장음표시 사용
541쪽
.c. io 3 successit mors Principi se Neoburgis,e, qu sub rem Rex limbus pripiebat suprascriptas provisiones, qua non serviebant, nisiad vita tespura sororis ipsius Principissa Neoburgicae. Taudem nepitur, quo casu stetit pactum, ut Princeps Neoburgic- percipe rei tantimn tertiam partem prouisionum. Rursus eum idem Rex Coimirus post rosigna, tionem suam iuGalliasper ditiones ej sdem Principis Neobur cipro-
Disceretur, ho*itando in domo ipsiud, donavit ipsi inedietatem ea rundem provisionum, .ss ad vita ipsius tempora, qua gaudebat state matrimonio eontortis sua Principiissa Polonia. Et se uos in diem
hodiernam Princeps Neoburgicuspercipit eam medietatem provisionu, qua e cis 11 millia talerorum. Secunda vero medietas obtenta litis id pratensionum mariarum in theJaurum Neapolitanum compartitur. Illa mero residua pars ra millium talerorum, pro qua exdividere δε- ιuerant certos proventus, a pluribus annis remansit instolata , quam
thesaurus Neapolitanus refundere tenetur , una cum summis o riginalibus.
XXX EXCERPTA EX LITERIS ANDREAE CHRYSOSTOMIZA, LUSKI AD VARIOS SCRIPTIS.
Relatio Ablegationis Et Memorabilium qua sive evenerunt sive visa sunt siub tempus ejusdem ab Ablegato primum Re M. in His antam Pori alliam tum Joannis Iain Galliam, Andrea Zaslus i canonico tum Oracoviensi.
E igi me jam provecto rationem eorum, quae Juvenis olim
sive geldi, sive vidi sub iter illud, quod in Hispaniam ec Lusio
Laniam Reipub. nomine, mox etiam in Gallias a Joanne ill gloriolae memoriae Rege Ablegatus conseel. Non negandum id mihi esse visum est; quo ec tuo in me affectui respondeam, oede ijs, quae publico nomine gessi, in publicum sim beneficus. Excerpta ergo ex varijs literis tunc scriptis accipe. Obijt Divae memoriae Michael Rex die lima mensis Novembris anno i673 Leopoli. Priusquam verb commune id mortalitatis debitum exsolveret; vocato ad se inurea Olf rusLi tum Episcopo Culmensi, oc P meianiae, Procanaellario Regni Avunculo ec Benefactore meo testamentum condiderat; in quo memor ordinarij, in receptione velleris aurei, promissi remitti illud Mad ritum de in manus Catholici Regis reddi per expressum Ablegatum petierat. Ad hane functionem ego nuper ab exteris redux, ae djgnitate Crauoviensis Canonicatus insignitus, primati Regni, cui jus sub tempus interregni ablegandi ad quosvis Principes competit, Prinois Floriano CZartoryshi Archiepiseopo Gne ensi: praesemtatus livi. Nec repulsam passus sum, quin collatis mihi minoribus ordiis nibus in Collegio Ravensi Societatist JESU, libens eum mihi honoremec laborem detulit. Destinatus eodem tempore tam ad Serenissimum Eleluore mi Brandeburgidum Albrachius Opaehi Succamerarius Varia Vientis. pro petendis In omnem casum. contra Turcam suppetiis; quam
in Gallias pro corpore Jcannis Casi miri Resis nostri parisi, desunm sum
542쪽
tudinem in Benefactorem suum offerente. Accepimus proinde uno eo.
