장음표시 사용
551쪽
A.c. i673 ver iuuonditos clamores re intra verba vexationes, ad majorem con u- mellam tergum vertant ec quae velare puclor jubet, ostentcnt. EL com munis quidem haee omnium viatorum calamitas est: in externos tamen
potissimum itisella lingva ec animo feruntur, quos in voti temptum Gaiolicae nationis Gavaeeios id est porcos nominant: Religiosos item gravi Dsime insectantur, fragiles, cornutos alijsque vitulis compellando, utrisque his amplius cic acerbius Tubicines vexant. Morem hune illorum edoctus ego famulo ec coeo tubas emi, unumque in comitatum assumpti Religiosum; qub a me contumelias inconditosque sales in illos avertere. Nee falsus sum: trium millium peditatus Gades euntium impetus qua intubicines qua religiosum asperrimis vocibus me immuni derivatus est'. Invisi Hispalim aeque aedibus ae templis ad elegantiae regulam exstrumctis visendam. Tum Granatam me contuli, ubi Ecclesia parochialis nia gnitudine sua oc'mole Romanae S. Petri concertat: quam tamen Coru AEMi.ci sed illic tum maSnificentia, tum stupenda vallitate longe supe--MUL Erecta eR Olim a Mauris eoriam dem tum per Hilpanias dominantium superltitioni servierat, trecentis sexaginta tribus uolumnis innititur, quarum cujusvis distantia ab invicem aliquot ultra ulnas patet, uno Ver bo, magnificum opus undequaque, sique lanstior Zelus oc intentio erigendae tantae moli suifragata fuissent, etiam inclytum. Non miraberis a me in hae Basilica Dominum Gurowski ita divisum fuisse, ut aegre illum intra horam quaesitum repererim. Ne Roma quidem quam Opp
nat parem habet EceIesiam: quater amplitudine sua S. Petri Vati ea num excedit; uti ex dimentione a Secretario Nunt ij Mare otii in gratiam inuredulitatis meae facta constitit. Movi inde Toletum Archiepiscopi deprimatis Sedem, itidem ad leges Architectoni eae insignem. Archiepisco' patus ipse ditissimus; ducentorum ei lim millium aureorum proventum numerat. Praeerat tum illi Cathedrae Cardinalis de Arragonia. Divertioistia per oecasionem ad celebrem illum locum Escuriale uictum Ca- rasi κ. opus, monimentis de Porphyreti eo marmore quis etiam a fatis augustε Porphyrogenitorum Hispaniae corpora quiescerent) omnium a disto Carolo Regum gentis illius. Coenobio dc Templo D. Laurentio
sacris, tum portentosa bibliotheca inclytum: ubi abdicato imperio regnisq; ac humanarum rerum uura in alios translata reliquum vitae praetacthis Imperator quietus egit. Fronti ipsi tam Coenobi j quam Ecclesiae deseribendae verba non suppetunt, certantibus in illa materia ec arte: unum deest tam felici de magnifieo orbis Europaei miraculo; quod ob-Versum altissimos respiciat montes, gratius futurum, si venientium incurreret oculos , ec sui copiam peregrinanti faceret viatori. At nuno
nonnisi tergum Coenobii de templi advenis patet, ipsum spectaculum absconditum est vel utque pro operae pretio quaeri a fatigatis desiderat. Bibliotheca vero ut dixi omnino portentum est, tantaeq; magnitudinis, ut merito Legatus Galliae luserit optando Regi Hispaniae ejus rodi viros thesauris suis praeficeret, qui similes Coenobilis illis forent, tamq; pur sab aerario manus, quam sacri illius Coetus homines suas a tanta Vol minum farragine servarent. Haec inter spectanda trium hebdomadarum spatiuabi jt, valente animo sed non corpore. Alteraverat gravissim aestus valetudinem, quamvis nonnisi ci rea quintam vespertinam ii spit ijs excederemus per noctem facturi iter. Is enim nobis perpetuus tenor fuit; ut ut ab ea hora ad noctis usque umbilicum, tum interpolata aliqua quiete mitiore aura ad usque sextam matutinam
552쪽
l eontinuaremus viam: nam a sexta matutina ad alteram vesperitianam praxis itinerandi hic nulla est aut esse potest. In communi bus autem divers brijs praesertim Hispanicis summa ubique ineo mismoditas,ordinarie illa no nisi uno instructa atrio, nullis desuper laquearibo x. pavimentis seu ut vulgb vocant tabulatis , solis duntaxat imbricibus tecta ; qui ubi incaluerint, ingenti desuper aestu hominem conficiunt : per inopiam praeterea straminis pro strato, unum idemq; suceedentibus viato ribus substernitur, nino sordes di vermes praesertim cimices : nostra autem lectisternia mulis vehere impossibile erat. Quare vel in lapidibus, qui ne dum calorem remiserant, vel in illo stramine alieni'. sordibus quiescendum fuit. Accedebat ad haec incommoda necessariorum desectus, perta bernas: peris omnia di singula etiam vinum nobiscum deserre necessum habuimus ; hoe sollim nobis pergratum obtingebat; quod hospitia frigida & f fiatia nive non carerent; qua frigerato vino sitim di aestum utcunq; ibi are-miar. In oppidis quidem singula acquiri poterant. sed ea quo sumptibus parcerent nostri Voturini sive cursores studiose evitabant: quanquam di ibi sine labore singula per singulos inquirenda erant: quaevis enim domus privilegio vendendi hane vel illam rem speciali gaudet, nec cuiquam licet alte ius intercipere aut praejudicare lucro. Circa quae illud tae lingulare notandum est . in una eademq; domo crocum di piper venalia prostare, nee tamen licere ullo modo aut piper sine croco aut crocum sine pipere vendere. Allij porro tantus hie usus; ut propemodum credant contra fidem pee are, eos , qui illo non vescuntur : unde cum naturaliter ab hoc Iudaico seruulo abhorrerem non levem difficultatem expertus sum , coactus etiam utentalia culinae necessaria meeum vehere : quod omnia vasa diversorij allio infericta nulli nobis usui esse possent, quin di custodias agere unum de famulis ad ollas oportuit 3 ne cauponarij tanuu m religioni sibi ducentes cibos nostros hoc Egyptiaco aspergerent , corrumperent condimento. Olivae insuperni.
