장음표시 사용
601쪽
ααa67s Martialis igni setalium terror, & succursus non adest. Lectae literae, quibus Nuntii pondus a Principis incomio addiderunt. Nihil eo co-
ωιom δε- mius afferebant, qui captivis etiam Patrem inter victoris fortunam mis οη, ceat. Cosacos a pugna inselici superstites, Os nutu indemnes agere, nemini manus, nemini ferrum huici; nec Regis lenitatem id sinere: ub , Afri. M libertati studere omnium, qua sevi captivos pro libitu velit. Pl cuit oratio, & mox deditis. Postulati a Duce Ratiruilio deditionis a , bitri, ac ut facile est annuere ad ea, quae ipse ambias data Arbitris x δεμ nihil primo & ultimo ingestum, nisi regalis veniae vota : se negatis a Dorouenco auxiliis edoctos, cui pareant: male in rebellem ferri an, mla , & cui etiam ipsi jugio immineat, vel fatum deterius; etiam imperio Poloni Principis subdi, quod excutiat: se illud eligere, nec alium sibi deinceps Principem sore: id quod etiam iureiurando contestari v Iinti Fidei tesseram vinctos Scytnas futuros, quos in Regis atria cat nis onustos propediem ducant, reos uti* deditionis prolatae ad ultimamni & Nuradini auxilia obseta frustra pollicitos. Laeta haec continuo Regi Dux exstribit, & arcem praesidio, manuque capit: Cives ex arce demigrare in urbem, quam 1 mis violare vetuit, jubet; nihil , non praestat, quod vel promita lenitas, vel urbis cap posceret opportuni- tas. Magnificum id mes Radaivilio, qui tantillo tempore, exercitu, non ultra tria millia, pene immensa operum definieriti Magnitudinem . . 6 Bisti exaggerat Molatu labes, cuius vires ultra triginta suorum millia progressas urbs hax confuderit, plures , hebdomades traxerit ludibrbum, dum Troiam hanc minorem impeteret, abrupto demum oppingnandae consilio, coactus abstedere. Suas tamen hic etiam partes egit Regia in libertos liberalitas, ac devincti gratiis tabellarii, ut nimirum inter vires ac liberale ingenium foedus perpetuum interciait, sibi , -- tuam haec addicunt operam. Ad Hanum Scythiae precessierat legatio, Sermi nec sine munerum potissimo, mod captivorum libertas est. Husim Morarium cum Turcis a Bari deditione hucus, vincula tenuerunt, hos π D libertate impertitos inno gramito miserat gratiae testis, Ductor FLibertorum Adalbertus racmmUSU, & hic jam tertius ad Hanum Legatus, nam alter eodem munere defungi nuper jussus, alter postprimum per suffragia Regni aditum missus a Principe. Neuter rediit, ais, e tertiae legationis materia, caulas inquirere. Hanus Libertos ad Imperatorem suum demandat; Legatos Regios custodiae addicit. Hoc munere pensata captivom; libertas & mirii iὸ, nisi factum sit a barbaro. FDcinori id calcar fuit, ne vires Scythicas legatio versata nosceret, quae Dorostenco socia, Regem inopino opprimerent. Sed eventus co filia confudit, & exhalatiis tamaro equitatus prohibuit scelus. Quare taecis num copias animiun* Scytha convertit, ubi Dorostenci nisdust 3c plena minarum imperia litata aris illuc eum compulerant. Reinperit ibi triti viros nobis hostiles Nuriainum & Adtiger um Scythicos Duces, ac Dorostencum Poloniae rebellem. His arma, furore Hanus adnectit.