denaque die, ille in Galliam ec ad aulam Brande burgi eam; ego in Hispa latam expeditionem. Mihi reddendum imprimis nomine Reipub. vellus aureum post sata Michaelis Regis, Hispaniae Regi, tum petendum aliquod auxilium tanto Rege dignum, nobis vero summe nece uarium in 1 tructio mea indigitabat. Habui etiam literas Resinae Eteonorae recenter Viduae, quibus se favori Reginae Hispaniae itidem viduae re Regis Caroli Nepotis sui ini pensius revom mensabat. instructioiae autem in Portugalliam tum adhu et carui; ne uni sit in via eam obtinui. Nam lainu Ablegatio non nisi ad petitionem meam Berotino delatam stetit. Cum enim ibi in Dominum de Ver)u Ablegatum Galliae ejusque fratrem Societati, JESU Religiosum incidit lem; accedente ad innatum visendi exteri orbis affectum ex praeclisiorum conversatione di suasu etiam Lusiis tantam contuendi desiderio, supplieavi Avunculo; ut per eandem Abie gationis Hispanicae occasioneni etiam in Lusitaniam excurrere liccret. Nee se difficilem praebuit; quin collaudata hac mea curiositate ec Ria sensus est; oc ne privatus hoc iter ingrederer missis credentialibus ad Principem Regentem Petru nunc Rege, Ablegatum in Lusitania esse jussit. Vivebat tum adhuc Alphonis frater praenominati Petri; vertim
ob inopiam mentis tam throno quam thoro amotus, utrumque GC mano suo Eedere coactus fuerat. Movimus ergo ex Polonia, ego re Suu-
camerarius Uar viensis Comite Casi miro Tar o Palatinii da Sendo miri-enii, qui se nobis adjunxerat, prosperoque itinere usi, Berotinum delati sumus; ubi liberaliter excepti,nec minus liberaliter dimissi fuimus,gonerositate Electoris ad humanitatem etiam donaria adjieiente. Commu-xae deinde iter utriusque Parisios usque fuit , quos ubi vilitata Lipsia; Nor imberga, Argentorato, Lotharingi ac nam eum tractum eleSerA mus attig mus, divisi sumus: Sueeamerarius tanquam in Galliam Ab- legatus suam ibi executurus provinciam remansit, ego in Hispanias PrO-
movi iter. Fortuna accidit, ut Bleiis c gallice Blois in Raptiae te Lelsec Zyns xi qui postea Subdapiser, Dapifer, Vexillifer Regui, Mareschalcus Comitioru i 683, in quibus Colligatio contra Tureas cum Leopoldo Primo Imperatore α gloriosissimo Rege nostro Joanne ill icta fuit: deniq; Cali λsiensis, posnaniensis Palatinus. Legatus ad imperatorem I urcarum, aetandem Thesaurarius Regni factus Anno 1 oa ex morbo calduli decensit, inciderem . Habebat is Gubernatoris loco Melchiore Chirowski, qui postmod si Mied Zyricensis,Gnemensis, aetande poma nigsis Castellan9suit: cuJus olim mihi placuisset prudentia dc dexteritas; cu D Lesis Zynsylegi: ut praedictum dominum mihi pro Secretario Ablegationis concederet. A nuit ille , libenter vel ipse mei futurus comes itineris : si per afflictam valetudinem lieuisset. Auctus hoe socio me viae eques uomnusi, re Bur degala, Bagano, Sancto Sebastiano quod illac Mobis iter accideret visitatis Victoriam perveni re digna risu una eum domitibus ibi recreandus. Vo-- tita in Hispania breviora siclopeia sunt pistolas vocant nos prohibitionis istius ignari nobiscum tuleramus, di pro more ad prandi j locum cum alijs armis, quorum sufficientem pro sex famulis tot enim mecum assumpseram copiam habebamus, curaveramus deportari : cum eo O, quem ex polonia duxeram, fercula jam inserente, speculatorum quispiam c Al goaetir Hispani vocant palliatus intravit, factisq; aliquot circumcirca gra vioribus per cubiculum passibus, arma meam imprimis stlopeia in manus
543쪽
a. c. 16ra accepit; tum oculis quaqua Versum eonte his in aream in 'angulo ejusdem cubiculi jacentem deposuit, clausit, di servavit . Risum continere non pote ramus, verum ille non attento eo alterum item par Guro scij simili ceremonia usus eadem via ad aream detulit, di obserata illa excessit, ne ver innum quidem locutus. Ab abitu ejus vocato domino domus di ex eo intellecto , praememoratum spςculatorem ex impolito id sibi fecisse offieio; ad Gubernatorem civitatis ablegavimus , qui res nostras reposceret: nec difficultas fuit; nam visis literis passus nostri, cognitoq; me munere ablegati fungi, submisso alio, aperta per serrarium arca nobis arma restitui curavit, aegerrime id ferente primo illo speculatore; qui ima di furore inde percitus uno ab eadem villa milliari eum aliquot nobis occurrens militibus procul dubio nos aggressurus erat: b imparatos offendisset. At majora solopeia ostentantibus stridens nequiequam dentibus cedere coactus est. Hoc eodem vetapere ad pernoctaturos in certa villa quidam pro more suo tumidus Hispanus venit, salutati'; nobis, qui essemus petijt i respondimus ex Flandria Hispantea nos venire. Pergenti in quaestione, quomodo per tot periculis