mium addicti sunt; quam non tantum pictibus, sod etiam pingvissimae b hulae, leporinae, perdicibus, alijsq; qua elixis qua assatis suffundurit ec su persundunt ad nauseam usq; carnibus. Supremum malorum suit; quod permutationem aeris per corpus totum pruriginem di inde impuram se ablemi contraxeramus tam pertinaci veneno : ut quamvis marinis ad Vlysiponem l aquis extinguere turpem hune tentassemus morbum, actum egerimus: quin manus nostras tam violente oceup xverat; ut ne quidem frenis sustinendispares essent. Proficiscendum nihilominus fuit, remedium ubi di a quo minime sperabamus, in proximo diversorio velut coelitus datum inventuris. Sulia fram perveneramus: civitas ea est cathedra di episcopali residentia clara. nobis persecutione primum puerorum, tum sanitate corporibus reddita memorabilis futura. Ad eam delatis placuit; ut alibi consueveramus , eat hedralem invisere Ecclesiam; cujus visitationis moX poenitentia subitura erat.1 Nam vix in templo comparueramus; cum agmen puerorum, nos ex gal
l ris non ad normam Hispanicam factis, Gallos esse arbitratum in nos imi petum fecit, procul dubio lapidibus obruturum : nisi in tempore Deeanu,' illius loci homo totus ad honestatem di modestiam conpositus peregrinis su currisset, di ab insultu liberatos humanissimh ne per plateas puerili insolentiae obnoxij essemus, ad hospitium usq; comitatus suisset: ubi inter pranis dendum fortuna evenit; ut quaedam sequioris sexus alia de causa in illo prae. sens diversorio nos contemplata morbum nostrum miseraretur insinuaretq; alteri; dolendum esse tam egregios viros tam turpi foedatos morbo, quem exili opera a se exhibita evadere possent si modo vellent. Arripui mulieris
553쪽
posuit; vera se dicere nos nostro id bono experiuros, si most placeret ad crastinum usq; prandium in dicto hospitio demorari. Laeto animo ab omnio bus accepta. conditio quis enim sordidissma peste liber esse nolit nee
mora: tractavimus eum illa, ut nostri curam susciperet operae pretium co- dignum , si probasset, latura . Solvi ex nuno Voturino sive Uuctori nostro pensum diei, quo nobi suum ad sequentis diei meridiem persisteret. Acceia sit immediate ad opus Remina a prandi js, grandioremq; olla potentissimo, quod inveniri poterat Hispanico vino plenam, multo admixto arsenico igni admovit, di excoxit. Tum linteolis jam praeparato eoq; adhuc calente vino, quantum ferre poteramus, imbutis decumbentium in lecto affectas oblinivit partes . totis duabus horis idipsum repetens, quoties humiditas reme- dij exspirasset. Duabus alijs horis ab opere quieti concessis iterato reasiumspsit laborem; donee ad senas viees alternato cum interpolata quiete remedio se jam persedisse situm asseruit opus. Et vere sensibiliter virus remiserat in tantum; ut circa nonam meridianam siccatis pustulis solutoq; pro impensa cura pretio, ter nostrum jam quasi liberi Mauritum continuare potuerimus : quo delatus demortuam penitus famam rebus Polodiae prout optabam, di mihi significatum a Nuntio fuerat inveni, statimq; ab adventu meo indierim mei Secretario status Dei. Nec dilata audientia est; qua primum apud Reginam habui, quhd illa tum temporis Regnum administraret, deinde apud Regem. Reginam pro more Hispanico, Carmelitano habitu is enim ibi Reginis viduis solennis est vestitam offendi , Gynecaeo in institis capillitio ad latus unum capitis colligato stipata . Civilissime excepit venientem dc de compluribus rebus praesertim de Eleonora Regina edoceri voluit. Regem autem stantem assistente illi Duee de Infantado Alo,hoc est,
ejus gubernatore reperi; galeroq; caput eooperium, quem nunquam m
Ut nisi Majestatis titulus occurrisset. Duobus audientiam duntaxat absol- .vit verbis grate accipimus. Quin nominis etiam sui Reges Hispaniae parci sunt: nee enim illud in subscriptionibus apponunt: his solummodb terminis utuntur: Yo Rey, hoe est, ego Rex. Habui deinde visitationis honorem Cardinali Arragonio, Praesidenti de Castilia, comiti de Piniaronda di alijs Ministris: civilissime ab omnibus exceptus. Reddidi vellus aureum, quod mecum post fata Michaelis advexeram. Non omittenda esse existimo; qud plenam gentis hujus notitiam habeas, quae sive Hispanis sive cognatae Lusitaniae solennia sunt: quin di examorem Madriti descriptionem, quoad aliqua naturae in ea civitate beneficia di alia dabo. Contigit sub tempus, quo ibi versabar; ut ludi taurorum sive taurilia cillis Aego de Toros dicta exhiberentur , quibus di ego spectator opportunum sortitus pro spectando locum penes magnum Caesaris Legatum Comitem de Haras multae in me