De illo in inrainam delato primam Rex dissimulavit notitiam,
donee aliam caperet de eiusdem ac Triumviratus hostilis viribus. Huic captandae Joannes Greben specie legationis ad Nuradinum Sullanum addicitur. Legatio libertatem captis extorquere ruse, simuloe dissim lata opera vires ciam explorare. Sed tamnum paulo post defluet nare tio, quam triumphalia tantisper revocant. Inter Pavolo e-Αchmet
602쪽
Bassa 1 Michalle Ret scio ante Ras via exutus animum ex pudore
psit, nec tam amissa repetere mens mit, quam per ultrices insidias videm moliri Rastorianis in Vallachia commeatum quan entibus. Scilicet acceptam labem abolet, quod confiat recentem l neque paucitas in novam ducta lanienam; sed maluit a plurium consertio spem Achmet ducere, & vinci. Tartaros Thraci permiscuit, utriusta gentis non pauca millia. Nam doluit primum vulnus, nisi multitudine mederetur. AChristophoro Κorycio Praesidium regebatur; & setis id ad illius tutelam , ruinam , Achmeth. Scythae laudem aditus in urbem primi capi runt solennibus suo Marti aedium incendiis: sed novum primae audaciae vulnus suit iuga, inquam a Korycij commilitonibus compulit: Nempe post favillam aliud Scyticae militiae solenne est, fuga. Per fiam vest lia, in Achmet Basse copias victor incurrit: & hic altera Achmeti j l es, nempe post ignea utri jacula, internecio harbari comitatus. Nec a caede hic dilapsi, militi cum quaesito commeatu reduci post formid biles, & pudor esset, fugientes timere: quin potius novam in fugitivis stragem serrum Poloni edidit Doriandam vinculis auctam. Interim P volocia coram obsequium, operamq; fide publica senestam Regi d Fndit. octingenti una cum suo Ductore quem Semenum vocitant Coaci castra Regia subiere; quibus in facti gloriam Quas, S. Barabae
Tribunorum cohortes accellanant. Comiter Omnes i iii, eorumque regimen Hohol accepit, uti & arcium ultro Regias partes complex, rum. Hic dum eorum nomina decuriatim censet, scribitq; , illo ardore nomina profitentes affatus, qui circumfiliam pone catervam lacomis perfudit. Juvat scripto sermonem comprehendere. Primordia sermonis duxit a beata inrariae sorte, dum Poloniis pareret: ei tune rerum omnium abunde, amentorum greges, Opuin acervos ubertim fuisse: hominum consertas myriades, quas sub bella tot ferrum obruerit: f licitati solas supereme lacrymas, dc urbibus orbitatem. Auctior, inquit,
fortuna placuit, &jugum herile dejecimus, quasi non iam initium ru turae sit felicitatis, reum in Dominos fuisse. Et miserum plane id libertatis genus, uno eodemim nativo Principe retem, pluribus persedivitutem esse obnoxios: nulli rvire, & omnibus; adeo 3 nec juris Pol ni esse, nec sui. Id vero sic contigisse infortunia docent; & quia rece
tia sunt, faciunt, ut noverimus; dum tot aliorum prenssimus patrocinium, virςst, nostris parum securi. Nec constantiam in caepto nova eventa sinunt. Unde nunc Scytharum copiis nostras adjicimus,
ruimus in misi obsequia, nunc Otomana in oramus praesidia. Sed quo haec armorum unio & subsidia η ruina urbium, vicorum docet favillae Cinis est, ubi illa noruere, & solitudo, ferarum* saltus in vasta urbium imigravit. Quin & liberi nostri e complexu abrepti gemimi apud eos captivi, quibus nos armorum societas innexuit φ Linum, quid hic, alibiq; nostri non haustum, fusumq; languinis 3 vix tantillum terrae pugillo quis capiat in hac ora, qtve nostrorum angvine manum illi non imbuat 3 Quare tot mala bonam aliquando mentem revocent: pristinus nobis Princeps esto, qui nostris rebus ita studeat, ut adscitius nemo possit, aut, quia mentus doctare, velit. Lacrymas audientis militiae non tenuit facundia, nec in finem distulit, quin mediam irrigaret. Dicenti nihilominus intercessit dedititius nonnemo, dicta quidem assensu luculento complexus, percontari tamen ausus, cur ille ipse inrator ante per opposita mentem flexerit, quam sero doceat 3 Verum id
errori tribuente M lio, quem lux dmum animo illapsa depulerit, Coe 3 ac
603쪽
.c. i 3 ac rei in omnibus id lucis apprecante, itum in contractus stipendi
xios. Hos cerio discrimine Rex inter majores, minorem Cosacos dem Data istit niit. Tribunis octo argenteos leunculis insignes in mentem attribuens: Veteranis accenturionis' legionariis sex, aliis quatuor: insuper vestE ge-ἡ panno Gallico: reliquis levioris texturae, ac velleris indumenta, binosi argenteosy Acquievit dedititius miles, & statim trimestria illis numerata stipendia. Porro Quma praesidio tireadae & CZacamici impositus a civibus postulato: duas centurias peditum Semeni recepit R scovia: Semenus ipse cum aliis legionariis Mharogrodi&Ceter oviciis collocatus. Molarum, altaque loci pensiones in Veteranos liberaliter transfusis; quae ut omnes gratiae vi sua pollent, adventiciis turmis, Bamus Sis morem Principis di obsequii auctius infudere. Vertit se alio regalis δε--ε - ν' lenia dum Joannis Sirho ingentes in barbariae caedem animos gratiis attolleret. Oblata illi per Simonem Zavistam Magistrumo . Misitum rapororiae militiae dictatura. Pergrana harid cupienti, ut ea, quae votis antea praelibata eveniunt: imo non vota hic duntaxat, sed supplex etiam pro munere legatio, etsi sera post gratiam intervenit. S tis operum hyems dedit, quae inraria victoriis peragrata, plus adhue glome, quam orae illius cepit. Datum deinceps relevando equitatui spatium: deseripta inruinae praesidia, priesidesin copiae tum per Podies am ct Vothyniam, tum prope Sanum & Istulam defixae summo in
