliter omnino factum, cum pernoctatione& non nisi, di resectiones, cum intimatione modestiae, eoneessas habuerint c licet talium rarii vertalium nunquam usus fuerit ) consistentias vera in tractu, longi res, quia constitutio novella abrogavit, non abs re verba legis universali inserui. Verum si citra universales illi in bonis nobilium exorbitarunt, quam inexcusabilis fuissem, si ex univorsalibus id fecissent. Quanquam iterata laXius ex Senatus eonsulto seripta, venerunt ad manus Palatini Vtinensis magni Ducis Magni Ducatus Lilvaniae ante exauthorationem externi militis, cur ergo Sacramento obstricti in officio detenti non sunt. sed illis permissus circulus di ultronea exauthoratio ξ de quo agetur in Comitiis. Reuident, non dubito, malignae di salsae tradumones in caput authorom. Lebel consultissime suis eum hominibus ordinatus est Bialocerx viam, Cui collatam a te partem io oo aureorum uti di alias distributiones, rati- fizat Thesaurarius. Dorostenho insinceritas patuit tibi ex missis h palatino Culmensi literis, non praecipitandus tamen est in ultimam desperati-oriem, vitae praesertim Sc sortunarum: videtur enim vello de nobis bene mereri recuperatione partium Cis-Boriste nensium, di de facto, fata raras' forsan trahunt, utilitasque invitat, ut contra Moschos bella seu tumultus nostros convertamus, cum praesertim, ut coeperunt, pacta eo
343쪽
servare nolint, de hostilia, suos per Cosaeuos, agitent. Lanchoronensem Capitaneatum ijsubseripsit Rex cum pagis singulari privilegio eonferta seolitis Prineipi Sueea meracio Ceaeo utensi; sed quia protestatus Dapiser Regni, velle se summam haerente lao milliu solvere Succestbribus,declaravitque cedere Novolargum Reginae, Dasi Regi ut aeceptaret ceclarationem, cuteneatae ex pans Matrimo malibus, di reformationis. constitutione roboracis, providere certis Praefecturis specificatis, Reginae. stringor jur mento pro utilitate Majestatis fideliter concludendi, stringor proprio hia secta, cum mea opera id steteri L Matrimonium. Superi Regis fata averistant, Regina nee taeum nec larem habere possiet; stringor lege publica, per quam, in mensibus militaribus vacat; Dapiser. vero habet conneis xionem cum Exercitu, cum vexillum habeat, non item Princeps Suecamerarius. Ex his rationibus sigillum denego, cum praesertim fieri possit, ut sint instantiae ab Exercitu per Nuntios in Comitijs, ubi, ii diffluultas non fuerit, sum paratus favere reinei , alias non. Opto addundum in instru-Gone, ut distributae vacantiae in mensibus militaribus, reliituantur. C pitaneatus Lanchoronensis num est ex praeeipuis in Polonia, cum impo tet ad 3o aut 6o millia; aecepi ex literis cujuidam ad me datis, lubditos ipsos siqnmam vella solvere Zebr dovianam.
SUocessus armorum nostrorum hactenus felicissimus reeeptae sine
sanguine civitates, di Arces, Mohilovia, Ra ovia , Sciana, Virinica, Braelavia cum Territoriis, oc ditione omni intra Bohu in ec ram. Hanenkus ille meus Pellio , opilio , dc quibus non verborum contumelijs ab Archiepiscopo alijsque ariesus egregie cum Sircone , α Cosaccis Ni Zovijs rem gerit jamque in triumpho plane fertur. D LUS iuvit refigm intentionem meam, qui Zamrovios per viginti annos ignotos, α oblivione velut demerses , literis, oc consiliis meis quae livi, inveni, ab Ucrainentibus separavi, contra Bialogroclenses incitavi, tandem Exercitui polono conjunxi; Isti homines me Patrem ilium. Benefactorem ocer. unich appellant. Suasor sim, ut eosdem5aera Caesarea Majestas sibi obliget modico aliquo donativo pro constri tetidis cymbis, quieus excurrere in Euxinum α Turearum , Tartarorumque vires divertere possint, res non distacilis factu videtur, maxima in publicum utilitate, etiam de triplici liga pro seeuritate vicinorum Regnorum contra Turcas sancienda, animus est mihi agere in Comitiis, α jam nonnullorum , qui authoritate, di facundia in Conventibus Palatinalibus Valent, animos praeparavi. Caeterum res tantae molis prudetitiam, dg Praxim illustrit. Vest. desiderat, quam resalutare in Comitiis Var- a viensibus in Ianuarium indictis ex animo cupio, eidem prosperrima omnia eum lom va incolumitate apprecor oce.