humanitatis α aTellus virvi, interfui. M dus hujus actus admodum seri, hic est: in foro satis amplo excitantur in circum camerulae illis Loge dictae, pro dignioribus personis; in fronte ipsa eminentior suggestus pro Regina oc Rege statuitur, quorum uterqu praesens huic ferino sub meam commorationem adfuit spectaculo. Nun tius Apostolicus sese communiter absentat; quM nunquam tam felix ista hominum cum bestijs Athletica sit, quin complurium vita obsignetur. Tristis di cruentus hic valde ludus est, Romani luxus quoddam vestigium , ludorumq; illius urbis aliquomodo aemulus o Plauditur in illo tum potissamum, dum maximE plangendum foret: tum enim gratissimus accidit, dum plures Antagonistae a bestijs oceidunt. Praepostera enim vero animi relaxatio, ne dicam impiam, per alienae vitae dispendia di sunera mercari laetitiam; ac si sincera dari non possent gaudia, nisi exspirante per vulnera vita de doloria
554쪽
i loris sole promanassent. Me praese te in hac serali laena tres oeeubuerunt; nea a C. tame ludis fecerut pretiu quia non plures occidisset, fati R. luis vilis plebedulae favissent aliae tui .rraeiij vero hu)9 haec ratio est. Emittitur de sub ilieatro' taur9, comuni nunqua assuet9 luci,indeq; quia nunqualislem vidit, tanto irae illi expositus mani testior, ec efferacior, hune contra procedunLEquites sive sponte sua ad genero litatis in ancipiti illo ostentationent,sive de vota morti capita ac ii sceleribus deessent poenae aliquot a tergo famulis comitati, initructi hastis, splendore venium,ac ii nuptiale adirent epulum, insignes: MAuri tamen communiter esse solent: qui si Equites iii lati pilis haltisque suis esse zerint, pedestres praeliantur. Terribilis visu est res; dum belliae iras acuunt, stant illae in arena quandoque velut instructae re quieto tantisper subsistunt gradu, doneo
observent, quomodo hostis petendus iit: tum homini succedunt, corniis busque exceptum alte in auras Jaltant, ec mox elato capite ex alto re deuntem expectant, rursumque i)sdem induunt: ut prope possibile non sit, tam certam evadere mortem. usandoque in satellitium in theatro se Cuntur eo effectu; ut confusis nee modus nec ratio tuendi corpora citi Vitam suppetat, utud copiosa ea Guardia satellitum est quorum vellito croaeus Helvetorum habitum imitatur. Nulla tamen fera in libertatem ex illo theatro evadit; sed nee mortem evadere potest reperiuntur eis nim complures artis apprime gnari, qui sive lancea dextre taurum su- heiant, ejusque ventrem hauriunt, aut certe sicarum genere in sagittarum speciem in ipsum collimant caput. Erat tum Maurorum quispiam loco di genere suos inter insignior, tam in agendo facilis; ut a tergo hestiam insilierit, nec ante descenderit; quam illam confecit se l. Porro ubi fera sive debilitata vulneribus, sive perempta jam cecideri L plebs universa ec Agricolae Aurigaeque nam ne hi quidem sine gladio quoquase conferunt stricto ferro in jacentem irruunt, taurique sanguinem hauriunt, ludibrio alias domesticis suturi, si incruento ense domum redierint. Solenne praeterea Hispanis ec Lusitanis est etiam de vulgi faece,
indies frequentare comoedias, nec curare Caetera: dummodo tantum quo
tidie labore lucrentur, quantum solvendo pro admissione ad spectaculum sume it: a vilioribus omnino abhorrent obsequi js, qualia sunt deser-re aquam oce. ad quae utuntur Gallis inserius dignitate sua gensentes servilibus vacare. In processionibus vero, uti mihi Vlylla ponae videre contigit, multus larvarum usus est,item tympanorum, quae aliquam simili
tudinem Turuicorum habent, cymbalorum,oithararum alior uinque mu-seorum instrumentorum: imb ad imitationem S. Davidis quem pro ratione allegant, saltant. Sub serias natales Christi in quovis templo prae 'sepium proponitur, coram quo itidem suos absolvunt saltus. Res profe-nh visu digna, dum velut religiosae austeritatis rigore posito, Promis sa barba venerandus quispiam Capue inus sive citharam, sive cymbalum pulsans publice coram altari in varios sese contorquet gyros. Ma dritum tam palati)s quam Ecclesijs ultra dicta magnificis cultissimum. Mihi apud Cardinalem de Arragonia audientiam habituro saltem persto conclavia, quorum singula diversis raritatibus, praesertim grandi ribus horologijs visenda erant, transeundum fuit, donec ad ipsum Principem devenirem. Idem de caeteris Magnatum basilice prorsus habita lium cur ijs tenendum. Inter templa forma oc arte geminae praecellunu
Ecclesiae, altera Societatis IESU Patrum, in qua D . Francisci Borgiae eorpus requiescit: altera patrum ordinis Praedicator una, in qua Deipa.