obnoxios terrarum tractus in ea praesertim florida aetate transissemus, recitantiq. aliquas historias suo forsan in cerebro conceptas , quibus gravia itinerantium a praedonibus illarum Regionum exaggerabat discrimina, praesenti audacia reposuimus: non eos nos esse , qui vultum latronum ferre non possemus : satis nodis inesse animi , nee arma deficere ; quarum vi viribus infestis repellendis pares hactenus fulissemus, subjecimus'; historiam de nostro ingenio adinventam, asserentes aliquot ante dies suo camno didicisse latrones; ut peregrinos di viatores viarum securitate gaudere sinerent: quod vitae nostrae in montibus insidiantes vitam iam per inculpatam tutelam nostram amisissent. Subi jt inde admiratio hominem , nee pluribus nobiscum egit: sed aliquot passibus a nobis digressius, magna reverentia exhibita hospitio ex uessit, quem postea ab hospite unum praedonum et se intelleximus, idebI; in crastino non sine aliquo metu iter nostrum eontinuavimus: verum gratia D Ei nullo interveniente malo Burgos delati sumus; ubi ob miraculorum frequentiam, publieae venerationi populorum crucifixi prostat effigies e cui etsi jam serus esset vesper, debitum ex nune eultum persolver: visum est. ltum igitur ad Ecclesiam; in qua nemine praeter unum mendicum reperto; dum coram praedicta leone precibus divina placaremus clementiam; repenth tantus in ara tumultus ex causa tum nobis incognita excitatus est; ut candelabra cum candelis in praeceps irent, quo interina metu nostro non facile explicuerim Z pallere omnes, respicere se mutuo , quisq; secum rationes conseientiae inire; ne haec forsan esset poena pede ati. deniq; concludere : ut sacramento paenitentiae expiaremur: dum haec inter pollicita adhue timore distrahimur, tanti tumultus author ingens de altaricatus exsili jt, utq; ante grandis metus causa; sic tum non levis risus motor fuit. Non tamen concepta sive vota, sive proposita mutavimus; sequenti die mature exomologesi absoluta, saerae mensae aecubuimus, tum resumpto itinere aliquot in dies Madriti constitimus: ubi primitus communi hospitio Austerias vocant usi sumus, satisq; laute ab Hospite illius
domus ex Brabantia oriundo habiti. Uerlim characteris ratio habenda dein laeep, fuit , cui illud publicum non conveniebat diversorium: in Coenobium igitur Calceatorum Carmelitarum diverti, cum supra spem nam de persona mea di munere nemini quidquam insinuaveram Nuntius Apostolicus Marescotti, qui nune Cardinalis est, candidatusq; pro pontificatu fa-lt, mihi probe in Polonia cognitus nam existenti Nuntio in rheda Avun-
euli mei inservieram, di proficiscenti ad campum Electoralem pro Electi
544쪽
ne Michaelis Regis adstiteram rescito adventu meo ineognito invisiit . Habebam ad illum singulares recommendatitias . multa enim di vetus illi
cum Avunculo meo intercedebat amicitiae consuetudo, mandatumque
mihi ab eo fuerat, ne quid sine consilio Nuntij facerem. Quod initu leeutris diissime cessit, juvitque paruisse. Aberat tum Maurito aula Hispanida, pro diversitate enim temporum diversa etiam sortiri conluevit stativa : oc tu iri pro more huius gentis Monarcharum in loco Aranchues dii to , qui cum Ei- curiali stationis Regiae alternat vices, vernum exiSebat annum, Dialia lpe reis ditus , aut inchoandae negotiationis meae , quod nonniti poli 3 aud 4 hcbdomadas regressura speraretur, nec ex usu Regni hujus sit alidi excernos Minili ros praeterquam Madriti excipere. Quare tam de aliis, quam cie L etiam me consulente Nuntium Apostolicum , an non , quo tempus tuerα-rer , interim mihi in Portugalliam excurrere commiliaq; exequi liuereti deis liberavit aliquantum metuens: ne aula illa in fastum natura proclivis Offensae duceret; si alibi prius mihi commilia tractarem negotia. Nihilominus rei bluit se, suumq; expedivit Secretariu tam ad Cardinalem de Arragonia quam ad Comitem Pignaronda, ad quorum uistrumq; literas habebam, aeferendo tam adventum meum, quam praedictam propositioneni. Arduum initio id negotium fuit, sed mox pr num: quid enim non facilitet gravissimi Nunti, Apostolici qua auditoritas, qua in omnem partem versandi animos peritiar cui si similem in Lusitania reperissem ; egregie consultum suisset Poloniae. Data Lanclemin favorem mei optata res blutio, cujus partem sibi vendi eat etiam Legatus Regis Daniae, qui tuni Madriti praesens labori suo non pepere ita quo vota mea obtinerem: ipse postmodum, quae aeterni numinis qua Providentia est, qua gratia, cum coelo Hispanico mutavit ec animum, factus cum consorte sua Catholicus redibi in Patriam allus, quam vonerat, longe illis dissimilis, qui per peregrinos mores non raro fide;