Xercitum jure penes Andream Modraevium relicto. Rex in citeriorem Russiam regressus, exeunte Aprili ZI goviam attigit. Reduci captu ab armis Otium rursus publica distinxerunt, a quibus Principi nullu unquam Otium. Hani legatio novam curarum partem obtulit, qua perfunctus Maiisa ad Husse , mravius redux cum Joanne Greben. Amica Hani vota d 'actatus a Prompsit Legati oratio: Polono Principi tranquilla omnia illum voverem incertum tamen, an pacem arma sinerent, quae Valida paret Oriens,
mittatque. Sed partium sese medium sore, pacis p arbitrum e sui Cars vis voto, si Polonus haud a pace abhorreat, & Optimates e vestigio su mittat, in quos si mum agendi jus transfuderit. Si animi arcana fas sit detegere, ut fas amico semper, Maior excubiarum Praesectita vino in Votis; talemi, pacis consilia postulare. Haec Hani Nuntius. Oratio plus amicitiae gessit, quam ut rei perficiendae fiduciam gigneret: pulchra quippe sponderi visa, sed non perinde s Gonis exitu honesta
da. Rex tamen se consilia mutuae pacis eatenus complenis Hano numtiat, qIratenus, aequi honestique ratio pacem sanciat, neque per inhon sta hare coalescat: rei tantae arbitros in mora non fore, si locum mutuo
congressui pro arbitrio Hanus decernat. M tacubitor Regni interposito apud Hanum tabellario & amicitiae jure, quae illos vetus nexuit, es-flictim institit, ne operam hic suam lues sineret, si nullam requireret Prielibata animo eventus infelicitas. Ante haec pacis molimina, Bassa Abdae Juliae ponte Danubium instravit, per quem traductae copiae, Imbra- imi Bassae viribus f iandae. Nec Scythae non pro suo more omnia: non castris aut raptis ditionibus attineri, sed quo praedae spes raperet, libidine eniti. Extimuit vicinia, sed egregiae militum virtuti fabula fuere. Paucissimos in Scytham casus invexit, & rarae seriitudinis exempla i Dis centum viros locus & periculum acceperat cum Stokovio Sucis almis. Cent Plane Lubomlasciano, & Iaros vio optione Palatini tali mensis; attamen tantillos nec confertus gregatim hostis, nec densa telorum tages, aut Iethalis pharetrae nimbus terruit. Ignes tubi bellantium ard ri praeluserunt, α arsere longius animi, quam seralium tuborum siph
604쪽
ram flamma, quod: illam manualium fulminnm Igniarius fomes des --i67ICeret, quamdiu tamen licuit, iaculata ignes victrix centuria. Demum ferro utrinque dimicatum, & mors Mo mitior genti liberae visa, non tamen ab armis ante, Guam a vita cessatum, multitudine Virtutem pau- rum Obruente. Pulcnra & aevi immortalis mors securat Alibi tamen probrum adsit occursus similis, amen enim peditum stativa repetens, Sc etharum curteis circumfusum, Darbari jugum subisit, auctaque siubj igo servitus, cum posthac arcibus vi obtinendis ab I io adhibitum, sin Vire in Patriae pergama cogeretur. Adeo disparem nectit exitum somtuita arena, & prout est virtus, sic vincit, aut vincitur. Melius Joannes 4 Sirho Duictor raporovius sonuitis ad pulchra usus; dum aliquot suorucenturiis septus, ter Scythis obvius miseram tot hominum praedam hinc inde agentibus, egregie populandi licentiam ultus, captivo agmini vi cula ademit. Nova jam ab Imbraimo Bassa capitur belli ratio, munici- Pisis & arcibus arma indixit; & se sit contagio, prout pasia loci imquitas, vel civium formido. In Rasto viam primus barbari furor: Mhmet Bassae datur repetendae negotium, quam amiserat. Ante asperiora postulatur deditio, pacta lenitatem victoris: excidium & favillam, si arma incolae tutelaria corriperent. Non diu perorandum fuit timori; nec enim duae Coacorum centuriae in egregia suffecere. Prodiere, qui u hem dederenti vitam omnium pacti. Laetus hoe nuntio Bassa in proximu diem deditionis consilia cum crudelibus votis retulit, dato suis imperio internecionis in omnes, tavo promissae deditionis praemio. Profuit dii tio, quae hostilem animum civibus patefecit, eos 3 in arma potius, qua ad certae necis Utionem perpulit. Nostri interpretis haec in Urbanos heneficentiae tessera fuit, qui luce adhuc ambigua vallum suggressus in Md umeti dicavit nefaria barbari evicta, sine indice tam benevolo perizuriS. SVM d. νdiei σ1it arma, ne, si ista loci eo vergerent, pecudiun more, non hominum caderent merae furoris, hostiae: auderent; fortitudinem pro partibus d Creturam. Arreptum consilium, & arma, nec jam vita supplicum more, aut missis Oratoribus postulata, furente nequicquam, diuque suppli-Ces opperiente Bassa. Furor imodicus assultum imperavit, qui & Scythas equis deiecit, ut pedites oppugnarent. Acrius sives rem ager Patuiti, quantum Virium gerat inter me iis confinia spes erectior. Nihil non amim utri , Urbanis tamen praevalentibus. Aucta Martis o sessi selicitas, cum longiores tubi lata cum ignibus vomuissent, Non m ea, non ictus mere, ruere gregatim barbari, nec in valla prius, quam in fimus certum prorepere. Scenam hanc conclusit tragica formido,