555쪽
aciora rae virginis e Tgies miraeulis clara illis Donna de Attoela dicta colime,
lampadibus argenteis, quales nullibi majores vidi, coruscat. Ex oeeasione hie Patrum Soeietatis JESU illud adjicio, per Lusitaniam Beatum nostrum Indigetem Stanislaum Lostham non in nigra depingi veste, sed uine rea seu subnigra, qu in illis partibus dictae Meletatis Novitia.
non nisi ejusmodi coloris amictu vestiantur , donec tyrocinium peregerint. Quoad aerem subtilis ille admodum Mauriti est; Sarcophaga a Aermisse terra; nam cadavera equorum , canum aliarumque bestiarum urbeo evehi necessium non est, sussieit in plateam ejectile intra horas in pulverem abitura. Idem de purgamentis, alijsque salva reverentia excrementis de nocte in plateam eliminata in crastino ne vestigio quidem sui relicto nulla omnino sunt; quod omnia haec beneficio telluris devo. rentur ec in nihilum vertantur: unde ipsi met asserunt, se suas resorbere sordes. Multus enim aestivo praesertim tempore sese inae re suspendit pulvis: quare cautela magna opus est, tum alias, tum nocte praec Pue; ne aurae captandae gratia aperi .intur senestrae, indubie aut mor his gravibus aut etiam ipsa morte per illas ingressuris. Quin etiam de die crassiore sago de aluta di corio se contra penetrativam obarmant auram; ut perniciem prohibeant: quare dc mihi inter aestus tantos licet. linea interula triplici ec praeterea subucula gossypto eondensata non sinemn Ra molestia utendum fuit. Pontem habet urbs ad speciem magnificum, at non tam ut per undas aut fluvium transportet, imam potius ut fossas impleat excogitatum: exigua enim subtus illum delabitur aqua; undo Turuleus Legatus lusisse fertur, Eus venderent pontem aut eme rent aquam. Pro theatro recreandi animi ille vere ineunte, dum adhue lacunae vernii ltagnant resolutione,patet. Exeurritur in eum adi versis qua Magnatibus qua Nobilitate, intenta interim in suam jucundiis talem plebe: dum aut rheda rheclam assequi vel praecurrere certat, aut altera alteri oezurrit aut denique impedit occursu de confringitur impedita. Nemini praeterquam soli Regi sexigis vehi concessiim est, Legatis Majoribus ec Magnatibus regni quatuor duntaxat mulis discedere in uisama dultum, in quo ipso adhibetur distinctio; ut si quispiam insignior de Gran- με clibus Hispaniae proficiscatur, auriga alter ab altero viginti oc amplius passibus distet: ciuem discedendi modum vocant a tiros largos, Haec sunt quae de Hispania memorandκ duxi: jam illa exeedam in Galliam Ablegatus Joannis II l. Regis abiturus. Intellecto ex conserent ijs eum Min stris Statiis frustra a me sperati subsidium ob inopiam aerari j, aecepti que literis ex Polonia, quibus mihi avunculus Primas Regni expeditio- nem pro Ablegatione in Galliam nomine redens electi Regis Joannis III. deserebat, eamque ad manus Abbatis Mogilensis postea S. R. E, Cardi. natis Donhois destinasse significabat: eum insuper ipse suis. specialiter ad' me datis Abbas urgeret, ut quantoeius sestinarem, qubd Domina Mamellionissa de Bethune Reginae Casi mirae Germana non contenta ea Ab legationa impedire id munus mihi tentaret, quae utpote Comiti de M ligni fratri suo eam optabat functionem, moras mihi trahere visum non est sed quam potui ocissimh . eooperante Nuntio Mare otii; qui ad tot benevoli in me affectus signa etiam pecunias adjecit pro itinere necessarias Paris ijs punctualissimh remittendas, audientia suprema cone iliata valedixi Reginae, quae mihi scriniolum puto eum ci melijs pro Ele-onora sorore sua consignavit: deinde Regi, a quo mihi rosa adamantinae valoris duuin millium Imperialium donata. Sic absolutus Madrito m ris
556쪽
vi,studioq; pampelonem direxi iter docum eum Videre desiderans, in quo A.C. isu