COPIA LITE RARUM OLsZ II AD MARESCHALCUM EQUESTRIS ORDINIS CONTRA CANCELLARIUΜ
REGNI. Varsaviae a. Decembris. χ
VArijs ex locis condurrunt ad me praeuautiones, edocentque Car cellarium utrumque. Regni scilicet ec Magni Dueatus Litv
344쪽
niae, in id conspirasse , ut me per literas , instrumenta sta invidiae oc odiis in Comitiolis, exponerent, gloriam nauam praeelare Misitis acquisitam , nomen honoresque insignibus in Republica obsequiis. continuis laboribus, constanti virtute α felici, quae Dei gratia eli . tivitate, comparatum, ueprimerent. Non venit in admirationem Cancellarius Lilvaniae, qui profestus meua adversarius, Se)ani more, sui obtegens in alios criminator; ut a primordiis didicit, se per optim rum civium ruinam, celebrare; ita hic praescripsit male loqui ae in lioribus. Protruiit contra me famosos libellos , lub titulo Copiarum literarum ad Palatinum Vilnensem, ec Castellanum Pos aniensem , ad quos indignum, rescribere, consultius ulcisci contemptu, judicavi. Consi labant me in propolito, memorabilia illa cuiuspiam verba: Male de me loquitur, sed maius, moverer, ista Scipio loqueretur; Abolevit seripturae authoritatem dc iidem, ultrix flamma; qua non pridem timi te ejusdem otii cinae opus, in medio fori Varia viensis, est eastigatum. Ad- inventu duas contra me causas. rmo Quasi impedὶvissem Lorye inscio nuptias, cum ejus ex sbrore Nepte. ado chubd post conclusum , sub tem pus absentiae meae, contra Palatinum pomaniensem, ec supremum Rex ni Thesaurarium, eonsilium, diversus essem a sensa illius: Talem enim naini expositulationem per pro ancellarium Magni Ducatus Lilvaniae , misit. Unde pertinax dissensio, tradustiones, criminationes apud Regem, ec proprij temper illius stylo in privata offensa laesae M.tjestatis obtentus. Non inveniet Masi as Resia, in quo me deductive in publico
redarguat. Obtinui n-nus signaturae bonis artibus, non ut me ille malevolo tangit ec pungit calamo, ta ut multis, ex mea gratiarum actione notum, as hane non properavi, nec alios praecucurri, fortunam; N:-minem peiij promotorem, in b id apud Regem deprecabar, doneo tandem, sine jactantia scribo merui lignare, rogatus: Non mihi ingenium 'est, alta de me sapiens , veruntamen ex fructibus eorum cognoleetia eos; facile quisque prudens, inter mea de illius pro Republica discernutmerita. Differo in aliud tempus, reservo commodiori meationi dandam injustis, ec malignis objectionibus replicationem: Tacebo nutio al- tum de ipso judicium, multiplicatam, ante, ec nunc recentem Reipublicae eoii fusionem, oc intolerabilem supremi Ducis Exercituum negni, traductionem. Utar tandem aliquando Jure meo, quod mihi, dum sub tempus convocationis amnistia legeretur, praeuavi de reservavi. Supremum Regni Cancellarium satis mirari nequeo, quod me temere, ex te. vibus Cadeellar ij Lilvaniae informationibus , non praeventum ulia litera, aut amicabili praeeautione. us cum collega agendum esset, expost
latione ex supervacuo lacessat. Contigit mihi in via, legisse obiter literas ad Regem scriptas, ad quas parcendo aetati de dignitati e)us, subticui. Nunc quia scripta haec, majore copia, in vulgus sparguntur, prae sertim ex helterna Leopoliensi polya, unde dictus Dominus deseripsit