qua hostem perculit urbana eruptio, hinc enim confiisa barbaries, &in Tyrae praecipitium acta, ubi aestus lymphati s vortices demum re-ninxere. Sic primam urbs procellam depulit; sed nec dum serenu. Nempe clades & virium illusus pudor iit rabiem desiit, quae in virtutis vi dictam immensa cum Imbraimo agmina excivit, Nil obfuit furor, cui
incolae ultro cesserant, antequam Vel mori cogerentur, vel cedere nocte praevia delati sponte alio post praeciam, contenti prima gloria; ut si
hostis loco potiretur, victoriar laude careret, cum nemo esset, quem in cevet, capetatve. Ita hosti seva spiranti lillusum. Idem Mohiloviae genum, nec enim praestabat, tot capitum jactura temere contempti perse Ii gloriam adire. Quaesita loci securitas, praesidiariis ab incolarum excessu urbem ultro demolientibus, Mibi Mytharum cruor aflatim a ma tinxit MeWuscio, & a serro immunes amnis sorbuiti Hanus interim oppidis infestior, illis intactis, quae nostro milite secura norat. Crassi
605쪽
sidoviae tamen dolum adomavit, quo suos noverat Pol la doli Architectis gloriam cumulasse. Majores peregre vires abdidit, minoribus valla iussis praetergredi, qui nostros paucitate provocatos in arma Occulta, fugae Obtentu perducerent. Excurrit illico fretus virtute paucorum Trisbimus Succamerarsi Ulodimiriensis os inice dc fugatis acrius insistens, in Daudulenta arma impingit. Fraudi successi praeripuit virtus, nostris strenue dolum luculenta caede mulctantibus, & ubi facto certitudinε non auferat adverse partis numerus) delentibus, Hanique. filio glande plumbea icto. Doluit Hano filsi vulnus, eique mederi Crantoviae excidio statuit; nec minas steriles aluit dolor, quae pincernae Syradiensi cinram municipii pro munere injicerent, Noluit nostrorum pericula vel jacturam, nec ulla inerat oppido securitas, quam spondet munitio. M nuit ergo Tribunum praesidii, ne suorum, civiumque amaret discrimina. Constanti viam omnibus ero asylo fore. Sic illusa Hani Nemesi auctusque dolore dolor. Verum nec Imbraimus iterum extra ictum in Barenses primus erupit furor. Sed dum urbem cingere parat, alij mmrali fulmine icti, vincti alii consilium obsidendae urbis turbavere. Transferre pulsata jam arma ined boziam decreverat, sed ibi etiam earum tonitruum tempestas vota excussit. Et alibi itum his obviam, cum depraesidiariis armis a Rege provissim. Brodios ex eius nutu occupavid Dux Demetrius. Nocgoviam Palatinus Russiae, Vexillifer Regni Bra ranas. . At Vero Gregorium Ulaniectum cum Lubcis Bari dedititiis, Diem cum octo equitum vexillis, ac desultorio equitatu Uriaina accepit, ubi Stanislai Latinscii copios suas mutuo augeret, Moscos, si arma ex pacto consociarent; hospitaliter accepturus: post auctis viribus Corsimbum di Uisainae residua invasurus. Sed Moscus nihil praeter verba dedit,& virtus propitio coelo novit se sola vincere. M Hanum iterum relabitur narratio, qui pacis colloquium iterato ursit. Provisum ab eodem viae securitati, praefixumque ituris ad locum colloquii spatium, quo suorum licentiam cohiberet. Nec ultra distulit iter excubiarum Pries ctus. Ursit praeter repetita Hani vota imperium Regis, qui eidem itin ri ac negotio adiecit Christophorum Grycium & Thomam Κποσυum. Hano gratiores, quod vetus notitia amorem pareret. Nondum tamen inducias sceleri persuasit conventus partium, & intenta mutua
paci legatio: adhuc enim Scythas populandi cupido per Volhyn, am circumegit. Ulta licentili Polana arma: Succamerari' Ulodimiriensis ad Ore via, ad Berestecum Equestres copiae, ubi filius Schyrin Bey telo nucius: tertia sub Kniechino clades castigavit praedae libidinem. Et prima consessu pacifico querimonia de populabundis Scytharum ex mmus. Hanus id in licentiam fient haud patientem retulit' quam vicissim ferro vindicare lassis liceat. Querimoniae successit plena animae indignantis praecautio, quae excubitor pensionis pecuniariae nomine tributi mentionem graviter interdicit. Haec, inquit, turbido rerum statu in pactum de cta, quam si exigere nunc sit animus, se suo, cui Venerit, mimere fungi nolle, nec e gentis liberae imo & victricis decoro id fore id plane esset, ne dedecus auidem gratis habere, & prin a caro emere, quasi ham etiam apud hostem sint venalia nondiune' redacta omnia, ut pacem Polonus pretio conducat: primam Ver iniuriam non auro solutam, sed vindictam ferro: tributa victis, non victoribus imponenda. Haec dum pleno animi vultu, & lingva ingerit, Hano assensum elicuit, ut pensionem probro vicinam fi consilior moveret. Suppressum id nomen, ne gravioribus intercederet pecuniae
606쪽
libido. Sie eomitio pacis permissa initia, ubi a nostris actum primo A. c.