Divus Ignatius ex tormentariae machinae ictu confracto crure aeger primitiis coeleste accepit lumen. Civitas ea non inelegans est. arcemque annexam munimentis de moenibus non imparem caeteris habet . praeerat tum pro Gubernatore sortalitio huie Alexander Farnesius vultu quidem in aethiopem deformatus, sed moribus di civilit te cultissimus , a quo prandio exceptus Pampelonen liq, vino tractatus non aliud generosius me tota Hispania bibisse memini gratijs tantae humanitati ejus persolutis abscessi. Penetrandi deinde fuere Alpes montes sine auia xesi di eo) tantae altitudinis; ut inseruisse nubibus verticem videremur. Quam tamen illi exiguus hasenus fuere obex infestis animis de armis utriusq; gentis tam Hispanae quam Gallicae; quibus felicius ad gloriam commvonis Europae de Christiani orbis hostis cecidisses. Tum primum non tantum pro portitoribus , sed etiam pro viarum Ducibus equis uti coepimus: nam e- - . quin nobis pro prodromo datus sine ullo letare stanta etiam in animant bus memorativa est) recta per eompendia semitasq; ad alteram Cursoriae nos tueduxit stationem, inde S. Joannis civitate, quod illac iter accideret. visitata Bajonum devenimus : ubi a Mareichalco Gramond Gubernatore civilissimo coena accepti, quia moram mea ablegatio non patiebatur, immeis diath post resectas vires alteram postam sive veredum assumpsimus. Et jam equos ascensuri eramus; cuin cursor camerae Resis intervenit, utq; sumptibus parceret in alterum equum impendendis nam singulariter discedenti singularis etiam postilio sive veredarius conducendus est rogavit; ut sub meorum domesticorum titulo sibi socium viae esse liceret. Libens annui, insuper etiam mensae adhibui; qubd homo tui solentGalli Pesset omni u horarii, sale'; in potestate haberet. Burdegalam praetervecti Bellovaeum renuim', ubi repertum Raphaelem LesacZynnei de quo iam supra meminimus d versis postea munijs in Patria celebrem uti Marescalcatu in comitijs eollia gationis , legatione ad Turcam. Palatinatu Calissiensi, ec Pola aniensi, deismum thesaurariatu Regni di generalatu majoris Poloniae ; in quo cum suminmo dolore meo praematuro fato extinctus est, relicto post se filio palatino Posnaniensi Stanislao , in comitatum assumpsimus. Cursor autem ille, qui se nobis Bajoni junxerat hie a nobis recessu facto cum spe citius parissis constulisset, Regi tantam pernicitatem miranti, di quaerenti qui tam velox esse potuisset; respondit: rationem praecipitati itineris totam in meam curis. riam conjiciendo, laudes insuper adjecit; quibus me proris indefatigabilem suo Principi asserebat. Nec falsa loeutus est: decimo enim ab excessu Maodrito die, ut ut in diversis Iocis moratus fueram , non sine admiratione tantae sestinationis Parisijs steti, nee ibi tempus ullum quieti daturus. Nam mox ab adventu Abbatem Mogilensem ad ij, dc ab eo expeditionem meam poposci spartae mihi impositae ex nuno satisfacturus. Ab eo intellexi, qualiter Marehionissa de Bethune omnem movisset Iapidem, qub expeditio mea ruptis sigillis in irritum caderet de Reginae remitteretur : quasi indistincta quid Ablegatus Ec cursor esset; cum prior nequaquam ita obligatus sit adcurrendum, uti secundus. Admonuerat enim illa Abbatem periculum in mora esse, meq; ubi advenissem ab ipsa Regi praesentandum fore et quod ipsium praedictae Marchionissae me coram repetenti paucis evitata omni circumlocutione reposui: nosse me utcunq; characterem meum , nec ignorare quid mei muneris foret; adedq; me alienae praesentationis penitus non in digere , quin alios potius me praesentaturum. Nec aliter quam duceram se
ui , perlecta mea expeditione per D. Curoisini Secretario status Dno corompone significari de meo adventu dc charactere curavi: ipse interea
557쪽