me, quaesita verborum acerbitate ad Gur Zynium, illoq; pro instrumento creandae mihi apud Exercitum invidiae, apud Regni Mareschalcum diffidentiae, utitur, nee forte in comitiolis parcet; non desero bonae famae, ec vita ma)oris existimationis patrocinium; hisce paucis literis eo vindicias. Fateor, me, dum legerem ferventiores ejus invectivas prodata ex Cancellaria mea, ad castrensia asta, manifestatione, id publice in senatu proposuisse, cur ea non vituperavit Vniversalia; nuna
vero plus superaddit, Iaudando illa cum Elogici paternae Resiae ci ca Patriis
345쪽
Patriam sollieitudinis: Manisella ad manus eius ex Cancellaria sunt ordinata, si videbantur devia. otiensiva. nociva, lieuit aut hortinis, qua pallebat. Cancellar ij dc Generalis eorum publieationem impedire, alii itere ad informandum Regi, mihi ipsi ec Cancellariae meae prie mom-tionem dare, quam velut a seniore. grato animo suscepissem. Seribit my-hi di Regenti meo. se non cunctabundum illa ad alia expedivitie. non expectando etiam, donec illucesceret dies, usi tanquam in re tam mingni momenti, tamq; gravi non obstante die Dominico, possent publie ri. Promisit se, adhibita cura excitaturum nobilitatem, ut se rotonis s lito more, cum apparatu requisito conscriberent, ec lustrarent, essentque obsequentes Regi, ad tuitionem Reipublicae. Eu lunt expresia manu illius verba. Quae ergo ostens e causa , si ea, quae in privato dixi, in pintili eo probo) Ostendi Lublini in senatus coiis ulto suriptum,. in quo non ita se res habet, ut maligno suo, seripto objicit Cancellarius Magni Du- extus Lilvaniae, me eas subseriptiones linpetrasse a Senatoribus: Nec nim vidi, aut quaesivi; quando Regens meus pro suo o malo eas obtin it. In quo memoriam oc conscientiam omnium Senatorum appello. Id
quoq; venerat domi meae in discursum, cum Palatino Callisensi et C uellano Posnaniensi, quod Cancellario Regni, non placuerit expeditio ex Palati natibus Majoris Poloniae, id quod probat literis ad me clatis, qui inhus aggravationem civitatum .praesertim pos nania: uulpat. Bonorum Ee-elelialticorum allegat oppresΙιonem. Ad alias obaectiones an convicia non
respondeo: Scripsit non quod mereor, sed quod sistet, neque judicio , sed otio. Claudicat similitudo mei cum MaZaryno in nimis dii simili diversitate Imperi) oc minister ij; non t men indecorum judieo, me uompa rari non idiotae, Deseribit vacua Regnantem in aula: corrigat stylum, scribatve; vacua laborantem in aula: Notum enim magnis rectaq; sentientibus civibus, qui me ultra mea merita invidensis, uni et Reipu hlicae custodis adornanet titulis: Optabam opt6ve similem illi hon rem: Scripsi toties, suadendo, & invitando, ad aulam , ut continua residentia, ingentibus . vixque tolerabilibus laboribus meis, vel um-dra nominis sui, in judicias saltem extraeurialibus, levamen ferret, pacem dc amicitiam, inter Rempublicam ec Electorem Brar de burgiuum, fateor mihi cordi esse, α causam propius habeo; verum ut reddatur iubinga non opto, sed potius, uti praetensiori ibus coaequentur, di quiete notur, consulo. bono Patriae N. constanti securitati prudenter caveo. Ad alia objecta, si quae sunt, aut erunt,c nam de iis duntaxat punctis lit rarum tuarum inaudia respondebo tibi de cuivis in Comit ijs: Nee o inicienda metuo, sed quin i md provoco, ut me per articulos oc leges inis terrogent. Assecuro, non cedam campo, nec ejusmodi insultus frangent c .virtutem fidentis innocentiae, sed auuent. Mihi applieo, quod aliquando 'legi: Mareet sine aemulo virtus, oc ubi deest inimicus, deest victoria. His pro deserillame honoris mei, tibi comendatis, ut ea in medium collectae' nobilitatis proseras, me ipsum impense gratiae tuae comendo.