de repetundis, seu postulatum, ut quae per ueta, & contemta foed rum reli one Turca invaserat, in solidum reponeret. Frustra se alias pacis momenta libraturos, quamdiu iusta bellandi cauta supersint: 'bae tollendar, ut armorum Mida subeat quies. inius quae stabiliendae 'fiduciar si quieta rapinae possessio, scelere tuta, uti ante scelere felix
gaudeat y tam palmares inguriae quarumvis gentium arma concitarint. rvicis ad haec pars adverse, quae nos supplicum more acturos, aut
nova jactura empturos pacem prae ierat. Neque prima bilis eo loci substitit, quin au vinum protino alibi sub tentorio fixum se evolveret, Non mitior ad haec Hanus, sed hi lem juvante fastit. Id demum est, inquit, non pacem extorquere, ted odia non repetundarum agere prinstat, sed supplices haec arena postulat, & admissum in Orientis copias eius, quas nuper deleverint. Ad haec mistra quis repetat, quae armis ceperit idem Oriens, & consensus repetentis obtruserit. Prosiliit ad haec Polonus Excubitor, & adductiore supercilio: id vero, inquit, surdis ca- νὸι. natur, ut pata iniuriam adhuc jus deprecandi imperes' scilicet in laeso praeter fas, delictum est, non potius in Ledente, quod supplex aboleat lnisi forte vicisse crimen sit, & victoriae venia a victo sit postulanda. Sed vietiun magis supplicem esse infelicitas jubet, quam victorem. Nos quis
dem huc publicae tranquillitatis traxit amor,&Ηani desideria; caeterum non supplices literas manu gerimus, sed serrum: hoc nobis certius pacis omen, quam huiusmodi conciliabula. Nondum in bella occaluit vi tus, quam tot strages hostium probarunt. Addidit lingvae acrimoniam manu qua arma impetu concussa exempto aliquantum, & mox vagis me reddito mucrone. Dum ita Crimitium fervet, adest Imbraimus cum nracta exercitu, nec ultra Hano licuit pacis propositum prosequi, nostris pro se in custodiam actis, & Imbraimo per Nuntium tu de oggerente.
Sero pro Uisainar vel Podoliae vindicijs agi, quae jam iuris sint alieni: μ' sua potius, . restent, asserant, quis votis repetant aliena: precario Iotius iam in mensis venia imploranda, quari ut amissa mentem
ubeant. Porro Imbraimus studia cum armis in arces convertit, eligens
cum saxis potius bella, quam cum viris:hlandiente sibi alicubi ignavia, quod tam valido Marte acervum lapidum dissipasset. inamvis ne stra- di ges etiam saxea tumorem aleret, viros illi obscerint munimenta quire loco perpetuitatem conderent, & hosti funera; nisi ubi gloriae hostili ob in fraus sese dedentium velificari visa, quae suis se latebris tuetur, & pro ficit tacendo, donec sibi etiam ipsi draecus palam constitati Monact- num illi primo patuit, ut facile capiuntur, quae nemo rapinae obnitens eximit. Eotulit sese & in proxima cupiditas, quam primo repulit cla- , des: non enim claves municipii gesserat timor, sed civium sortitudo, qui tamdiu tela ignea fudere, quamdiu sulphurati pulveris fomes idtulmen pareret. Telis deinde actum, quae furor obtrusit: his armati immis densa inter agmina prorupere, prius sua funera ulti, quam recipe-xent; graviores hosti, 'dum caderent, & ipsa morte immortales. Alibi vires Asiaticae diu convicium passae, nec abluit postea in deditos vindex convicii Levitia. Visiuovieciam non statim pulsavit vel subegit timor, sed in undecim dies virtutem protulit, lusitque barbarum, donec tamdem captivitas actus strenuos conclusisset. Zbaratiae arci ingemuim' .as. .. sed incuria primo peccatum, reliquum egit proditio, non tam tutela ar- Σώσιο sesecis, quam custodia triginta hominibus credita. Vix quadraginta postea lailluc submissi, praesidio speciem di nomen dederant. At Imbratai totum
607쪽
.e. 1674 hic lativit robur, quod ut semel ediscas hic obiter accipe. Gndecim Bassis potentes imprimis erant in issee armis. Ex his quinque rigeri
mauis em ea potentia quam in Septemviros tantum Thracia partitum Beglerbe citas i et vocant, melius Pro eges diceres. His octavus adjicitur, quoVRσ et ' Principem Tyrannum maior, estque Uraerorum Supre
mus. E Scythia immane accessit robur. Hanus ipse in armis & Sullani situ cum Nurassino Sullano statre: item gemini Sullani; Adeti & Dabam i Ger cum omnibus Dynastis vulis Belis Crimensibus, qui, quid demum protulit in arma Scythia, & usus bellandi erudui, totum