a. 1673 qua conducendo pro dignitate holpicio, quod satis commodum ex adverso in platea columbarum sub aquila nigra reperi, ibi etiam coeum artis tuae non imperitum ostendi, contractumq; inivi: ut pro ia personis paratam in dies haberet mentum nam . sine hospite nunquam fui qua compa randis pro decem famulis, duobusq; Ephebis pro deuore vestibus intendi. Duos intra dies determinata audientia erat, versalijs danda, qui terminus priuiqua elaberetur, mili ad Marullionem de Arquien parente Reginae nostrae tum uentum Helvetis Regii Fratris pro Capitaneo Praefectu. habitabat is turn in palatio Royal qui ei deserret me tanquam parenti modernat Regnantis coram habere honorem. ec venerari velle. Atrepulsam immeritus tutu quam paucos post dies non ine pinnitudine QK-cusavit. Crudum enim non nisi responsum reddidita se nullatenus agno- seere velle me pro Ablegato poloniae, quod ex literis Reginae filiae suae sibi constaret Comitem de Maligni ad id munus destinatum cile. Fu rat id quidem ver unu allistaverat id Regina; at avunculus meus se quenti itatim Electionem die adhue munus Cancellarii exeruens, ea Praevenit intenta, de quibus ceu re certa Parisios Regina scripserat ignara jam mi ista pro peribita mea expeditionis: deinde negoti js alijs quae Mon pauca initio Regni intervenerant, penitus absorpta, oblita conferre cum Rege hac super re fuerat; unde non nisi aecepta Paris ijs notitia mihi id munus collatum esse. rem evertere voluit, sed frustra: nam Regi, quod factum fuerat, infectum reddere integrum jam non erat; ne verb etiam volebat Princeps: quod avunculus meus impensius invigilaret. Gravius id quidem tulerat Regina: quare reduci ini. sta esse coeperat, literis praesertim Marchioni me oleum incendio affundentibus, quae nimia, quia asseeutR intentum non fuerat, ad criminationem ad- Vzrtit calamum,per impotentiam ut sceminae solent ) deferre ausa me ad Publicam ejus mensam non in Cali mirae seu Eleonorae sanitatem bibisse: quod in meam prudentiam quanquam juvenilem nequaquam cadere ρο- Ierat: vel enim utriusque id simul honori dedissem vel certe priorem locum actu regnanti detulissem: praesertim quod Regis mariti ejus Ablegatus eram, at faeile mendacia praepostere sese vindicantis veritate confutavi, rursumq; regalem manifesta justificatione evici assectum. Quamvis autem a visitatione Marchionis de Arque in rejectus fueram; non tama in obicem ea vertit indignatio: qud minus audientiam apud Regem dc Reginam consequerer . Nam duobus diebus elapsis geminae pro me Rh dat , Rege dc Regina eum introductoribus consoloque expeditae fuere complemento, quarum una inscensa cum D. Cierot vice- introductore Versalos profectus solitis ibi ceremoni js exceptus, audientia data Regem ad te stu in sedentem re galero eaput coopertum reperi, quem toties movit quoties aut ipsum, aut meum Segem nomina siem. In inferiori de inde triclinio prandio cum aliquot insignioribus Dominis qui mihi adstiterant tractatus. Intersuit illi etiam Mareschalcus Ville roy. Post prandium ad Reginam deductus tum conversationi sub nomine corculi, Cum suo Gynevaeo oecupatam, ubi Marahionita de Bethune satis se humanam nec enim aliter poteratὶ mihi exhibuit: tum ad Delphinum deflexi, demum brevi conserentia cum D no de Pompone habita parisios re-oij, qud elixi a caetera conferenda Secretario Status differre visum est. In sequenti die iterato duae rhedae pro me mi , quibus ad S. Claudium veneraturus Regis fratrem ejusque consortem discessi. Erat ipsa ex clo
mo Palatina, quae linea jam exspiravit. Electoratu inde in Domum Neobur
558쪽
Neoburgicam translato. Excepit uterque Princeps humanissimo vanientem A. Qi673di de compluribus curiose quaesitum Parisios dimisit: quo vix ijsdem theriis, meis sexigis duabus conductis sequentibus reverteram; Introductorernisque Regij fratris honoris causa aliquantum deduxeram; ctim eodem pIane momento eadem levitate, qua mihi ante titulum Ablegati negaverat, Parens Reginae nostrae Marchio de Arquien aecurrit, productisque literis Reginae suum excusavit errorem. Non defui ossicio dc debito meo; reddidi vicem , quam anticipare volueram; dc apud illum prandi, reciproeeque prandio apud me hospitem excepi. In crastino Dnum de Pompone in suo conveni palatio; ubi post mutua complementa negotiationem meam sum auspicatus ratione tituli Miis, quem hactenus Regibus poloniae negavit Gallia.