exia unt, coeloque mutato amittunt ocelum. Non morandum ratus a conoessa gratia exeessi Maurito, eodem dicto Legato ultro me cum tota aula sua comitante, sive istud officium ab eo exegit humanitab, sive fa-Vor in peregrinum, sive denique erat aliquid in nobis, quod illum in extero solo solum devinxit: utcunq; fuit, multus certh civilitatis Legatus reciprocam a me humanitatem meruit, quam mihi non nisi in proximo diversorio, quod pro nocte mihi obtigerat, exhibere licuit, ubi deuore habitum in crastino eum suis inter mutui assest iis contestationes dimisi, ipse ultra perrecturus. Jueundum hoc comitatus consertium alter excepit jucundissimus ade6q; dignus palamo eventus, licet inam qua inli spitalitas, qua indignatio nostra, si non necessarib, certe merito causaverit. Badachos diem totum mulis vecti nam equorum nullus ibi usus si tamen vecti, de non potius at sidua agitatione quassati delati fuimus. Esurialis dies erat, in promptu prorsus nihil habebamus, quod secundue Xigentiam temporis famem nostra explere posset, ut ut per viciniam inquirendo famulos fatigassem. Quare posthabita ratione jejunij mecum in illa necessitate fateor peceatum meum dispensavi, de ex comparatis Pretio columbis more nostro assatis primum, tum elixis frixisque sero lum vulgo fricas dictui m) fieri jussi: quin nec ego nee alij sertabamur; ut quantocius latranti stomacho objicere ossam contingeret. Ipsi circa culinam assidui esse . de plumare, assare, coquere , condire, neseij quiderastinus laturus esset dies, de quam caro nobis staturae innocuae alites eolumbae hilares eam vesperam peregimus laetitia mox vertenda in ludium
545쪽
A.C. i6 3 esuin, in id re iram 3 nam sequenti die exigentibus nobis, quid pro no- Ciurno deberetinis laospitio, paterfamilias 5 poponit plastra plaitrum
imperiale in Gernaanicum pretio excedit accendit impudens postulatum s nihil enim ab illo emeramus) bilem Curo scio, in tantum; uva Uurbis non temperaret; nec tamen hospes frontem posuit; imo raragis manifestus pro quinque poposcit deeem. Non poteramus non irasci: iac frustra furor suit: aeli noli ras plecteret iras, quoties in illum acerbi vis invehebamur, toties ille gradatim pr: us augere quinario numero pretium. ascendereque ad so adjestis insuper minis, nisi tantum solverimus, ad inquisitionem deserendos fore, quod diem vetitis cibis vior demus. uid ageremus t sub favore literarum passus cc characteris mei e Vadere poteram: verum conliderata gentis in si is expeditionibus Larditate, veritus tam sumptuum quam temporis dispendia, stylum mutandum duxi. Blandis hominem ergo mollire verbis, excusare necessitatem, tandemque compolitione facta aliquot ultra decem imperiales duro re effronti homini olferre : quibus ille acceptis laetior cessit, iacilis etiam deinceps α opportunus vindictae nolirae suadente pecunia futurus. Nec enim mitigato barbaro nobis mitior animus redierat; surpressimus tamen affectum, ut Occultis laqueis ex indignationis ingenio feram indueremus. Non ignorabamus proximos civitati Lusitaniae limiates esse; simulantes Dihilominus ignorantiam, pet ij mus, daret id nobis. tum suae humanitati, ut nos ben. Vole deduceret, operae utique suae preis litum laturus. fini id non persuadeat auri oc pecuniae sacratam est annuisit, ad portam usque deduxit, inde inter mutuos sermones de industria ivelut intormationis gratia ultra pontem protractum, qub alieni ibit de iurisdictionis securitatem nacti iacilius meditatum pro violato hospitij jure mRlum refunderemus , ic doceremus improbum sanctiis imposterum trabeiidos hospites, dextreq; medium acceptum non tam verbis, quam verberibus asperrime tractatum scutieis te ilicet Tartaricis, quasi robi sui ina ex polonia tuleramus dimisimus, politiorem eredo Eb ha di sciplina futurum , recordatiarumque tam tracta menti huius, quam meriti per avaritiam salarii. Hoc praemium tulit impudentia, levior tamghaec merces fuit, quam gravissima illius nobis frons promeruerat. Nobis inde expeditius iter, dc, quod gravior remisisset per alienam poena indignatio, oc quod laetioribtis terrae Lusitanae tractibus proficisteremur. Nam alia mox, ubi primum Portugalliae fines attigimus, rerum ab Hi- 'spania facies est: selicior hic tam aura, quam terra, ager foecundior, CG modiora hospitia, gens ipsa, quia per Gallorum, qui durante cum Hispanis bello suecursum venerant, consuetudinem dc commercia satis cie rata, longe humanior. Prima quam sestinato itinere, a glorioso illo, ut putabamus facto,attigimus, Regni hujus civitas Elua fuit. Inde recenti posta dies intra aliquot Vlyssi bonae alias Lisbonae constitimus. Metropolis ea regni est, ec aeque ae Venetiae Mestro aquis 'aditur, quarere nobis cymbis utendum fuit; ut interfusas aquas ad medium de ultra milliare transuecti in urbem deveniremus. primum nobis ibi hospitia obtigit ad ipsum Tagum delebrem olim Historicis de poetis ab aurea a rena, nune praeter famam divitis fluvia nihil de pristino retinentem ;mox ad aliud migravimus, nee enim character meu communis diversori janstillias α Ablegati dignitas etiam vilissimorum hominum hospitium