tunc in hostile robur coaluit, vix ternis milli, domi residuis. Vires ergo Imbraimi erant orbi, no Poloniae oppugnandae pares,quas tamen totas in Zbararia arce effudit. Locu quidε artis inpentu &naturae benevolentia a maveransed est, ubi laec nihil proficiant abu manu qua vis nec illa perex, gua man 'non strenua ,quaeultra paucitate virtute progressa, multitudinε valido conatu repressit, nec cessit numero, sed intus inclita plebi, quae terrore victa, Praesidem arcis in foeda poene vi compulit. Geminum arx fuit Praesidi certamen cum hoste, & cum exterrita plebe, plebis per--r 4 Itine tinacia expugnam dissicilior fuit, nec Praesidem tamen vicit, ut hine coniicias hosti ereptam arcis fiduciam, si eius arbitrio, non vulgi, a cis lata sinerentur. Non vis ergo hostium, at proditio, & foedum vulgi facinus exitio arci fuit. Nam Praefecto praesidiariae manus, vulgi precibus obsistente, metu in furorem verio, populus hominem imvasit, saucium 3 ac compede onustum Imbraimo cum arce obtulit Aru, ita nihil luc virtuti barbarae, sed omnia sceleri debenturi tristes poenas ρ - . proditio tulit. Pars hominum serro flagitium expiavit, pars vinculis e oppressa aeternam insit servitutem. Civitas praedam primo, postremo pertulit incendium. Arci arma prius erepta, tum in parietes civi tu, ruina loci castigata proditio. Tenuit locus selicem alieno crimine, iMaviam ultra Datuordecim dies. At vero castra Regia sub Leop primum adventaret hospes Majestas, solennes in aditu . . Principum ignes, dc sestivos tormentorum tonitrus vetuit modestia. Interim impotens Imbraimi tumor perfertur Regi, ultima intentam, dum comperiat, quo illum loco arma requirant. Quare vetita Primceps abrogat, & ne hostem, inquit, locus lateat, quo me reperiat, gite, & per fulmina tormentis mutuibus excussa illi Principem indicate, tali nuntio comperiat, quo illum loco opperiar. Nondum eo barbarus me redegit, ut latebras amem, quas hac Martia tonantium machinarum lingva prostri . Imperia Principis, horrenda urbis i nitrua excepere; & abiit late fragor, nec hostem post latuit, tantum Mnimi inerat inter exiles etiam tum copiast Quatuordecim hastati militis Vexilla, leviora septem, exilisque peditatus totae virest sed unus M vari Princres magnis exercitibus parem animum gessit: unus ubique s -- fecit, seipso grandem visus implere militiam, hic vero cum nondum a mis liceret, solo nomine & fama pugnavit. Injecit cum metu reVere
etiam imbraimo praesens Maiestas, & mentem abstulit, qui mollibus cmnit exequias, in his timor, selicior futurus, si triumphu capere pos set galeata formido; vel si vastum alioqui corpus nullo animatum spiritu bella posterent. Terrorem tamen lati promoverat hostilis multit do; nec deerant, qui ad Regium pectus acitum illi quaererent, suadere auditi, ut tutiore ioco reponeret Majestatem. Sed omnium dicta refiis . lavit magnanimitas Principis, quae adiecit praeciari coeptis constantiam. ne Leopolis scutum in Principis fama repetit, qui Marte etiam qui
608쪽
to barbariem coerceret, Majestate supplens, quidquid virium castris d esset. Nempe haec sola etiam validum est in victos alias telum. Arma Interim paene ignava ostentabat Imbraim qui tantis viribus vix quidquam egerit, Blo proditorum scelere alicubi felix. In urbes, quarum munitio, manusin validior spem illi expugnarat, nihil hostile, praeter animum gessit. Ic Zalostsi, sic Brodsi, sic Llocet ia, sic Braeetanae ba haras mei uni virest PlocZoviae tamen inhiabat, quod ibi nosset Palatinum Russiae, cui fuit infestior. Sed nihil loco deerat, quo hostilis con ius non concideret: & fatis virium fuit in Palatino. Prius alibi illusevires; cum enim imbellis otii puderet, aliquot Bassis commissa oppugnatio Miuulenicii oppidi. Tutelam 2la aggrestium colluvies prestitit,
eamque in quintum decimum diem produxit ea barbari clade, quam nondum alibi illa aestate acceperit. Mortualem arenam diceres; ita ibi plurimis parentatumi crevit municipalis virtutis miraculum, uno su terraneis ignibus diruto per hostem propugnaculo, tunc enim Violentius instare taedibus oppidani, donec onerandis selopis nihil in tela, vulnus, suppeteret. Promassa ab hoste lenitas, sed in vincula erupit, & indocumenta perfidiae. Vicit hanc plurium agrestium virtus, qui hostile aciem ausu perrupere, salutem intrepidae virtuti commissam egregie tutata Luimiosum ibi perfidiae Ottomanicae argumentum ibore civit cis Primores palis de . Nec aliter civit inflictus cladibus pudor, dum sese post damna vindicat, nulla est obstrictae fidei religio, ubi tava N mesis animum corripuit. Post Mikulenicios par alibi hosti dedecus. R, det adhuc eius funera Olexentium, Poci ovia, & minora nomina, quae a ruina tanti hostis magnitudinem capiunt. Post suorum tot neces nihil in municipiis illis piaeter locum cepit. Deerant triumphales incolae, qui mulctata ferocia, sed imminente majore exercitu, clam sese ac de se paeanem subduxerunt. Id quod pulcherrime successit post alios B dranoviae inquilinis, quorum eximia fortitudo post diuturnam ignaviae
moram regr- hostem iussit, solis indies opprobriis auctiorem: civib'
demum ultro ac impune excedentibus, antequam in caedes Vacuas ira
validius armasset hostilis pudor. Hunc tamen auxit Boossi miles ad Tre viam, quam hostis tentare armis coeperat, subito e Janoviensi arce erumpens alsis ferrum aliis compedes pati jussis plerisque foedius dilapsis. Ea species Martis barbari fulti post Zalostiis loci situm recognosci Imbraim jubet; aliquot Basse id imperii capiunt, ac exeqVuntur.