346쪽
CRedebam di ego totum, di boni omnes nobiscum, prosperum eo.
mitiorum finem felicitatis polonae fore initium, sed ex ulti mis tuis literis intelligo, rebus nondum ex integro compositis
extremam malorum accessisse discordiam, inter curas, re ancipi . tes pro patria Regis conatus, quando non leges, quἴe vi, an ibi tu Gontinuo, externa pecunia, dc minime glorioso civium in sui perniciem obsequio turbantur. Cum contra conlii Milones ultimorum comitiorum vix
non singulas factae fuerint protestationes. Nova proinde Comitia indicta proh Decembris anni currentis aquoωrum sortunato exitu integritas Reipub. a concordia, di unione animo rum expectatur praesidium. Iniiij x illorum modica Nuntiorum Terrestrium frequentia, in Senatu solitudo erat, cum multi Senatorum,' quamvis praesentes in urbe, venire in Curiam gravarentur. Triduu electioni Mareschalci impenderunt, di quamvis Ensifer Regni ab aula promoveretur, tu Ie tamen non bene istis ominatus Comit ijs, ultro huic honori renunciavit. Martinus verb Obotahi Livensis Capitaneus, in quo tutis industriae , satis ad res quaScunque agendas animi, nec minus tem, quamvis in multa facundia , ingenij. Comitia haee ab insigni civium coepere discordia, ne de tragico eorum exitu ultra ambigeretur. Uterque Magnus Regni, ecM. D. Lit. Cancellarius, nosti illum bene. di qui vellet illum aestimare , tot tamque scire qualis sit, fasciam solvat, multum mali sub illa latet, exprivatis laesionibus, di offensas publicum odium Avuneulo meo proe aneellario Regni excitare intentarunt, di postquam acta haec res est, animo vicili, consilio puerili, per literas ad Palatinatus eo nomine datas, nihilque pro sectum, quis enim securus esset in noeentiae contra calumnias, atque iuJia rias malevolorum, uterque in persona in stubam Nuntiorum ingruisi iunt, di exulcerati pectoris exuberarunt querelas. primu , tanquam suus honor magnitudine alterius vigoreque gravatus esset; alter laesi nominis sui a Procancellario Regni vanam injuriam acerbis sufflamminabat verbis, quieti m jam suum munus explevissent, di quod in propolito erat Procancellarium nqn leviter laesissent; illi, quibus proe ancellarij honoris cura ine-Tat, ad quam multi sanguinis connexione, plures obvio obsequio effusius stimulabantur, di frequentes admodum ad suppetias serendas ibant re occonsulta, di expIorata, contumeliosis vocibus eos excepere, nee illorum qualiscunque reverentia retinuit. Inter primos vindietas honoris ex neXa sanguinis sumpsit Pater meus. non arbitratus esse amici, di cognati, non commoveri tam fastuoso inimicorum nomini Procancellari j sermone, cum illi privatam causam, ipse publicam defenderet, falsa esse quae dicerentu es isserebat, Lituanicam esse impositionem palam proferebat. Exarsit ad ii no Coritumeliam gens tota Lit vana , di per integram fere septimanam veca - Q re Comitia. Iudicare Patrem meum illi volebant, sed eum severitas il--Ia sermonis non modo non invidiosa apud Nuntios polonos fuit, sed p Pialaris, bc cum bonis omnibus tum cuique gratissima, multo plures inciae sensione perseverabant, nunquam in judicium Reipublieae debere veni τα vel ipsos aeculantes, vel Patrem meum accusatum, cum mala iam niR a
347쪽