compatiebatur. lan proximo Coenobium pp. Beneditanorum erat amplum et M l
546쪽
Gilaeum pariq; instructu ni templo, cui copiosa alia per Ulyssi ponem forma cic elegantia concertant adeo: ut ne Roma quidem tot insignes Eeclesias, quas opponere podit, habeat. Ipsius porro Coenobi j inquilini duiscenti numerantur, qua observantia, qua eruditione praestantes, specia aliter tamen Theologicis exculti: at culturae latinitatis prorsus ignari praeter terminos ad dictam iacultatem pertinentes: unde latianae lingvae nullus inter illos usus, Lusitana potissimum utuntur. In hoo conducere partem exdivisam conclavibus aliquot percommodam placuit: qua occupata Secretario status characteris mei per D. Gurowski indicium Dei. At is indiarum di Americae gnarus, Europae suae prorsus rudis, an in rerum natura Polonia foret penitus nesiciebat i quare ad me chartulam scribens ac copiam Credentialium a me exigens poloniae substituit Coloniam, meq; ejus Ablegatum nominavit,deinde visis Credentialibus cum subscriptione pro m re dc usu sub tempus interregni Principis CZartoriski, Ablegatum Archiepiscopi Gne ensas vocavit. lnsumendi ergo aliquot fuere dies, dum simpli
cena hune virum, quem per honorem non nomino, erudirem. Inter alia ni
natae ejus simplicitatis argumenta illud non postremum fuit. Novellas mihi de Polonia transmisit de suo adjiciens, sibi certo constare Poloniam a Tartaris obsidione hae sit ea civitas aut oppidum aliquod foret cinεtam : alias vero ex Angliae legato percontatus fertur, Londintim ne Anglia, an Anglia Londino contineturi expeditis tandem his difficultatibus designata mihi audientia apud Petrum tum adhuc Regentem, duinde a fatis natu majoris germani sui Alphonsi, quem uti supra innui sub praetextu amentiae asserentibus id ipsum Lusitanis, di conjuge dc Regno privaverat, di in certam insula relegaverat, Regis: Quamvis vect secundum divortium opera potitsimum Cardinalis Detre consanguinei Reginae sororis Ducis Sabaudiae faelum, novumq; vinculum cum clitici Petro initum ipse nonnisi Regens Liisitaniae diceretur: nihil tamen de titulo Majestatis Reginae decerptum est, prorsusq; ut Regina tractabatur. Habita audientia reddidi Credentiales, quws princeps tremebundus,qua de causa ignoro,in man9 aecepit, paucisq; verbis Lusitano idiomate ad latinam meam orationem respondit. Deductus deinde ad Reginam , quae virum magis quam feminam habitu praeferens, eae sarie aliena perueam dicimus operta caput in amplissimo solario sub umbella me jam exspectabat, hinc inde a lateridus honorariis qua matronis, qua domicellis institis suis per circulos ligneos diductis statuarum instar assistentibus. Sus cepit me civilissime utpote Galla, brevibus de aliquot rebus percontR-ta dimisit. A prandiis autem suum ad me expedivit consessarium de Societate JESU Richardum nomine, qui ejus favorem di interpositionem in negoti js mihi declararet. Duobus diebus post alteram, sed privatam dedit audientam . in qua interrogatus, quid de portugallia sentirem , quantum eun-que illa placereti laudavi pro posse Regnum; addito: me nuper ab ingressu in regiam existimasse eas omnes reginalis Gynecaei domicellas nonniti perinsonatas statuas esse: redeundo verb dum ab altera reverentia me profundis in hane di alteram partem inclinarem, videremq; eas omnes honorarias mo veri , pallij mei id miraculum putasse: propterea , quod illud in templo a se sidue osculati essent. Haee enim per Hispaniam 5c Portugalliam viget praxis; ut sive in templo sive in publica platea ecclesiasticum hominem tam reSularis cleri, quam saecularis obvium habuerint, pallium sive vestis fimbriam exosculentur. Excepit risu jocum Regina, eumq; toti gynecaeo convocato retulit. Habui deinde honorem Principi de Cadavat, qui postea sub tempus commorationis meae conjugem suam Gallijs oriundam communi mortalium
amisit fato., tribus ex illa superstitibus filiis in spem throni, casu quo, ste-
547쪽