Placuit primo per auguria Orcum confissere, nigrae gallime aestibito visu in omen stilicet candidum, haec in municipiu dimissa,& a medio redo itinere, augurii felicitatem evertit. Auxere infelicitatem ominis missa ab arce fulmina, ct stabita armatorum eruptio, quae Bassas hinc trepidos amovit, nec tentacus post hac reditus. Telum aliud alibi fatale in eos iactatum a MeWuscio. Praedam Zbarmii alibiψ raptam & hominum nexorum greges Hani filius deducebat Camenecum, velut in Capitolium Orientis: simul affuit Bassa a geri Uterq in Memscii a ma impegit. Fugatus Tartarus, Basiae mmendi cura ferro exempta, Marte AEuanapio curas erimente. Gravius ad ZlocZoriam vulnus accepit Scytha. Illuc celeberrimus Crimensium bellator Adrigereius ubcena sitorum millia detulerat. Ansam laeti ominis trant e palans, u-hi felix equorum nostrinum rapina illi contigit. quasi pMide sit rapto confligere cum brutis, ac manu cum viris. Oppotat aciem P latinus Russiae cum machirus ab igne auxiliaribus, ac diem ferme s
litam pugna obtinuit. Qin Crimenses, di eorum Sullanus glande se rea
609쪽
ἀα tori rea cassidi Impacta, item in latere pari iaculo perstrictus cedere coactus eX arena, ne totus cum suis rueret. Nostri cladis expertes: inumduntaxat virtus mortalitati exemit: pauci vulnus, quod triumphi quosdam memosynon testista est, accepere. Maior in equis ae es, v . lut barbaricus Mavors bellius metuendus sit, non Heroum bellis. Resumptis tandem a metu viribus Sullanus, dubium, an in amicitiae tes seram nam hostis etiam in Heroe virtutem suspieir, amat p) an misnarum nova specie Palatino vicissim militari honorario mutuum re-sIUndente. Nihil tamen felicius spectavit aestas, quam quod in ultima Iabente Sextili Leopolis. Tartaros ingentes ductare copias fama imi dex pertulit: nec mendacium suberat ramae, etsi dubiae, quo nam Vesegeret furor, vel an errorem fortunae in Zlocroviensi conflictu vellet' corrigere. Dubium profligavit praeda obvia Athanasio inac nio. Tam cepit, qui Nuradini Sullani conatus detexerunt, signae Gu a, iis, UR. dragies mille barbaris coalita trahentis: nec alium, quiun Regem harugem aggre- arma petere, cui immineant. Haud laesa nuntio magnanimitas, Cui ἀFuriae nil triste fama dixit, dum novam, quam ardua non pessundant, gloriar materiem evulgavit. Dis γsitae per vias peregre excubiae, quae de accessu hostili commonetacerent. Leopolim montes circumiaceat, quorum editior hostem eminus consjdixit, cum illum gemina adhuc leuca ab urbe secernere . Rex de adventante certior, castrorum mprimis securitati cautum voluit; & tuta effecit peditatus igneo equitatui - permistus . Lithvanum Equitem cum Duce Rad vilio ea pars Urbis Castrorumque accepit tutelarem, quae retro incursum hosti eriperet. Christopiviro Κorycio dextrum v his latus, alterum sub arce maxima duobus hastatorum militum v xillis committitur. Princeps reliquas vires hosti opponit. Si numerum indages, is fuit, quo toties Princeps in laureas nobiles usus: duo Vir rum millia totum robur; at, quia Tartaris perinde ac turbini cataphractum robur Opposueris, cum eorum acies quovis Astico, aut turbine sit mobilior, quem pari volatu subsequi ignoret solida e ferro armat
na. Novum capitur in arena consilium; Pilaruc cohortes onus demere,
di ponere hastas justa; soloque hastis instructo sub 1ignis famulitio, quod' e longinquo ab hoste timeretur iecie occulti inter virgulta exercituse deVius armorum genus usui praeliandi cum hoste volatico reddidit ap---- ι. tiores, etiam noVa in aestate prodigia, quibus barbaros pri--. 'oppugnaVit aether, cum Vasta camporum, quae hostiles opplev duia rant manipuli, aestra nivibus operiret. Nec arva tantum intempestiva hyeme canu e, sed grandine etiam concussa, quae infesti hostibus coeli argumentum fuit, coelo tum alibi, tum Leopou sereno. Prima haec Dis vinitus hostem impetiit; mox alia globorum missilium grando e muralibus urbis machinis novae tempestatis augurium dedit, tum ene rendo hosti, tum viciniae in securius hoc indicio peruisendar. Ibat haec inter tonitrua Nurassinus; plus nostris animi, qubcs occurrerint contempto numero. Iamque ad trientem leucae Regales copiae processis isse Hari serant, & Sullani a ina inundasse latissima camporum cerneuantur; σrmisim cum e colle proximo, qui sub tormentis gemuit primum imperaturpem hostis in Sullanum fulmen; Saltus proximi ducentos stloperarios occultarat,ini se ubi habenas Scytha inussisset; ignea procella in eum desuerent. Ergo signum e tormentario colle datum, quod utrumque excubiam Praesidem vellitationi obiecit, donec tota acies annustis talibus circumducti in plana evaderet. Hic Melitensis eques miricius velitam trum