diosa sint, prodest res asperas lanioribus mollire vocabulis. aut occultius indicare, quod quia curare Pater meus omnino non videbatur, scis non loquor eg passione 3 quod quidquid virtutis eli, totum id non e ito pectore contraxit, sub idem sere tempus cognatam Archiepisdopi primatis tunc poli Matrem meam viduus in Matrimonium sumpsit. Sopita tandem haec cinsidia per authoritatem Majeltatis, di Ordinum, di ratris mei probata est fides, Oc libertas excusata . Vota Senatoria incepit primas, de varie incusatis . rebus, temporibusque occulta vi fati ad Principem translatis, di exposito immani belli Tur- cici periculo, perstriEia Principis tenuitate, dum quaerit; an princepS pM ma ad juvandam Rempub. in promptu media, viresque haburet manis stae cogitationis sua . di magni moliminis indicium prudentioribus prodidit. At Proeaneellarius Regni, qui ostiatum suum, quo tutela legum continetur, diligentiis me semper administrat, di sicut olim Iulius Augustus, di alij tulere limilia. dc reliquere examplum, haud faeile dixerim moderati ne magis an sapientia, nam spreta exolescunt, si cruciare agnita videntur, deprompto egregio pro Repub: sensu, in sententia ejus plus semper con siiiij, quam timoris, disieruit, pbst quibus medijs posset Reipub. succurri integritati, quas Dux Minori, Borussiae ad Rempub. praetentiones, quas Res publica ab ipso laetiones, bc justissimos praetendendi titulos haberet, quodque approbatio Feudi jurejurando Regis subsequi nulla ratione possit, nisi pritis sublatis amica compositione utrinqite differentijs. Caetera in se, aut praesentem Reipub. statum invidiose jasa, quibus sine periculo intensi oris odij responderi non poterat, aliena facundia exeruit, retenta mode stiae fama, quam in se ipso expetere, in alij, diligere, ac ornare velle so let, eminendo potius beneficentia, quam potestate, credent quhd nulla ta cilius re, quam rectefactis, di modestia benevolentia comparetur, non tamen ideo M. D. Lilvaniae Cancellwrij indomitam odij contumaciam lu-
Multa mihi scribuntur, quae libens omitto de Ensseri Terrarum Prusesae contra Mareschalcum Curiae praetensionibus ec querelis, cum etiam a liqitot diebus activitatem stitisset, quem, dum revocare per Deputato Ma rei chaleus voluisset, contradixit Capitaneus Osi ieci mensis, usurpata voce disserens. Abusum esse non sine gravi hujus saerarij libertatis praejudicio Ensiferum Prussae vocis libertate, quod prolapsa die a Mareschalco Equem stri solutionem Sessionis postulasset, intermino eundi ex lege ad Senatum, quod non nisi omnium ordinum consensu aeeedente, fieri potuisset, pariter debuisset. Quare tam nocivo procedendi modo, non tantum legem 33tij dc Sacram ordinationem Comitiorum, verum etiam constitutionem de vaeantijs, quae solum vacantia ad naturam pure vacantium eXtendi permittit, sub iniquam legis interpretationem suum trahendo privatum interesse violaverit. At legem de exeipiendis Senatus consultis in praesenti-
bus Comitijs penitus oppresserit, ipsaque Comitia ita distracta, amicta, di in turbido reliquerit, ut nullam faciem publici eonsilij praeferro videantur. Tot itaque Deputationibuq precariam eontumaciae nesciam serviret Dominam. dc olim sine socia selieis imperij licentia, sui juris videre libeT Utatem, indignum censere , quam indignitatem, quod dico non quia de T lo Equestris Ordinis dubitem, sed ne contingat ut dubitem, continget ara tem procul dubio si Zelum illum vestrum cliissimulare vos comperio, octa , . re non possim, di amplius spectare intolerabile duco. Haec effatus ex a te libertatis aestuans , magnosque gerens Spiritus excesssit , ingeminandra. qudd necesse sit quaerere, di invenire, quod Reiputa vulneri medelam aciferat, di posteria valeat ad cautelam .