ta i673 modernus petrus decederet. Humane vilitantem excepit,nee miniis e viam impolierum se humanum mihi exhibuit. A cere monijs hisce expletis negotiationi meae initium dedi: denuntiavi mortem Michaelis Reis sis. imminentia non tantum uni Poloniae sed universae omnino Europae C tristianoque orbi a Turcis explicui pericula, indubiis cunctos supremo involvendos fato enucleavi, nisi cum alia viciniora discrimini Regna, tum etiam remotiora et imprimis hoc florentissimum Lulitaniae iuccursum ec dignas tanto opibus oc Zelo in rem Catholicam throno prautent laboranti Christianitatis Ante murali Sarmatiae suppetias. E furatum nupera nostrorum ad Chocimum ductu Ioannis Sobieski Marethhalci re supremi Exercituum Ducis victoria obtenta hostem, vindictam non tantum meditari sed actu jam immensis qua Tartarorum, qua I urcarum re de victis gentibus lectae militiae copijs in excidium n itrum ire exposui, gradum per subiugatae Poloniae provincias in viscera univerti procul dubio facturum, nee enim quiescere nosse hune sanguinis Christiani sitientissimum Draconem, satis ex tot praemittis serulibus hactenus constare. Exaggeravi ea compluribus, nihil profecturiis neo praeter mendacem spem amplius quidquam relaturus. Perdidi verba, de quan qua in ardua initia mox facilitata laetum promittebant eventum, in va tio nihilominus haesimus, eo potissimum Authore cui res Christiana, ut in decursu patebit, cordi esse maxime debuisset, oc a quo ratis nostra ex brevijs ad secundum impellenda fuisset portum. Ingentes interveneredi me ultates primitus: nam Ec ibi non semper publicum pecunijs abundat aerarium, ut ut privatorum opes iminensae sunt. Favente tamen sortuna, si ea constitisset sibi, accidit, ut de quatuor Nobilibus quoru obligatio est alternare vices di trimestre Regi praestare obsequium unus fatis sine prole di haerede deeederet; substantia octingentis milli-hus plastrorum plastrum ut dixi Imperialem imperij talerum valore excedit) aestimata Regiae per testamentum relicta dispositioni. Non d
fui tam favorabili ultro se obtrudenti occasioni; porrexi memoriale deis ducens de itidustria quodammodo a DEO propinatam Regenti hanc mani Testam exercendae generositatis di Christianae charitatis ansam, peti j-que, ut id, quod citra laborem supra spem in ejus devenisset manus; LAevidenti rei nostrae de Christianitatis necessitati indultum vellet. Recurri insuper ad Reginam sinceri e)us favoris minime dubius, nec alios neglexi, prensavi Ministros, quosquo ad aulam aliquid valere uom pereramihi studui devincire. Successerat res ad votum: nani cum prae me tulisse in , me etiam quingentis millibus imperialium contentum futurum, 'uod ea summa alterum tantum propemodum me Gedani lucraturum confiderem, si ex aliquot navibus varias merces praesertim aromata ecsaec harum exiguo ibi pretio venalia comparassem: obtinui non tantiam favorabile responsum ec deeretum, sed etiam expressum assensum, ut caMercatoribus agere liceret de modis in salvo transmittendae summae. Quare nixus hoe tam gratioso annutu, bono publico plane absorptus dies aliquot negotio huic dederam: jamq; feliciter eum certis Mercam toribus honesti imprimis amantibus, quos mihi Consul Callicus Dominus de la Grande procuraverat, contractus sancitus erat de devehendis ad porrum Gedanensem mercinioni js etiam sussieptis in se vicissit Uinibus maris, clamnisque quibusvis: unicum restabat nonnisi ut e In tractus legitime subscriberentur illique aeceptis pecunijs naves in ab Ium expedirent, cum omnia ea in irritum cecidere, ingenti rerum no- arum
548쪽
strarum dispendio: surrexit velut in mari inopina tempestas, de naea demersit tanti laboris consilia. Advolavic conliliariorum unus, quilonissa praefatione disertus Resentis primum plurimum affectum, tum edi am totius consili, in rem C ristianam exaggeravit Zelum: serioque a stirgulis cogitari asieruit, ut ma re longe summa quam prior sored Rei p. Polonat luccurri posset. Quo vulnere animi mei hunc uti cursum audierim, praesertim dum ex uideriore contextu pias illas intentiones opera indubie alicujus intepurile imo penitus evertas intellexi, alijs extitimandum relinquo: mihi vel meministe illius ultra oc supra diSta acer-hum est. Rursus memorialia paranda fuere, verbum datum ruqui renuti, exaggeianda necelsitas, aneeurandum, eam summam summi deneficii habendam loco: quidquid denique mouorum ingenium suppeditare poterat, tentandum: enim vero nec ituclio de indultriae nee labori peperei: dixi, id ripsi, adivi singulos, demonstravique quam Opportuna in tempore suppeditata quant uniws minor futura esset pecunia. At Iurdis f hulam cecini, oleum oc operam perdidi, rem jam sua declarae ione certam amisi, promisita deiticeps ultra verborum terminos non prouesserunt. Alio igitur meas converti curas re nondum prors is spei remisse nuntio in id incubui; ut Motorem Authoremque tenerem credens, si eum in meam flexisteni sentendiam, secundis deinde ventis navis meae cursum ex scopulis in altum ae optatum propellendum litus. Utebar familiarius quodam ex PP. Theatinis Raphaele nomine, Eceleliaste eximio, Viroque undequaque probato: ad eum his Jactatus recurri maiis petens,ut negotio hoc DEO per suos comendato sedule indagaret, causaq; tu repentinae mutationis inquireret.Facile se praebuit huic obsequio Pater de ut erat sagacissimus brevissimo tempore assecutus, sontem hujus mihi turbidi aperuit. Neo alter omnino suit, nisi quem compererat , sed quem