610쪽
De belli Ture eotium malinat gloriam, equum illi hostilis ictus deiicit, opprimitque
sessore incolumi in arenam effuso, & ad fortiora hinc evectiore, quae 'mox manu ausus vindice dedit. Tandem acie in planum emota plenus heroae mentis, tutusoue laureae Princeps Patria voce; Irrue, ii quit, irrue mecum in hostem miles; Gemat barbarus sub Polono, nec plura didere inter potiora operum vacabat. Datum illico utrique alae irruendi imperium, tum flexis in barbaros habenis, ardore animi, cui victoriae Iam omen inerat, procurritur. Sat fuerat procurrisse; laure- am statim obtulit primus provolantium Aquilarum terror, qui ho- ὸ stem pavore confuderat. Diceres cervorum agmina, vel pharetratos lepores campum inusse. Itum in profugos, & viae caedibus cruentatae, vada & traiectus haustis tot barbaris alveum extulere; non ante astr
nuis cessatum, donec nox iliem, hostem , eriperet, datum* receptui
classicum ferrum reconderet. Rediit Uctor Princeps sub noctis co licinium: at caesis hostibus iusta parentalia nox peribi vit; comporta- . in in obvias aedes illorum a suis cadavera ibi bustum: sepulchrale nacta, versis in pyram mortualem mapalibus. Eadem nOX fugaces copias ad octo leucas removit, etsi longius dedecore sint provectae, ibique primo aliquantum respiravit metus, qui fusa diuturnior. iudidem Nuradinus a vulnere invalidos, & equorum Iactura inutiles ad Hani castra amandat , alios cis Tyram a1 praedas ex more agendas, cui vita rapto emuit, nec aliud illi familiarius scelus, addita locorum, quos praeteriit, favilla. Sic ergo valida Nuradini impresso repressa, α virtus rursum non multitudo triumphavit. Victoriam promovit u hana pietas, ac Reginae potissimum Religio, quam ad ultimam pro-ψerrimi conflictus coronidem produxit, primo affusa ad Divinae Pare iis ingiem prodigiis celebrem, dein in templo Soc. ante aram B. Sinniues Κostha diu genibus nixa, ne non utrius Principis virtus invictoriam laboraret, quamvis certius in armis coelestibus vincendi au-micium, unde Divorum Coimilitonum suppetiae trahuntur, quas adfulsese tum nivium miracula probarunt, brumam aestati permiscentivi tum panicus barbari timor, qui illum ante arma confecit. Verum non hic tantum arenam foedavit Tauricae cruor, etiam alibi vena furent,
hus perfossa. Nam Palatinus Κiioviensis ad Kalusiam praedabundos se xo submovit. Trans Tyram Casmirum ramoscium quinque tantum Comitibus securum, & in aedibus se tutantem duo hostium millia diu infestavere, & paucitas invicta laurum tulit. Item ad Sciatinum a Sil- nicio Castellano Oemihousae; ad Lucam alibique ab alius accep xitium. Adhuc placuit Imbraimo vires in oppida impendere, Pomo rana furori destinatur, ubi quadraginta tantum praesidiarii. Horum P Lecto imperatum, ut, si vis hostium major affueret, pressibium inde, cives maturius malo subduceret. At Praefectus non sine virium expe-
irimento per hostis repressi ludibria in diem producto, excessit ib o
scura noctis, quod nec locus, nec Vires secura sponderent. In recessu etiam hosti pulchrius illusum, & datus quasi prodigio locus, dum ipsa
tormenta, & oblongiores tubi post nostri militis abscessum ignem cumsbnitu sellai funderent, nec simul totus effunderetur fragore terror, sed prout per accensa funalia serpere permissa, sensim ad secum adrepsit namma. Sic Praeses cum milite decedens ignes instruxerat, ut sit spici nem solitudinis, vel migrantium incolarum hosti eriperet; & eripuit, terruitque, donec aperto astu dies hostibus formidinem demeret. Rurius alia, barbari clades, sine qua vix locum adsit, quasi i