Consignavi ibi memoriale volens me quodammodo intromittere in conte Rationem litis dc amectus, certareq; rationibus. Frustra ea omnia fuere, res nonnisi intra verba stetit, rationesque meae ad deferendia Regi acceptae,quare post duaru horaru spatiu ad meu redij palatium,simili eventu de eave materia una alteraq; vide eum dicto Secretario collaturus. Interfui deinde Uersaligaliquoties du Rex surgeret, sacria ausiret, prandioq, sumeret; quae Onia constituto aguntur tempore. Surgit cir a nonam ReX, publiceq; vestitur, nemini ex meum sat
dignioribus tum ad spectandum negato accessu. Primus ex sanguine princeps lineam illi interulam porrigit: qui si absit , supplet secundus vicem , aut qui ος- sequitur id ministerij praestat. Indutus ad oratorium, quod contiguum conclavi est, secedit breviq; prece Deum invocat, a qua Vel Legatos eX ternos, si qui sunt audit, aut consilio, quod quotidie ipso praesente habetur , interis est. Deinde ad sacellum in inferiori aula praeparatum sacrum auditurus se confert: in quo post Sanctus omnes genu flectere necesse est intenta in id custodia, nee ante surgere, quam post sumptum calicem digitos abluerit sacerdos. Secundum sacrum ad mensam pergit publice itidem pransurus, ad quam nonnisi Delphinus di frater cum consortibus di nepotibus admittuntur. Si quae vero princeps privilegio ut vocant ibiὶ Taburreto gaudet: a
tergo Reginae in humiliori considet sedili. Aprandijs vel Venatum captatuve auram proficiscitur, vel deambulatione fallit tempus; donec circa decimam coenam sumat , ab ea cubitum concessurus, ijsdem circa exuendum
uti inter induendum eeremonijs observatis, ad quem itidem spectandum
actum nemini de honestioribus negatur accessus. Pluribus to non moror: nec enim aut Versalorum aut Parisiorum ali rumq; locorum descriptione implere chartam volo; cum tibi ea aliunde constent. Tribus ita in mea negotiatione absumptis hebdomadis, non tam negato quam dilato Majest: titulo , quem saltem Joannis Tertij tempore negandum minime aut dimerendum fuisse ultra arbitror : nisi diversa de quisbus hasta, intervenissent: valedixi Regi, Reginae, Delphino tum decem annos nato aequabat enim aetate Hispaniae Regem. imb diebus aliquot stiperabat) ima utpote Novembris in lucem editus, Hispano deinde 6ta ejusdem nato dc Datri Regis : a quo ossicio ijsdem ut supra, rhedis invectum
insecutum est regale munus effigies Regis auro inclusa, adamantibusq; radiata , trium millium imperialium valoris: latorem ejus dominum Gierotannulo 2OO aureis aestimato sum muneratus. Excessi igitur parisijs relictis ibi
Dd. Lesacetyniui de Gurowski, assumpseram in viae socium D. Thomis Ia-wski praeclaris ornatum dotibus' dc usquequaq; insignem virum , cum quo vix Cales delatus fueram; cum rescito adventu meo loci illius Gubernator eadem domo qua Marchio de Bethune natus, ex nunc rheda missa ad prandium invitavit . Nec recusare licuit di imb bene haec acceptatio honoris
vertit. Nam cum Marchionem de Vitri ad Generalem Sueticum Vrangel
559쪽
. C. i673 Wolmarum discessurum ibidem reperissem , illeq; intellexisset me Poloriam
petere; suadere coepit Cotiles itineri eius Hamburgum esse non gravarer: quin & commodum in navi Regis Angliaec Jagiam vocant, quod genus navigij dc formae elegantia di divers brij comoditate caeteris praestare solet Jco clage OFerre. Non naultis mecum agendii fuit.sponte in id propendebam: quare circa Uesperam opportunos ventos nam ratem eam inicendimus, d Grumq; dierum totidemq; noctium spatio citra ullam corporis alterationem selieiter Hamburgum appulimus: ubi alijs duobus diebus quieti datis viam Stetinum arripui, inde non sine incommodo ob rerum per steriles illas di de--solatas terrrius penuriam recta Gedanum contendi, nihil onminb ibidem pausaturus. Nam tam literas ibi Avunculi mei cum mandati, accelera natitineris, quam vecturam aliaq; pro via parata inveni. Quocirca mora nulla interposita Gedano movi ipsoq; die D. Andreae, cujus nomen tam Avunculo , quam mihi commune est, circa vesperam Lubaviae constiti. non
ine uberiore tam in me quam Episcopo laetitia; quod incolume di sospite tot post teporta decurso reciperet; in me verbqubdex Episeopo ja Archiepiscopia contingeret salutare: nii triduo ante Romanas bullas pro primatiali cathedra obtinuerat,ut ut diffficultates interventuras timuerat; quod praesentatio ejus non sub sigillo publico sed camerae duntaxat Regiae dispensante Republe, de quo exstat Comitiorum constitutio , expedita fuerat. Verum quid ingenti jus virtuti obesset dc animo in illo orbis theatro; ubi merita ex debito pensantur i summaque facilitate , negotium coronatum est, cessit eo rona san- Etitatis gloriae di honoris dignissimo capiti. qub jam primas Principem de Majestatem Sarmatiae nostrae coronaret- Hic rantisper calamum sillo die.