fuisse vix eredi poterat nimirum Nuntius Apostolicus Duracco , qui postmodum in Cardinalitium Collegium adlectus, etiamnum in vivis agit. Ha. buit is sibi injunctum a sede Apolloliea; ut notabilem aliquam summam , quae poloniae pro bello Turcico serviret, ab illo opibus tum 5c paee, florente regno impetraret: nee ille quidem suo muneri defuerat; verum hactenus in cassium labor illius abierat. Frustra laboratum, frustra modi adinis venti fuere , mihi Juveni servante oculo , quod sei ex dc emeritus evincera nequivisset. Vnde sive invidia, quod necdum adultus nam nonnili tres supra in annos natus) vix aulae illi ostensus tam facili negotio vota obtinuissent; quibus ipse tot annos nequicquam insudaverat, in transver sum actus: sive alijs rationibus an specioiis di ad speetem duntaxat, an re ipsa veris sui mox dicam prae eupatus jam persectum infectum reddis dii negotium . pronum enim magis semper est corrumpere bene coepta, quam ubi ruerint, in integrum restituere. Meo id dolore didiei frustra semendare conatus, quod tam facile destructum erat . Rationes autem se a
potius cuniculi, quos illi persecta aula illius θc Ministrorum suppeditavit notitia, hi potissimum fuere. Demonstravit Ministris melius in rem christiana futuru, si ea tantisper suspenderetur summa; dum pluribus augeretur: nee enim tantam esse quae aut promovendo contra Christiani nominis hostε bello momentum aliquod allatura , aut magnam Poloniae ceu pro benefi - io obligationam paritura videretur quin, vapulaturam inde Lusitani nominis famam , per Europaeum orbem; quia tam opulentum Regnum exiguuquid contribuisset.
Consultius utiq; facturum Regentem; s deelaratam summam depone inrev
549쪽
A. . IOII ret non ante extraditurus, quam una alie rave portione aumor in dignum tanto Regno munus excrevisset , quod ac amictis Sarmatiae rebus par et Ietfuleiendis, di per consequens Portugalliae nomen ampliaret . Nihil minus arduum persuadere est aulae, ac id, ut nihil det ; praesertim non deficientiolis compluribus, qui sua ex illo residuo,li remaneret, captabant Iuera, metuebant vero si extruderetur, damna. Non ergo possibile fuit impol terum in orbitam reducere, quod per ingenium malignantium α. invidiam etsi ariatificiose sed tamen inique exciderat. Vnde conversa est in luctu cithara mea; ipes illa sex hebdomadarum spatio alita, temporis jactura , impensus labor, sumptus deniq; quorum in contractus expensa ad eam me inopiam redegerat, ut a de Ia Grange mutuas sumere pecunias mox Madrito remittendas nee se fuerit γ soluti mera negatione. Et hie terminus meae ablegatio nis fuit, cui nemo non bene sentientium indoluit, Regina praesertim, quae nihil magis indignata ae a Nuntio Apostolico obicem poni potuisse. AntequKm tamen me iterum Madriti sistam, digna aliqua relatu ex memoria repedam. Invisi sub tempus relidentiae meae celebre illud Helleemitico nomine nam
Bellehem dieitur PP. Ordinis S. Hierqnymi milliati Vlyssi bona dilIitum
coenobium , terminum ut proprie divere dicam terrae Europaeae : nam ab illo ne frustu quidem superest, quod humanus pes calcare possit: sepulchra ibi omnium Portugalliae Regum exstant, admonentq; utinam mortalium aures adverterenti terrarum quidem Regna divertis qua maris qua motium terminari aut alijs limitum distingvi claustris; humanae autem spei aut vitae pro terminali meta sepulchrale ergastulum suu clefigere non plus ultra. Redibam a sacro illo Coenobio dc templo a cum comes itineris mei praecis,amis memoristus supra R3phael Theatinus alterius cujusdam Montalium forsan Anared, S. Benedim Parthenonis visendi curiole injecit desiderium : in quo in ditia B. Dan- versa studia scissi animi virgines di domicellae votis UEo adstrietae quis crederet circa res sacras ultraq; foemineum ingenium grandes oppositis sensibus di sententijs discordes versabantur. Lis in illo sacro Gynecaeo de dia obus sancti, Joanne Baptista dc altero Evangelista da multo tempore in ta tum excreverat; ut de praecellentia alterutrius invicem non leviter ecet is illius nobilisssimi decertarent perlbnae , caelis utiq; indubie displicenti alter uatione : eum eam ne quidem in terris pati voluerit Incarnatum Verbum , quis major videretur in regno caelorum at illae, quae debilioris sexus pra ceps conditio est cum etiam minora non caperent, caelestia sua spitam a metiebantur. Subjecere examini divos, quos utrosq; Patronos venerari debuissent. Ab ipso statim ingressu cae si de salute quaestio foret9 pro hac vel