348쪽
Lecta tamen Senatus consulta, in quibus cuncta sere consilii eapita,
non modo cum rationibus Status Reipub. sed etiam cum Opportunitate temporis mire congruebant. Tantb dignius est, minus quod adminiitra tur, quando praestantior ejus est administrator, omnis enim operatio tantb melior est, di praestantior, quanto a meliore proficiscitur operante, quamvis vero procancellarius, cujus ope haec conlilia formabantur,elset tanquasignum ad sagittam. Oc dignitas haec tanquam signum, cui contradicitur. Laudaverunt nihilominus Ouines Telum eous, di diligentiam in Reipub. negoths. Insignes eae teris candore in Rempub. dc lblertia mure deliberationes. Satis iactio nimirum ratione Elbingae Principi Brandeburgico, quae ad totius Reipub. Ordines rejiciebatur, sulcepta auxiliorum oblatione. Sed quia lerb, dc post necessitatem belli dabantur, in commodius Reipub. tem, pus, maturioremque subveniendi exigentiam, fidemque seposita. Foedus quoque mutuae defensionis. 6c amicitiae cum Statibus Hollandiae initum, quo salvis vectigalibus, damnatoque omni maiorum civitatum Terrarum Pruseliae praejudieio, in Portubus Reipub. conuessa libertas Commercii, bc halae quidem jucundiore verborum apparatu ornata audiebantur: ne Pruthenae provinciae animus alienaretur, quam qubo tam levia Hollandis mercari, mens, studiumve esset.
Post expedita Senatus consulta invitatus primas a Rege, oc Majorum
Gentium potissima pars, quorum studio, ec lenibus verbis pertractus ad Principem Cancellarius Litu. inita reconciliatione ante 4 hronum princi-Pis cum Prouancellario amicitiam redintegravit, qui se non esse offensio, num avidum ajebat, cum graves, di plerumque iniquas pro Repub. suscipiat, inanes, di irritas, neque sibi, neque publico usui futuras jure deprecatus, honestius enim, di libentius oredo deponendas inimicitias Reipub, nomine susceptas, quam contumacia, quanquam ille maxime doluit, nam plus apud se simulationem aliorum, quam pacis fidem valere asseruit .
Michael quoque RadZiwil procancellarius M. D. Lit v. splendidus Princeps Magno Dueatus Cancellario data in signum mansurae velut concordiae dextera laenam illustraverat. Tum eaeteri compartiei pes laesioriis, aut exercitis noti odijs, tanquam ad letheum fontem oblivionis molestiarum. an potius passionum animi vocabantur. hoc insinuando omnibus, quod
magni animi esset injurias despicere,ultionis eontumeliosissimum est genus, ne inaudiantur digni ex quibus peti debeat ultio. Redditae pbst sunt a supremo Exercituum Duce Regi literae: Magnificae erant, di ultro ambiguo sensu attollebantur. Damnabat reddendae Tur- Carum Sullano Verainae consilium, di rursus utilitates, si Respub. tanto pignore, a tam potenti, de metuendo hoste pacis sibi hona conciliaret editia serens, haec illave probaturus, prout invaluissent. Addiderat etiam liberatiori genio expeditius jam censendo, quasi salubrius, de a populi invidia r motius consilium, cuncta concedendi Doronenhio rebellium Cosaecorum Ductori, ut ejus ope viribusque Ueraina ad pristinum obsequij ad fidelita tis Statum reduceretur. Id medium amplexus Regni primas. inter alia retulit, posse sapientia, di industria Supremi Exercituum Ducis, di in eum Doroseenkij confidentia, pariterq; affectu, cuius ob acceptum vitae deneficium debitor esset. facise obsequio Reipub. restitui, si Supremo Duci oe-aeialta a Repub. sed plena potestas concederetur, ingentibus quam Vis promissis Doro enhium ad ustis Reipub. pertrahendi. Sed quis in perfido, di Infenso Reipub. animo, jurato velut ad Aras Annibale, constantiam fi 'el expectaret 3 Is projectus velut altiori indagine dignus silentio transmissus est, nam haee ardua sunt , de inter vota potius numeranda, quam inter sperata.