.INSTRUCTIO ANDRE E ZALUSU CANONICO CRACONIENSI ABLEGATO AD REGEM HISPANIARUΜ,
data Varsaviae. di γ S. Februarij-ΡRoperabit Parisijs Mad ritum D. Ablegatus, quo postquam Venerit
incos nido. ornatus Abbatis more lugubribus, juxta morem illius gentis i. tum prinituri manifestabit, petetq; primam audientiam ἰ acee pia insormatione de consuetudine poterit primo mittere literas ad Nuntium Apostolicum Mareseotti di ad Legatum Caesareum Comitem Haragdi. ln prima audientia nihil aliud tragabit , nisi ratione velleris aurei juxta consuetudinem . literasq; a Regina reddet; complementum vect aliquot periodis expediet nonnne Reginae, nuntiando ejus orbitatem , omni meliori modo se accommodando ad Reginae literas. Deinde altera aut terti die petet secundam audientiam ce negotio. Iaqua, literas primatis. 6c memorialia reddet nomine ordinum Regni, rati '-ne' auxiliorum pecuniariorum contra Turcas, & summarum Neapolitanar
Sequente die Cardinalem de Aragona di Comitem de Dinaronda in viis et, literas Archiepiscopi dc proeκnuellari j reddet, di si videbitur, copias m morialium Regi Hispaniarum oriret. Sumis utilis esset pro SeeretArio Ablegadionis Abbas Brunet ty, licet sine titulo, si ipsi visum noti fuerit,cu habeat praxim intractando. Comes Niunge , qui ante duos annos fuit in Polonia ANegatus Hispaniarum , Minis ros non invisebat, nec ullum Senatorem, vixque ultra septimanam moratus est Uarsaviae , adeoq; hoc exemplo accele randa est expeditio, ut adhuc Electio inveniatur, quae duratura est ad mensena Junium. Si haec negotia tam citd expediri non potuerint . quanquavi praestatae
560쪽
staret eum persecta redire expeditione, quae omnino curanda erit) po- Iouterit illa aula reliquum negoti, committere Legato Hispaniarum Viennae residenti. in negotio summarum Neapolitanarum producenda instrumentad nationis Regis Sisismundi, re articuli pactorum conventorum. Q aia vero Lombardi Pleni potentiarius ad has summas privatus est honore oc bonis in Curia Romana; ideo revocanda est per ordines Regni ejus pleni potentia , prout in copia literarum ad vice Regem Neapolitanum. Demonstrandum quomodo Sueci praetensiones ad hasce summas, prout in manuali Suetico dato cuipiam. Ubi Polonia aede perit in poliessionem summas Neapolitanas , pote rit de illis transactionem facere cum Regno Hispaniarum, facta pertractatum concordia pro summis semel pro semper. In omnibus caute di decenter procedendum. in responso ad Reginam advertendum, ut addatur potentissimae :squidem talem dat Regina titulum , talemq; ab Imperatore Reges, o Reginae Poloniae accipiunt. Similiter ut in I iteris ponatur Ma)estatis. petenda copia literarum. Referendum, Electionem inchoandam .esie 14. Aprilis , in qua talis Rex eligetur . qui sio capax Matrimonij cum Regina nostra. In negotio sum mirum Neapolitanarum, non fidendum Nuntio Mareseotti; quia Sanctissi inus ec cum a Romana magis favent Reginae Christinae.
Si quidem literae Reginae ec Archiepiscopi , sunt de data in Februario , dicere poterit se in paucis locis posta ivisse. Expeditio tota uiresia est per Posiam Bertinensem sub cura Hoverisbes, sub titulo Succamerar ij Varia viensis die 6ta Feb:
Adeoq; speratur bene pervenisse . In omnem casum, mittentur lite. rae ad Regentem Portugalliae ratione auxiliorum contra Tureas: si tamen via nimium longa fuerit & mutatio aurae periculosa , licebit eb non ire, literasq; supprimere. Caetera prudentiae re dexteritati eommitisitur.
AD REGEM HISPANIARUMA Rchiepiscopus Gnesinensis Regni Poloniae Primas primusque
Princeps, & Interrex, ac ordines Rei pube Polonae in convocatione generali Variaviensi congregati studiorum, &obse- πιαν. quioru in suorum devotionem Sacra: Μajestati Vestrae Catholicae, per me Ablegatum suum venerabundi osserunt, DEUΜ precantes ut S. Majestatem Vestram Christianae rei bono, & fulcro in longissimos annos servet incolumem prosperitate omni, maximis triumphis & immortali nominis gloria accumulet. Nemini mirari subeat, quod Polonia e remotissimis suis oris ad S. Μ. v. accedat. Id enim magni
tudini, iksipiendori Regis Catholici Austriaci ,&Hispanici nominis
tribuendum est, ut in bello gravissimo contra immanissim ima Christianitatis hollem Turcam nulli bi certiorem spem, quὸm inpietate, gelo& liberalitate Scrae Μα: Vrae reponendum duxerimus. Neq; dubitabamus desiderio, imb plenae fiduciae nostrae Sacram Majeo statem Vestram libenter, & liberaliter aerarij sui opibus responsura,