illa se declarare factione, laborare deinceps, ut tum quotidie, tum recurrentibus praecipue sestis sancti utriusq; solemnijs altaria honori divorum dedicath cultu , decore novaq; pietatis industriae forma concertarent aut su-serarent, Ecclesiastas insuper quam disertissimos accersere, sitq; successisset enco mi astiea alterutri concio, di de superiore gloria unius sanctorum constitisset, plurimum gratulari nec praemijs parcere. Quin non hos intra limites praeposteri virginum illarum sua stetere affectus: privatis etiam sevum agebant colloqui js , tantoq; non raro de dignitate di praecedentia inc Plis regnantium miscuere sermones fervore : ut exempla non desuerint; a verbis deventum ad verbera, alteramq; ab altera pro honore desensionis Joannis Baptistae cultello infesto fuisse vulneratam. Nee hoe contenzae ex tra Coenobii claustra extendere litem: nec enim ulli hospitum comparere contingit; quin ex nunc inter prima salutationis officia velut pro experimeto ad inittendusne sit ad sacras illius domus visendas raritates , quaestio pr Ponatur; in cujus potiesimum Joannis cultum propendeati torvo vel laeto vultu
550쪽
vultu, prout in factionem inciderit excipiendus. χaod ipsum mihi evenit: A. 163Inam dum Antistitana, quaesiti trus apua illam patrocinium in causa mea, quod illam multum valere apud NI iniit ros Statiis κudieram, ad ijssem: prima hau quaestione in ipso limine salutatus sum, cujus Joannis maxime faverem cultui: at frusta Jacitur rete ante oculos pennatorum, jam arcanum istud didiceram, respondi ad placitum Abbatillae, nomen me assumptisse Joannis Baptiliae: quo ita animum prae Iidis illius devinxi, ut plurimum mei negoti, satageret, aeque secundis laeta ae adversis ac si res e)us ageretur tristis in utrisque Vicibus affectus pronii limi in me prout cecidissent manifesta. Uerum quanquam sic omnem lapidem mo-Veram, valedicendum tantiem Regenti fuit ex Regi me, ac Lusitania spei meae duntaxat nutritia, cum tanto majore dolore excedendum; quanto propinquior rei bene gerendas Occasio affulseras , quantoque ignominiolius ab eo, cujus succurrere intererat, ab ipso portu me in altum detrusum cogitabam. Excessi ergo Lusitania vel eb sic nominanda, quod me sic luserat &. illuserat, nec in riit pania meliorem experturus fortunam. Iam recta viam Mauritum direxeram ita tamen, ne Badachos L Badajos inlaospitalem nuper civitatem viceque ec talione reddita minime morabilem , attingerem: cum adhue ante confinia de industria expeditus a Nuntio Marescotti cum literis oecurrit; in quibus haec formalia fuere: Sobies hi in Regem elefius est, tuus avunculus in Archiepisco pum de lignatus: nihilominus ne Mauritum veneris; nisi forsan lapidari velis. Ratio autem admoniticinis haec erat. Regebat Hispaniam tum Vidua Regina soror Eleonorae Reginae nostrae, quod nota nisi decimum tum Caiolus Rex ageret annum. Unde omnibus modis optabat Hii pa-nia: ut Dux Lotharingiae, aut saltem talis cui in Consortem tori de
throni cedere potuisset dictae a fato Michaelis Regis vidua Eleonora, in Remm eliseretur: quod quia fastum non fuerat, impoisibile dictu, quantum gens illa Austriacis nimium addista fremebat, indubie me o spectui habitura: si reeenti illi α adhue Calenti dolori Ab Iegatus superis venissem. Illud insuper sciendum, tam in Hispania quam for iugallia,
quam primum aliquis rumor ad aulam delatus fuerit, totam ex nunc eo urbem repleri, totisque aliquot diebus nullos propemodum alios praeterquam de nouellis istis seri sermones: mox alia superveniente fama priores rumusculos ita prorsus extingui, ec quodammodo absorberi, ac
sii nulli in anteeessum fuissent: eaq; causa fuit, qubd Nuntius gentis illius morisq; gnarus suspendi tantisper adventum meum desideraverit, dum ardor ille de dii ustus Mauriti deservesceret, quod ipsum mihi in bonum vertit: nam quo lucra mea de tempore sumerem, re occasio inent lumentum transiret . arripui iter Cades versus nune Cadix dictas, Hispalim nunc Sevilliam, Granatam Coruubamque invisi: quas inter urbes ille mihi potiissim una terrarum arrisit trassus, qui inter Hispalim iaec Granatam, Granatam item inter ec Cordubam nihil simile in Eur pa habens medius jacet: nam milliaribus amplius triginta s majora autem Hispantea milliaria polonici, nostratibus si in t velut per laetissimassylvas itinerantibus mero rosmarino investitus late patet, di qua perdicibus qua cuniculis gratissimi saporis iosmarino enim viei itant) abundat. Illud vero singulare nostro experimento didicimus: summam inde rusticam per Oampos plebem capere jucunditatem; qubd impune carpentibus iter viatoribus insultare possint, nullaque ratione conditionis ec status habita mille contumelijs injuriosque lacessant; adeb ut pr-