349쪽
A. c. Iora Supplementum Legatis a Republica ad magnitudinem meis se temtrionalis Dominij millis petebatur : quo fluctuans jam apud lubri- eam gentem sces eris fides, mollioribus liget ex itemporum necet itate mediis firmaretur. Maresonaleus etiam Equestris satis tempeltiva industria, si fortuna, aut caetera affuissent, in propositione sita tribunitium Collegium ad dandas ratione contributionum ueclarationes invitabat, quae cura, si pari diligentia, ec candore habita successitiet, auspicato finiri Comitia potuissent, aut certe tam foedum , ec gravem inter mala Reipub: exitum effugissent. Sed quibus rumpendorum Comitiorum maligna cura inerat. Verecundia proseEth moveor, qudo haec mihi seribenda sunt, quae illi faciunt, eructantes ex hoe in illud , in diversum rapti. Fluxa per distordias Nuntiorum fides, ec periculum ex singulis. Pessimus enim quisque diffidentia prae se inium, mutationem P vens adversiis publicum odium, privatam gratiam praeparabat. Ita nunc omnia populus, omnia imperiti, omnia ut sic dixerim omnes poterati .
De numero Exercitus injecta pridie materia b tanquam sine pecunia parari, aut sine stipendio retineri posset, non )am de Comitis, sed deibio Comitiorum obice soliciti disserebant, donec oblatus cupientibus fataliter casus, haerentem in flagitioso molimine Comitiorum ruinam. traxit. Forte Palatini des Raventis, inquies animo, de 3uventa fer i , c=vitio,. sparSens dissidia, Ac seditiones arde, qua pollebat maxime accepta voceiti. disertus magis, quam sapiens; oblitus qubd nihi I sit bonum, nisi quod honestum . nihil malum, nisi quod tur , se non modo ut Nuntium terrestrem , sed etiam ut militem Iibertate vocis uti protuleratis Hinc im portune a GFilorosio Capitaneo Radai ejovienti interpellatus, de ingliscente odio, M. temeritate a Subiudice Brestensi daronovio Venit mihi in mentem ille apud Terentium nugas vrris , respondit, soleo nam propter eas vivo facilitis qui inconsulta objectione argutus malevoli
rumpendorum Comitiorum animi, iniquam injuriam, neqtie verborum vanum impetum egretam , cum diminutione Maiestatis, manifestoquae Reipub: exitio, pravo fervore ut aiscens, inter minas ec insolentes contumelias erupit, ac nisi prorumpentium prohibitus fuisset fumr,ractetiam inter bar ras gentes exemplo, eo usq; provesta ex nimia liberi
te, insolentia, augustum sacrumq; Reipubl: Majestate locum, sanguina civium foedasset. Missi interim, qui Palatini dem revocarent, sed nulli hi invento de industria se in malum Reipub: subtraxerat, quasi ipso jrem facinore manifestum saceret, quM ultro casum Reipub: accelerasset, vacui rediere. Iterum eadem die nec meliori fato soli et tus princeps Senatum coegit. Judex enim Ravensis orto eum Jaro novio Subjudice Brestens jurgio, eum cruoq; dimittendi Conventum praecipitem fecere Π eessitatem. Proxima Senatus die quasi ad in sellium spectaculum ingens affuit multitudo. Cum Mareschaleus Equestris incusata Palanidae impietate facinoris, velut sub oensuram Reipub: reserebat, arguendi peritias; . postquam malum medelam effugerat, multaq; cumulabat; quorum me antea ignarus esset; eum poenis Banitionum, ec infamiarum innodatia 'atam. ., Nunxi tua e tra legem petivisse. Quando palatiri mi,.---POdoliensis juxta legis ordinationem, quae ternos tantum Nuntios Ie- Ladomitia. gendi pro Comi ijs Regni jus haberet, ad ipsius turbidam instantiambis ternos miserit, statimq; et validam famam circumdatam esse, ipsum contumaci ad convellenda Comitia animo venisse. porro seu sponte in animo concepti, seu illecti malefici j atrox exstare documentum Literas nimi-
350쪽
nimirum ab Episcopo Camenecensi , quod ad probationem rei satis est.
ad frocancellari uin datas, quibus nuntiabat Palatin idem in Conventu me necensi ad munus Nuntiatus electum este, nec illum alio ad Comitia Regni, nisi disrumpendorum conliliorum animo venturum , ec pola, quam venerat, iplaus in parricidii scelus parata mens, Onan Ium Org cuin lubrab zur. Dies quoq; Martis, quo tandum facinus patratur ut orat coit, muni fama vulgabatur, quoa illi perlicere, quae cogitavcrat licuit. Ni hilominus tamen tanta socordia universi egere , uc nemo tum mederi vellet, cum anceps periculum foventis manum admittaret, quamvis non debuisset Respub: Oblivisti sui tum praesei tim, uum maxime opus sit meminisse. Senatus velut omnium ignarus , di attonito propior erat . Equestris ordo line cura, de maerore, velut aliud agens hic populus spectabatur, multi malis publieis alacres, omnes suis perieulis latabantur. Opprimere ea tempestκte tam facile Rempub: erat, quam mercari. lψ-tur procancellarius Regni ipse pullatus tristi facundia ac clandum do Republica consilium universos iiivitavit. Vastum primo silentium. Mogorto ab Episeopo Chelmenii initio. Episcopus Cinaviensis , cu us vircus magno experimento est approbata , nam est pietatis norma, doctrinae soliuae exemplar. sanctitatis idea, aeriter . sed pie in licentiosam ex nimia libertate vocem incubuit. Querba una ins,na au impia voce, ne dicapelli sero halitu. destrui Majestas, exscindi senatus, omnis Ruspub: tem Plorum sacra, augustus Religionis cultus, tot civium milliones, velut uno ictu subverti possent. Retinendae nihilominus integritatis Patriae 1 Pereste consilium, ii princeps indictis universalibus literis, non j m KQiationum . quippe nulla ruptis Comitiis referendi ne illitas, verum specialibus Conventibus, in quibus Equester ordo, quoniam ad resistundum Orientis viribus, minor quinquaginta milliuni militia sine periculo resistentiae vanitatis conscribi non posset, par contributionum Unus admittere dignaretur, quod commodius, ae urgenti necet Irtati Promptius reperiri non posse, nisi laudato per singulas anni par es, in singula capita censu, quae eontributio non ita exoleto temporc quavis ob pravam quaestorum industriam minus jura exacta misiet, tamen ultra duos milliones, de quinquies centena millia summam protulerat, quae per quartenarium multiplicata decem milliones efficeret. Et cum non nisi quatuor supra denos millionibus, quinquaginta millium com- Parari postit Exercitus, cur institui per universas Regni Provincias cenis tesimus rerum potabilium nummus , vulgo a iEa dicta, non deberet s Iuto a qualibet mensura Grevitiae, solido, quod datiae genus sine notabili vinusquam gravamine probabiliter octo milliones pararet. Ea contribuendi ratione, non modo tantas coptas emineri, verum eadem summa ab unere Hybernorum eximi Rempublieam simuIque ab incursione Tartarorum, di contemptu hostium, impune toties inermes Imperij fines laces sontium, servante semper limites Respub. justa Exercitu, vindicari posse. Haec ingenti Eelo, di fletu prolata, illi gloriam, in reliquis civium pietatis studium peperere. Sed tum id quoque, quod in tristibus evenire eo is Vit casibus. Meldit, ut omnes propalam beatam voto cuperent Romputam m. subveniendo, dum malis opprimitur, succurreret. Mareschalcus ta n m Equestris caeteris stupentibus, quo triste tempus falleret, oblata fama Palatinidem in Cyr ho oppido substitisse, tragi eam scenam composuit,d xa que ab ipso ad se literas vulgavit, in hunc sensum compositas. Regrodi se paratum esse, si certus modus satisfactionis prostrati honoris sui ad in odirutur, quamvis mesu, qui noscebant, erediderunt. quod ille, do quora I omnia